Nā ʻōlelo aʻo wikiwiki
- E hoʻomaha ma mua o ka pane ʻana i ke noi.
- E mālama i ka ʻaʻole i pōkole a mahana.
- E hoʻoholo i kou mau palena i kekahi lā mālie.
Aia kekahi ʻano ʻae āu e mihi mua ai ʻoiai e puka mai ana ia i kou waha. Noi kekahi i hoʻokahi mea hou aʻe, a lohe ʻoe iā ʻoe iho e ʻae ana ma mua o kou nānā ʻana inā loaʻa iā ʻoe ke kaʻawale. Hōʻea koke ka hōʻoluʻolu i ko lākou maka. Hōʻea kou ma hope, ma hope loa, ke noho ʻoe i kou pākaukau ma ka ʻeiwa o ka pō e hana ana i ka mea ʻaʻole i loaʻa iā ʻoe ka manawa, e noʻonoʻo ana pehea ʻoe i hōʻea hou ai ma ʻaneʻi.
Maanei e hoʻomaka maoli ai ka nui o ka hoʻoikaika nui. ʻAʻole i kekahi pilikia. I ka hōʻulu ʻana. He kōkua maʻaneʻi, he hālāwai ʻaʻole pono ʻoe e komo, he papahana āu i lawe no ka mea ʻaʻohe mea ʻē e hana, he leka āu i pane i ke aumoe no ka mea ʻano maʻalahi ia ma mua o ka hewahewa o ke kali a kakahiaka. He liʻiliʻi kēlā me kēia. Pū, ʻo lākou ka pilikia holoʻokoʻa.
Mālama ʻo ka World Health Organization i ke kēia manawa i ka hoʻoikaika nui he hanana ʻoihana kūhelu, a he mea kūpono kona wehewehe e noho ai no kekahi kekona. ʻO ka hoʻoikaika nui, i kāna wehewehe, he maʻi e hopena mai ke koʻikoʻi hana mau ʻole i hoʻokele pono ʻia. Puka mai nā mea ʻekolu: he luhi hohonu, he hoʻowahāwahā a mamao e ulu ana mai ka hana, a me kekahi manaʻo e kolo ana ʻaʻole maikaʻi loa ʻoe i kāu hana. E heluhelu hou i kēlā ʻāpana hope. Pinepine manaʻo ka poʻe i loko o ka hoʻoikaika nui hohonu e hāʻule ana lākou, i ka manawa pono e hana paʻakikī loa ana. ʻO kēlā huli ʻino kekahi kumu e pane ai ka nui o kākou i ka hoʻoikaika nui mua ma ka lawe hou aku, ʻaʻole emi.
ʻO ka ʻōlelo ʻana ʻaʻole ke pale. ʻO ia pū, no ka nui o ka poʻe, ka mea paʻakikī loa o kēia papa inoa.
Ke kumu e paʻakikī loa ai ka ʻōlelo ʻaʻole
Inā maʻalahi ka ʻōlelo ʻaʻole, ʻaʻohe o kākou e luhi. Aia nā kumu maoli ʻaʻole maʻalahi.
He makaʻu kekahi. Hopohopo ʻoe e uku ka ʻaʻole iā ʻoe, e ʻano ʻāpono ʻole ʻoe, ʻaʻole e hoʻi mai ka manawa kūpono, e manaʻo emi ka mea e noi ana iā ʻoe. He ʻano kanaka kekahi. Inā ua kūkulu ʻoe i kekahi inoa he hilinaʻi ʻia, ke kanaka e hōʻea mau ana, a laila ʻano kumakaia kēlā me kēia ʻaʻole i ka mea ʻo wai ʻoe. A he pono maʻamau kekahi. Makemake ʻoe e kōkua. Lokomaikaʻi ka ʻae, a me he hoʻohaʻahaʻa lā ka ʻaʻole i kekahi.
Eia ka mea maʻalahi e nele ke noho ʻoe i loko. ʻO kēlā me kēia ʻae he ʻaʻole pū. Ke ʻae ʻoe i ka kōmike hou, ke ʻōlelo ʻaʻole ʻoe i ka hana hohonu āu i hoʻolālā ai, a i ʻole i ka ʻaina ahiahi me kou ʻohana, a i ʻole i ka hiamoe. ʻAʻole hiki iā ʻoe ke lele i kēlā kūʻai. Hiki wale iā ʻoe ke koho inā e hana ʻoe iā ia me ka manaʻo a i ʻole ma ka pōʻino. I kēia manawa, no ka nui o ka poʻe i hoʻonui loa, ke hana nei ia ma ka pōʻino piha, a ʻo nā mea e nele ana ʻo nā mea mālie ʻaʻole e noi.
Kau ke mea kākau ʻo Joseph Grenny i kekahi kiko oi i ka Harvard Business Review. ʻO ka ʻōlelo ʻana ʻaʻole i nā kono, kāna i kākau ai, ʻo ia ke ala e pale ai i kou hiki ke ʻae i ka mea koʻikoʻi loa. Hana kekahi kālai i ke kiʻi ma ka lawe ʻana i ka pōhaku. E kūkulu ʻoe i ke ola hana ma ke ala like, ma kāu mea e hōʻole ai.
ʻO nā palena ka mana e mau ai
He mākau ka ʻōlelo ʻana ʻaʻole i ka manawa. ʻO ke kau ʻana i kekahi palena ke ʻōnaehana e hiki ʻole ai ʻoe ke hoʻohana pinepine i kēlā mākau.
He lula wale nō ka palena āu i hoʻoholo mua ai no ke ʻano āu e hoʻohana ai i kou manawa a me kou ikehu, i hoʻopaʻapaʻa hou ʻole ʻoe iā ia i kēlā me kēia manawa. "ʻAʻole au e lawe i nā hālāwai ma mua o ka ʻumi." "ʻAʻole au e pane i nā leka hana ma hope o ka ʻaina ahiahi." "ʻAʻole au e hoʻohui i kekahi papahana me ka lawe ʻole i kekahi." Ke aia ka lula ma mua, ua hana ʻia ka hoʻoholo paʻakikī. ʻAʻole ʻoe e kāhea i ka makemake i ka manawa. Ke hahai nei ʻoe i kekahi laina āu i kaha ai i kou wā mālie a maopopo ke poʻo, ʻo ia wale nō ka manawa e kaha ai kekahi i kekahi laina maikaʻi.
Kākoʻo ka noiʻi i ka hoʻihoʻi. Kapa ka American Psychological Association, e kākau ana no ka hoʻoikaika nui hana, i kekahi pūʻulu liʻiliʻi o nā mea e pale maoli ana i ka poʻe, a kokoke i ka mua ʻo ka ʻae e hoʻokaʻawale maoli mai ka hana no nā kau maoli. Hoʻopili ke ʻano hōʻike like i ka hoʻoikaika nui mau i kekahi mau hopena kaumaha, mai ke kaumaha a i ka maʻi kino, ʻo ia ke kumu hanohano ʻole e koʻikoʻi ai kēia. ʻAʻole he hana hoʻonui hana a i ʻole ʻano kanaka nā palena. ʻOi aku ka pili i ka mālama ʻana i ke kino a me ka noʻonoʻo hoʻokahi āu e loaʻa ai.
Kuhikuhi ka Mayo Clinic, e nānā ana i ka mea e hoʻokele maoli ana i ka hoʻoikaika nui hana, i kekahi mau kumu maʻa: he ʻole nui o ka mana ma luna o kāu hana ponoʻī, he manaʻo maopopo ʻole o ka mea e manaʻo ʻia, a me ka hana e ale i ka manawa a me ka ikehu nui ʻaʻohe mea i koe no ka poʻe āu e aloha ai. E nānā i ka nui o ia mea e ʻōlelo pono ai kekahi palena. He ala ka palena e lawe hou ai i kekahi ʻāpana o ka mana. Hana ia i ka mea i hūnā ʻia i hōʻike. A ʻohi ia i kahi e hoʻāʻo mau ana ka hana, ke hoʻokuʻu ʻole ʻia, e hoʻopiha.
Pehea e ʻōlelo ai me ka hana ʻole i mau ʻenemi
ʻO ka makaʻu ma lalo o ka nui o nā ʻaʻole i ʻōlelo ʻole ʻia ʻo ka uku ka ʻoiaʻiʻo i ka pilina. ʻAʻole pinepine, inā hana ʻoe iā ia me kekahi mālama liʻiliʻi. He mau mea e kōkua ai.
E mahana, e maopopo, a e hoʻōki i ke kamaʻilio
He pōkole ka ʻaʻole maikaʻi. "Mahalo no ka noʻonoʻo iaʻu. ʻAʻole hiki iaʻu ke lawe i kēia i kēia manawa." He ʻōlelo piha kēlā a he pane piha. Hāʻule pinepine hope ke ʻano e hoʻopalupalu iā ia me ʻelima paukū o ka hoʻopololei, no ka mea heluhelu ʻia kekahi wehewehe lōʻihi he kono e kūʻai, a ʻo kēlā me kēia kumu āu e hāʻawi ai he puka hiki i kekahi ke hoʻāʻo e wehe. ʻOi aku ka hāʻule maikaʻi o ka mahana me ka pōkole ma mua o ka mahana me kekahi pale.
E hāʻawi i kāu noʻonoʻo, ʻaʻole i kāu mau alakaʻi
Aia kekahi ʻokoʻa ma waena o ka wehewehe ʻana i kāu mau koʻikoʻi a me ka mihi no lākou. ʻO ka kiko a Grenny i ka HBR, ke kaʻana ʻoe i kekahi kumu, e hana iā ia no kāu mea e pale ana, ʻaʻole no kou mihi nui. ʻO ka "ke mālama nei au i koʻu mau kakahiaka kaʻawale no ka hoʻolaha" e haʻi i kekahi i kāu mea e mahalo ai. ʻO ka "ke mihi nui nei au, nui loa kaʻu hana" e kono iā lākou e hoʻopaʻapaʻa ʻoi aku ke koʻikoʻi o kā lākou mea. Kau kekahi i ka palena. Kau kekahi i ke kūʻai.
E hāʻawi i kekahi puka liʻiliʻi aʻe, inā ʻoe e makemake
Inā makemake maoli ʻoe e kōkua akā hiki ʻole ke hana i ka mea holoʻokoʻa, e ʻōlelo i kāu mea hiki. "ʻAʻole hiki iaʻu ke alakaʻi i kēia, akā e nānā au i ke kūmole hoʻokahi." "ʻAʻole hiki iaʻu ke hele i ka hālāwai mau, akā e hoʻouna mai i nā memo a e hāʻawi au i koʻu manaʻo." ʻAʻole he hana hoʻopunipuni kēia e hoʻopalupalu i ka ʻaʻole. He ʻae ʻoiaʻiʻo a haiki aʻe, a mālama ia i ka pilina ʻoiai e pale ana i kou manawa.
E hoʻoholo ma mua o ka pane
Hōʻea ka nui o ka mihi mai ka pane ʻana ma ke neʻe wikiwiki. E kūkulu i kekahi pause. ʻO ka "e ʻae mai e nānā au i koʻu pā a e hoʻi mai iā ʻoe ma ka hopena o ka lā" e kūʻai iā ʻoe i nā minuke liʻiliʻi āu e pono ai e nīnau i ka nīnau hoʻokahi e koʻikoʻi ai: inā e ʻae au i kēia, he aha kaʻu mea e ʻōlelo ʻaʻole ana? E hana ʻoe i kekahi koho ʻokoʻa loa me kēlā nīnau i mua ou ma kahi o ka ʻole.
Ke aia ka palena ma ka hana a hiki ʻole iā ʻoe ke haʻalele wale
Manaʻo malū ka nui o ke aʻo no nā palena ua loaʻa iā ʻoe ka mana a pau, a ʻaʻole iā kākou ka hapanui. Hāʻawi kou luna i ka hana. Uku ka moʻomeheu i ka poʻe e pane ana i ke aumoe. ʻAʻole like ka ʻōlelo ʻana ʻaʻole i kou luna me ka hōʻole i ke kono ʻaina a kekahi hoaaloha, a ʻo ka hoʻohālike i ka ʻokoʻa he mea waiwai ʻole.
ʻO ka mea e hana maikaʻi aʻe ʻo ka hana ʻana i kou mau palena i mea ʻike ʻia a maʻamau ma kahi o ka hoʻowehiwehi. Kau ka Cleveland Clinic, e kākau ana no nā palena ma ka hana, i ka nui o kēia he mau loina liʻiliʻi i ʻōlelo ʻia: ke haʻi ʻana i ka poʻe ʻaʻole ʻoe e pane maʻamau i nā leka ma hope o kekahi hola, ka lawe maoli i kāu ʻaina awakea ma kahi o ka ʻai i kāu kīʻī, ka hoʻoholo i kāu mea e kūkākūkā a ʻole ai ma ke keʻena. ʻAʻole aia ka mana o kēia i kekahi hihia hoʻokahi. Aia ia i ka paʻa. He palena āu e mālama ai i ke kanaiwa pākēneka o ka manawa e aʻo i ka poʻe a puni ʻoe. He palena āu e hoʻolaha a haʻalele i hope e aʻo iā lākou i ke ʻokoʻa, ʻo ka neʻe o kou laina inā lākou e koʻokoʻo.
Ke ʻo ka pilikia maoli ka nui o ka hana, hoʻololi ke kamaʻilio mai ka ʻaʻole i nā koʻikoʻi. Ma kahi o ka hōʻole loa i kekahi hana, hiki iā ʻoe ke kau i ke kūʻai i ka pākaukau kahi e pono ai kou luna e nānā. "Hiki iaʻu ke lawe i kēia, akā ʻo ia ke hāʻule o ka hōʻike i kēia pule aʻe. He aha kāu makemake e hana mua au?" ʻAʻole ia he kūʻē kuleana. ʻO ia ka hana i ka hiki he ʻoiaʻiʻo i kaʻana ʻia ma kahi o ke kaumaha pilikino āu e hāpai ai a haki. ʻOi aku ka makemake o ka hapanui o nā luna kūpono e lohe i kēlā ma mua o ka ʻike, ʻekolu pule ma hope, ua hana ʻino ʻia nā mea a pau no ka mea ʻaʻohe mea i ʻae ʻaʻole hiki ke hana pono nā mea a pau.
Inā ʻoe e alakaʻi i ka poʻe, ʻoki kēia i nā ʻaoʻao ʻelua, a holo kāu hana ʻoi aku ma mua o kāu mau ʻōlelo. Nānā kekahi hui i ka mea a ka luna e hana maoli ai. Inā ʻoe e pana i nā leka uila ma ka ʻumikūmākahi o ka pō a haʻaheo ʻaʻole ʻoe e hoʻokuʻu, waiwai ʻole kāu ʻae i ʻōlelo ʻia e hoʻokaʻawale, no ka mea ua hōʻike ʻoe iā lākou i ka lula maoli. ʻO ka palena pono loa a kekahi luna e kau ai ʻo ka mea pinepine āna e hana ai iā ia iho.
ʻO ka hewahewa ka ʻauhau, a hiki iā ʻoe ke uku emi
No ka nui o ka poʻe, ʻaʻole ʻo ka ʻaʻole ka ʻāpana paʻakikī. ʻO ka hewahewa ma hope. Hōʻole ʻoe i kekahi mea kūpono a laila e hoʻohana i ka hola aʻe e pāʻani hou ana iā ia, e kākau ana i ka mihi ʻaʻole pono ʻoe e hoʻouna, e makemake hapa lākou e noi hou i hiki iā ʻoe ke ʻae a ʻano maikaʻi aʻe.
He mea kūpono ka ʻike i kēlā hewahewa, no ka mea wahaheʻe ia. Haʻi ia iā ʻoe ʻo ka pale ʻana i kou manawa he ʻaua, e loaʻa i kekahi kanaka maikaʻi ke ala, ua hōʻino ʻoe i kekahi mea. ʻAneʻane ʻaʻole ʻoe. Neʻe ka mea i noi i loko o kahi o ke kanaiwa kekona a loaʻa i kekahi ʻē, a i ʻole hana ʻo ia iho, a i ʻole hoʻoholo ʻaʻole koʻikoʻi loa ia. ʻAneʻane ʻaʻole loa e hōʻea ka pilikia āu i noʻonoʻo ai. He naʻau ka hewahewa, ʻaʻole he wānana.
Aia kekahi kumukūʻai mālie aʻe i ka hoʻokela mau ʻana iā ia. I kēlā me kēia manawa āu e ʻae ai me ke kūʻē i kou hoʻoholo ponoʻī e pale i ke ʻāpuʻupuʻu o ka hewahewa, aʻo ʻoe iā ʻoe iho ʻaʻole helu kou mau palena. E hana i kēlā lawa a hoʻōki ʻoe e ʻike i kahi o kou mau palena, ʻo ia kona ala ponoʻī i ka hoʻoikaika nui. ʻO ka noho ʻana me kekahi hewahewa liʻiliʻi a manawa pōkole ke kumukūʻai o kekahi palena e paʻa. Nalo ia. ʻO ke kūʻē e kūkulu mai kekahi ʻae āu i manaʻo ʻole ai, ʻaʻole.
Koʻikoʻi kēia ma ka home e like me ka hana. Holo nā palena me ka ʻohana, me nā hoaaloha, me ke kīʻī hui e kani nei i ka lā holoʻokoʻa, ma nā lula like. Ua ʻae ʻia ʻoe ʻaʻole loaʻa i nā hola a pau. Ua ʻae ʻia ʻoe e ʻōlelo ʻaʻole kūpono kekahi kipa i kēia mahina, a i ʻole ʻaʻole hiki iā ʻoe ke lilo i ka mea e hoʻonohonoho mau ana i ka mea. Hiki i ka poʻe e aloha iā ʻoe ke hana me kou ʻoiaʻiʻo ʻoi aku ma mua o kekahi mana kūʻē mālie o ʻoe ʻaʻole loa e ʻōlelo i ka mea ʻoiaʻiʻo.
He aha ka mea e hana ai ka ʻaʻole i kahi
Aia kekahi moʻolelo a kākou e haʻi ai no ka poʻe e kau ana i nā palena, he ʻoʻolea, ʻaua, ʻaʻole hoa kime. ʻAneʻane ʻo ka ʻokoʻa ka ʻoiaʻiʻo. ʻOi aku ka maʻalahi o ke kanaka e ʻōlelo i kekahi ʻaʻole maʻemaʻe a manaʻo iā ia ma mua o ka mea e ʻae ana i nā mea a pau a laila kūʻē mālie iā ʻoe, nele i ka palena manawa, a i ʻole hoʻoikaika nui a nalo no ʻekolu mahina. He ʻano ʻoiaʻiʻo ka ʻaʻole hilinaʻi ʻia. Hilinaʻi ka poʻe iā ia, no ka mea ʻike lākou he ʻoiaʻiʻo kāu ʻae.
A ʻo ke kahi āu e pale ai ʻo ia ka manaʻo holoʻokoʻa. ʻO ka hana hohonu e hana wale ʻia ke hoʻopilikia ʻole ʻia ʻoe. ʻO nā pilina e mae ke ʻai ka hana i kēlā me kēia ahiahi. ʻO ka mana o ʻoe ʻaʻole i luhi a kūʻē a manaʻo ʻo e hāʻule ana. ʻAʻole kēlā mau mea e hakakā no kou manaʻo. Kakali lākou, me ka mālie, no kou koho ʻana iā lākou. ʻO ka ʻōlelo ʻana ʻaʻole ke ala āu e koho ai iā lākou.
ʻAʻole kēia a pau he hoʻokō hoʻokahi. Inā aia ʻoe i loko o ka manoa, inā ʻaʻole hāpai ʻia ka luhi i nā lā hoʻomaha, inā ua hoʻōki ʻoe i ka mālama i kekahi hana āu i aloha ai, inā ua hoʻomaka ka hoʻowahāwahā e hoʻokahe i ke koena o kou ola, he mea kūpono ke lawe koʻikoʻi a he kūpono ke kamaʻilio me kou kauka a i ʻole kahuna lapaʻau. He mau mea pale nā palena, akā ʻaʻole lākou he lāʻau lapaʻau no ka hoʻoikaika nui i komo hohonu mua. I kekahi manawa, ʻo ka ʻaʻole koʻikoʻi loa ʻo ka mea āu e ʻōlelo ai i ka manaʻo pono ʻoe e hoʻokele i kēia a pau iā ʻoe iho.
Nā kumu
- World Health Organization, Burn-out an "occupational phenomenon": International Classification of Diseases
- American Psychological Association, Employers need to focus on workplace burnout: Here's why
- Harvard Business Review, How to Say "No" at Work Without Making Enemies (Joseph Grenny)
- Cleveland Clinic, How To Set Personal Boundaries at Work