Amathiphu asheshayo
- Hlela imeyili yasebusuku ukuthi ithunyelwe ekuseni.
- Qamba isikhathi somjaho nosuku lwaso lokuphela.
- Thatha isikhathi sakho sokuphumula ngokugcwele.
Kukhona uhlobo oluthile lomlayezo ofika ebhokisini lemeyili lomuntu ngo-11:40 ebusuku bangeSonto. Cishe uyawazi. Umthumeli wayengazami ukuba nonya. Wayenomcabango, efuna ukuwukhipha ekhanda lakhe ngaphambi kokuthi awulahle, wabe esethumela. Kodwa umuntu ongakolunye uhlangothi uwufunda ngendlela ehlukile. Ufunda: isonto lomsebenzi alizange ngempela livalwe. Ufunda: kungcono ngitholakale. Futhi ngaphandle kokuthi kube khona okunqumayo, iwashi lethimba buthule liyabuyela kwesingasoze savala.
Yileyo ndlela ijubane elibekwa ngayo ezindaweni eziningi zomsebenzi. Hhayi emhlanganweni, hhayi enqubomgomweni, kodwa ezimpawini ezincane ezinqwabelanayo. Kuthunyelwa nini imeyili. Ubani okhalenda yakhe ingenandawo emhlophe. Ubani otuswayo ngobusuku obude nobani obhekwa ngodede ngokuphuma ngehora lesihlanu. Abantu bayabuka, futhi lokho abakubuka eduze kakhulu ngunoma ubani abacabanga ukuthi uphethe.
Uma uhola noma ubani, ngisho umuntu oyedwa, ngisho ngokungakahleleki, ubeka ijubane noma uhlose noma cha. Izindaba ezinhle kulowo musho ziphinde zibe yinhloso yonke yale ndaba: ngoba ijubane yinto oyibekayo, kuyinto ongayibeka ngamabomu.
Izindleko zokusebenza ngejubane elishisayo
Masethembeke ngalokho ijubane elingasimeme elikwenzayo ngempela, ngoba livame ukucasha ngemuva kwezinhloso ezinhle nomsebenzi ohlaba umxhwele.
INhlangano Yezempilo Yomhlaba (WHO) ihlukanisa ukusha ngamandla njengesehlakalo esihlobene nomsebenzi, umphumela wengcindezi yasemsebenzini engapheli engaphathwanga kahle. Bayichaza ngezingxenye ezintathu: ukukhathala okujulile, ukungabaza noma ubuqhelelene bengqondo obukhulayo emsebenzini, nomuzwa onwebayo wokuthi awusasebenzi kahle. Funda lolo hlu kancane. Akukho kulokho okwenzeka ngobusuku obubodwa. Kuyakheka, buthule, emuntwini oqhubeka evela njalo eqhubeka ecindezela ngenkathi ithangi lehla ngaphansi kunalokho noma ubani omzungezile akubonayo.
Igama elithi "esihlobene nomsebenzi" libalulekile lapha. IWHO ikhomba izimo zomsebenzi, hhayi isici esibi kumsebenzi. Lokho kubuka kabusha kufanele ukubambelele kukho, ngoba into evamile uma ithimba lidabuka ukulungisa abantu. Bathumele emhlanganweni wokuqina. Yengeza uhlelo lokuzindla ezinzuzweni. Lezo zinto azizimbi. Kodwa uma ijubane ngokwalo kuyinkinga, ayikho inani lokubekezela komuntu ngamunye elivala igebe. Unika umuntu ibhakede ngenkathi umpompi usavuliwe.
Kukhona nezindleko ezithule kakhulu, ezivela ngaphambi kokusha ngamandla. Uma abantu bengakwazi ukululama, umsebenzi uba mubi kakhulu. Abacwaningi bokululama banegama lento esivikelayo phakathi kwezikhathi zomsebenzi: ukuzihlukanisa ngokwengqondo, ikhono lokucima ngempela emsebenzini ngesikhathi sakho ungekho kuwo. Abantu abangakwazi ukucima, abalala embhedeni belungiselela izinkinga zakusasa, bakukhokhela ngokukhathala, ngobuthongo obungebuhle, nangempilo embi ngokuhamba kwesikhathi. Ukuphumula akuwona umvuzo womsebenzi. Kuyingxenye yendlela umsebenzi ohlala uhle ngayo.
Futhi ukuzihlukanisa kunzima kunalokho okuzwakala ngakho, ikakhulukazi kubantu abanonembeza ofuna ukubagcina kakhulu. Ucwaningo olufanayo olulandelela lokhu lwathola ukuthi ukuthi umuntu angakwazi yini ngempela ukukhululeka kuncike ngokwengxenye kulokho akukholelwayo ngomsebenzi ngokwawo. Abantu abakholelwa buthule ukuthi ukuphumula kufanele kutholwe ngomsebenzi, noma ukuthi isisebenzi esihle sihlala sicabanga ngomsebenzi, bayalwa ukukubeka phansi ngisho nalapho bengekho emsebenzini. Lokho kufanele ukwazi njengomholi, ngoba lezo zinkolelo azakheki emkhathini ongenalutho. Zakheka emasikweni avuza labo abangalokothi bacime. Uma wenza kubonakale kuphephile ukuma, awunikezi nje isipho. Ushintsha lokho abantu bakho abazinikele kakhulu abakholelwa ukuthi bavunyelwe ukukwenza.
Kungani ijubane elizinzile lakha ukwethembana
Nansi ingxenye abaholi abayiphutha ngezinye izikhathi. Ijubane elisimeme aligcini nje ngokuba nomusa. Liyindlela yokwakha ukwethembana.
Ukwethembana kwakhelwa phezu kokubikezeleka. Uma ithimba lakho lazi ukuthi isonto elivamile libukeka njengesonto elivamile, ukuthi umjaho onzima uzobizwa ngokuthi umjaho futhi uzophela ngempela, ukuthi "okuphuthumayo" kusho okuphuthumayo hhayi nje "nginovalo," bangakwazi ukuhlela izimpilo zabo. Bangakwazi ukuthembisa umntanabo ukuthi bazoba khona emdlalweni. Bangaphumula, ngoba bakholelwa ukuthi ukuphumula kuvumelekile. Leyo nkolelo yiyona nto. Abantu bazolulama ngempela kuphela uma bethemba ukuthi ngeke bajeziswe ngakho.
Okuphambene nalokho kuguqula ukwethembana ngokushesha. Uma sonke isonto liyisimo esibucayi, ukuphuthuma kulahlekelwa yincazelo yakho, futhi abantu bayeka ukugijima ngesikhathi obadinga ngempela. Uma abaholi bethi "zinakekele" bese bevuza umuntu ophendule imeyili ngesikhathi seholidi, ithimba lifunda ukuziba amazwi bese libuka ukuziphatha. Izimpawu ezixubile ngejubane akuyona into encane. Zifundisa abantu ukuthi abakwazi ukukwethemba emazwini akho, futhi uma leso sifundo sesehlile, kuyabiza ukusisusa.
Ubeka ijubane, ngokuvamile ungahlosile
Kuyasiza ukucacisa ukuthi ijubane lisabalala kanjani ngempela, ngoba iningi lalo alibonakali kumuntu olisabalalisayo.
Uma umuntu ophezulu esebenza njalo ngezimpelasonto, ithimba likufunda njengesilinganiso, kungakhathaliseki ukuthi incwadi yemithetho ithini. Uma udumo olukhulu luya kubuqhawe, ubusuku obude, ukusindisa ngomzuzu wokugcina, ukutakula okumangazayo, abantu baphetha buthule ngokuthi indlela yokwaziswa lapha ukuvumela izinto zibe yizimo eziphuthumayo. Uma ikhalenda yakho ingenazikhala, ukhomba ukuthi izikhala zingezabantu abangathathi izinto ngokungathi sína. Akukho kulokhu okudinga isidingo esisodwa esisobala. Ijubane lihamba ngesibonelo, futhi isibonelo somholi sihamba kude kakhulu.
Yingakho futhi isixazululo singenakuba umthetho kuphela. Izinkampani eziningi ziye zazama izinqubomgomo zokuthi kungabikho meyili emva kwamahora omsebenzi zabe sezizibona zihluleka buthule, ngoba inqubomgomo yalwa nesiko abaholi ngokwabo ababesalibonisa phakathi kwamabili. Abantu abalandeli umthetho oshiwo. Balandela lowo ophilwayo.
Kungani abantu abahlakaniphile besebenza ngokweqile ngisho nalapho bengafuni
Kuyalinga ukucabanga ukuthi abantu abasebenza ngokushisa kunabo bonke yilabo abakukhethayo. Abanye bayakukhetha. Kodwa ucwaningo ngokusebenza ngokweqile lukhomba endaweni engakhululeki kakhulu kubaholi: iningi lochwepheshe abanamakhono, abanezinhloso ezinhle, lisebenza ngokweqile ngoba uhlelo olubazungezile buthule luyabavumelanisa nejubane elingapheli, futhi abakwazi ukuthola isivule sokucima ngokwabo.
Bheka umsebenzi wakamuva weHarvard Business Review ngokuthi kungani amaqembu esebenza ngokweqile. Ingcindezi ngokungavamile ivela kumphathi oyedwa ofunayo. Ivela enhlanganiselweni yezinto ezihlela ndawonye ngasikhathi sinye. Indlela amahora abalwa ngayo. Indlela ukuthuthuka okunqunywa ngayo, nokuthi ubani obonakala ekufanele. Ilindelo elingakhulunywa lokuthi abantu abahle bayatholakala, njalo. Faka lokho ndawonye bese uthola ijubane elizwakala lingenakuphuma kulo, ngisho nakumuntu okufuna ngamandla. Yingakho izixazululo zomuntu ngamunye zivame ukudumaza. Iseminari yempilo ayikwazi ukunqoba uhlelo lokukhushulwa oluvuza umuntu ongalokothi acime.
Umphumela osebenzayo kumholi uyakhulula, ngandlela thile. Uma ukusebenza ngokweqile kungokwesakhiwo ikakhulukazi, khona-ke isikhulumi esisebenza ngempela naso singesakhiwo, futhi sisezandleni zakho kunezethimba. Ungashintsha okubalwayo nokutuswayo. Unganquma ukuthi ukutholakala ngawo wonke amahora akusona intengo yokwaziswa lapha. Yizo lezo izilawuli ezibeka ijubane langempela. Umuntu angeke asethe kabusha isiko ngokuzama kanzima ukukhululeka. Umholi angasetha kabusha ngokushintsha izimo.
Indlela yokubeka ijubane abantu abangaligcina
Lokhu kuyakheka, futhi iningi lalo alukhangi. Imikhuba embalwa eyenza umehluko ngempela:
- Vikela imingcele yosuku nesonto. Nquma ukuthi "ukuphumula" kusho ukuthini ethimbeni lakho bese ukuvikela, uqale ngokuziphatha kwakho. Uma ucabanga kahle kakhulu ebusuku, bhala imeyili bese uyihlela ukuthi ithunyelwe ekuseni. Umcabango ngowakho ukuwugcina. Isitembu sesikhathi esithi 11:40 asisiwo.
- Qamba umjaho, futhi uqambe ukuphela kwawo. Izikhathi ezinzima ziyenzeka. Umonakalo uvela emjahweni ongaze umenyezelwe futhi ongaze uvalwe. Kusho ngokuzwakalayo: "Amasonto amabili alandelayo azoba nzima, nasi isizathu, futhi nalu usuku lokuphela." Bese uhlonipha lolo suku. Umjaho onomugqa wokugcina uyinto abantu abangazinikela kuyo. Umjaho ongenamkhawulo uyisimo esivamile esisha nje.
- Vuza abazinzile, hhayi kuphela amaqhawe. Qaphela umuntu ophrojekthi yakhe engazange ibe yisimo esibucayi ngoba wahlela kahle. Yilokho ukuziphatha ofuna okuningi kwakho ngempela, futhi cishe njalo akubonakali ngaphandle uma umholi ekuqamba. Uma into eyodwa kuphela etholayo ihlombe kuwukutakula okumangazayo, uqeqesha ithimba lakho ukuvumela izinto zephuke.
- Yenza ukuphumula kube okwangempela, hhayi okwamazwi. Thatha isikhathi sakho sokuphumula, uphumule ngokuphelele, futhi uvumele abantu bakubone ukwenza. Nisizane ukuze amaholidi angaphazamiseki ngempela. Uma umuntu ebuya ephumule, ungambingeleli ngodonga lwecala lokuthi "ngenkathi ungekho." Ukululama kusebenza kuphela uma abantu bekholelwa ukuthi kuphephile ukukuthatha.
- Qaphela umthwalo womsebenzi njengoba uqaphela imijelo yokugcina. Iningi labaholi lilandelela okumele kwenziwe. Bambalwa abalandelela ukuthi kungakanani kumuntu ngamunye futhi kuze kube nini. Umuntu othule, onamakhono angathwala okuningi kakhulu izinyanga engakhonondi, kuze kufike lapho ehamba khona. Ukubuza "isonto lakho libukeka kanjani ngempela?" futhi ukusho ngempela kungumkhuba omncane obamba okuningi.
- Susa ngaphambi kokwengeza. Uma ulethani into entsha, qamba lokho okususwa ohlwini. "Konke kubalulekile" yindlela ijubane eliba ngelingasimeme ngayo. Ukukhetha, ngokuzwakalayo, okungeke kwenziwe kungenye yezinto ezihloniphekayo kakhulu umholi angazenza esikhathini sethimba.
Qaphela ukuthi cishe akukho kulokhu okumayelana nokusebenza kancane ngenxa yakho. Kumayelana nokusebenza ngesigqi umzimba nengqondo okungakwazi ukusimelela ngempela: umzamo wangempela, ukululama kwangempela, nomholi othembeke ngokwanele ukudweba umugqa phakathi kwakho.
Uma ijubane likhulu kunawe
Ngezinye izikhathi wenza konke okungenhla kodwa ingcindezi ilokhu ingehli, ngoba ivela ngaphezu kwakho, noma enhlanganweni yonke esebenza ngokushisa. Lokho kungokwangempela, futhi kufanele kushiwo ngokusobala: awukwazi ukulungisa wedwa isiko elisebenza ngokweqile ngokwesakhiwo. Ongakwenza ukwakha isikhukhu sokuhluzeka kwengqondo kubantu abasekunakekelweni kwakho ngqo, uthembeke kubo ngalokho ongakushintsha nongenakukushintsha, futhi ukhulumele phezulu ngezinto ezicacile kunokukhononda.
Futhi zibheke wena kukho. Umholi obekela wonke umuntu ijubane elinobuntu ngenkathi buthule ezisebenzisa aze afe usadinga ukubonisa into engalungile, futhi ukude ngekota eyodwa embi ekusheni ngamandla. Uma uqaphela izimpawu ezintathu zeWHO kuwe, ukukhathala, ukungabaza, umuzwa wokuthi akukho okwenzayo okufikayo, lokho akusona isici esibi ongasikhamela. Kuwulwazi. Khuluma nomuntu omethembayo, wehlise umthwalo lapho ukwazi khona, futhi uma sekuqhubeke isikhathi noma kungena ebuthongweni bakho, empilweni yakho, noma ebudlelwaneni bakho, khuluma nodokotela noma ochwepheshe wempilo yengqondo. Uvunyelwe ukudinga into efanayo obungafuna abantu bakho bayicele.
Ijubane oligcinayo liba yijubane ithimba lakho elilifundayo. Beka elinye abangaphila nalo, uzoba nokuthile amaqembu amaningi asebenza kanzima angakuze akuthole: abantu abasekhona, abasakwethemba, futhi abasakwazi ukwenza izinto ezinkulu uma isikhathi sikubiza ngempela.
Sources
- World Health Organization, Burn-out an "occupational phenomenon": International Classification of Diseases
- Harvard Business Review, New Research on Why Teams Overwork and What Leaders Can Do About It
- Mayo Clinic, Job burnout: How to spot it and take action
- PLoS ONE (via PubMed Central), Recovery after Work: The Role of Work Beliefs in the Unwinding Process