Amathiphu asheshayo
- Hlela umbiko wakusihlwa ukuze uthunyelwe ekuseni.
- Phuma ngokuzwakalayo, hhayi ngokuthula.
- Thatha iholide lakho bese uba mnyama.
Sekungu-9:40 ntambama ngeSonto. Ucabange enye into, ngakho uthumela umbiko osheshayo kumsebenzi okanye naye. "Akukho ukuphuthuma, ngibamba nje lokhu ngaphambi kokukhohlwa." Uqonde lokho. Kuyiqiniso ukuthi akukho ukuphuthuma.
Kodwa nakhu okufika ohlangothini lwakhe. Ifoni yakhe ikhanya esofeni. Bayabona igama lakho. Futhi noma ngabe bazitshelani ngokuthi "akukho ukuphuthuma," ingxenye ethile ethule kubo ifayila iqiniso elisha: umqashi usebenza njengamanje, ngeSonto, futhi baqaphele ukuthi bengingasebenzi.
Awuzange ubacele ukuthi basebenze ngempelasonto. Ubabonise. Futhi ukubonisa, kuyavela, kuyinto enomsindo omkhulu ayenzayo umholi.
Abantu babuka lokho okwenzayo, hhayi lokho okuvumelayo
Iningi labaholi abakhathalela amaqembu abo bakusho okulungile. Thatha isikhathi sakho sokuphumula. Vikela izikhathi zakho zakusihlwa. Ungazishisi. Bese bephendula i-imeyili phakathi kwamabili, beqe iholidi labo, futhi baziqhayise kancane ngokuthi bamatasa kangakanani.
Iqembu lizwa yomibili imibiko. Bakholelwa kweyesibili.
Lokhu akulona ukudelela ukwethembeka komuntu. Kuyindlela nje abantu abafunda ngayo indawo yokusebenza. Sithola ukuthi yini ephephile ngempela ukuyenza ngokubuka ukuthi ubani oklonyeliswayo nokuthi ubani owahlulelwa buthulele, futhi umuntu esimbuka kakhulu ngothile onamandla phezu kohlolo lwethu, ukukhushulwa kwethu, isikhundla sethu. Imvume ayiyona into oyinika ngenqubomgomo. Kuyinto oyibonisayo, kaninginingi, ezinqumweni ezincane ezibonakalayo.
Ucwaningo lwe-Gallup olwesikhathi eside lwenza ubungozi bube ngokoqobo. Bebheka izigidi zabasebenzi, bathola ukuthi abaphathi babalelwa cishe emaphesentini angu-70 omehluko endleleni iqembu elizibandakanya ngayo. Hhayi izinzuzo. Hhayi isitatimende sesinqumo. Umphathi. Uma ingxenye engaka yesipiliyoni seqembu ibuyela ekuziphatheni komuntu oyedwa, khona-ke ukuziphatha kwakho mayelana nokuphumula nemikhawulo akuyona indaba eyimfihlo. Kubeka isimo sezulu kubo bonke abangaphansi kwakho.
Ukuvuthwa kuyini ngempela, futhi kuvelaphi
Kusiza ukuba nokunemba ngento esizama ukuyivimba. I-World Health Organization ichaza ukuvuthwa njengesifo esivela engcindezini yasendaweni yokusebenza engaphathwanga kahle. Kubonakala ngezindlela ezintathu: ukukhathala okujulile, ukukhula kokungakholelwa noma ukuqhelelana ngengqondo nomsebenzi, nomuzwa onwebayo wokuthi awusenamandla kuwo.
Qaphela impande yaleyo ncazelo. Ukuvuthwa kubizwa njengento yasemsebenzini. Kukhula ezimeni zomsebenzi, hhayi ebuthakathakeni obuthile bomuntu. Awukwazi ukuphuma nge-yoga emsebenzini ongakuvumeli ukuma.
Yileyo ingxenye engakhululekile kunoma ubani ohola. Ukuvuthwa okuningi eqenjini kwehla kancane kusuka endleleni iqembu eliphethwe ngayo. Izilindelo zokuhlala uvule njalo, imihlangano edla usuku, umthetho ongashiwo wokuthi impendulo esheshayo iyanqoba. Izifundo zokuqina nama-app okuzindla alungile, kodwa ayilaphelo esilondeni isiko eliqhubeka livula. Isikhali sangempela isibonelo esiphezulu.
Kunendlela emfishane ekhangayo lapha, futhi ayisebenzi. Uma izinkampani ziqaphela ukuthi abantu bazo bavuthiwe, umzwelo wokuqala imvamisa ukwengeza inzuzo. Izinsuku eziningi zeholide. Isibonelelo senhlalakahle. UlwesiHlanu olungenamhlangano. Lezo zinto zinhle. Futhi azanele zodwa. I-Gallup yathola ukuthi abasebenzi abazibandakanyayo abathatha iholide elincane kakhulu basabika inhlalakahle engcono kunabasebenzi abangazibandakanyi abanamasonto ayisithupha kude. Umusho wabo ngakho unqamile: ikhwalithi yendawo yokusebenza inqoba inqubomgomo. Amahora amancane nesikhathi esengeziwe sokuphumula akukwazi ukususa ngokugcwele ubunzima bendawo edonsayo.
Hlala nalokho okushiwo yilokho kuwe. Ungakhipha iqembu lakho zonke izinsuku zokuphumula emhlabeni, futhi uma isipiliyoni sangempela somsebenzi sinengcindezi futhi singaqedeki, izinsuku zokuphumula ngeke zibasindise. Okuguqula isipiliyoni sangempela ukuziphatha kwansuku zonke, ikakhulukazi okwakho. Inqubomgomo yiphansi. Isibonelo yigumbi.
Ugibe abaholi abahle abawela kulo
Nalapha kuba nzima, ngoba iningi labaholi likholelwa ngempela ukuthi lisekela ukulinganisela. Lingalimala ukuzwa okunye.
Ucwaningo lwango-2025 ku-Harvard Business Review lwathola okufanele ukuhlala nakho. Ngisho lapho abaholi beqonda, ngokwengqondo, ukuthi ukuzihlukanisa nomsebenzi kwenza abantu bebe nempilo enhle futhi kuthuthukisa ngempela ukusebenza kwabo, laba baholi abafanayo bajezisa abasebenzi abakwenzayo. Umuntu ovikela izikhathi zakhe zakusihlwa wabonwa njengozibophezele kancane lapho kufika ukukhushulwa. Umuntu ophendula ngazo zonke izikhathi wafundwa njengozinikele kakhulu, ngisho noma umsebenzi wakhe wawungengcono.
Ngakho kungaba khona igebe phakathi kwalokho okushoyo, lokho okukholelwayo, nalokho okuklomelisayo ngaphandle kokukuqaphela. Ungasho wonke amazwi ngokulinganisela usanikeza ithuba elilandelayo kunoma ubani odele okuningi. Iqembu lakho lizwa lelo gebe kudala ngaphambi kwakho. Babuka ukuthi ubani othola iphrojekthi enwebayo bese bezenzela isiphetho sabo.
Ukuvala lelo gebe kuwumsebenzi wangempela. Akumayelana nokwengeza isibonelelo senhlalakahle kunokuzibamba emzuzwini oseduze kokuklomelisa into engalungile.
Izinhlobo ezimbili zemvume
Cabanga ngabaphathi ababili, bobabili bengabantu abahle, bobabili begxamalazekile.
Owokuqala ukhathala kakhulu akubonise ngokuhlala etholakala njalo. Uphendula ngo-11 ebusuku. Usebenza phakathi kweholide lakhe "ukuze nje ahlale phezu kwezinto." Udumisa abantu abasobala ukuthi bayasebenza kanzima, uhhafu ngoba ubahlobene nabo. Angakutshela, ngokwethembeka, ukuthi ufuna iqembu lakhe libe nezimpilo. Lokho akubonisayo ngempela ukuthi indlela yokuzuza ukwethenjwa kwakhe ukungami. Abantu bakhe abangcono bethula baqale ukukala ukubaluleka kwabo ngamahora. Emva konyaka, ababili babo baphelelwe futhi bangamana kancane, futhi akakwazi ukubona ukuthi kungani, ngoba akazange abatshele ukuthi basebenze ngokweqile.
Umphathi wesibili umatasa ngokufanayo. Kodwa uphuma ngesikhathi esibonakalayo bese esho. Uthatha isikhathi sakhe sokuphumula bese eba mnyama, futhi isakhiwo asiwi phansi. Uma othile eletha umsebenzi oqinile bese enyamalala impelasonto, ukuphatha lokho njengalokho kanye umsebenzi omuhle obukeka kanjalo, hhayi igebe okumele axolise ngalo. Uma enesonto elinzima, ulibiza ngegama ubese eyalungisa, ngokuzwakalayo, esikhundleni sokuzenzisa. Iqembu lakhe lisebenza kanzima. Baphinde balulame. Bayahlala.
Umehluko phakathi kwalabo ababili akuwona umzamo noma umusa. Bobabili banokuningi kwakho. Umehluko yilokho ngamunye akwenza kwajwayeleka ngesibonelo. Owokuqala wanikeza imvume yokuvuthwa. Owesibili wanikeza imvume yokuba umuntu osimeme aphile futhi asenze umsebenzi ohle. Izinhloso ezifanayo, izignali eziphambene.
Usuvele ungomunye walaba baphathi kothile, kungakhathaliseki ukuthi ukucabangile yini. Iphuzu lengxenye elandelayo ukuqinisekisa ukuthi ngoyedwa ongamkhetha ngempela.
Ukubonisa ukulinganisela ngamabomu
Izindaba ezinhle ukuthi ukubonakala okufanayo okubangela inkinga kungayilungisa. Izinqumo ezincane, ezenziwe ngamabomu, ezenziwe lapho abantu bengabona, zibhala kabusha imithetho engashiwo ngokushesha. Embalwa enyakazisa ngempela into:
- Yenza imikhawulo yakho ibonakale, hhayi ithule. Ungaphumi nje buthulele. Kusho. "Ngiqedile ngosuku, sizobonana kusasa." Uma uthatha iholide langempela, lithathe ngokuzwakalayo ungahloli. Abantu badinga ukubona umqashi exhumana ngempela ngaphambi kokukholelwa ukuthi bavunyelwe.
- Hlela ukuthumela umcabango wakusihlwa. Uma ugqozi lufika ngo-10 ebusuku, ulubhale ulubambezele lufike ekuseni. Umqondo ofanayo obanjiwe, akukho ingcindezi. Lo mkhuba owodwa, wodwa, ungaguqula indlela iqembu lonke elizwa ngayo izikhathi zalo zakusihlwa.
- Biza isibonelo ngokuzwakalayo. "Ngiqaphele ukuthi bengithumela imibiko sekwephuzile, futhi angilindeli ukuthi noma ubani aphendule aze abuyele ekusebenzeni." Ukukusho kususa ukuqagela. Ukuthula kugcwaliswa ngokucabanga okubi kunakho konke.
- Bheka lokho oklomelisa ngempela. Uma isikhathi sokukhushulwa nokudumisa sifika, zibuze ngokwethembeka ukuthi uklomelisa umsebenzi omuhle noma ukukhathala okubonakalayo. Umsebenzi oletha umsebenzi bese eya ekhaya akazibophezele kancane. Umphathe njengokungenjalo.
- Zibike lapho uzinakekela. "Ngihamba ngaphambili ukuya emdlalweni wengane yami." "Ngithatha isidlo sasemini sangempela." Uma umuntu ophezulu evuma ukuba nempilo, kutshela wonke umuntu ukuthi eyakhe iyavunyelwa.
Akukho kulokhu okudinga isabelomali noma uhlelo. Kudinga ukuba usobala kancane ngezinqumo cishe osuvele uzenza, futhi wethembeke kancane ngalezo ongazenzi.
Inkinga yombiko wangaphandle kwezikhathi ifanelwe indima yayo
Kuyo yonke imikhuba kulolo hlu, umbiko wangaphandle kwezikhathi yiwona ofanele ukukhathazeka ngawo, ngoba wenza umonakalo omkhulu ngomzamo omncane obonakalayo. Umbiko owodwa osekwephuzile awuzwakali njengokuningi kumthumeli. Kumamukeli, ungasula buthulele umkhawulo phakathi komsebenzi nempilo eyinsalela, okuwumkhawulo kanye ovikela abantu ekuvuthweni. Ucwaningo lokuzihlukanisa nomsebenzi lukhomba ngendlela efanayo: abantu abathola ibanga langempela lengqondo emsebenzini balulama kangcono futhi bavame ukusebenza kangcono lapho bebuya. Umbiko wangaphandle kwezikhathi yinto encane esula lokho kululama, umbiko ngamunye.
Ngakho nquma umgomo weqembu lakho ukushilo ngokusobala. Mhlawumbe uthi "akukho lutho emva kuka-6 ngaphandle uma kuphuthuma ngempela, futhi ukuphuthuma kusho ucingo." Mhlawumbe uthi "amaphelasonto avaliwe, nya." Umthetho othize awubaluleki njengezinto ezimbili: ukuthi ushiwo, nokuthi wena, umuntu obukwa kakhulu, uphila ngawo ngokubonakalayo. Umgomo owumemezelayo kodwa uwuphule mubi kunokungabi khona umgomo, ngoba manje abantu bayazi ukuthi okushoyo nokwenzayo kuyizinto ezehlukene.
Uma umsebenzi wakho wehlukanisa ngempela izikhathi zezwe noma umane ucabanga kangcono ebusuku, ukulungisa kungokwemishini, hhayi ubuqhawe. Bhala lapho ubhala khona. Thumela lapho besebenza. Inkinobho yokuthumela okuhleliwe ikhona kanye ukuze isigqi sakho singabi yintambo yawo wonke umuntu.
Lokhu kuyakuvikela nawe
Kunenguqulo yalesi seluleko ezwakala njengenye into abaholi abayikweleta wonke umuntu. Lokho akulungile ncamashi. Umholi ongakaze abonise ukuphumula uvame ukuba yilowo ogijima eduze nokuphelelwa, futhi umholi ophelelwe wenza izinqumo ezimbi neziphuthumayo. UDavid Tate wase-Yale, ebhala ngokuthi ngabe abaholi banomthwalo wenhlalakahle yabasebenzi yini, ukhomba ukuthi abaholi abaziphatha ngokuzinakekela ngabo abakhombisa ngokwethembeka ukuthi inhlalakahle nemiphumela eqinile kungaphila ndawonye. Awukwazi ukunikeza iqembu ngokwethembeka into oziphika yona.
Cabanga ngendawo enempilo enhle kunazo zonke owake wasebenza kuyo. Kungenzeka omunye ophezu kwakho wenza kwajwayeleka ukuba umuntu ophelele. Wahamba ngesikhathi esifanele futhi akazange axolise ngakho. Wathatha isikhathi sakhe sokuphumula wabuya engcono. Akazange aphathe ukukhathala kwakho njengobufakazi bokubaluleka kwakho. Leyo mvume mhlawumbe yakubumba kakhulu kunanoma iyiphi inkulumo yokukhuthaza, futhi ungahle usayithwele.
Ungaba yilowo muntu komunye umuntu. Hhayi ngokusho okuningi ngokulinganisela. Ngokuba umuntu abangambuka bafunde ukuthi kuphephile.
Iphuzu ngokuthi nini kukhulu kunekhalenda
Ukubonisa imikhawulo emihle kusiza ukuvimba ukugaywa okunensa kokuvuthwa. Ngeke kulungise yonke into, futhi akufanele. Uma wena, noma othile eqenjini lakho, usudlule ekukhathaleni wangena entweni esindayo, ukwesaba ekuseni okuningi, ukungezwa lutho, umuzwa wokuthi akukho okufanele, lowo umzuzu wokusekelwa kwangempela, hhayi ukulungisa okuncane komsebenzi. Udokotela noma umelaphi onelayisensi angasiza ukuhlukanisa ukusebenza okweqile okujwayelekile nokudangala noma uvalo, okuvamile, okulapheka, futhi okungelona iphutha lomuntu. Njengomholi, akudingeki udlale umeluleki. Into ewusizo kakhulu ongayenza ukwenza kujwayeleke ukucela usizo ukuze ukhombe ngokusobala kulo. Ngezinye izikhathi into elinganiselayo kakhulu ongayibonisa ukufinyelela ukusekelwa wena ngokwakho.
Imithombo
- World Health Organization, Burn-out an "occupational phenomenon": International Classification of Diseases
- Gallup, Managers Account for 70% of Variance in Employee Engagement
- Gallup, For Employee Well-Being, Engagement Trumps Time Off
- Harvard Business Review, Research: Are You Penalizing Your Best Employees for Unplugging?
- Yale Insights, Are Leaders Responsible for Employee Wellbeing?