ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵਜੂਦ: ਜਦੋਂ ਸਭ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਸੰਜਮ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖੀਏ

ਕੁਝ ਵਿਗੜ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੰਕੜੇ ਗ਼ਲਤ ਨਿਕਲੇ, ਕੋਈ ਗਾਹਕ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਉੱਤੇ ਸਭ ਨੇ ਦਾਅ ਲਾਇਆ ਸੀ ਉਹ ਹੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਉਸ ਪਹਿਲੇ ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਯੋਜਨਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਲੋਕ ਇੱਕ ਚੁੱਪ ਜਿਹਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਫ਼ਿਕਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਉਹ ਕਮਰਾ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ।

ਤੁਹਾਡਾ ਚਿਹਰਾ, ਤੁਹਾਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ, ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜਾਂ ਹਿੱਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਬੈਠ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਟਹਿਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ। ਲੋਕ ਇਹ ਸਭ ਇੱਕ ਸਕਿੰਟ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਅਕਸਰ ਬਿਨਾਂ ਜਾਣੇ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸੁਰ ਸੈੱਟ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਹੀ ਵਜੂਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਕੋਈ ਭੇਤ ਭਰੀ ਦਾਤ ਹੋਵੇ ਜੋ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਹੈ ਤੇ ਬਾਕੀਆਂ ਕੋਲ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਇਹ ਦਾਤ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਇੱਕ ਆਦਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਦਤਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਲੋਕ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫੜ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ

ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਸੋਖ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਬੰਦੇ ਦੀ ਲੱਤ ਹਿੱਲ ਰਹੀ ਹੋਵੇ ਉਸ ਕੋਲ ਬੈਠੋ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ ਬੇਚੈਨੀ ਵੀ ਵਧਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਹੁਣੇ ਦੋ ਜਣਿਆਂ ਦੀ ਬਹਿਸ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਵੜਦਿਆਂ ਹੀ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣੇ ਬਿਨਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। Wharton ਦੀ ਖੋਜਕਾਰ Sigal Barsade ਨੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਸਿੱਧਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਦਾਕਾਰ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਕੰਮਕਾਜੀ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਇੱਕ ਬੰਦੇ ਤੋਂ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਮੂਡ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਉਹ ਮੂਡ ਫੈਲ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਪੂਰਾ ਸਮੂਹ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਿੰਨਾ ਵਧੀਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਮੂਹ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਦੱਸ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਕਦਾ ਕਿ ਕਿਉਂ।

ਉਸ ਖੋਜ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਗੱਲਾਂ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਲੋਕ ਉਸ ਬੰਦੇ ਵੱਲ ਵਾਧੂ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਸੋ ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਲਤ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਦੂਰ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਫ਼ਿਕਰ ਸਕੂਨ ਨਾਲੋਂ ਤੇਜ਼ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤਣਾਅ ਭਰੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮਿਹਨਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ।

ਇਹੀ ਵਜੂਦ ਦਾ ਭਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹੀ ਮੌਕਾ ਵੀ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਔਖੇ ਪਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਘਬਰਾਹਟ ਲੈ ਕੇ ਵੜਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਤੁਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਵੰਡ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਉਹ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਵੜਦੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਨੂੰ ਪੈਰ ਟਿਕਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਦਿੰਦੇ ਹੋ।

ਘਬਰਾਹਟ ਸੱਚੀਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਕਿਉਂ ਵਿਗਾੜਦੀ ਹੈ

ਟਿਕੇ ਰਹਿਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਬੈਠਣਾ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਸੋਚਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਨਿਊਰੋਸਾਇੰਟਿਸਟ Amy Arnsten ਨੇ ਸਾਲਾਂ ਬੱਧੀ ਇਹ ਸਮਝਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤਿੱਖਾ ਤਣਾਅ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚੀਂ ਖ਼ਤਰਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲਾਤ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਤਣਾਅ ਦੇ ਰਸਾਇਣਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲਹਿਰ ਪ੍ਰੀਫ੍ਰੰਟਲ ਕਾਰਟੈਕਸ ਉੱਤੇ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਮਾਗ਼ ਦਾ ਉਹ ਹੌਲੀ, ਸੋਚ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਵਿਕਲਪ ਤੋਲਦੇ ਹੋ, ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਯਾਦ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣਦੇ ਹੋ। ਉਸ ਲਹਿਰ ਹੇਠ ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਮੱਧਮ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਓਧਰ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਰਕਟ, ਜੋ ਡਰ ਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਉੱਚੀ ਬੋਲਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।

ਸਿੱਧੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ: ਜਦੋਂ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਹੀ ਦਿਮਾਗ਼ ਧੁੰਦਲਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਭੜਕ ਪੈਂਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਜਿਸਦਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਛਤਾਵਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਗ਼ਲਤ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਅੜ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਗੱਲ ਤੁਹਾਡੇ ਸੁਭਾਅ ਦੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਰਸਾਇਣ ਬਿਲਕੁਲ ਉਹੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਸ ਲਈ ਬਣੇ ਸਨ, ਯਾਨੀ ਕਿਸੇ ਪੁਰਖੇ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਜਾਨਵਰ ਤੋਂ ਭਜਾਉਣਾ, ਨਾ ਕਿ ਬਜਟ ਵਾਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਸੰਭਾਲਣਾ।

ਸੋ ਸੰਜਮ ਦਾ ਮਤਲਬ ਬੇਪਰਵਾਹ ਦਿਸਣਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਉਹ ਹਾਲਤ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਅਸਲ ਸਮਝ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਲਤ ਫੈਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬੰਦਾ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਸੰਭਾਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਬੰਦਾ ਪੂਰੀ ਮੇਜ਼ ਨੂੰ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ

ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬੌਸਾਂ ਲਈ ਸਲਾਹ ਸਮਝ ਲੈਣਾ ਸੌਖਾ ਹੈ। ਪਰ ਇੰਝ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੋ ਬੰਦਾ ਯੋਜਨਾ ਬਿਖਰਨ ਵੇਲੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਵਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਹੇਠ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ।

ਸੋਚੋ ਕਿ ਕੰਮ ਉੱਤੇ ਔਖ ਪੈਣ ਵੇਲੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਉਹ ਘੱਟ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅਹੁਦੇ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦਾ। ਲੋਕ ਹਰ ਵੇਲੇ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਰਖਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਟਿਕਾਅ ਉਹਨਾਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ ਜੋ ਉਹ ਪਰਖਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਪਰਖ ਵਿੱਚੋਂ ਭਰੋਸਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਤਰੱਕੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜੇ ਕਦੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਗਰੁੱਪ ਚੈਟ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕੋ ਸ਼ਾਂਤ ਆਵਾਜ਼ ਰਹੇ ਹੋ ਜਦੋਂ ਬਾਕੀ ਸਭ ਘਬਰਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਉਹ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵਜੂਦ ਸੀ। ਹੁਣ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਔਖੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

ਲੋੜ ਪੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਓ

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਅਭਿਆਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਜਮ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਇਹ ਨਿੱਕੇ, ਆਮ ਜਿਹੇ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਹੀਆਂ ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਜੋ ਸੱਚੀਂ ਫ਼ਰਕ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪਹਿਲਾਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲੋ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਰੀਰ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਸੋਚ ਸੋਚ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਇੱਕ ਲੰਮਾ, ਹੌਲੀ ਸਾਹ ਛੱਡਣਾ, ਅੰਦਰ ਲੈਣ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਲੰਮਾ, ਕੁਝ ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਓ। ਪੈਰ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾਓ। ਮੋਢੇ ਢਿੱਲੇ ਛੱਡੋ। ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਆਗੂਆਂ ਲਈ Harvard Business Review ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੇਧ ਵੀ ਇਸੇ ਥਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਸਰੀਰ ਟਿਕਾਓ, ਮਨ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਕੋਈ ਵਾਧੂ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸਮਝ ਵਾਪਸ ਚਾਲੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਆਪਣੇ ਲਈ ਇੱਕ ਪਲ ਖ਼ਰੀਦੋ। ਤਣਾਅ ਭਰੇ ਪਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤਾ ਨੁਕਸਾਨ ਉਸ ਵਿੱਥ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਲਹਿਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਅਮਲ ਕਰਨ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ। ਸੋ ਉਸ ਵਿੱਥ ਨੂੰ ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ ਵਧਾਓ। ਇੱਕ ਤਿਆਰ ਵਾਕ ਰੱਖੋ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲ ਸਕੇ: "ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪਲ ਸੋਚਣ ਦਿਓ", ਜਾਂ "ਮੈਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਣ ਲਈ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਮਾਂ ਦਿਓ"। ਕੰਮ ਉੱਤੇ ਲਗਭਗ ਕੁਝ ਵੀ ਸੱਚੀਂ ਤੁਰੰਤ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦਾ। ਉਸ ਵਿਰਾਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤੁਹਾਡਾ ਬਿਹਤਰ ਰੂਪ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

ਜੋ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਨਾਂ ਦਿਓ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ "ਮੈਂ ਇਸ ਵੇਲੇ ਭੜਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ" ਏਨਾ ਸਿੱਧਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੱਗਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ। ਪਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਅਹਿਸਾਸ ਨੂੰ ਸਾਦਾ ਨਾਂ ਦੇ ਦੇਣ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਤਪਸ਼ ਘਟਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੇ ਸੋਚਣ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਕਾਬੂ ਵਾਪਸ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਆਪਣੇ ਤਾਰ ਪਛਾਣੋ। ਧਿਆਨ ਦਿਓ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭੜਕਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਬੰਦਾ। ਗੱਲ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਕੱਟਿਆ ਜਾਣਾ। ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਟੋਕਿਆ ਜਾਣਾ। ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਗ਼ਲਤੀ। ਜੋ ਦਿਸਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਅਤੇ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਟਰਿੱਗਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਧਿਆਨ ਦਿਓ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੈਅ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਬਣਨਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਂਤ ਪਲ ਵਿੱਚ ਸੋਚੋ ਕਿ ਹਾਲਾਤ ਵਿਗੜਨ ਵੇਲੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸਾਥੀ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ। ਟਿਕਿਆ, ਨਿਆਂਪੂਰਨ, ਸਾਫ਼। ਜਦੋਂ ਔਖਾ ਪਲ ਆਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਨਾਲੋਂ ਕੋਈ ਪੱਕੀ ਥਾਂ ਹੋਵੇਗੀ ਜਿੱਥੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਟਿਕਾਅ ਹੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ

ਨਿਕਲੇਗਾ ਜ਼ਰੂਰ। ਹਰ ਬੰਦਾ ਕਦੇ ਨਾ ਕਦੇ ਸੰਜਮ ਗੁਆ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸੰਪੂਰਨ ਰਹੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਯਾਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਵਾਪਸ ਆਏ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਗ਼ਲਤੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

"ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ, ਤੇ ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ" ਇਹ ਗੱਲ ਟੀਮ ਲਈ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਕੋਈ ਬੇਦਾਗ਼ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਮਾੜਾ ਪਲ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ, ਕਿ ਲੋਕ ਸੰਭਲ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕਿ ਇੱਥੇ ਇਨਸਾਨ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਘਬਰਾਹਟ ਫੈਲਦੀ। ਸੰਭਲਣਾ ਵੀ ਛੂਤ ਵਾਂਗ ਫੈਲਦਾ ਹੈ।

ਪਰ ਇੱਕ ਹੱਦ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗੇ ਕਿ ਕੰਮ ਉੱਤੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਸਾਰੀ ਤਾਕਤ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ, ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਮੀਟਿੰਗ ਦੰਦ ਘੁੱਟ ਕੇ ਕੱਢ ਰਹੇ ਹੋ, ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗ ਕੇ ਗੱਲਾਂ ਦੁਹਰਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਜਾਂ ਏਨਾ ਦੌੜ ਰਹੇ ਹੋ ਕਿ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕੁਝ ਬਚਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਸੰਜਮ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ੋਰ ਲਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ਼ਾਰਾ ਹੈ ਕਿ ਦਬਾਅ ਇੱਛਾ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਨਾਲ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਬੰਦੇ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗਣਾ ਨਹੀਂ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਾਂ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕਦੇ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਦਬਾਅ ਮਹਿਸੂਸ ਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਦਬਾਅ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੀ ਦਿੰਦੇ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸਨੂੰ ਨਿੱਕੇ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਓ। ਇਹ ਵੱਡੇ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਦਾ ਮਿਲੇਗਾ।

ਸਰੋਤ

• Harvard Business Review, How to Keep Your Cool in High-Stress Situations
• Harvard Business Review, How to Regain Your Composure in Stressful Situations
• National Center for Biotechnology Information, Stress signalling pathways that impair prefrontal cortex structure and function (Amy F. T. Arnsten, Nature Reviews Neuroscience)
• Sigal Barsade, The Ripple Effect: Emotional Contagion and Its Influence on Group Behavior (Administrative Science Quarterly)