Skip to main content
Ingabe usenkingeni noma ucabanga ukuzilimaza? Awuwedwa. Thola ucingo losizo →
Nikela

UBUHOLI · ABANTU ABANZIMA

Ukusebenzelana Nomphathi Onzima

Awukwazi ukushintsha umphathi wakho. Ungashintsha indlela owuqonda ngayo, lokho okulethayo egumbini, nalapho unquma ukudweba khona umugqa. Nansi indlela ezinzile yokuphatha umphathi owenza umsebenzi ube nzima kunalokho okumele ube njalo.

Isihlalo sokhuni esinsundu

Isithombe sithwetshulwe ngu-MChe Lee ku-Unsplash

Amathiphu asheshayo

  • Qamba ukuthi bawuhlobo luni lokunzima.
  • Thumela isibuyekezo esifushane ngaphambi kokuba bacele.
  • Beka umugqa oyimfihlo wokuthi kuze kube nini.

Kunohlobo oluthile lokwesaba kobusuku bangeSonto oluvela emphathini onzima. Akuwona umsebenzi. Umsebenzi, ungawenza. Ukungazi: iyiphi inguqulo yabo evela ngoMsombuluko, ukuthi into oyithumele ngoLwesihlanu izofika kahle noma izokufaka enkingeni, ingakanani ingxenye yesonto lakho ezoya ekuphatheni umoya wabo esikhundleni sokwenza umsebenzi wakho.

Uma yilapho ukhona, qala ngento eyodwa eyiqiniso ngempela nekhulula kancane. Awukwazi ukwenza omunye umuntu omdala ahluke. Awukwazi ukuphikisana nomphathi wakho ukuze abe ozolile, ocacile, noma onomusa. Ongakwenza ukuba ubukhali kakhulu ngendlela osebenza ngayo nalo muntu ophambi kwakho, uvikele isisekelo sakho, unqume, ngokwethembeka, ukuthi lokhu kusebenzeka isikhathi esingakanani. Yilokho okuyikho ngempela ukusebenzelana nomphathi. Hhayi ukuncoma. Hhayi imidlalo. Umzamo ongamabomu wokwenza ubudlelwane obunzima busebenze ngokwanele ukuze ukwazi ukwenza umsebenzi omuhle ngaphakathi kubo.

Okokuqala, qamba uhlobo lokunzima

"Okunzima" kumboza indawo eningi, kanti impendulo efanele incike kulokho onakho. Kufanele ube ncamashi nawe uqobo, ngoba amasu adonsela ezindaweni ezihlukene.

Kukhona umphathi ongahlelekile nosabelayo. Izinto ezisemqoka zishintsha njalo ngehora, akukho okubhaliwe phansi, kanti uhlala uhlanza ngemva kwesinqumo obungazi ukuthi senziwe.

Kukhona umphathi ongenela kukho konke, odinga ukuthinta yonke into, ophinda abhale ama-imeyili akho, futhi ofunda noma yikuphi ukuzimela njengosongo.

Kukhona umphathi onemizwa eguquguqukayo noma ophahlukayo, lapho ukungabikezeleki ngokwako kuyingcindezi. Uchitha amandla ubikezela isimo sezulu.

Futhi kukhona umphathi ukuziphatha kwakhe okweqa umugqa wangempela, ukuxhaphaza, ukwehlisa isithunzi, ukuhlukumeza. Leso sigaba sokugcina sihlukile ngohlobo, hhayi ngezinga, kanti iningi lalesi siqephu limayelana nalezo zintathu zokuqala. Uhlobo oluweqa umugqa, sizobuya kulo.

Ukwazi uhlobo lwakho kubalulekile ngoba isixazululo salolu kuyisinyathelo esingalungile kolunye. Isikhukhula sezibuyekezo ozenza ngaphambili esizolisa umphathi ongenela kukho konke besingamvimbela nje umphathi ongangeneli asichithe isikhathi sakho. Tholela isifo ngaphambi kokwelapha.

Ukuthi lokho kubukeka kanjani ngokoqobo

Emphathini ongahlelekile, umsebenzi wakho ukuba yinkumbulo nomgogodla womsebenzi. Bhala phansi lokho okunqunywayo bese ukubuyisela. Gcina uhlu oluqhubekayo lwezinto ezivulekile bese uluveza ngaphambi kokuba izinto ziwele phansi. Awubalungisi. Ngokuthulile unikeza isakhiwo abangenaso, futhi ngokuhamba kwesikhathi uba umuntu abangeke basebenze ngaphandle kwakhe.

Emphathini ongenela kukho konke, usebenzela ukuzuza ukwethenjwa ngezingcosana ezincane, ezibonakalayo. Xoxa ngokweqile kusenesikhathi, ulethe kanye lokho owathi uzokwenza, futhi ngobumnene wandise izikhala phakathi kwezikhathi zokuhlolwa njengoba bekhululeka. Melana nesifiso sokufihla umsebenzi wakho ngenxa yegqubu; kulolu hlobo, ukungabonakali okuncane kuhlala kuqinisa ukubamba.

Emphathini onemizwa eguquguqukayo noma ophahlukayo, isikhali sakho isikhathi nokungaguquki. Funda isigqi sabo, ukuthi bangatholakala nini nokuthi abatholakali nini, bese uqondisa izingxoxo zangempela emawindini amahle. Hlala unjalo kungakhathaliseki ukuthi imuphi umoya ongenile. Ukuzinza kwakho kuba yinto encane, ebikezelekayo osukwini lwabo, futhi kuvame ukubuyiselwa.

Yiba nelukuluku ngengcindezi abaphansi kwayo

Nakhu ukubuka kabusha okwenza okungaphezu kwengxenye yako yomsebenzi. Umphathi wakho naye uyisisebenzi somuntu othile. Unomphathi, inombolo ahlulelwa ngayo, ukwesaba akuphethe, umnqamulajuqu omcindezelayo ongase ungawuboni.

Isiqondiso esidumile se-Harvard Business Review ngalokhu, esika-John Gabarro no-John Kotter esithi *Managing Your Boss*, senza iphuzu elizwakala licacile kanti cishe akekho olenzayo: ubudlelwane buhamba ngezindlela zombili. Wena uncike kumphathi wakho, kanti umphathi wakho uncike kuwe, ngaphezu kwalokho ishadi lenhlangano elikusikiselayo. Abantu abaningi baphatha lobo budlelwane ngokungenzi lutho, besabela kunoma yini eyehlayo. Abantu abenza kahle bawuphatha ngamabomu, ngokuqonda ngempela imigomo yomphathi wabo, izingcindezi, izindawo abangaziboni, nendlela abathanda ukuthola ngayo ulwazi.

Leyo ngxenye yokugcina ibambekayo futhi isebenziseka. Abanye abaphathi bafuna isihloko esikhulu kuphela. Abanye bafuna zonke izizathu ngaphandle kwalokho abasethembi isiphetho. Abanye bayafunda; abanye badinga ukukhuluma ngakho. Ukungezwani okuningi okuzwakala kungokomuntu siqu kuwukungahambisani nje kwendlela abantu ababili abashintshisana ngayo ulwazi. Thola ifomethi yabo bese ubanika lokho, bese ingxenye emangazayo yengcindezi iyasuka.

Akukho kwalokhu okuxolisela ukuziphatha okubi. Ukuqonda ukuthi kungani umuntu enjengoba enjalo akufani nokukwamukela. Kuvele kukunika ulwazi olungcono ongasebenza ngalo.

Yakha uhlobo lokwethenjwa olukuthengela ithuba

Ngomphathi onzima, umuzwa wemvelo ukuthula. Gcina ikhanda lakho phansi, wabelane okuncane, uthembe ukuhlala ungabonakali. Ngokuvamile kubuyela emuva, ikakhulukazi ngomphathi okhathazekile noma olawulayo, ngoba ukuthula kufundeka njengenkinga efihliwe. Umphathi ongenela kukho konke ongakwazi ukubona ukuthi wenzani ucabanga okubi kunakho konke bese eqinisa kakhulu.

Isinyathelo esiphambene nokulindelekile ukubanika okwengeziwe, ngaphambi kokuba bacele. Isibuyekezo esifushane, esibikezelekayo ngesigqi abangathembela kuso. Lokho okuqedile, okukuwo, okudingayo kubo, noma yini esizohamba kabi. Awudlali ukuxineka. Ususa ukungaqiniseki okwenza umphathi okhathazekile angene abambe isikhwenya. Ukubonakala, okunikezwa ngokukhululekile, kaningi yikho okugcina kukuzuzela ithuba lokusebenza ungabhekiwe.

Imikhuba embalwa eyakha lokho kwethenjwa:

  • Veza izindaba ezimbi kusenesikhathi futhi wena uqobo. Umphathi ozwa ngezinkinga kuqala kuwe, kunohlelo olunamathelisiwe, ufunda ukuthi angathembela kuwe. Lowo othola komunye umuntu ufunda okuphambene.
  • Yiba umuntu ophethelela izinto. Ngomphathi ophithene ikakhulukazi, ukuthembeka okulula, okuyisidina kukwenza ube yiphuzu elilodwa elizinzile abangadingi ukukhathazeka ngalo.
  • Qinisekisa izinqumo ngokubhala, ngomusa. "Ukuze ngiqiniseke ukuthi ngikutholile, sisebenzisa ikhethelo lesibili siphushela umnqamulajuqu ku-14, akunjalo?" Lokhu kukuvikela uma izinto ezisemqoka zishintsha, futhi kukwenza ngaphandle kwehlukuko elincane.

Kungani ukukhuluma kuzwakala kuyingozi kangaka lapha

Uma uke wahlala phezu kokukhathazeka kwangempela ngoba ukukuveza kwakuzwakala kuyingozi, awuthambile futhi awuyicabangi ingozi. U-Amy Edmondson, umcwaningi wase-Harvard oye wakufunda lokhu amashumi eminyaka, ubiza isithako esishodayo ngokuphepha kwengqondo: inkolelo yokuthi ungakhuluma ngombono, umbuzo, noma iphutha ngaphandle kokwesaba ukujeziswa noma ukuthelwa ngehlazo ngakho. Uma kukhona, abantu baveza izinkinga kusenesikhathi kanti umsebenzi uba ngcono. Uma kungekho, abantu bayathula, kanti ukuthula kubiza wonke umuntu.

Umphathi onzima ngokuvamile, ngamazwi acacile, ngumuntu owenze kungaphephi ukukhuluma. Ngakho ukungabaza kwakho kunengqondo. Umgibe wukuthi ukuhlala uthule akwenzi inkinga isuke; kusho nje ukuthi ivela kamuva, inkulu, futhi ngokuvamile ngezindleko zakho. Umgomo akukhona ukuba ungabi novalo ngobusuku obubodwa. Ukuthola into encane kunazo zonke eyiqiniso ongayisho, ngomzuzu ophephe kunayo yonke otholakalayo, wakhe usuka lapho.

Phatha ingxoxo enzima ngaphandle kokokhela umlilo

Ngezinye izikhathi kufanele uveze into ngokuqondile. Imali abayifunayo iphansi kakhulu, uhlaka lwesikhathi alunakwenzeka, indlela abakhuluma ngayo nawe kulowo mhlangano yehla kabi. Ukukugwema unomphelo akulona uhlelo. Nokuthululela intukuthelo kubo akulona.

  1. Khetha umzuzu. Hhayi phambi kwabanye, hhayi lapho noma imuphi kini eshisa. Umphathi ophahlukayo obanjwe emzuzwini omubi uzokwenza kube ngenselelo yegunya labo, hhayi udaba. Linda ukuzola bese ucela imizuzu embalwa.
  2. Khuluma ngenkinga, hhayi ngomuntu. U-"ngiyakhathazeka ukuthi sizophuthelwa usuku uma sengeza lokhu ngaphandle kokuyeka okuthile" ubanika inkinga abazoyixazulula nawe. U-"uhlala unqwabelela izinto phezu kwami" ubanika ukuhlasela okumele bakuvikele. Amaqiniso afanayo, ingxoxo ehluke ngokuphelele.
  3. Yiza nesiphakamiso, hhayi nje isikhalo. Letha ikhethelo obungalikhetha nokushintshaniswa. Abaphathi, ngisho nabanzima, bakuthola kulula kakhulu ukuthi yebo esincomweni kunokulungisa isikhalo esingenamkhawulo.
  4. Qonda ukuvumelana ngohlelo, hhayi ukuvuma. Awudingi umphathi wakho ukuba avume ukuthi uqinisile. Udinga ukufinyelela ohlelweni oluhlanganyelwe eningaphila nalo nobabili. Lezo yizinto ezehlukene, kanti ukujaha eyokuqala ngokuvamile kukubiza eyesibili.

Vikela ukuzinza kwakho

Umonakalo omningi ovela emphathini onzima akuzona izenzakalo. Kuyilokho okuthwala phakathi kwazo, izingxoxo eziphindwayo ngo-11 ebusuku, ukuxolisa okulotshelwe into ebingelona iphutha lakho, ukuncipha kancane kokwethemba ukwahlulela kwakho.

Zivikele kulokho ngamabomu.

Gcina irekhodi elithule ngokwakho, izinsuku nemininingwane, hhayi ukuze wakhe icala, kodwa ukuze iqiniso lihlale liqinile uma othile enonela inkumbulo yakho ngalo. Gcina umuntu oyedwa noma ababili abangaphandle kwesimo abangakutshela okujwayelekile nokungajwayelekile, ngoba umphathi omubi angasetha kabusha ngokuthulile umuzwa wakho wesisekelo. Futhi hlukanisa impendulo endleleni yokuletha. Umphathi angaba ongajabulisi ngempela kodwa aphinde abe ngokwesikhathi elungile ngomsebenzi. Thatha ingxenye ewusizo. Beka phansi ingxenye eyilokho nje ukucindezeleka kwabo okwehla kuwe.

Lokhu kubaluleke ngaphezu kokukhululeka kwakho. I-World Health Organization iqamba izimo ezimbi zendawo yomsebenzi, kufaka phakathi ukwengamela kobushiqela, ukuhlukumeza, nokungabi nokulawula umsebenzi wakho, njengezingozi zangempela empilweni yengqondo, hhayi izikhalo ezithambile. I-WHO ilinganisela ukuthi ukudangala nokukhathazeka kubiza cishe izinsuku zomsebenzi eziyizigidigidi eziyi-12 ngonyaka emhlabeni jikelele. Umphathi onzima akuyona nje into engahambisani. Uma uqhubeka, kuyinkinga yezempilo, kanti ukuphatha inhlalakahle yakho njengento efanele ukuvikelwa yimpendulo enengqondo, hhayi ukusabela ngokweqile.

Yazi umugqa, futhi wazi ukuthi nini uzohamba

Konke okungenhla kucabangela umphathi okunzima ukusebenza naye kodwa osebenza ngenhliziyo enhle. Abanye abanjalo. Ukuxhaphaza, izinsongo, ukubandlulula, ukuhlukumeza, noma noma yini ethinta ukuphepha kwakho kuyisimo esihlukile, kanti umgomo lapho akukhona ukuphatha ubudlelwane kangcono. Ukubhala okwenzekayo bese uthola usizo, nge-HR, umuntu omkhulu othenjwayo, noma noma yimuphi umgudu inhlangano yakho ewunikezayo. Awukweleti umuntu okuphatha ngaleyo ndlela isineke esingapheli.

Ngisho ngaphambi kwalowo mugqa, kufanele unqume ngaphambili ukuthi yini ozimisele ukuyamukela nokuthi kuze kube nini. Ukubekezela okungenamkhawulo yindlela abantu abahle abagcina beshe ngamandla ngayo baqiniseke ukuthi bayinkinga. Beka uphawu. "Uma lokhu kungashintshanga ekupheleni kwekota, ngizoqala ukubheka." Ukuba nalowo mugqa, ngisho ngasese, kushintsha indlela ukungezwani kwansuku zonke okuzwakala ngayo, ngoba uyeka ukubhajwa uqale ukuba umuntu owenza ukukhetha.

Ukusebenzelana nomphathi kahle kungaguqula abaphathi abanzima abaningi babe yilabo ongasebenza nabo, futhi lokho kuyikhono langempela elizokusiza kuyo yonke enye impilo yakho yomsebenzi. Akukwazi ukulungisa zonke izimo, futhi akufanele. Uma izindleko empilweni yakho, ekuzethembeni kwakho, noma empilweni yasekhaya ziqhubeka zikhuphuka kungakhathaliseki ukuthi wenzani, lolo lwazi futhi. Ngezinye izikhathi isinyathelo esinamandla kunazo zonke ozosenza yisinqumo esithule sokuthi lokhu akukona okwakho ukukulungisa, kanti kunegumbi elizinze ngaphezulu ngaphandle.

Uma ingcindezi seyingene idlula umsebenzi yangena ebuthongweni bakho, emoyeni wakho, noma endleleni ophatha ngayo abantu obathandayo, lokho kufanele ukukhulunywa nodokotela noma nodokotela wengqondo. Akufanele ukuthwale umsebenzi onzima wedwa, kanti ukudinga usizo lokudlula kuwo akusho lutho olubi ngawe nakancane.

Imithombo

Ngaphambi kokuba uhambe: igama ngokunakekela

KEEP CALM inikeza amathuluzi amahhala, afundisayo, okuzisiza. Lokhu akuseluleko lwezokwelapha, ukuxilongwa, noma ukwelashwa, futhi akuthathi indawo yokunakekelwa uchwepheshe. Uma kukhona lapha okuzwakala kunzima kunengcindezi evamile, kuyisinyathelo esinamandla nesifanele ukuxhumana nochwepheshe.

If you are in crisis or thinking about harming yourself, you are not alone. In the US, call or text 988 (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), text HOME to 741741 (Crisis Text Line), or call 911 in an emergency.