Skip to main content
Ingabe usenkingeni noma ucabanga ukuzilimaza? Awuwedwa. Thola ucingo losizo →
Nikela

UBUHOLI · ABANTU ABANZIMA

Ukubamba Umugqa Ngokunakekela: Indlela Yokubeka Umngcele Ngaphandle Kokuba Nobubanda

Ungaba nomusa futhi usasho ucha. Lena inqubo esebenzayo yokubamba umngcele oqinile nozakwenu onzima noma umuntu owuphethe, uhlale ufudumele, uhlale ucacile, ungavumeli umuntu oyedwa onzima aphathe lonke igumbi.

Itafula lokhuni elinsundu eduze kwewindi

Isithombe sika-Minku Kang ku-Unsplash

Amathiphu asheshayo

  • Qamba ukuziphatha, hhayi isimilo sabo.
  • Phinda umugqa, ungengezi ukushisa.
  • Yeka izinto ezincane zidlule.

Kukhona ukukhathala okuthile okuvela emuntwini oyedwa onzima. Hhayi ukuqhuma okukhulu. Ukuconsa kancane. Uzakwenu ophinda avule zonke izinqumo esezixazululiwe. Umuntu owuphethe ophatha zonke izicelo zakho njengengxoxo yokuvumelana. Ontanga wakho ithoni yakhe emihlanganweni ekushiya uyidlala kabusha ngesikhathi ugoduka. Uqala ukuphatha uzungeza bona. Uthambisa ama-imeyili kathathu ngaphambi kokuwathumela. Udela iphuzu nje ukuze uqede ingxoxo.

Iningi lethu linezilungiselelo ezinye ezimbili zalokhu. Sithamba, sigcine ukuthula, futhi sikuzonde ngokuthula. Noma ekugcineni siyathukuthela, sidwebe umugqa oqine kunayo yonke esingawenza, futhi sizizwe siyisidwedwe isonto lonke. Kokubili kuvela enkolelweni yamanga efanayo: yokuthi ukufudumala nokuqina kuphambene, futhi kufanele ukhethe okukodwa.

Awukhethi. Ikhono elifanele ukwakhiwa ukubamba umugqa ocacile ngenkathi uhlala unomusa ngempela ngawo. Ufudumele futhi uqinile ngasikhathi sinye. Kuyafundeka, futhi kungenye yezinhlobo ezithule kakhulu zobuholi obukhona.

Kungani "ukuba mnene" kwayeka ukusebenza

Nangu ugibe. Ukuba mnene, kukodwa, akufani nokuba nomusa. Ukuba mnene kugwema umusho onzima. Umusa uwusho.

U-Amy Edmondson, umcwaningi we-Harvard ochithe amashumi eminyaka efunda okwenza amathimba aphephe futhi asebenze, uqonde ngqo kuleli phuzu. Ukuphepha kwengqondo, uyasho, akumayelana nokuba mnene. Ithimba eliphephile akulona lapho wonke umuntu ekhululekile ngaso sonke isikhathi. Yilelo lapho abantu bengaba neqiniso, bavume amaphutha, futhi bangavumelani ngokuzwakalayo ngaphandle kokwesaba ukujeziswa. Ukukhululeka neqiniso yizinto ezehlukene, futhi lapho ujaha ukukhululeka uvame ukulahlekelwa iqiniso elibamba ithimba ndawonye ngempela.

Lokho kubuka kabusha kubalulekile ekubhekaneni nomuntu onzima. Lapho uqhubeka ushelela izinto ukuze ugweme ukungqubuzana, awubuvikeli ubudlelwano. Uyabulambisa. Umngcele ongeke uwuqambe awunyamalali. Umane weqwe futhi, futhi inhlonipho yakho ngomunye umuntu iyaguguleka ngokuthula ngasikhathi sinye. Ukubamba umugqa ocacile kuwuhlobo lwenhlonipho. Itshela umuntu ukuthi umbheka njengobalulekile ngokwanele ukuze ube nobuqotho kuye.

Cacisa ngaphambi kokuba uqine

Iningi lemingcele lihluleka ngaphambi kokuba ingxoxo iqale, ngoba umuntu oyibekayo akaqinisekile ngempela ukuthi ufunani. Imingcele engacacile kulula ukuyeqa. Ngakho yenza umsebenzi othule kuqala.

Imingcele iqala ngokuzazi. Awukwazi ukucela into ongakayiqambi. Ngaphambi kokuba usho igama kumuntu onzima, cacisa kuwe:

  • Kuyini ngempela ukuziphatha? Hhayi "akahloniphi." Zama "ungiphazamisa ngaphambi kokuba ngiqede, phambi kwethimba." Qamba isenzo, hhayi isimilo.
  • Yini oyidingayo ngempela esikhundleni salokho? Umngcele udinga isicelo esicacile. "Ake ngiqede iphuzu lami, bese ngifuna ukuzwa elakho" kuyinto umuntu angayenza. "Yiba nenhlonipho eyengeziwe" akunjalo.
  • Yikuphi okungokwakho ukukubamba lapha? Ungalawula isicelo sakho nokulandelela kwakho. Awukwazi ukulawula ukuthi bayakuthanda yini. Nquma ukuthi ukulungele lokho ngaphambili, ngoba bangase bangakuthandi, futhi lokho kuvumelekile.

Yilapho ukufudumala kuvela khona, ngokumangalisayo. Lapho ucacile futhi uzolile ngaphakathi, awudingi ukuba nobubanda ngaphandle. Ubudlwangudlwangu buvame ukungena lapho singaqiniseki futhi silungisa ngokweqile.

Wusho: umusho ngokwawo

Uma sekuyisikhathi, gcina umzuzu umncane nolimi luhlanzekile. Umngcele olethwa ngomusho ozolile, ocacile ufika kangcono kakhulu kunesethulo eside, esixolisayo noma ukubhekana okukhulu.

Isakhiwo esimela ngaphansi kwengcindezi: qamba udaba, qamba umphumela walo, qamba isicelo. I-Cleveland Clinic ikubeka kalula ngemingcele yasemsebenzini: yiba ocacile ngodaba, wazise umuntu ukuthi lukuthinte kanjani, futhi usho ukuthi ufuna ukuqhubeka kanjani. Izigqi ezintathu ezimfushane, ezishiwo ngokulinganayo.

Kuzwakala kanje:

"Uma uhlelo lushintsha ngemva kokuba sivumelene ngalo, ithimba lilahlekelwa usuku lwenza umsebenzi kabusha. Ngokuqhubeka, ngidinga sivale izinqumo emhlanganweni futhi siphakamise izinkinga ezintsha ngaphambi kolandelayo, hhayi ngemva kwawo."

Qaphela okungekho. Alikho "uxolo ukuphakamisa lokhu." Alikho "uhlala." Alukho uhlonzo lobuntu babo. Uchaza ukuziphatha nomphumela futhi wenza isicelo esisodwa esicacile. Yilokho kuphela. Ungaba nokufudumala okuphelele ethonini kuyilapho wonke amagama ehlala eqinile.

Izinto ezimbalwa ezikugcina kungaphambuki:

  1. Khuluma ngokombono wakho, hhayi njengesinqumo ngesabo. "Ngidinga" ne-"umphumela bewungu" kuhamba kangcono kune-"wenza wonke umuntu."
  2. Bambelela emaqinisweni alokho okwenzekile, hhayi indaba oyakhile ngokuthi kungani. Ukuthi kungani yilapho izingxabano ziqala khona.
  3. Sho isicelo kanye, ngokucacile, bese uyeka ukukhuluma. Ukuthula ngemva komngcele akukhululekile. Kuyeke kuhlale. Ungakugcwalisi ngokubuyisela umugqa emuva.

Lapho bekusukumela (ngoba bangase bakwenze)

Umuntu onzima uvame ukuvivinya umngcele, ngezinye izikhathi kanzima. Angase azivikele, athule futhi alimale, aphikise amaqiniso, noma azame ukukwenza inkinga ngokuwuphakamisa. Yilo umzuzu iningi lemingcele elidilika ngawo, ngoba ukungakhululeki kukhuphuka bese siyaphela amandla ukuze kuyeke.

Ungawadli lo mgibe, futhi ungakhuphuli ukuze ulingane nabo. Isinyathelo ukuhlala uqinile bese uphinda umugqa, ngokuzola, ngaphandle kokwengeza ukushisa:

"Ngiyezwa ukuthi ukubona ngenye indlela. Isicelo sihlala sifana. Izinqumo zivalwa emhlanganweni."

Ungawuvuma umuzwa wabo futhi usabamba umugqa. Lezo zinto ezimbili azilwi. "Ngiyaqonda ukuthi lokhu kuyacasula" ne-"futhi yilokhu engikudingayo" kungahlala emoyeni owodwa. Awuphoqelekile ukuwina impikiswano noma ukubenza bavume. Kudingeka kuphela ubambe indawo yakho ngaphandle kokuba ngumuntu ongafuni ukuba nguye.

Kuphinde kusize ukukhumbula iqiniso eliyisisekelo ngamagumbi agcwele abantu: imizwa iyanwenwa. Uma uhlangabezana nokungqubuzana kwabo ngokwakho, wonke umsindiswano uyashisa futhi wonke umuntu obukele uyakubamba. Uma uhlala ulawulekile, nakho lokho kuyahamba. Ukuzola kwakho kwenza umsebenzi othule ngisho noma omunye umuntu engalingani nakho.

Futhi umngcele usho okuthile kuphela uma uwugcina. Uma uthe izinqumo aziphelile uma umhlangano uphela, bese uphinda uvule esinye ngoba bakusukumele, usubafundise nje ukuthi umugqa uyanyakaza uma bewencika kanzima ngokwanele. Ukulandelela yikho konke. Umngcele ongawubambi kumane kuyisikhalazo.

Ungathwali lonke igumbi

Umuntu oyedwa onzima angahlela kabusha isonto lakho lonke ngokuthula uma umvumela. Ngakho amanye amakhandelwana kuwe, hhayi ingxoxo kuphela:

Akuwona wonke amancane oyimpi. Khetha amaphethini abiza ithimba ngempela noma akubiza wena, futhi uyeke izinto ezincane zidlule ngaphandle komhlangano wesibili ngazo. Ukuvikela amandla akho kuyingxenye yomsebenzi. Awukwazi ukuhola kahle usendaweni yenzondo engapheli ephansi.

Bheka nalokho okwenzayo ngemva kwalokho. Uma uzakwenu oyedwa onzima ekwenza uzilolonge izimpikiswano phakathi kwamabili noma wesabe oMsombuluko, lokho kufanele kunakwe kokwako. Kukhulume nomphathi omethembayo, umeluleki, noma umngane ozoba qotho nawe. Futhi uma ukuziphatha kudlulela kokuthile okungengona nje okunzima (ukuxhaphaza, ukuhlukumeza, noma yini ekwenza uzizwe ungaphephile), akuyona ingxoxo yomngcele. Kudaba lwe-HR noma lobuholi, futhi akudingeki ukubhekane nakho wedwa. Uma ingcindezi ihleli ebuthongweni bakho, empilweni yakho, noma emuzweni wakho ngawe, udokotela wengqondo angakusiza uhlukanise ukuthi yisiphi isimo nokuthi yisiphi isisindo osithwele ngaso.

Umgomo awuzange ube ukunqoba umuntu onzima. Ukuhlala uwena uma uzungeza bona. Ukuba uzakwenu ongasho into eqinile ngomusa futhi asho zombili izingxenye. Abantu bakhumbula owayekwazi ukukwenza lokho. Ngokuvamile ngumuntu abagcina ngokumethemba kakhulu.

Imithombo

Ngaphambi kokuba uhambe: igama ngokunakekela

KEEP CALM inikeza amathuluzi amahhala, afundisayo, okuzisiza. Lokhu akuseluleko lwezokwelapha, ukuxilongwa, noma ukwelashwa, futhi akuthathi indawo yokunakekelwa uchwepheshe. Uma kukhona lapha okuzwakala kunzima kunengcindezi evamile, kuyisinyathelo esinamandla nesifanele ukuxhumana nochwepheshe.

If you are in crisis or thinking about harming yourself, you are not alone. In the US, call or text 988 (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), text HOME to 741741 (Crisis Text Line), or call 911 in an emergency.