Nā ʻōlelo aʻo wikiwiki
- E haʻi iā ia me ka leo nui i kekahi.
- E hoʻihoʻi i hoʻokahi mea āu i hoʻokuʻu ai.
- E hoʻihoʻi me ka nānā hapa ʻole i nā memo.
He maʻalahi ka ʻike ʻana i ka māloʻeloʻe i nā kānaka ʻē aʻe a aneane hiki ʻole ke ʻike i loko ou. ʻIke ʻoe i ka noho mālie ʻana o kahi hoa hana, ka hoʻōki ʻana e hāʻawi i nā manaʻo, ka hoʻomaka ʻana e pane i nā mea a pau me ka hāpai poʻohiwi hapa luhi. I kou ola ponoʻī, ʻano like kēlā pahee me ka ʻole ona ʻoi aku ma mua o kahi manawa lōʻihi o ka hana paʻahana. ʻAʻole ʻoe e hāʻule ana. Ua luhi wale ʻoe. E hoʻomaha ʻoe ke pau kēia hapahā, ke hoʻokuʻu ʻia ka hoʻolauna, ke maluhia nā mea.
ʻAʻole lākou e maluhia. ʻO ia ka pahele.
ʻO ka poʻe e pili nui ai i kēia, ʻo lākou pinepine ka poʻe kuleana, ka poʻe e hōʻea mau a hoʻomoʻo i ka nui aʻe. Inā ʻo ʻoe ke ʻano kanaka e heluhelu i kahi ʻatikala no ka ʻike ʻana i ka māloʻeloʻe, ʻo ʻoe paha ke ʻano e koi ma loko ona. No laila, he pono e hana i kēia me ka mālie a ʻoiaʻiʻo, ʻoiai loaʻa iā ʻoe ka manawa e hana ai.
He aha maoli ka māloʻeloʻe
Kōkua ka ʻike ʻana he ʻano maoli, i ʻae like ʻia, ko ka māloʻeloʻe. ʻAʻole ia he huaʻōlelo hoʻoweliweli wale no ka luhi. I ka makahiki 2019, ua wehewehe maoli ka World Health Organization iā ia ma kāna hoʻokaʻawale maʻi ma ke ʻano he maʻi e puka mai ana mai ke koʻikoʻi hana mau i mālama ʻole ʻia. He koʻikoʻi, hoʻopili lākou iā ia i kou ola hana, ʻaʻole i kou kino holoʻokoʻa, a akahele lākou e ʻōlelo ʻaʻole ia he maʻi olakino. He ʻano i ʻike ʻia.
ʻEkolu ʻāpana o ia ʻano, i palapala mua ʻia e ka loea noʻonoʻo ʻo Christina Maslach, ka mea i aʻo i ka māloʻeloʻe mai nā makahiki 1970 a kūkulu i ke ana i hoʻohana nui ʻia ona. Hele pū nā hōʻailona ʻekolu:
- Ka māloʻeloʻe. ʻAʻole ka luhi maikaʻi o kahi lā hana paʻakikī, akā he emi i pā ʻole ʻia e ka hiamoe. Ala ʻoe me ka māloʻeloʻe mua.
- Ka hoʻohenehene a me ka mamao. Hoʻomaka ʻoe e huki hope mai ka hana a me ka poʻe i loko ona. ʻO nā mea āu i mālama ai ma mua, ʻano makehewa. Hana ʻoe i nā mea ma ka neʻe wale.
- He manaʻo ʻaʻole ʻoe maikaʻi hou ma ia. He kānalua e kolo ana no kou hiki ponoʻī, he manaʻo ʻaʻole kūpono kāu mea e hana ai, ʻoiai he maikaʻi maoli ka hana.
Hiki iā ʻoe ke kiʻekiʻe ma kekahi o kēia no kahi manawa a maikaʻi nō. ʻO ka manawa e noho pū ai lākou ʻekolu, ʻo ia kou nānā ʻana i ka māloʻeloʻe ma kahi o kahi manawa paʻakikī.
Nā hōʻailona e nānā ai i loko ou
ʻOi aku ka mālie o nā hōʻailona mua ma mua o ka mana puke aʻo, a ʻike pinepine ʻia lākou ma kou kino a me kāu hana ma mua o kou kapa ʻana iā lākou me ka leo nui. He mau mea e pono ke mālama koʻikoʻi:
ʻOi aku kou huhū ma mua o ka maʻamau, a no nā mea liʻiliʻi aʻe. ʻO ke ahonui āu i loaʻa ai no kahi hālāwai hemahema a i ʻole he leka uila nele, ua hala wale.
ʻO ka hana i ʻano koʻikoʻi ma mua, ʻano like ia me kahi papa i kēia manawa. Hiki nō iā ʻoe ke hana. ʻAʻole wale ʻoe e ʻike iā ia.
Ua luhi ʻoe ma kahi ʻano i hoʻoponopono ʻole ʻia e ka hoʻomaha. Lawe ʻoe i ka hopena pule, hiamoe lōʻihi ʻoe, a kau ka Pōʻakahi me ke kaumaha e like me ka maʻamau.
ʻAno paʻakikī loa nā hana liʻiliʻi. Noho kahi pane i hoʻokahi memo ma kāu papa hana no ʻekolu lā, ʻaʻole no ka molowā akā no ka hakahaka o ka pahu.
Ua hoʻōki mālie ʻoe i nā mea e hoʻopiha hou iā ʻoe. Ka hele wāwae, ka hale hoʻoikaika, nā hoaaloha, ka leʻaleʻa, ka ʻaina awakea ma kahi ʻē o kou pākaukau. Pākahi lākou i hāʻule, a aneane ʻoe i ʻike ʻole iā lākou e hele ana.
Ke hoʻohana nei ʻoe i ka nui aʻe o kekahi mea e wehe i ka lihi, kahi mea inu hou, ka nānā hou, ke kō hou, ka maʻeʻele hou.
Makaʻu ʻoe i ka Pōʻakahi mai ka ʻauinalā Lāpule, i kēlā me kēia pule, ʻaʻole no nā mea paʻakikī wale.
ʻAʻohe o kēia mea ponoʻī e kuhi ana ke māloʻeloʻe nei ʻoe. Loaʻa i ka poʻe nā manawa ʻino. ʻO ka mea e nānā ai, ʻo ka hui a me ka lōʻihi. Inā ua ʻoiaʻiʻo kekahi o kēia no nā pule ma kahi o nā lā, a ʻoi aku ka ʻino ma kahi o ka hāpai, ʻo ia ka hōʻailona. Kuhikuhi ke alakaʻi ponoʻī a ka Mayo Clinic no ka māloʻeloʻe hana i ke ʻano like o ka nānā iā ʻoe iho, a hoʻohui i kahi nīnau naʻau kūpono: ua lilo anei ʻoe i hoʻohenehene a hoʻohewa ma ka hana ma kahi ʻano ʻaʻole like me ʻoe, a ke kauō nei ʻoe iā ʻoe iho a ke paʻakikī e hoʻomaka ke hiki aku?
No ke aha he paʻakikī loa ke ʻike ma ke aniani
Aia nā kumu maikaʻi e ʻike hope loa ai ʻoe.
He mālie ka pahee. ʻAʻole hōʻea ka māloʻeloʻe, hōʻuluʻulu ia, a hoʻololi ʻoe i kēlā me kēia maʻamau hou me ka mālie a nalo kou kahua. Poina iā ʻoe ka mea i loaʻa ai iā ʻoe ka ikaika.
Uku pinepine ka moʻomeheu i nā ʻanuʻu mua. ʻO ka hana nui aʻe e hele mua ana i ka māloʻeloʻe, ʻano like ia, mai waho aku, me ka kūpaʻa. Hoʻomaikaʻi ʻia ʻoe no nā maʻamau ponoʻī e hoʻowali ana iā ʻoe.
A aia ka hoʻāhewa iā ʻoe iho. Manaʻo ka nui o ka poʻe e ʻike ana i ka māloʻeloʻe he hāʻule pilikino, ʻaʻole lākou ikaika lawa a hoʻonohonoho lawa. Kūʻē ikaika ka loea māloʻeloʻe ʻo Kandi Wiens, e kākau ana ma Harvard Business Review, i kēia. He pololei kāna manaʻo a he pono e mālama: pili pinepine ka māloʻeloʻe i ka hana, ʻaʻole he kīnā i loko ou. ʻO ka māloʻeloʻe, ʻo ka hapanui he hōʻailona no nā kūlana āu e hana nei, ʻaʻole he hoʻoholo no kou ʻano. He mea koʻikoʻi kēlā hoʻololi manaʻo, no ka mea, mālama ka hilahila i ka poʻe i ka paʻa a noho mālie, a hoʻomaka ke ala e puka ai mai ka māloʻeloʻe me ka hiki ke nānā pololei iā ia.
He aha ka mea e hana ai ke kapa ʻoe iā ia
ʻO ka ʻike ʻana ka hapanui o ke kaua, akā ʻaʻole ia ka mea a pau. He mau neʻe e kōkua maoli ai, ʻano ma ka hoʻonohonoho:
- E haʻi iā ia i hoʻokahi kanaka. Me ka leo nui, i kekahi āu e hilinaʻi ai. ʻO ke kapa ʻana iā ia i kahi kanaka ʻē e uhaʻi i ka hoʻokalakupua malū o ka "ua maikaʻi au, paʻahana wale" a ʻo ia pinepine ka manawa mua e lohe maoli ai ʻoe i ka ʻino o kona ʻano.
- E ʻimi i ke kumu maoli. Ulu ka māloʻeloʻe mai nā kūlana kikoʻī, ʻo ka hapanui he ʻano hui o ka hana nui loa, ka mana liʻiliʻi loa ma luna o kou ʻano hana, ka pono ʻole, ke kaiāulu nāwaliwali, a i ʻole he kūʻē ma waena o ka hana a me kou mau waiwai. E kikoʻī no ka mea o kēia e hānai ana i kāu. He paʻakikī ke hoʻoponopono i ka māloʻeloʻe pohihihi. Hāʻawi kahi kumu i kapa ʻia iā ʻoe i kekahi mea e hana ai.
- E hoʻihoʻi i hoʻokahi mea āu i hoʻokuʻu ai. E koho i hoʻokahi mea i hoʻopiha hou iā ʻoe ma mua a e hoʻihoʻi iā ia, me ka manaʻo, i kēia pule. Hoʻokahi hele wāwae. Hoʻokahi ʻaina awakea ma kahi ʻē o ka pale. ʻAʻole ʻoe e hoʻāʻo nei e hoʻololi nui i kou ola. Ke hōʻike nei ʻoe iā ʻoe iho hiki ke hoʻopiha hou ka pahu.
- E kiʻi hou i kahi liʻiliʻi o ka mana. ʻO ka mana kekahi o nā pale ikaika loa kūʻē i ka māloʻeloʻe. E ʻimi i hoʻokahi kihi o kāu hana kahi e hiki ai iā ʻoe ke hoʻoholo i ke ʻano, ka manawa, a i ʻole ka ʻōlelo ʻaʻole. ʻO kahi koho liʻiliʻi i kiʻi hou ʻia e kōkua.
- E mālama i ka hoʻihoʻi, ʻaʻole ka hoʻomaha wale. ʻO kahi lā hoʻomaha kahi e nānā hapa mau ai ʻoe i nā memo, ʻaʻole ia he hoʻihoʻi. Manaʻo ka hoʻihoʻi maoli ka hoʻokaʻawale maoli ʻana no ka lōʻihi e iho ai kou ʻōnaehana. E mālama ikaika i kekahi o ia.
Inā mālama ʻoe i nā kānaka, aia kahi papa lua ma ʻaneʻi. ʻAʻole noho kou māloʻeloʻe ponoʻī iā ʻoe. Hoʻonoho kahi alakaʻi i emi a hoʻohenehene i ka mahana no nā mea a pau ma lalo, a heluhelu nā hui i ke kūlana o ko lākou luna ma mua o kāna mau ʻōlelo. ʻO ka ʻike mua ʻana iā ia i loko ou, he ʻāpana ia o ka mālama ʻana iā lākou pū.
Ka manawa e hoʻohui ai i ke kōkua hou
Lawa ka ʻike iā ʻoe iho a me kekahi mau hoʻololi no ka nui o ka poʻe e ʻike mua ai i kēia. I kekahi manawa ʻaʻole lawa, ʻaʻole ia he hāʻule o ka manaʻo paʻa.
Inā ua mau ka māloʻeloʻe a me ka pālahalaha no nā mahina, inā ua nalo kou hoihoi i nā mea ma waho aku o ka hana, inā ua loli kou hiamoe a i ʻole kou pololi, inā ʻike ʻoe i ka manaʻolana ʻole, a i ʻole ua hoʻomaka ka maʻeʻele e hopohopo iā ʻoe, ʻoi aku ia mau mea ma mua o ka māloʻeloʻe maʻamau. Hiki i ka māloʻeloʻe a me ke kaumaha ke ʻano like mai loko, a uhi pū i kekahi manawa, ʻaʻole lāua he mea e hoʻoponopono ai me ʻoe wale. Hiki i ke kauka a i ʻole he loea noʻonoʻo ke kōkua iā ʻoe e ʻike i ka ʻokoʻa a e ʻimi i kāu mea e pono maoli ai. ʻAʻole ka noi kōkua he hana nui loa. ʻO ia ka mea like āu e haʻi ai i kahi hoaaloha ma kou kūlana e hana.
ʻO ka lono maikaʻi mālie, ʻo ka māloʻeloʻe, i ʻike a kapa ʻia, he mea hiki iā ʻoe ke hoʻi mai. ʻO ka ʻāpana paʻakikī aʻe, ʻo ka ʻae ʻana iā ʻoe iho e ʻike iā ia ʻoiai aia ka manawa e hana ai. Ua hana ʻoe.
Nā kumu
- World Health Organization, Burn-out an "occupational phenomenon": International Classification of Diseases
- American Psychological Association, Christina Maslach: The pioneer behind burnout research
- Mayo Clinic, Job burnout: How to spot it and take action
- Harvard Business Review, Your Burnout Is Trying to Tell You Something