Dat zou je nooit tegen een vriend zeggen

Je hebt een fout gemaakt en je praat er tegen jezelf over in een stem die je nooit hardop zou gebruiken. Het begon voordat je echt wakker was. De kamer is stil en redelijk en de stem is geen van beide. Er ligt een hele dag voor je, en de eerste beslissing daarin is welke stem het verhaal mag vertellen.

Koud water dat loopt tot het echt koud is. Een barst in een tegel die je al duizend keer hebt gezien. De koelkast die aanslaat en weer stopt. Je eigen handen, bezig met het gewone, terwijl het commentaar doorgaat.

Als een vriend jou precies deze fout zou vertellen, zou je binnen een seconde weten wat je moest zeggen. Je zou warm zijn en je zou nuttig zijn en je zou eerlijk zijn over het deel dat van hen was. Jezelf geef je die deal niet, en dat is niet omdat je een hogere maatstaf hanteert: het is omdat verachting vanbinnen aanvoelt als verantwoordelijkheid nemen, waardoor streng zijn tegen jezelf voelt als het serieus nemen ervan. Zo werkt het niet. Iemand die zich schrap zet tegen zijn eigen stem, verspilt de energie aan dat schrapzetten, waardoor de hardheid je juist het ding kost dat het zou moeten opleveren.

Kijk naar wat die hardheid beschermt. Als jij er als eerste en het hardst bij bent, kan niemand je er later nog mee kwetsen, en dat is een echte strategie, alleen een dure. Het is geen strengheid met een hard gezicht, het is angst dat iemand anders het zal zeggen. Ondertussen zijn de mensen die het snelst echt verbeteren bijna nooit degenen die zo tegen zichzelf praten; het zijn degenen die een fout recht kunnen aankijken zonder ineen te krimpen, wat veel makkelijker is wanneer kijken niet gepaard gaat met straf.

Zeg het vandaag dus terug in de andere stem. Dezelfde feiten, niets afgezwakt, niets goedgepraat, maar in de woorden die je zou gebruiken voor iemand die je graag hebt. Hardop als het kan, één keer. Het zal onverdiend en een beetje belachelijk aanvoelen, en het is geen van beide.

Je mag aan je eigen kant staan terwijl je jezelf de waarheid vertelt. Dat waren nooit tegenstellingen. Het leek alleen zo vanuit die andere stem.