Skip to main content
Ingabe usenkingeni noma ucabanga ukuzilimaza? Awuwedwa. Thola ucingo losizo →
Nikela

UKUVIMBELA UKUPHELELWA AMANDLA · IMIKHAWULO

Ukuthi Cha Nokubeka Imikhawulo

Ukuphelelwa amandla okuningi akufiki ngeviki elilodwa elingenzeki. Kwakheka ku-yebo abayikhulu abancane obungabaqondi. Nakhu indlela yokuqala ukuthi cha ngendlela evikela umsebenzi wakho, iqembu lakho, nengxenye yakho esishayela ize.

Owesifazane ogqoke ijezi elimpunga esebenzisa i-macbook esiliva

Isithombe sithathwe ngu-Aleksandra Sapozhnikova ku-Unsplash

Amathiphu asheshayo

  • Yima ngaphambi kokuphendula isicelo.
  • Gcina u-cha umfushane futhi ufudumele.
  • Nquma imikhawulo yakho ngosuku oluzolile.

Kukhona uhlobo oluthile luka-yebo osuvele uzisole ngalo lisaphuma emlonyeni wakho. Umuntu ucela okunye okukodwa, futhi uzizwa uvuma ngaphambi kokuba uhlole ukuthi unaso yini isikhala. Ukukhululeka ebusweni babo kusheshayo. Okwakho kufika kamuva, kamuva kakhulu, uma usetafuleni lakho ngo-9 ebusuku wenza into obungakaze ube nesikhathi sayo, uzibuza ukuthi ugcine kanjani ulapha futhi.

Yilapho ukuphelelwa amandla okuningi kuqala khona ngempela. Hhayi enkingeni. Ekunqwabelaneni. Umusa lapha, umhlangano obungadingeki ube kuwo, iphrojekthi oyithathile ngoba akekho omunye obengayithatha, umlayezo owuphendulile phakathi kwamabili ngoba kwakuzwakala kulula kunonembeza wokulinda kuze kube sekuseni. Ngamunye mncane. Ndawonye kuyinkinga yonke.

I-World Health Organization manje iphatha ukuphelelwa amandla njengesenzakalo esisemthethweni somsebenzi, futhi incazelo yayo ifanele ukuhlala nayo umzuzwana. Ukuphelelwa amandla, encazelweni yayo, kuyisimo esibangelwa ingcindezi engapheli yasemsebenzini engaphathwanga ngempumelelo. Izinto ezintathu zivela: ukukhathala okujulile, ukwedelela okukhulayo noma ukuqhelelana nomsebenzi, kanye nomuzwa onwabuzelayo wokuthi awusenjani emsebenzini wakho. Funda leyo ngxenye yokugcina futhi. Abantu abasekujuleni kokuphelelwa amandla bavame ukuzizwa sengathi bayehluleka, ngaso kanye leso sikhathi besebenza kanzima kakhulu. Lokho kuguquka okulukhuni kungesinye isizathu sokuthi kungani abaningi bethu sisabela ekuphelelweni amandla kwasekuqaleni ngokuthatha okwengeziwe, hhayi okuncane.

Ukuthi cha kuyibhuleki. Futhi, kubantu abaningi, kuyinto eyodwa enzima kunazo zonke kuloluhlu.

Kungani u-cha kunzima kakhulu ukuwusho

Ukube ukuthi cha bekulula, akekho phakathi kwethu obengakhathala. Kukhona izizathu zangempela ezenza kungabi njalo.

Okunye kwako ukwesaba. Ukhathazeka ukuthi u-cha uzokubiza, ukuthi uzobukeka ungazibophezele, ukuthi ithuba ngeke libuye, ukuthi umuntu ocelayo uzokucabanga kancane. Okunye kwako ubunikazi. Uma wakhe idumela njengothembekile, umuntu ohlala ekhona, khona-ke u-cha ngamunye uzwakala njengokukhaphela okuncane kokuthi ungubani. Futhi okunye kwako ubuntu obusobala. Ufuna ukusiza. Ukuthi yebo kuzwakala kuphanayo, futhi ukuthi cha kuzwakala njengokudumaza umuntu.

Nakhu okulula ukukuphuthelwa uma ungaphakathi kwako. U-yebo ngamunye ubuye abe u-cha. Uma uthi yebo kwikomiti elengeziwe, uthi cha emsebenzini ojulile obuwuhlelile, noma esidlweni sakusihlwa nomndeni wakho, noma ebuthongweni. Awukwazi ukweqa lokho kushintshaniswa. Ukwazi kuphela ukukhetha ukuthi ukwenza ngamabomu noma ngengozi. Njengamanje, kubantu abaningi abeneleliwe ngokweqile, kwenzeka ngokuphelele ngengozi, futhi izinto ezilahlekelwayo yizona ezithule ezingaceli.

Umbhali uJoseph Grenny wabeka iphuzu elibukhali kulokhu ku-Harvard Business Review. Ukuthi cha ezimemeni, wabhala, yindlela ovikela ngayo amandla akho okuthi yebo kokubaluleke kakhulu. Umqophi wenza isithombe ngokususa itshe. Wakha impilo yokusebenza ngendlela efanayo, ngalokho okwenqabayo.

Imikhawulo yinguqulo ehlalayo

Ukuthi cha ngaleso sikhathi kuyikhono. Ukubeka umkhawulo kuyisimiso okusho ukuthi kufanele usebenzise lelo khono kancane.

Umkhawulo umane uwumthetho osuwunqumile kusengaphambili mayelana nendlela ozochitha ngayo isikhathi namandla akho, ukuze ungaphindi uwuxoxe njalo. "Angithathi imihlangano ngaphambi kweshumi." "Angiphenduli imilayezo yomsebenzi ngemva kwesidlo sakusihlwa." "Angengezi iphrojekthi ngaphandle kokususa eyodwa." Uma umthetho ukhona kusengaphambili, isinqumo esinzima sesenziwe. Awubizi amandla entando ngaleso sikhathi. Ulandela umugqa owawudwebe uzolile futhi ucabanga kahle, okuyisona sikhathi kuphela lapho noma ubani edweba umugqa omuhle.

Ucwaningo luyawusekela umvuzo. I-American Psychological Association, ibhala ngokuphelelwa amandla emsebenzini, iqamba isethi encane yezinto ezivikela abantu ngempela, futhi eduze naphezulu yimvume yokuxega ngempela emsebenzini izikhathi ezinde zangempela. Wona lo mzimba wobufakazi uxhuma ukuphelelwa amandla okungapheli nemiphumela ethile enzima, kusuka ekucindezelekeni kwengqondo kuya ekuguleni komzimba, okuyisona sizathu esingamnandi salokhu kubaluleka. Imikhawulo akuyona iqhinga lokukhiqiza noma into engajwayelekile yobuntu. Isondele ekunakekelweni komzimba nengqondo eyodwa oyitholayo.

I-Mayo Clinic, ibheka okushayela ngempela ukuphelelwa amandla emsebenzini, ikhomba izimbangi ezimbalwa ezijwayelekile: ukulawula okuncane kakhulu emsebenzini wakho, umuzwa ongacacile wokuthi kulindeleke ini, kanye nomsebenzi ogwinya isikhathi namandla amaningi kangangokuthi akusalanga lutho kubantu obathandayo. Qaphela ukuthi zingaki kulezo umkhawulo okhuluma ngazo ngokuqondile. Umkhawulo yindlela yokubuyisa ingxenye yokulawula. Wenza okusithekile kucace. Futhi uqopha isikhala umsebenzi, uma ungabhekwanga, ohlala uzama ukusigcwalisa.

Indlela yokukusho ngaphandle kokwenza izitha

Ukwesaba okungaphansi kwabo-cha abaningi abangashiwongo ukuthi ubuqotho buzokubiza ubudlelwano. Ngokuvamile ngeke, uma ukwenza ngokunakekela okuncane. Izinto ezimbalwa ezisizayo.

Fudumala, ucacise, bese uyeka ukukhuluma

U-cha omuhle mfushane. "Ngiyabonga ngokungicabanga. Angikwazi ukuthatha lokhu njengamanje." Lowo umusho ophelele nempendulo ephelele. Umuzwa wokuwuthambisa ngezigaba ezinhlanu zokuzicabangela ngokuvamile uphambana nawe, ngoba incazelo ende ifundeka njengesimemo sokuxoxisana, futhi sonke isizathu osinikezayo ngumnyango umuntu angazama ukuwuvula. Ukufudumala kanye nokufushana kufika kangcono kunokufudumala kanye nokuzivikela.

Nikeza izizathu zakho, hhayi izaba zakho

Kukhona umehluko phakathi kokuchaza okubaluleke kuwe kuqala nokuxolisa ngakho. Iphuzu likaGrenny ku-HBR ukuthi uma wabelana ngesizathu, senze sibe mayelana nalokho okuvikelayo, hhayi mayelana nokuthi uxolisa kangakanani. "Ngigcina ekuseni kwami kuvulekile ngokwethulwa" kutshela umuntu okuqakathekayo kuwe. "Ngiyaxolisa kakhulu, nginokuningi okwenzekayo" kubamema ukuthi baphikise ukuthi into yabo ibaluleke kakhulu. Owodwa ubeka umkhawulo. Omunye umisa ukubhijelana.

Nikeza umnyango omncane, uma ufuna

Uma ungathanda ngempela ukusiza kodwa ungakwazi ukwenza yonke into, sho lokho ongakwenza. "Angikwazi ukuhola lokhu, kodwa ngizowubuyekeza umbhalo kanye." "Angikwazi ukuza emhlanganweni omisiwe, kodwa ngithumele amanothi bese ngingenela." Lokhu akulona iqhinga lokuthambisa u-cha. Kungu-yebo oqotho, omncane, futhi kugcina ubudlelwano bungaphukanga kuyilapho usavikela isikhathi sakho.

Nquma ngaphambi kokuphendula

Ukuzisola okuningi kuvela ekuphenduleni ngokuzenzakalelayo. Yakha ukuma. "Ake ngihlole ukuthi yini engiphethe bese ngibuya kuwe ekupheleni kosuku" kukuthengela imizuzu embalwa oyidingayo ukubuza umbuzo owodwa obalulekile: uma ngithi yebo kulokhu, ngithi cha kuphi? Uzokwenza isinqumo esihluke kakhulu unalowo mbuzo phambi kwakho kunangaphandle kwawo.

Uma umkhawulo usemsebenzini futhi ungeke uvele uhambe

Iseluleko esiningi ngemikhawulo sicabanga buthule ukuthi unawo wonke amandla, futhi iningi lethu alinawo. Umphathi wakho unikeza umsebenzi. Isiko livuza abantu abaphendula phakathi kwamabili. Ukuthi cha kumphathi wakho akufani nokwenqaba isimemo somngani sesidlo sakusihlwa, futhi ukwenza sengathi akunjalo akuwusizo.

Okusebenza kangcono ukwenza imikhawulo yakho ibonakale futhi ijwayeleke kunokuba imangaze. I-Cleveland Clinic, ibhala ngemikhawulo emsebenzini, ibona okuningi kwalokhu njengemigomo emincane, eshiwo: ukwazisa abantu ukuthi ngokuvamile ngeke uphendule imilayezo ngemva kwehora elithile, ukuthatha ngempela isidlo sakho sasemini esikhundleni sokudlela kukhibhodi yakho, ukunquma ukuthi yini ozokhuluma noma ongeke ukhulume ngayo ehhovisi. Amandla alezi awakho kunoma yisiphi isenzakalo esisodwa. Asekungaguqukini. Umkhawulo owubamba amaphesenti angamashumi ayisishiyagalolunye esikhathini uqeqesha abantu abakuzungezile. Umkhawulo owumemezelayo bese uwushiya ubafundisa okuphambene, ukuthi umugqa wakho uyanyakaza uma bephusha.

Uma inkinga ingumthwalo womsebenzi ngempela, ingxoxo ishintsha isuka ku-cha iye kokubaluleke kuqala. Esikhundleni sokwenqaba umsebenzi nya, ungabeka ukushintshaniswa etafuleni lapho umphathi wakho kufanele akubheke khona. "Ngingakuthatha lokhu, kodwa kusho ukuthi umbiko usuka uye evikini elizayo. Yikuphi ongathanda ngikwenze kuqala?" Lokho akukhona ukungalaleli. Kwenza amandla abe yiqiniso eliqotho, elabelwana esikhundleni somthwalo oyimfihlo owuphethe uze uqhume. Iningi labaphathi abanengqondo bangathanda ukuzwa lokho kunokuthola, emavikini amathathu kamuva, ukuthi konke kwenziwe kabi ngoba akekho ovumile ukuthi ngeke konke kwenziwe kahle.

Uma uhola abantu, lokhu kusika ngazo zombili izindlela, futhi ukuziphatha kwakho kuthwala kude kunamazwi akho. Iqembu libuka lokho umphathi akwenza ngempela. Uma uthumela ama-imeyili ngo-11 ebusuku futhi uziqhenya ngokungalokothi uphume, imvume yakho oyishoyo yokuxega ayinamsebenzi, ngoba usubakhombisile umthetho wangempela. Umkhawulo owusizo kakhulu umholi awubekayo ngokuvamile yilowo awubonisa kuye ngokwakhe.

Unembeza uyintela, futhi ungayikhokha okuncane kuyo

Kubantu abaningi, u-cha akuyona ingxenye enzima. Unembeza olandelayo yiwo. Wenqaba into enengqondo bese uchitha ihora elilandelayo uyiphinda, ubhala ukuxolisa ongadingi ukukuthumela, uthemba nengxenye ukuthi bazobuza futhi ukuze uthi yebo bese uzizwa ungcono.

Lowo nembeza ufanele ukuqondwa, ngoba uyaqamba amanga. Ukutshela ukuthi ukuvikela isikhathi sakho kuwubugovu, ukuthi umuntu omuhle ngabe uthole indlela, ukuthi kukhona okonakalisile. Ngokuvamile awukwenzanga. Umuntu obecelile udlulele phambili emizuzwaneni engamashumi ayisishiyagalolunye wathola omunye umuntu, noma wakwenza yena, noma wanquma ukuthi bekungabaluleke kangako emva kwakho konke. Inkinga oyicabangile cishe ayilokothi ifike. Unembeza bekuwumuzwa, hhayi isibikezelo.

Kukhona nenani elithule lokuwunqoba njalo, futhi. Njalo lapho uthi yebo ngokumelene nokwahlulela kwakho ukuze ugweme ukungakhululeki konembeza, uzifundisa ukuthi imikhawulo yakho ayibalwa. Kwenze lokho ngokwanele bese uyeka ukuqaphela nokuthi imikhawulo yakho ikuphi, okuyindlela yayo eya ekuphelelweni amandla. Ukuhlala nonembeza omncane, wesikhashana kuyintengo yomkhawulo obambayo. Uyanyamalala. Ukuzonda okwakheka ku-yebo obungawuqondi akunyamalali.

Lokhu kubaluleke ekhaya njengasemsebenzini. Imikhawulo nomndeni, nabangani, nengxoxo yeqembu evungazayo usuku lonke, isebenza ngemithetho efanayo. Uvunyelwe ukungatholakali ngawo wonke amahora. Uvunyelwe ukusho ukuthi ukuvakasha akusebenzi kule nyanga, noma ukuthi awukwazi ukuba nguwena ohlala uhlela into. Abantu abakuthandayo bangakwazi ukuphatha ubuqotho bakho kangcono kunokuphatha inguqulo yakho ezonda kancane engalokothi isho okuyiqiniso.

U-cha wenza indawo yani

Kukhona indaba esiyixoxa ngabantu ababeka imikhawulo, yokuthi baqinile, banobugovu, abasebenzisani neqembu. Okuphambene kuvame ukuba yiqiniso. Umuntu othi u-cha ohlanzekile futhi ekusho kulula kakhulu ukusebenza naye kunalowo othi yebo kukho konke bese ekuzonda buthule, aphuthelwe umnqamulajuqu, noma aphelelwe amandla anyamalale izinyanga ezintathu. U-cha othembekile uhlobo lobuqotho. Abantu bafika bawethembe, ngoba bayazi u-yebo wakho ungowangempela.

Futhi isikhala osivikelayo yiyo yonke inhloso. Umsebenzi ojulile owenzeka kuphela uma ungaphazamiseki. Ubudlelwano obubuna uma umsebenzi udla zonke izintambama. Inguqulo yakho engakhathele, engenokwedelela, futhi engakholiseki ukuthi uyehluleka. Lezo zinto azilwi ngokunaka kwakho. Zilinda, buthule, ukuthi uzikhethe. Ukuthi cha yindlela ozikhetha ngayo.

Akukho kulokhu okusho ukuqhubeka wedwa. Uma usuvele usekujuleni kwako, uma ukukhathala kunganyuki ngezimpelasonto, uma useyekile ukukhathalela umsebenzi obuwuthanda, uma ukwedelela kuqale ukungena kuyo yonke enye impilo yakho, lokho kufanele ukuthathe ngokuzimisela futhi kufanele ukukhulume ngakho nodokotela wakho noma umelaphi. Imikhawulo iyavikela, kodwa akulona ikhambi lokuphelelwa amandla osekuzinze kujulile. Kwesinye isikhathi u-cha obaluleke kunabo bonke yilowo owusho embonweni wokuthi kufanele uphathe konke lokhu wedwa.

Imithombo

Ngaphambi kokuba uhambe: igama ngokunakekela

KEEP CALM inikeza amathuluzi amahhala, afundisayo, okuzisiza. Lokhu akuseluleko lwezokwelapha, ukuxilongwa, noma ukwelashwa, futhi akuthathi indawo yokunakekelwa uchwepheshe. Uma kukhona lapha okuzwakala kunzima kunengcindezi evamile, kuyisinyathelo esinamandla nesifanele ukuxhumana nochwepheshe.

If you are in crisis or thinking about harming yourself, you are not alone. In the US, call or text 988 (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), text HOME to 741741 (Crisis Text Line), or call 911 in an emergency.