Fífúnni ní Èsì Tó Ń Wọ̀ Ọ́ Lọ́kàn

O ti jókòó lé e lórí fún ọ̀sẹ̀ méjì. Ẹnìkan nínú ẹgbẹ́ rẹ ń bá a lọ láti ṣe ohun náà, ní gbogbo ìgbà tó bá ṣẹlẹ̀ o ń sọ fún ara rẹ pé o máa sọ nǹkan kan, ní gbogbo ìgbà o kò sì sọ. Ìjíròrò náà máa ń ṣẹlẹ̀ nínú orí rẹ ó sì máa ń lọ burúkú nígbà gbogbo. Wọ́n máa ń farapa, tàbí wọ́n máa ń gbèjà ara wọn, tàbí wọ́n máa ń mì orí wọn kí wọ́n má sì yí nǹkankan padà. Nítorí náà o ń dúró. Bí o ṣe ń dúró tó, bẹ́ẹ̀ ni gbogbo ọ̀ràn náà ń tóbi ó sì ń ṣàjèjì sí i.

Bí ìyẹn bá jẹ́ ohun tí o mọ̀, o wà nínú ẹgbẹ́ rere. Fífúnni ní èsì jẹ́ ọ̀kan lára àwọn iṣẹ́ tí a ń yẹra fún jù ní ibi iṣẹ́ èyíkéyìí, kò sì fẹ́rẹ̀ẹ́ ní í ṣe pẹ̀lú bóyá o tọ̀nà. O lè tọ̀nà pátápátá nípa ohun tó nílò láti yí padà síbẹ̀ kí ìjíròrò náà bú gbàù lọ́wọ́ rẹ. Ìṣòro náà kì í sábà jẹ́ àkóónú náà. Ó jẹ́ bí a ṣe fi hàn, àti ipò tí ẹnì kejì wà nígbà tí wọ́n bá gbọ́ ọ.

Ìdí tí èsì olóòótọ́ fi ń yọrí sí ibi léraléra

Èyí ni ohun tó yẹ ká mọ̀ kí o tó ya ẹnu rẹ. Fún ọpọlọ, àríwísí láti ọ̀dọ̀ ẹni tó ṣe pàtàkì fún ọ máa ń forúkọ sílẹ̀ bíi ewu ti ara gan-an.

Àwọn olùwádìí ní NeuroLeadership Institute ṣàpèjúwe rẹ̀ báyìí: a ní ìmọ̀lára gíga sí ìsọfúnni tó dà bí ìlù sí ipò wa tàbí ipò-ìdúró wa nínú ẹgbẹ́, nígbà tí ewu yẹn bá sì bẹ́, ó lè pa ìrònú gan-an tí o ń retí láti fà mọ́ra dé. Ẹni tó dojúkọ ọ máa ń dáwọ́ agbára láti gba àwọn ọ̀rọ̀ tí o yàn fínnífínní. Wọn kì í ṣe olówú ìṣòro. Ètò ìdágìrì wọn ni ó pariwo ju ohùn rẹ lọ.

Èyí ni ìdẹkùn náà. Bí èsì rẹ ṣe ń jinlẹ̀ tó sì ń yani lẹ́nu tó, bẹ́ẹ̀ ni ó ṣe túbọ̀ ṣeé ṣe kí ó tapa ìdágìrì yẹn, bẹ́ẹ̀ sì ni ó ṣe túbọ̀ ṣàìṣeéṣe kí ó wọ̀ ni ní ti gidi. O lè ṣẹ́gun àríyànjiyàn kí o sì pàdánù ìyípadà ìwà. Ọ̀pọ̀ ọgbọ́n nínú fífúnni ní èsì rere ní ti gidi jẹ́ nípa mímú kí ìdáhùn ewu ẹnì kejì dákẹ́ tó bẹ́ẹ̀ tí wọ́n fi lè gbọ́ ọ rárá.

Dárúkọ ìwà náà, kì í ṣe ẹni náà

Ìyípadà tó wúlò jù kanṣoṣo ni láti sọ̀rọ̀ nípa ohun tí ẹnìkan *ṣe*, kì í ṣe ẹni tí wọ́n *jẹ́*.

"O jẹ́ aláìlétòjọ" jẹ́ ìdájọ́ lórí ìwà ènìyàn kan. Kò sí ohun tí a lè ṣe pẹ̀lú rẹ̀ àyàfi jiyàn. "Àwọn ìwé-ìfihàn náà jáde ní aago mọ́kànlá alẹ́ ní òru ṣáájú ìpè oníbàárà, nítorí náà mi ò ní àkókò láti ṣàyẹ̀wò rẹ̀" jẹ́ àpèjúwe ohun kan pàtó tó ṣẹlẹ̀. Ọ̀kan ń pe ìjà. Èkejì ń pe àtúnṣe.

Center for Creative Leadership kọ́ ìtòlẹ́sẹẹsẹ tó rọrùn tó sì fẹsẹ̀múlẹ̀ yí èrò yìí ká, ó sì tọ́ sí yíyá. Wọ́n pè é ní SBI, fún Ipò, Ìwà, Ipa:

• Ipò. So ó mọ́ àkókò pàtó kan. "Nínú ìpàdé ìdúró àná" borí "láìpẹ́" tàbí "o máa ń." Àìṣe-kedere ni ohun tó ń mú kí èsì dà bí ìkọlù ìwà, nítorí ẹnì kejì kò lè tọ́ka sí ìṣẹ̀lẹ̀ gidi náà, nítorí náà wọ́n rò pé o túmọ̀ sí gbogbo wọn, ní gbogbo ìgbà.
• Ìwà. Ṣàpèjúwe ohun tí o ṣàkíyèsí, ní kedere bí kámẹ́rà ṣe ì bá ti mú un. Àwọn òtítọ́, kì í ṣe ìtumọ̀. "O dá Priya lọ́rọ̀ dúró ẹ̀ẹ̀mejì nígbà tó ń ṣàgbékalẹ̀," kì í ṣe "o hùwà àìlọ́wọ̀."
• Ipa. Sọ ohun tó ṣẹlẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àbájáde, pàápàá apá tí ẹni náà kò lè rí. "Priya kò parí kókó rẹ̀, a sì tẹ̀síwájú láìsí nọ́ńbà kanṣoṣo tí a nílò ní ti gidi."

Apá ìkẹyìn yẹn ṣe pàtàkì ju bí àwọn ènìyàn ṣe retí lọ. Ní ọ̀pọ̀ ìgbà, ẹni náà kò mọ̀ pé ìwà wọn ló fa ìṣòro tí o ń ṣàpèjúwe. Wọn kò ṣàìbìkítà mọ̀ọ́mọ̀. Wọ́n kàn kò lè rí àkọ̀ tí àwọn ìṣe wọn fi sílẹ̀. Nígbà tí o bá fi ipa náà hàn wọ́n dípò kí o gbé ìdájọ́ kalẹ̀, o ń fún wọn ní ìsọfúnni tuntun dípò gbólóhùn kan láti gbèjà ara wọn.

Béèrè kí o tó sọ

Ìṣe kan wà tó dà bíi pé ó kéré jù láti já mọ́ nǹkan, ó sì ń yí gbogbo ìgbóná ìjíròrò náà padà. Kí o tó gbé ìdájọ́ rẹ jáde, béèrè lọ́wọ́ ẹni náà fún ìwòye ti ara wọn.

"Báwo lo ṣe rò pé ìpè oníbàárà náà lọ?" "Kí ni ìmọ̀lára rẹ nípa bí ìfilọ́lẹ̀ náà ṣe wọ̀?" Nígbà púpọ̀ wọ́n ti mọ̀. Àwọn ènìyàn sábà máa ń mọ àwọn àṣìṣe ara wọn ju bí a ṣe rò lọ, nígbà tí wọ́n bá sì dárúkọ ìṣòro fúnra wọn, kò sí ewu láti gbèjà ara ẹni, nítorí kò sí ẹni tó ń kọlù wọ́n. Wọ́n ń ṣàyẹ̀wò rẹ̀ pẹ̀lú rẹ.

Èyí jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìgbésẹ̀ tí àwọn olùwádìí NeuroLeadership dámọ̀ràn fún ìdí gan-an yẹn. Bíbéèrè lákọ̀ọ́kọ́ máa ń fún ẹnì kejì ní ìwọ̀n àkóso kan ní àkókò tí wọn ì bá ti nímọ̀lára àìlágbára, àkóso sì jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ohun tí ọpọlọ ń wádìí nígbà tó ń pinnu bóyá kí ó kà ìjíròrò sí ààbò tàbí ewu. O kò rọ̀ nípa bíbéèrè. O ń dín ìdágìrì kù kí ìjíròrò gidi lè ṣẹlẹ̀.

Tọ́ka síwájú, kì í ṣe sẹ́yìn nìkan

Èsì tó kàn ń tún ohun tó kọjá jiyàn kì í fún ẹnìkan ní ohunkóhun láti fi ọwọ́ wọn ṣe. Wọ́n lè nímọ̀lára búburú nípa àná, ṣùgbọ́n wọn kò lè yí i padà.

Nítorí náà, ná ọ̀pọ̀ agbára rẹ lórí ohun tó ń bọ̀ tó tẹ̀lé. Lẹ́yìn tí o ti dárúkọ ìwà náà àti ipa rẹ̀, yíjú sí ọjọ́ iwájú papọ̀. "Nígbà tó bá kàn, kí ni yóò ràn ọ́ lọ́wọ́ láti mú èyí ní kùtùkùtù sí i?" "Èyí ni ohun tí n ó fẹ́ràn láti rí lórí àkọ̀ tó tẹ̀lé." Èròngbà náà ni kí ẹni náà kúrò pẹ̀lú àwòrán tó ṣe kedere, tó ṣeéṣe ti ẹ̀yà tó dára sí i, kì í ṣe kìkì àwòrán tó ṣe kedere ti bí wọ́n ṣe kùnà. Àwọn ènìyàn tó nímọ̀lára pé wọ́n ní ọ̀nà gidi láti ṣe dáadáa sábà máa ń ṣe dáadáa. Àwọn ènìyàn tó kàn nímọ̀lára ìdájọ́ sábà máa ń fọwọ́ ró tàbí kí wọ́n tì ara wọn pa.

Àwọn ipò tó ń mú kí èyíkéyìí nínú èyí ṣiṣẹ́

Kò sí ọ̀kan nínú àwọn ọgbọ́n wọ̀nyí tó lè gbà ọ́ là bí àjọṣe abẹ́lẹ̀ náà bá tutù. Èsì máa ń wọ̀ ni ní ìbámu pẹ̀lú ìgbẹ́kẹ̀lé tí a fi gbé e jáde.

Olùwádìí Harvard Amy Edmondson lo ọ̀pọ̀ ẹ̀wádún láti kẹ́kọ̀ọ́ ohun tí ó pè ní ààbò ọpọlọ: ìmọ̀lára àjọpín nínú ẹgbẹ́ pé o lè sọ̀rọ̀ jáde, jẹ́wọ́ àṣìṣe, tàbí gbọ́ òtítọ́ tó nira láìjẹ́ kí a dójú tì ọ́ tàbí kí a jẹ ọ́ ní ìyà fún un. Ó rọrùn láti ṣì i dà bí inú-rere, kì í sì í ṣe ìyẹn. Gẹ́gẹ́ bí Amy Gallo ti HBR ṣe sọ ọ́, ààbò ọpọlọ ni ohun gan-an tó ń mú kí ìwà-òtítọ́ ṣeéṣe. Àwọn ẹgbẹ́ tó ń kojú èsì dáradára jù kì í ṣe àwọn tó ń yẹra fún ìforígbárí. Wọ́n jẹ́ àwọn tí àwọn ènìyàn ti gbẹ́kẹ̀lé pé ìforígbárí náà wà fún ìṣẹ́-ìsìn iṣẹ́ náà, kì í ṣe ohun-ìjà tí a tọ́ sí wọn.

Ohun díẹ̀ ń kọ́ ìgbẹ́kẹ̀lé yẹn, ní àwọn àkókò kékeré ṣáájú ìjíròrò tó nira èyíkéyìí:

• Fún ni ní èsì déédéé, ní àwọn ọ̀ràn kékeré, kí ó má bàa jẹ́ ìṣẹ̀lẹ̀ tó ṣọ̀wọ́n tó sì ń dẹ́rùbà ni. Àṣà níbi tí àwọn àtúnṣe kékeré ti ń ṣẹlẹ̀ ní gbogbo ìgbà kì í ní láti to Ọ̀rọ̀ Ńlá tí a ń bẹ̀rù.
• Jẹ́ ẹni pàtó pẹ̀lú ìyìn ó kéré tán bí o ṣe jẹ́ pẹ̀lú àríwísí. "Iṣẹ́ tó dára" kì í kọ́ ohunkóhun. "Ọ̀nà tí o gbà rọ ìpàdé náà lọ́ra láti rí i dájú pé gbogbo ènìyàn lóye ìyípadà náà ni ohun gan-an tí a nílò" ń sọ fún ẹnìkan ní pàtó ohun tí wọn yóò tún ṣe.
• Béèrè bí àwọn ènìyàn ṣe fẹ́ gba èsì, kí o sì rántí ìdáhùn náà. Àwọn kan fẹ́ ẹ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Àwọn kan nílò ọjọ́ kan. Bíbọ̀wọ̀ fún ìyẹn jẹ́ ọ̀nà jẹ́ẹ́ láti sọ pé o wà ní ẹ̀gbẹ́ wọn.
• Gba apá tìrẹ ní gbangba. "Ó yẹ kí n ti tọ́ka sí èyí ní ọ̀sẹ̀ méjì sẹ́yìn, ẹ̀bi mi ni ìyẹn" ń mú ọ di ẹni ààbò láti bá sọ òtítọ́, ó sì ń fi àpẹẹrẹ ìwà gan-an tí o ń retí láti rí lélẹ̀.

Nígbà tí ìjíròrò náà bá tóbi ju ọgbọ́n kan lọ

Àwọn ìjíròrò kan jẹ́ nípa ohun tó pọ̀ ju àkókò-ìparí tí a fò lọ. Bí iṣẹ́-ṣíṣe ẹnìkan bá ti ṣubú lulẹ̀ pátápátá, bí wọ́n bá dà bí ẹni tó ń jà lọ́nà tó dà bí ohun tó pọ̀ ju ọ̀sẹ̀ burúkú lọ, tàbí bí ọ̀ràn náà bá kan ìwà tó nípa lórí ààbò àwọn ẹlòmíràn, ìyẹn kì í ṣe ìjíròrò ìtọ́nisọ́nà láti kojú nìkan mọ́. Fi alábòójútó rẹ tàbí alábàáṣiṣẹ́ HR rẹ mọ́ ọn, kí o sì ṣe é ní kété ju bí ó ṣe rọrùn lọ.

Kí o sì ṣọ́ fún àkókò tí ohun tí o ń rí kì í ṣe àìtó ọgbọ́n rárá. Nígbà mìíràn ìṣòro iṣẹ́-ṣíṣe jẹ́ ẹ̀gbẹ́ tó hàn ti ohun kan tó wúwo sí i tó ń ṣẹlẹ̀ nínú ìgbésí ayé ènìyàn. Ìwọ kì í ṣe oníṣègùn-ọpọlọ wọn, o kò sì gbọ́dọ̀ gbìyànjú láti jẹ́ bẹ́ẹ̀. Ṣùgbọ́n o lè jẹ́ ẹ̀dá ènìyàn. O lè sọ pé o ti ṣàkíyèsí pé nǹkan dà bí ẹni tó nira láìpẹ́, pé o wà ní ẹ̀gbẹ́ wọn, àti pé kò sí ìtìjú nínú wíwá àtìlẹ́yìn gidi. Lẹ́yìn náà tọ́ wọn sí i, ètò ìrànlọ́wọ́ òṣìṣẹ́, dókítà, olùbánidámọ̀ràn, kí o sì jẹ́ kí àwọn akọ́ṣẹ́mọṣẹ́ ṣe apá tí kì í ṣe tìrẹ láti rù.

Èròngbà èsì kì í ṣe láti mú kí ẹnìkan nímọ̀lára kékeré láé. Ó jẹ́ láti ràn wọ́n lọ́wọ́ láti ṣe iṣẹ́ tí wọ́n lè gbéraga nípa rẹ̀, pẹ̀lú rẹ, nínú ẹgbẹ́ kan níbi tí a lè yege lára òtítọ́. Ṣe bí a ṣe fi hàn ní tọ̀nà ìyẹn sì ni ohun tí ìjíròrò tó nira di ní ti gidi: kì í ṣe ìjìyà, ṣùgbọ́n ilẹ̀kùn tí ẹnìkan lè rìn kọjá.

Àwọn Orísun

• Center for Creative Leadership, Use the Situation-Behavior-Impact (SBI) Feedback Model
• NeuroLeadership Institute, Use This 3-Step Approach to Give Better Negative Feedback
• Harvard Business Review, What Is Psychological Safety? (Amy Gallo)
• Harvard Business School, Creating Psychological Safety in the Workplace (Amy Edmondson)