Àwọn ìmọ̀ràn kíákíá
- Hear each side on its own.
- Reflect back before you respond.
- Ask both the same question.
Ènìyàn méjì tí o ń bá ṣiṣẹ́ wà ní ìjà, bákan náà ó sì ti di ìṣòro rẹ. Bóyá ọ̀kan lára wọn kọ́kọ́ bá ọ ní gbọ̀ngàn ó sì sọ ẹ̀yà tirẹ̀ fún ọ. Bóyá àwọn méjèèjì ti ṣe é, lọ́tọ̀ọ̀tọ̀, ìtàn méjèèjì náà sì fẹ́rẹ̀ẹ́ máà dà bí ẹni tó ń ṣàpèjúwe ìṣẹ̀lẹ̀ kan náà. Lọ́nàkọnà o lè ní ìmọ̀lára ìfà náà. Ẹnì kan dún bí ẹni tó bọ́gbọ́n mu sí i. Ẹni tí o fẹ́ràn sí i, tàbí tí o gbẹ́kẹ̀lé sí i, ni ẹni tí a ṣe àbòsí sí níbí ní kedere. Ẹ̀mí-ìhùwà rẹ ti ń tẹ̀ tẹ́lẹ̀, ẹni kejì kò sì tíì sọ̀rọ̀ pàápàá.
Ìtẹ̀ yẹn ni ohun tó yẹ ká ṣọ́. Nígbà tí o bá ti pinnu jẹ́ẹ́ ẹni tó tọ́, o dáwọ́ jíjẹ́ ẹni tó lè ṣèrànwọ́ o sì di olùkópa mìíràn nínú ìjà náà. Apá líle ti dídúró ní àárín kì í ṣe sísọ̀rọ̀. Ó jẹ́ kíkọ ìfẹ́ ti ẹ̀dá gan-an láti yanjú àìnítùnú ara rẹ nípa kíkánjú sí ìdájọ́.
Dídúró-ní-àárín kò túmọ̀ sí ìtutù ọkàn, kò sì túmọ̀ sí pé o kò ní èrò kankan. Ó túmọ̀ sí pé o dá àwọn èrò dúró pẹ́ tó láti jẹ́ kí àwọn ènìyàn méjèèjì ní ìmọ̀lára pé a gbọ́ ti wọn ní tòótọ́, kí ohunkóhun tó bá ṣẹlẹ̀ lẹ́yìn náà lè jẹ́ ohun tí wọ́n ní ọwọ́ nínú rẹ̀ dípò ìdájọ́ tí o gbé kalẹ̀. Ètò ẹ̀kọ́ aláṣẹ ti Harvard sọ ọ́ ní gban̄gba: àwọn aṣáájú tó wúlò jù nínú ìjà ni àwọn tí kì í mú ẹ̀gbẹ́ ṣùgbọ́n tí wọ́n ń ṣiṣẹ́ láti rí ọ̀nà àbáyọ tó dúró fún gbogbo àwọn tó nínú rẹ̀.
Ìdí tí dídúró-ní-àárín rẹ fi ṣe pàtàkì ju ìdájọ́ rẹ lọ
O lè tọ́ nípa ẹni tó bẹ̀rẹ̀ rẹ̀. Ó sábà kì yóò ṣe pàtàkì tó bí wàá ṣe retí.
Nígbà tí o bá mú ẹ̀gbẹ́ kan, kódà jẹ́ẹ́, kódà lọ́nà tó tọ́, o ń kọ́ gbogbo ẹni tó ń wò ní ẹ̀kọ́ kan nípa bí a ṣe ń yanjú ìjà níbí: nípa kíkọ́kọ́ dé ọ̀dọ̀ ọ̀gá, nípa jíjẹ́ ẹni tó ń yíni-lérò sí i, nípa jíjẹ́ àyànfẹ́. Ẹni tó "pàdánù" ṣọ̀wọ́n láti kúrò ní ìdánilójú. Wọ́n máa ń kúrò ní ìkanni-níjìsà, báyìí sì ni ìṣòro méjì wà, èyí àkọ́kọ́ àti èyí tí wọn kò tún gbẹ́kẹ̀lé ìlànà náà mọ́. Àwọn ènìyàn tún dára gidigidi ní kíka ìtẹ̀ aṣáájú. Ohùn tó gbóná díẹ̀ sí ìhà ẹni kan, ìbéèrè tí a bi ẹni kejì ní líle sí i, yàrá náà sì ti ṣe ìparí rẹ̀ tẹ́lẹ̀ nípa ẹ̀gbẹ́ tí o wà.
Dídúró ní àárín ń dáàbò bo ohun kan tó tóbi ju ìforígbárí kan yìí lọ. Ó ń mú kí ilẹ̀kùn ṣí sílẹ̀ fún àwọn ènìyàn láti mú àwọn nǹkan líle wá bá ọ lọ́jọ́ iwájú, dípò dídì wọn mọ́lẹ̀ títí tí wọ́n fi bú gbàù. Ìṣílẹ̀-sílẹ̀ yẹn jẹ́ ẹlẹgẹ́ ó sì tọ́ sí láti ṣọ́.
Ní àkọ́kọ́, mọ irú ìjà tí èyí jẹ́
Kì í ṣe gbogbo ìjà ló jọra, ìgbésẹ̀ tó ń tún irú kan ṣe sì ń mú irú kejì burú sí i.
Àwọn ìforígbárí kan ni ohun tí àwọn olùwádìí ń pè ní tútù. Wọ́n jẹ́ nípa iṣẹ́ náà fúnra rẹ̀, àkókò-ìparí, ọ̀nà náà, àwọn nọ́ńbà, ẹni tó ní kín-in-kín-in. Ìjà tútù sábà máa ń so èso. Amy Gallo, tó ń kọ̀wé nínú Harvard Business Review, sọ pé ìforígbárí onílera nípa iṣẹ́ náà máa ń mú ẹgbẹ́ kan sún mọ́ àwọn àfojúsùn rẹ̀ ní tòótọ́, àti pé ẹgbẹ́ tí kò ní ìforígbárí kankan rárá sábà jẹ́ ẹgbẹ́ tí àwọn ènìyàn ti dáwọ́ jíjẹ́ olóòótọ́. Nígbà tí ìjà bá jẹ́ nípa èrò ní tòótọ́, iṣẹ́ rẹ fúẹ́rẹ́. Mú àwọn òtítọ́ wá sórí tábìlì, jẹ́ kí a ṣe àwọn àríyànjiyàn méjèèjì ní kíkún, ìdáhùn tó dára jù sì máa ń jáde fúnra rẹ̀.
Lẹ́yìn náà ni irú kejì. Ìjà gbígbóná ń sáré lórí àwọn ìgbàgbọ́, ìlànà-ìwà, àti àwọn ìbáṣepọ̀ tó ti fọ́, kò sì tẹríba fún àkọsílẹ̀-tábìlì. Amy Edmondson ti Harvard àti ẹlẹgbẹ́ rẹ̀ Diana McLain Smith kẹ́kọ̀ọ́ bí àwọn wọ̀nyí ṣe ń ṣẹlẹ̀ wọ́n sì rí àwọn àmì-ìtọ́ka díẹ̀. Àwọn ènìyàn ń tún àríyànjiyàn kan náà ṣe láìṣí ìka kan. Ọ̀rọ̀ náà yíjú di ti-ẹni-tìkára, pẹ̀lú ẹ̀sùn tí a sọ sókè àti ète tí a bèèrè ní ìkọ̀kọ̀. Ooru náà sì ń gòkè títí tí kò fi sí ohun tó wúlò tó lè ṣẹlẹ̀.
Ìdí tí ìyàtọ̀ yìí fi ṣe pàtàkì tó bẹ́ẹ̀: ìmọ̀ràn tó wọ́pọ̀ láti "kàn dojúkọ iṣẹ́ náà kí o sì mú ìmọ̀lára kúrò nínú rẹ̀" ń ṣiṣẹ́ lórí ìjà tútù nìkan. Dán an wò lórí èyí gbígbóná wàá sì rí àwọn ènìyàn tó ń mì orí sí ètò-ìṣe tó ṣe àkópọ̀ nínú ìpàdé, lẹ́yìn náà tí wọ́n gbé ẹ̀dùn ọkàn gidi náà tààrà jáde lọ pẹ̀lú wọn. Bí ohun tó wà níwájú rẹ bá gbóná, àwọn ìmọ̀lára ni iṣẹ́ náà. O kò lè yí wọn ká.
Bí o ṣe lè dúró ní àárín ní tòótọ́
Èyí ni bí dídúró-ní-àárín ṣe rí ní àkókò náà, nígbà tí àwọn ènìyàn méjèèjì bá wà níwájú rẹ tí ìgbóná sì ń gòkè.
- Bá ẹnìkọ̀ọ̀kan sọ̀rọ̀ kí o tó kó wọn jọ. Gba àkọsílẹ̀ ẹ̀gbẹ́ kọ̀ọ̀kan lọ́tọ̀, láìsí èkejì níbẹ̀ láti dá ọ̀rọ̀ lọ́wọ́ tàbí láti ṣeré fún. O ń tẹ́tí láti lóye, kì í ṣe láti ṣàgbéyẹ̀wò. Àwọn ènìyàn máa ń sọ àwọn nǹkan tó jẹ́ òtítọ́ sí i nígbà tí wọn kò bá ní ìmọ̀lára pé a ń ṣèdájọ́ wọn lásìkò gan-an.
- Ṣàfihàn ohun tí o gbọ́ padà kí o tó dáhùn sí i. "Nítorí náà láti ibi tí o jókòó sí, o ní ìmọ̀lára pé a gé ọ kúrò nínú ìpinnu tó nípa lórí iṣẹ́ rẹ." O kò ń fọwọ́ sí i pé wọ́n tọ́. O ń fi hàn pé o ń tẹ́tí ní tòótọ́, èyí tó ń rẹ ooru náà sílẹ̀ ju ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ ohunkóhun mìíràn tí o lè ṣe lọ.
- Dárúkọ ìmọ̀lára náà láìfọwọ́sí ipò náà. "Mo lè rí bí ìyẹn ṣe ń bani nínú jẹ́ tó" ń fọwọ́sí ẹni náà láìsọ wọ́n di ẹni tó borí. Gbígba ìmọ̀lára kan mọ̀ máa ń mú un há. Kíkọbi-ara-sí i máa ń mú un dàgbà.
- Pa àwọn ìbéèrè rẹ mọ́ ní ìdọ́gba. Bí o bá bi ẹni kan láti ronú bí àwọn ọ̀rọ̀ wọn ṣe já sí, bi èkejì ní ohun kan náà. Àwọn ènìyàn ń tọpa èyí ní pẹ̀kípẹ̀kí, ìbéèrè aláìdọ́gba kan ṣoṣo sì lè ba wákàtí kan ti dídúró-ní-àárín ṣọ́ra jẹ́.
- Fi ọ̀nà àbáyọ náà padà lé wọn lọ́wọ́. Àfojúsùn rẹ kì í ṣe láti gbé ìdájọ́ jáde. Ó jẹ́ láti ràn wọ́n lọ́wọ́ láti kọ́ ohun kan tí àwọn méjèèjì lè gbé pẹ̀lú, nítorí àdéhùn tí àwọn ènìyàn ṣe fúnra wọn ni èyí tí wọn yóò pa mọ́ ní tòótọ́.
Nínú gbogbo rẹ̀, ṣọ́ ara rẹ. Bí o bá ní ìmọ̀lára pé inú-fùfù ń dà ọ́, tí o ń gba ìdẹkùn, tí o ń tẹ̀ sí ìhà ẹni kan, ìyẹn ni àkókò láti sọ ara rẹ dòlọ́ra kí o sì ra ìṣẹ́jú kan kí o tó sọ̀rọ̀. Ìfarabalẹ̀ rẹ ni ẹ̀rọ-ìgbóná nínú yàrá náà. Bẹ́ẹ̀ náà ni ẹ̀tanú rẹ.
Ìdẹkùn ní ẹ̀gbẹ́ kejì
Ọ̀nà ìkùnà kan wà tó dà bí dídúró-ní-àárín ṣùgbọ́n tí kì í ṣe bẹ́ẹ̀, ó sì yẹ láti dárúkọ.
Ó jẹ́ ìṣèsí láti pín gbogbo nǹkan sí àárín kí inú ẹnikẹ́ni má bàa bàjẹ́, láti mú ìjà kọ̀ọ̀kan gẹ́gẹ́ bí àìlóye rírọrùn níbi tí àwọn ènìyàn méjèèjì kàn nílò láti pàdé ní àárín. Nígbà mìíràn ìyẹn jẹ́ òtítọ́. Lọ́pọ̀ ìgbà kì í ṣe. Bí ẹni kan bá ti hùwà búburú ní tòótọ́, tó ba òfin gidi, tó kọjá ìlà sí ohun tó léwu, nígbà náà "àwọn ẹ̀gbẹ́ méjèèjì ní kókó" kì í ṣe ìdọ́gba, ó jẹ́ ìyẹ̀ra. Dídúró-ní-àárín gidi jẹ́ nípa ìlànà náà, kì í ṣe àbájáde. Ó túmọ̀ sí pé a gbọ́ ti gbogbo ènìyàn òsùnwọ̀n kan náà sì kan gbogbo ènìyàn. Kò túmọ̀ sí ṣíṣe àṣedàbí pé àṣìṣe àti òdodo dọ́gba déédéé nígbà gbogbo.
Ìyàtọ̀ náà farahàn nínú àwọn ọ̀ràn tó le jù. Nígbà tí a bá ti fìyà jẹ ẹni kan, tí a dààmú rẹ̀, tàbí tí a bá tọ́jú wọn lọ́nà tó kọjá sí ọ̀ràn ààbò tàbí ìwà, iṣẹ́ rẹ dáwọ́ jíjẹ́ ìlàjà. Fífi ipá ṣe ìjíròrò "ẹ jẹ́ ká gbogbo wa ṣèrìlàjà" níbẹ̀ lè ṣe ìbàjẹ́ gidi, nítorí ó ń béèrè lọ́wọ́ ẹni tí a ṣèpalára fún láti dúnàdúrà lórí ìtọ́jú tí kò yẹ kí wọ́n gbà rárá. Ìyẹn ni àkókò láti jáde kúrò ní àárín kí o sì mú HR wá tàbí ẹnikẹ́ni tó ń darí àwọn ọ̀ràn wọ̀nyí níbi tí o wà.
Ìgbà tí o lè dáwọ́ ìgbìyànjú láti dá a mú fúnra rẹ
Ọ̀pọ̀ ìforígbárí ojoojúmọ́ ni tìrẹ láti ràn án lọ́wọ́. Díẹ̀ nínú rẹ̀ kì í ṣe bẹ́ẹ̀, mímọ ìlà náà sì jẹ́ apá kan ṣíṣe èyí dáadáa.
Nawọ́ sí àtìlẹ́yìn púpọ̀ sí i nígbà tí ìjà bá ń tún jó nìdìí bí àwọn ìjíròrò rere mélòó tí o bá ti ní, nígbà tó bá ń ta sí ìyókù ẹgbẹ́ náà, tàbí nígbà tó bá fọwọ́ kan ohunkóhun tó jẹ mọ́ ìdààmú, ẹ̀yà-ìyàsọ́tọ̀, tàbí ààbò ẹnìkan. Àwọn wọ̀nyẹn kì í ṣe ìkùnà rẹ gẹ́gẹ́ bí olùlàjà. Wọ́n jẹ́ àwọn ipò tí a kọ́ láti nílò ju ẹni kan ṣoṣo ti ọkàn rere lọ nínú yàrá jẹ́ẹ́. Olùlàjà tí a kọ́, alábàáṣiṣẹ́pọ̀ ẹ̀ka-àwọn-òṣìṣẹ́, tàbí alábòójútó tó ga ju ọ lọ wà ní pàtó fún àwọn ìjà tó ti dàgbà kọjá àtúnṣe àìjẹ́-ti-ìṣèdéédé.
Kí o sì ṣọ́ ohun tí gbogbo èyí ń ná ọ. Jíjókòó ní àárín ìjà àwọn ẹlòmíràn ń gbẹni ní tòótọ́, bí o bá sì ń ru ọ̀pọ̀ nínú wọn lẹ́ẹ̀kan náà, tàbí tí o ń sọ oorun nù nítorí wọn, ìyẹn yẹ láti mú ní tòótọ́ nítorí ara rẹ. O lè jẹ́ wíwàníbẹ̀ tó dúró ṣinṣin fún àwọn ẹlòmíràn kí o sì ṣì nílò ibì kan láti gbé ẹrù náà kalẹ̀.
Ìgbà tó bá kàn tí ènìyàn méjì tí o ń darí bá wà ní ìjà tí o sì ní ìmọ̀lára ìtẹ̀ yára, dájú yẹn sí ìhà ọ̀kan lára wọn, mú un gẹ́gẹ́ bí àmì dípò ìparí. Sọ ara rẹ dòlọ́ra. Jẹ́ kí ẹni kejì sọ̀rọ̀. Ẹ̀yà rẹ tó lè dúró ní àárín, kódà nígbà tí ó bá kún fún àìnítùnú, ni èyí tí àwọn méjèèjì yóò ṣì gbẹ́kẹ̀lé nígbà tí èyí bá parí.
Àwọn Orísun
- Harvard Professional & Executive Development, Preventing and Managing Team Conflict
- Program on Negotiation at Harvard Law School, New Conflict Management Skills: Understand How to Resolve "Hot Conflicts"
- Amy Gallo, Harvard Business Review, How to Encourage the Right Kind of Conflict on Your Team