ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੀ ਲਗਨ ਦੀ ਲੁਕਵੀਂ ਕੀਮਤ

ਤੁਸੀਂ ਟੀਚਾ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹੋ। ਤਰੱਕੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਫ਼ੰਡਿੰਗ ਦਾ ਰਾਊਂਡ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋ ਸਾਲ ਭੱਜਦੇ ਰਹੇ ਉਹ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਹੱਥ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਅਜੀਬ, ਸੁੰਨਾ ਜਿਹਾ ਅੱਧਾ ਪਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਅਹਿਸਾਸ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹੋ ਜੋ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਤੱਕ ਤੁਹਾਡੀ ਨਜ਼ਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਗਲੇ ਟੀਚੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕ ਚੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਪਲ ਜੀਵਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਾ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖ਼ਰਾਬੀ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਤੁਸੀਂ ਨਾਸ਼ੁਕਰੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਬਸ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੀ ਦੌੜ ਦੀ ਉਸ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ ਹੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਲਗਨ ਬੰਦੇ ਕੋਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਇੰਜਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਨਾਲੋ-ਨਾਲ ਉਧਾਰ ਵੀ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਬਿੱਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਥੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਧਰ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਸੀ।

ਇਹ ਗੱਲ ਘੱਟ ਪਰਵਾਹ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲਗਨ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸੱਚਮੁੱਚ ਬਹੁਤ ਭਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਗੱਲ ਸਿਰਫ਼ ਏਨੀ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰਾ ਖ਼ਰਚਾ ਸਾਹਮਣੇ ਦਿਖ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਇੰਜਣ ਵੀ ਰੱਖ ਸਕੋ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਲੋੜੋਂ ਵੱਧ ਕੀਮਤ ਦੇਣੀ ਵੀ ਬੰਦ ਕਰ ਸਕੋ।

ਮੰਜ਼ਿਲ ਦੀ ਲਕੀਰ ਹਰ ਵਾਰ ਅੱਗੇ ਕਿਉਂ ਖਿਸਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ

ਪਾਜ਼ਿਟਿਵ ਸਾਈਕਾਲੋਜਿਸਟ Tal Ben-Shahar ਨੇ ਉਸ ਸੁੰਨੇ ਅੱਧੇ ਪਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ arrival fallacy ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਯਾਨੀ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ: ਇਹ ਚੁੱਪ-ਚੁਪੀਤਾ ਯਕੀਨ ਕਿ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਟੀਚੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ, ਪਰ ਫਿਰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਹਿਸਾਸ ਓਨੀ ਹੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫਿੱਕਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਦੇਖਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਸਕੁਐਸ਼ ਖਿਡਾਰੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਯਕੀਨ ਸੀ ਕਿ ਜਿੱਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ। ਉਹ ਜਿੱਤ ਗਏ। ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਦਿਨ ਰਹੀ।

ਇਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਨਵੇਂ ਹਾਲਾਤ ਨਾਲ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਢਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਮੂਡ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਉਸੇ ਪੁਰਾਣੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਖਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਬਦਲਾਅ ਚੰਗਾ ਸੀ ਜਾਂ ਮਾੜਾ। ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਇਸ ਨੂੰ hedonic adaptation ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਵੱਡਾ ਦਫ਼ਤਰ ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਸ ਤੁਹਾਡਾ ਦਫ਼ਤਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੀ ਤਨਖ਼ਾਹ ਕਦੇ ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਲੱਗਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਉਹ ਅੰਕੜਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੁਆਲੇ ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਢਲਣਾ ਤੁਹਾਡੀ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਉਹੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਘਾਟਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਉਭਰਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਵੱਲ ਸੇਧੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਤੁਸੀਂ ਅੰਦਰਲਾ ਖ਼ਾਲੀਪਣ ਭਰਨ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਿਰਫ਼ ਪੈਮਾਨਾ ਹੀ ਉੱਚਾ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ।

ਸੋ ਦੌੜ ਟੀਚੇ 'ਤੇ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਹੋਣ ਦਿਓ, ਤਾਂ ਇਹ ਉੱਥੇ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, ਬਸ ਥੋੜ੍ਹਾ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ 'ਤੇ, ਅਤੇ ਨਜ਼ਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਗਲੀ ਚੀਜ਼ ਲੱਭ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਤੁਲਨਾ ਇਸ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਟੀਚੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਕਸਰ ਤੁਹਾਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉਧਾਰ ਲਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਿਣਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਗਰੁੱਪ ਵੀ ਉੱਪਰ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸੀ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚਦਿਆਂ ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਲੋਕ ਦਿਖਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਹਨ। ਪੈਮਾਨਾ ਕੋਈ ਪੱਕੀ ਲਕੀਰ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਵੱਲ ਤੁਸੀਂ ਤੁਰ ਰਹੇ ਹੋ। ਇਹ ਦੂਰ ਦਿਸਦਾ ਕੰਢਾ ਹੈ ਜੋ ਬਿਲਕੁਲ ਤੁਹਾਡੀ ਹੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਹਟਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਬੇਚੈਨੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਜਿੱਤ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਉਹ ਬਸ ਦੂਰ ਦਿਸਦਾ ਕੰਢਾ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਉਹ ਬਿੱਲ ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਸਰੀਰ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਭਰਦਾ ਹੈ

ਇੱਥੋਂ ਇਹ ਕੀਮਤ ਸਿਰਫ਼ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।

ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ "ਕੰਮ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇ ਫਿਰ ਸੌਂ ਲਵਾਂਗਾ" ਇੱਕ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਲੱਗਦੀ ਰਹੀ, ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। 2021 ਵਿੱਚ World Health Organization ਅਤੇ International Labour Organization ਨੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਈਆਂ ਖੋਜਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 55 ਜਾਂ ਵੱਧ ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ, 35 ਤੋਂ 40 ਘੰਟੇ ਵਾਲੇ ਆਮ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਸਟਰੋਕ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ 35 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਮੌਤ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ 17 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵੱਧ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਹੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 745,000 ਮੌਤਾਂ ਲੰਮੇ ਕੰਮ ਦੇ ਘੰਟਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।

ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਡਰਾਉਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਲਗਨ ਆਪਣੀ ਸਰੀਰਕ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਰਫ਼ਤਾਰ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਪਿੱਛੇ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਲੁਕਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਲਗਾਤਾਰ ਤਣਾਅ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਪਰ ਪੱਕੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨੀਂਦ ਕੁਰਬਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਸੈਰ ਤੇ ਕਸਰਤ, ਫਿਰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਉਹ ਮੁਲਾਕਾਤ ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਤੁਸੀਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅੱਗੇ ਪਾਈ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਤਿਮਾਹੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦਿਖਦਾ। ਇਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦਿਖਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਨਿੱਜੀ ਥਾਂ, ਅਤੇ ਓਦੋਂ ਤੱਕ ਆਦਤਾਂ ਸਾਲਾਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਗੱਲ ਤੁਹਾਡੇ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਲਈ 55 ਘੰਟੇ ਵਾਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਅੰਕੜੇ ਦੇ ਹੇਠਲਾ ਸਬਕ ਸੌਖਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡਾ ਸਰੀਰ ਹਿਸਾਬ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੈਲੰਡਰ ਨਾ ਰੱਖੇ।

ਮਿਹਨਤੀ ਲੋਕ ਏਨੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਹ ਗੱਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਫੜਦੇ, ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਚਲਾਕ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਡੈੱਡਲਾਈਨ ਦਾ ਦਬਾਅ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਿੱਖਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਤਿੱਖਾਪਣ ਸੱਚਮੁੱਚ ਚੰਗਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚੁਣੌਤੀ ਦੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਧਾਰ ਅਤੇ ਕਦੇ ਨਾ ਉਤਰਨ ਵਾਲੀ ਘਸਾਊ ਪੀਸਾਈ ਵਿਚਲਾ ਫ਼ਰਕ ਪਛਾਣਨਾ ਔਖਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਪਲ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਇਹ ਇੱਕੋ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ। ਪਹਿਲੀ ਉੱਠਦੀ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਲਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਕਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਲਹਿੰਦੀ, ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਉਸ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਨਾ ਜਾ ਸਕੇ, ਇੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਚੱਲਦੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਾਂਗ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਪਛਾਣ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਕਿ ਕੋਈ ਹਫ਼ਤਾ ਕਿੰਨਾ ਔਖਾ ਸੀ। ਪਛਾਣ ਇਸ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਔਖੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕਦੇ ਆਰਾਮ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹੋ ਜਾਂ "ਚਾਲੂ" ਹੀ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਹਾਲਤ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।

ਕੀ ਕੀ ਪਿੱਛੇ ਧੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਦੂਜੀ ਕੀਮਤ ਮਿਣਨੀ ਔਖੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਵੱਧ ਅਹਿਮ ਵੀ ਹੈ।

Harvard Study of Adult Development ਨੇ ਅੱਸੀ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਏਨੇ ਸਾਰੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੁਢਾਪੇ ਤੱਕ ਕੌਣ ਤੰਦਰੁਸਤ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਰਿਹਾ, ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੱਕਾ ਸੰਕੇਤ ਨਾ ਦੌਲਤ ਸੀ, ਨਾ ਸ਼ੋਹਰਤ, ਨਾ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ। ਉਹ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਸਨ, ਉਹੀ ਅੱਸੀ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੰਦਰੁਸਤ ਨਿਕਲੇ, ਅਤੇ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲੈਸਟਰੋਲ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਸੀ।

ਲਗਨ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸਿੱਧਾ ਹਮਲਾ ਘੱਟ ਹੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਬਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਰਾਤ ਦਾ ਖਾਣਾ ਖੁੰਝ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਵੀਕਐਂਡ ਅੱਧੇ ਮਨ ਨਾਲ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਉਹ ਦੋਸਤ ਜਿਸ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਕਰਨ ਦਾ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਵਾਰ ਸੋਚਦੇ ਹੋ। ਹਰ ਸੌਦਾ ਛੋਟਾ ਤੇ ਵਕਤੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਹੁਤੇ ਹੁੰਦੇ ਵੀ ਹਨ। ਕੀਮਤ ਇਕੱਠ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਸ ਹੌਲੀ ਤਰੀਕੇ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਨਾਲ "ਇਹ ਤਿਮਾਹੀ ਲੰਘ ਜਾਵੇ ਫਿਰ" ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਪੱਕੀ ਹਾਲਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਬਿੱਲ ਨਹੀਂ ਭੇਜਦੇ। ਉਹ ਬਸ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਤੁਹਾਡੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਫ਼ ਕਹਿਣੀ ਬਣਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਹ ਕੀਮਤ ਹੈ ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਣਦਿਸਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਕਰੀਅਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਰਿਸ਼ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਪਣੀ ਗ਼ੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਹੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਬਾਅਦ।

ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਬੜਾ ਨੇਕ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਸਵਾਲ ਕਰਨਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। "ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹੀ ਤਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" ਕਦੇ-ਕਦੇ ਇਹ ਸੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਇਹ ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸੌਦੇ ਨੂੰ ਚੱਲਦਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਘਰ ਦੇ ਕੇ ਇੱਕ ਬਿਨਾਂ ਕਾਹਲੀ ਵਾਲੀ ਸ਼ਾਮ ਲੈਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋਣਗੇ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਦੇ ਰਹੇ ਸਮਝਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਸੱਚਾ ਜਵਾਬ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਤਰਜੀਹਾਂ ਨੂੰ ਓਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਕੱਲੇ ਬੈਠ ਕੇ ਸੋਚਣਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਬਦਲ ਸਕਦਾ।

ਜਦੋਂ ਲਗਨ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ

ਇੱਕ ਲਕੀਰ ਹੈ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਸਾਰਾ ਹਿਸਾਬ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

University of Georgia ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਕੰਮ ਉੱਤੇ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲੀ Malissa Clark ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਕੰਮ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਕੰਮ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਫ਼ਰਕ ਘੰਟਿਆਂ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਿਹਨਤੀ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੰਮ ਦਾ ਨਸ਼ਾ ਇਸ ਗੱਲ ਬਾਰੇ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਰੁਕ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਨਹੀਂ: ਕੱਟ ਕੇ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੀ ਅਸਮਰੱਥਾ, ਕੁਝ ਨਾ ਬਣਾਉਣ ਵੇਲੇ ਅੰਦਰੋਂ ਉੱਠਦੀ ਹਲਕੀ ਜਿਹੀ ਗਿਲਟ, ਛੁੱਟੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੁਕ-ਲੁਕ ਕੇ ਈਮੇਲ ਚੈੱਕ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ। ਰੁੱਝੇ ਲੋਕ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫਿਰ ਘਰ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੰਮ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਾਲੇ ਕਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ।

ਮਿਹਨਤੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਗੱਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈਰਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਵੀ ਓਵੇਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਜਿਵੇਂ ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। Clark ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਦਾ ਨਸ਼ਾ ਵੱਧ ਨਤੀਜੇ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਘੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੱਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਵਾਧੂ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਨਤੀਜੇ ਨਹੀਂ ਖ਼ਰੀਦ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ। ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਥਕਾਵਟ ਖ਼ਰੀਦ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਣ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੂਜਾ ਰਾਹ ਚੁੱਪ ਬੈਠਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਜੇ ਇਹ ਵਰਣਨ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੱਧ ਹੀ ਸਹੀ ਬੈਠਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਮਝੋ, ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਬਦਲੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖਣਾ ਏਨਾ ਔਖਾ ਕਿਉਂ ਹੈ

ਇਹ ਸਭ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸੌਖਾ ਤੇ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੋਣ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਹੀਂ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਾਮਯਾਬ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਲਗਨ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਹੋਣੋਂ ਹਟ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਉਹ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਬਣ ਗਈ ਜੋ ਉਹ ਹਨ। ਕੰਮ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸਾਰੀ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਕੀਮਤ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਓਥੇ ਹੀ ਸਾਂਭਿਆ ਪਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੌਲੀ ਹੋਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਾਮ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਇਹ ਪੂਰੀ ਪਛਾਣ ਦਾਅ 'ਤੇ ਲਾਉਣ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਕੋਈ ਹੌਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਬਣਾਉਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਕੀਮਤ ਤੁਹਾਡੇ ਆਖ਼ਰੀ ਨਤੀਜੇ ਜਿੰਨੀ ਹੀ ਸੀ।

ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਝੂਠ ਬੋਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਬੜੀ ਮਨਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਬੈਠ ਚੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਬਾਸ਼ ਕਮਾਉਣੀ ਪੈਂਦੀ ਸੀ, ਮਿਲਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੀ ਇੱਕੋ ਰਾਹ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੱਕਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜੜ੍ਹ ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਤਾਰਾਂ ਅਸਲੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ "ਘੱਟ ਪਰਵਾਹ ਕਰ ਲਵਾਂਗਾ" ਸੋਚ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਮਦਦ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਬੂਤ ਬਣਾਓ ਕਿ ਜਿਸ ਦਿਨ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ, ਉਸ ਦਿਨ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚੀ ਛੁੱਟੀ ਲੈਂਦੇ ਹੋ ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਖੁਰਦੇ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮੱਧਮ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਵੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਹੜਾ ਬੰਦਾ ਰੁਕਣ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ, ਉਹੀ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਇਹ ਚੁਣਨ ਲਈ ਆਜ਼ਾਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਦੋਂ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਲਾਉਣੀ ਹੈ, ਬਜਾਏ ਇਸ ਦੇ ਕਿ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਹਿੱਕਦੀ ਰਹੇ।

ਇੰਜਣ ਵੀ ਰਹੇ, ਕੀਮਤ ਵੀ ਘਟੇ

ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਲਗਨ ਨੂੰ ਸਿਫ਼ਰ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ। ਮਤਲਬ ਹੈ ਇਸ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਬਦਲਣਾ। ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ:

• ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੈਅ ਕਰੋ ਕਿ "ਬਹੁਤ ਹੈ" ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਬਿਨਾਂ ਤੈਅ ਮੰਜ਼ਿਲ ਦੇ ਲਗਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਹੇਗੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਪਿੱਛੇ ਹੋ। ਅਸਲ ਟੀਚਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਾਂ ਲੈ ਕੇ ਤੈਅ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਜਿੱਤ ਆਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਸਕੋ, ਨਾ ਕਿ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਨਵੀਂ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿਓ।
• ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਰਤ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖੋ। ਨੀਂਦ, ਆਪਣਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੱਚਾ ਖਾਣਾ, ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਢੰਗ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਓਨੀ ਹੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਰੱਖੋ ਜਿੰਨੀ ਕਿਸੇ ਮੀਟਿੰਗ ਨੂੰ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਹਨ ਜਿਸ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਿਰ ਚੱਲਣਾ ਹੈ।
• ਘਰ ਪਰਤਣ ਲਈ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਬਣਾਓ ਜੋ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤਾ, ਕੋਈ ਹੁਨਰ, ਕੋਈ ਥਾਂ। ਅਰਥ ਦੇ ਉਹ ਸੋਮੇ ਜੋ ਹਿਸਾਬ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਖੜ੍ਹਨ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਕੋਈ ਸਾਲ ਮਾੜਾ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਲੰਘਦਾ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ।
• ਧਿਆਨ ਦਿਓ ਕਿ ਕਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਰੁਕ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਦੋਂ ਰੁਕਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਠੀਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖ ਹੀ ਨਾ ਸਕਣਾ ਉਹ ਇਸ਼ਾਰਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
• ਹਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਹਿਸਾਬ ਦੇਖੋ। ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਿਆਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਮਿਲਦੇ ਹੋ, ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡਾ ਬਚਿਆ-ਖੁਚਿਆ ਹਿੱਸਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਜਵਾਬ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਸਹੀ ਹੈ।

ਦੌੜ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹਾ ਨਰਮ ਰਿਸ਼ਤਾ

ਜੇ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਤੁਹਾਡੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਫ਼ੇਲ੍ਹ ਹੋ ਗਏ। ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਭੱਜ ਰਹੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸਾ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੌਦਾ ਹੁਣ ਵੀ ਵਾਜਬ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਚੰਗਾ ਸਵਾਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਵੱਲ ਸੱਚਾ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਇਹ ਕੀਮਤ ਸਿਰਫ਼ ਥਕਾਵਟ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਵਜੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਲਗਾਤਾਰ ਉਦਾਸੀ, ਅਜਿਹੀ ਚਿੰਤਾ ਜੋ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਾ ਮੁੱਕ ਜਾਣਾ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਚੰਗੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਸਨ, ਜਾਂ ਨੀਂਦ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਦਿੱਕਤ ਜੋ ਹਟਦੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਿਸੇ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਬਰਨਆਊਟ ਅਤੇ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਅੰਦਰੋਂ ਬਹੁਤ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਾਹਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰ ਦੁਬਾਰਾ ਜਮਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਦਦ ਮੰਗਣਾ ਲਗਨ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਤਾਂ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਏਨਾ ਚਿਰ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਕਿ ਲਗਨ ਦਾ ਕੋਈ ਅਰਥ ਬਣ ਸਕੇ।

ਮਕਸਦ ਕਦੇ ਵੀ ਘੱਟ ਚਾਹੁਣਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮਕਸਦ ਇਹ ਪੱਕਾ ਕਰਨਾ ਸੀ ਕਿ ਜਿਹੜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੁਸੀਂ ਏਨੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਉਸ ਨੂੰ ਜੀਣ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਹਾਜ਼ਰ ਵੀ ਹੋਵੋ।

ਸਰੋਤ

• World Health Organization, Long working hours increasing deaths from heart disease and stroke
• Harvard Business Review, A Workaholic's Guide to Reclaiming Your Life (Malissa Clark)
• Harvard Gazette, Good genes are nice, but joy is better
• Psychology Today, The Overlooked and Misunderstood Arrival Fallacy