ਝਟਪਟ ਸੁਝਾਅ
- ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਸਾਹ ਛੱਡੋ।
- ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਉੱਠ ਰਹੇ ਜਜ਼ਬੇ ਦਾ ਨਾਂ ਲਵੋ।
- ਉਹ ਇੱਕ ਸੱਚੀ, ਕੰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਲੱਭੋ।
ਕੋਈ ਉਹ ਗੱਲ ਕਹਿ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਸਮੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਬੌਸ, ਸ਼ਾਇਦ ਪੂਰੇ ਕਮਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੋਈ ਸਾਥੀ, ਜਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਸਕ੍ਰੀਨ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਕੋਈ ਮੈਸੇਜ। “ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ।” ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੁਝ ਤੈਅ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੁਹਾਡਾ ਚਿਹਰਾ ਤਪ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਢਿੱਡ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਆਵਾਜ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਫ਼ਾਈ ਦੀ ਦਲੀਲ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਤੇਜ਼ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਹੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਚੁਣੀ ਨਹੀਂ। ਦਿਲਚਸਪ ਕੰਮ ਇਸ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤਾ ਕਰਕੇ ਰੋਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਹੀ ਸਕਿੰਟ ਤੁਹਾਡੀ ਸਾਖ਼, ਤੁਹਾਡੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਤੇ ਸੱਚ ਪੁੱਛੋ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਭ ਦਾ ਘਰ ਹਨ। ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਟਿੱਪਣੀ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਂਗ ਕਿਉਂ ਲੱਗਦੀ ਹੈ
ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਸਰੀਰਕ ਖ਼ਤਰੇ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਲਕੀਰ ਨਹੀਂ ਖਿੱਚਦਾ। ਨੁਕਤਾਚੀਨੀ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਦੂਜਿਆਂ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਸੇ ਸਰਕਟ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕੁਝ ਗ਼ਲਤ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਦਿਮਾਗ਼ ਦਾ ਅਲਾਰਮ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਬੱਸ ਵੱਜ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਲਾਰਮ ਹਾਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦਿਮਾਗ਼ ਦਾ ਹੌਲਾ, ਸਿਆਣਾ ਹਿੱਸਾ, ਜੋ ਸਬੂਤ ਤੋਲਦਾ ਤੇ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣਦਾ ਹੈ, ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਸਮੀਖਿਆ ਦੇ ਗਰਮੀ ਭਰੇ ਪਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਰਾਤ ਸੌਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਦੇ ਨਾ ਕਹਿੰਦੇ। ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਤੁਸੀਂ ਬੱਸ ਇਨਸਾਨ ਹੋ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੇ ਸੌਫ਼ਟਵੇਅਰ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੱਲ ਵੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖੋਜੀ Sheila Heen ਤੇ Douglas Stone, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਿਆ ਕਿ ਫ਼ੀਡਬੈਕ ਲੈਣੀ ਇੰਨੀ ਔਖੀ ਕਿਉਂ ਹੈ, ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਰ ਨੁਕਤਾਚੀਨੀ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਤਿੰਨ ਵੱਖਰੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਛੇੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਇਹ ਕਿ ਗੱਲ *ਸੱਚ* ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਦੂਜਾ ਇਹ ਕਿ ਕਹਿਣ ਵਾਲੇ *ਬੰਦੇ* ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਸੋਚਦੇ ਹੋ। ਤੇ ਤੀਜਾ ਇਹ ਕਿ ਇਹ *ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ* ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਸਪ੍ਰੈੱਡਸ਼ੀਟ ਬਾਰੇ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਟਿੱਪਣੀ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ “ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਮਾੜਾ ਹਾਂ” ਜਾਂ “ਮੈਂ ਉਹ ਬੰਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜੋ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਸੀ” ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਟਿੱਪਣੀ ਤੋਂ ਪਛਾਣ ਤੱਕ ਦੀ ਇਹ ਛਾਲ ਹੀ ਬਹੁਤਾ ਕਰਕੇ ਨੁਕਤਾਚੀਨੀ ਨੂੰ ਲੋੜੋਂ ਵੱਧ ਚੁਭਵੀਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਪਹਿਲੇ ਨੱਬੇ ਸਕਿੰਟ
ਇਹੀ ਹਿੱਸਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਇਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਥਾਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਮਕਸਦ ਸ਼ਾਂਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ। ਮਕਸਦ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਤੁਸੀਂ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਵਰਤਾਓ ਕਰੋ। ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਲਗਭਗ ਉਸੇ ਤਰਤੀਬ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਵਰਤੋਗੇ:
- ਲਹਿਰ ਪਛਾਣੋ ਤੇ ਸਾਹ ਛੱਡੋ। ਜਿਸ ਪਲ ਸੇਕ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਹੌਲਾ, ਲੰਮਾ ਸਾਹ ਬਾਹਰ ਛੱਡੋ। ਲੰਮਾ ਸਾਹ ਛੱਡਣਾ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਕਿ ਖ਼ਤਰਾ ਮੁੱਕ ਗਿਆ। ਪੈਰ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾਓ। ਮੋਢੇ ਢਿੱਲੇ ਛੱਡੋ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵਿੱਥ ਖ਼ਰੀਦ ਰਹੇ ਹੋ।
- ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਜਜ਼ਬੇ ਦਾ ਨਾਂ ਲਵੋ। ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਸੱਚੀ ਖੋਜ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਜਜ਼ਬੇ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਭਾਵੇਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਲਈ, ਤਾਂ ਦਿਮਾਗ਼ ਦਾ ਅਲਾਰਮ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੋਚਣ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਕਹੋ: *ਮੈਂ ਸਫ਼ਾਈ ਦੇਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।* ਬੱਸ ਇੰਨਾ ਹੀ। ਖੋਜੀ ਇਸ ਨੂੰ ਜਜ਼ਬੇ ਨੂੰ ਨਾਂ ਦੇਣਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਇੱਕ ਵਾਕ ਜਿੰਨਾ ਵਕਤ ਖ਼ਰੀਦੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਗਭਗ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸੇ ਪਲ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਸਾਦਾ ਜਿਹਾ “ਮੈਂ ਪੱਕਾ ਸਮਝ ਲਵਾਂ ਕਿ ਗੱਲ ਕੀ ਹੈ” ਜਾਂ “ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਪਲ ਦਿਓ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਮਝ ਲਵਾਂ” ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਹੌਲੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪਲ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
- ਦਲੀਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਥਾਂ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲਵੋ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸਫ਼ਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਸਿੱਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਦੋਵੇਂ ਗੱਲਾਂ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ। ਗੱਲ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸੁਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਰਖਣ ਲਈ ਪੂਰਾ ਵਕਤ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਹਿਮਤ ਹੋਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ। ਇਹ ਬੱਸ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੰਦਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਬਣਨਾ ਚਾਹੋਗੇ, ਨਾ ਕਿ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬੰਦਾ।
ਹਿਸਾਬ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਲਾਓ, ਉਸ ਪਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ
ਜਦੋਂ ਸੇਕ ਲਹਿ ਜਾਵੇ, ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਅਸਲੀ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਹਰ ਨੁਕਤਾਚੀਨੀ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਤੋਲਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ।
ਕੁਝ ਈਮਾਨਦਾਰ ਸਵਾਲ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ:
- ਕੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਇੱਕ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਛੋਟੀ ਹੀ, ਜੋ ਮੈਂ ਵਰਤ ਸਕਾਂ? ਲਗਭਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਭਣਾ ਬਾਕੀ ਸਭ ਉੱਤੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾਉਣ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਕੰਮ ਦਾ ਹੈ।
- ਇਹ ਕਿਸ ਵੱਲੋਂ ਹੈ, ਤੇ ਕੀ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਗੱਲ ਦਿਸ ਵੀ ਸਕਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਉਹ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਜੋ ਬੰਦਾ ਰੋਜ਼ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਫ਼ੀਡਬੈਕ ਲੰਘਦੇ-ਲੰਘਦੇ ਦਿੱਤੀ ਰਾਇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀਮਤੀ ਹੈ।
- ਕੀ ਇਹ ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਹੈ, ਜਾਂ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਸਤੀ ਉੱਤੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਬਣਨ ਦੇ ਦਿੱਤਾ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਵੱਖ ਕਰੋ। ਤੁਹਾਡੀ ਸਪ੍ਰੈੱਡਸ਼ੀਟ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਸੀ। ਤੁਸੀਂ ਖ਼ੁਦ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਹੋ।
Heen ਤੇ Stone ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਪਰ ਤਾਕਤਵਰ ਤਰੀਕਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵਧਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ: ਇੱਕ ਬੰਦੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਗੱਲ ਪੁੱਛੋ। “ਇੱਕ ਗੱਲ ਦੱਸੋ ਜੋ ਮੈਂ ਵੱਖਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਾਂ ਤਾਂ ਫ਼ਰਕ ਪਵੇ।” ਇਹ ਪਰਖੇ ਜਾਣ ਦੇ ਧੁੰਦਲੇ ਡਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਤੇ ਸੀਮਤ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ ਸਰੀਰ ਲਈ ਕਿਤੇ ਸੌਖਾ ਹੈ।
ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ੀਡਬੈਕ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦੀ ਕੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਾਂਗ ਵੱਜੇ। ਬਹੁਤੀ ਫ਼ੀਡਬੈਕ ਇੱਕ ਬੰਦੇ ਦਾ ਉਹ ਨਜ਼ਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦਿਨ, ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੰਨ੍ਹੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ। ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉੱਥੋਂ ਇਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਦਿਸਿਆ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਕੀਮਤ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਸੁਣਾਉਂਦੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਇੰਨੇ ਢਿੱਲੇ ਹੱਥ ਫੜਨਾ, ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਥਾਂ ਕੰਮ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਂਗ, ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਚੰਗਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਬਾਕੀ ਸਭ ਜਜ਼ਬ ਕੀਤੇ।
ਜਦੋਂ ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਫ਼ੀਡਬੈਕ ਹੁੰਦੀ ਹੀ ਨਹੀਂ
ਸਾਫ਼ ਗੱਲ ਕਰੀਏ। ਕੁਝ ਨੁਕਤਾਚੀਨੀ ਤੁਹਾਡੀ ਮਦਦ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਉਹ ਹਿਕਾਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਮਾੜਾ ਦਿਨ ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਰ ਕੱਢ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਾ ਭੇਸ ਪਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਲਈ ਓਨਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਮਨ ਰੱਖਣਾ ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ।
ਤੁਸੀਂ ਫੇਰ ਵੀ ਆਪਣਾ ਠਹਿਰਾਅ ਬਣਾਈ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਤੈਅ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਰੱਖਣ ਲਾਇਕ ਨਹੀਂ। ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਭ ਕੁਝ ਪੀ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ। ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਅੰਦਰ ਲੈਣਾ ਹੈ, ਇਹ ਤੁਸੀਂ ਚੁਣੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਅਲਾਰਮ ਨਹੀਂ। ਸ਼ਾਂਤ ਜਿਹਾ “ਮੈਂ ਸੁਣ ਲਿਆ, ਸੋਚਾਂਗਾ” ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਓਨੀ ਹੀ ਸਫ਼ਾਈ ਨਾਲ ਬੰਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿੰਨੀ ਸਫ਼ਾਈ ਨਾਲ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਤੇ ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਨੁਕਤਾਚੀਨੀ ਹੁਣ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਬਣ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਘਸਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਲਗਾਤਾਰ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ, ਜਾਂ ਅਜਿਹੀ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਜਿੱਥੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਘਬਰਾਹਟ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਹੱਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਠਹਿਰਾਅ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਭਰੋਸੇ ਵਾਲੇ ਬੰਦੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਤੇ ਜੇ ਇਸ ਦਾ ਭਾਰ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਘਰ ਤੇ ਨੀਂਦ ਤੱਕ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ। ਔਖੀ ਟਿੱਪਣੀ ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੋ ਰਹੇ ਨੁਕਸਾਨ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਰਕ ਪਛਾਣਨ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਦਦ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਬਣਿਆ ਠਹਿਰਾਅ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਕੌੜਾ ਸੱਚ ਸੁਣ ਕੇ ਬਿਖਰਦੇ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਲੋਕ ਕੌੜੇ ਸੱਚ ਸੌਂਪਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਅਸਲੀ ਅਸਰ ਬਹੁਤਾ ਕਰਕੇ ਇਸੇ ਭਰੋਸੇ ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਸਰੋਤ
- Harvard Business Review, Find the Coaching in Criticism (Sheila Heen ਤੇ Douglas Stone)
- UCLA Health, Putting Feelings Into Words Produces Therapeutic Effects in the Brain
- PubMed, Putting Feelings Into Words: Affect Labeling Disrupts Amygdala Activity (Lieberman et al., 2007)
- American Psychological Association, Control Anger Before It Controls You