Szybkie wskazówki
- Go when you feel fine; that is when problems are easiest to catch.
- Bring a short list of questions and any family history changes.
- Tie your visit to your birthday month so it is easy to remember.
Mnóstwo ludzi umawia się do lekarza dopiero, gdy coś jest wyraźnie nie tak. Gorączka, która nie chce ustąpić. Ból, który nie daje spać. Coroczne badanie kontrolne jest natomiast tą wizytą, którą umawiasz właśnie dlatego, że nic nie jest nie tak, i to właśnie dlatego tak łatwo ją pominąć.
Ale czuć się dobrze i być zdrowym to nie zawsze to samo. Niektóre z najczęstszych poważnych schorzeń są na początku ciche. Wysokie ciśnienie nie daje objawów, które dałoby się poczuć. Wczesna cukrzyca często się nie zapowiada. Kilka nowotworów rozwija się długo, zanim wywoła jakikolwiek kłopot, który byś zauważył. Badanie kontrolne istnieje po to, by znaleźć te rzeczy, póki są małe i o wiele łatwiejsze do opanowania.
Po co właściwie jest coroczna wizyta
Potraktuj ją jako punkt odniesienia i cichy przegląd zarazem, zmieszczone w jednej krótkiej wizycie. Lekarz sprawdza liczby, które po cichu dryfują z czasem — ciśnienie, wagę, czasem cholesterol lub poziom cukru we krwi — i porównuje je z zeszłym rokiem. Pojedynczy pomiar to migawka. Trend to opowieść, a trend, który widzisz wcześnie, to taki, który możesz zmienić.
Wizyta zwykle obejmuje kilka rzeczy:
- Badania przesiewowe, które wypatrują choroby, zanim w ogóle byś ją poczuł. W zależności od twojego wieku i historii może to oznaczać kontrolę pod kątem wysokiego ciśnienia, niektórych nowotworów lub cukrzycy.
- Szczepienia, utrzymywane na bieżąco. Ochrona z niektórych szczepień z dzieciństwa słabnie z latami, a dorośli potrzebują też dawek przypominających i sezonowych.
- Rozmowa. To ta część, którą ludzie nie doceniają. To twoja szansa, by wspomnieć o tym, nad czym się zastanawiałeś — o śnie, który jest nie taki, o stresie, który nie chce zelżeć, o historii rodzinnej, która cię niepokoi — i dostać realną odpowiedź.
Wczesne wyłapanie zmienia wszystko
Powód, dla którego wcześnie tak bardzo się liczy, jest prosty. Wiele schorzeń jest o wiele łatwiejszych w leczeniu i o wiele mniej zakłóca życie, gdy wyłapie się je na początku. Nowotwory piersi, szyjki macicy i jelita grubego znalezione w rutynowych badaniach przesiewowych często można leczyć wtedy, gdy leczenie działa najlepiej. Wysokie ciśnienie zauważone wcześnie często da się opanować drobnymi zmianami, zanim obciąży serce. Choroba wyłapana podczas badania kontrolnego bardzo często jest tą, która nigdy nie staje się kryzysem.
Jest też zysk dla zdrowia psychicznego. Regularne wizyty to jedno z pewniejszych miejsc, w których obniżony nastrój, lęk i przewlekły stres zostają zauważone i nazwane. Mnóstwo ludzi po raz pierwszy dostaje pomoc w depresji, bo coroczna wizyta dała im niskoryzykowną chwilę, by przyznać, że od jakiegoś czasu nie czują się sobą.
Jak zrobić z tego mniejszy kłopot
Jeśli wizyta wciąż spada z twojej listy, kilka rzeczy sprawia, że się jej trzymasz:
- Umów następną, zanim wyjdziesz z tej albo ustaw przypomnienie powiązane z miesiącem twoich urodzin, żeby łatwo było pamiętać.
- Przynieś krótką listę. Zapisz wcześniej wszelkie objawy, pytania albo zmiany w historii rodzinnej. Inaczej zapomnisz połowy, a lista sprawia, że wizyta jest twoja.
- Wiedz, co prawdopodobnie jest objęte. W Stanach Zjednoczonych wiele świadczeń profilaktycznych jest pokrytych przez ubezpieczenie bez kosztu z własnej kieszeni. Warto to szybko sprawdzić, by pieniądze nie stały między tobą a wizytą.
- Bądź szczery w gabinecie. Lekarz może pracować tylko z tym, co mu powiesz. Krępujące pytanie zwykle jest tym ważnym.
Rozsądne słowo o „corocznych”
Nie każdy potrzebuje każdego badania co rok, a właściwy harmonogram zależy od twojego wieku, zdrowia i historii. Nie chodzi o gonienie za idealnym dorocznym rytuałem. Chodzi o pozostawanie w regularnym kontakcie z kimś, kto zna twój punkt odniesienia i potrafi wyłapać zmianę, zanim stanie się problemem. Porozmawiaj z własnym lekarzem o tym, jaka częstotliwość i które badania przesiewowe mają dla ciebie sens, bo plan zbudowany wokół twojego realnego życia za każdym razem bije ten ogólny.
Pójście, gdy nic nie boli, może czuć się jak zmarnowane popołudnie. Rzadko nim jest. To jeden z nielicznych drobnych, zwyczajnych nawyków, które po cichu chronią lata przed tobą.
Źródła
- Centers for Disease Control and Prevention, Are You Up to Date on Your Preventive Care?
- HealthCare.gov, Preventive Care Benefits for Adults
- MedlinePlus, Health Screenings for Men Ages 40 to 64