Amathiphu asheshayo
- Qamba ukuziphatha, hhayi isimilo sabo.
- Kusho ngasese, ungakusho phambi kwabanye.
- Phetha ngombuzo bese ulalela.
Kukhona umusho obulokhu uwuphethe isikhathi esithile manje. Mhlawumbe ungowozakwenu omsebenzi wakhe uqhubeka wehla. Mhlawumbe ungowomngani oqhubeka ekhansela, noma umzali oweqa umgqa, noma ozakwenu okhuluma phezu kwakho kuwo wonke umhlangano. Uwuzejwayeze endaweni yokugeza. Uwubhalile umlayezo bese uwususa. Futhi zonke izinsuku ongawusho ngazo, into iba nzima kancane, futhi kube nzima kancane ukuyisho ngaphandle kokwedelela.
Lowo msinda ufanele ukunakwa. Ukubamba ubuqotho akukhona umusa, ngisho noma kungazwakala kunjalo ngaleso sikhathi. Ngokuvamile kuyinani nje elihlehlisiwe. Impendulo ongakaze uyinike ayinyamalali. Iphumela eceleni njengezwi elinqamulayo, ukungabikho komusa, indaba oyixoxela abanye abantu esikhundleni somuntu obengayilungisa ngempela.
Ngakho lokhu akukona mayelana nokuthi ngabe usho yini izinto ezinzima. Usuvele wazi ukuthi kufanele. Kumayelana nendlela yokuzisho ukuze omunye umuntu ahlale egumbini nawe.
Kungani sikwesaba (nokuthi kungani lokho kujwayelekile)
Uma usuzoletha izindaba ezimbi kumuntu, umzimba wakho awukwehlukanisi ngempela lokho kunoma yiluphi olunye usongo. Inhliziyo yakho iyashesha. Umlomo wakho uyoma. Ingxenye yobuchopho bakho izilungiselela ukuthi omunye umuntu alimale noma athukuthele, futhi enye ingxenye izilungiselela ukuthi bakucabange kancane. Lokho akukhona ubuthakathaka. Yisilwane esiphila nabanye senza ncamashi lokho izilwane eziphila nabanye ezikwenzayo, okuwukuphatha ubungozi bengxabano njengengozi yangempela.
Inkinga ukuthi umzimba osesixwayisweni esincane wenza ingxoxo engahleleki. Uyasheshisa. Uxolisa ngokweqile, noma ulungisa ngokweqile bese ungena kanzima kakhulu ukuze uqede. Unqwabelanisa izinsolo ezinhlanu ezincane ngoba usugcina unesibindi sokusho eyodwa. Akukho kulokho okunguwe ngempela. Yi-adrenaline ekhulumayo.
Ukwazi lokhu kushintsha lokho okwenzayo ngaphambi kokuvula umlomo wakho. Isenzo sokuqala engxoxweni enzima akukhona ukukhetha amazwi aphelele. Kuwukwehlisa isimiso somuzwa wakho size sifike endaweni lapho ukwahlulela kwakho kutholakala ngempela. Ukuphefumula okumbalwa okuhamba kancane, izinyawo phansi, umzuzwana wokuthula ngaphambi kokuqala. Ukuzola yigagasi elithwalayo. Umlayezo ugibela kulo.
Hlukanisa umuntu enkingeni
Ushintsho olulodwa oluwusizo kakhulu ongalwenza ukuqondisa ubuqotho bakho ekuziphatheni, hhayi esimilweni. "Lo mbiko ufike wephuze izinsuku ezimbili futhi iklayenti likubonile" kuyiqiniso ngento eyenzekile. "Awuthembeki" kuyisahlulelo ngokuthi umuntu ungubani. Okokuqala kumema ukulungisa. Okwesibili kumema umzabalazo.
Isiqondiso se-Harvard Business Review sokunikeza impendulo engemihle sifika lapha kaninginingi: chaza ukuziphatha okuqondile nomthelela wako, bese ushiya ngaphandle ukubaluleka komuntu. Kukhona isizathu. Uma abantu bezizwa ubunikazi babo buhlaselwa, ingxenye ecabangayo yobuchopho iyathula bese ingxenye ezivikelayo ithatha. Uzobe ukhuluma nezivikelo zomuntu. Kugcine kuqondile futhi kubonakala, bese ubanika okuthile abangenza okuthile ngakho.
Isakhiwo esilula siyasiza uma ingqondo yakho ingasakhumbuli:
- Qamba into eqondile oyibonile, ngokusobala njengoba ikhamera ibiyoyiqopha.
- Qamba umthelela ebiwuba nawo, emsebenzini, kuwe, kwabanye abantu.
- Sho lokho ongathanda ukuthi kube ngokwehlukile, noma ubuze ukuthi kwenzakalani.
Qaphela ukuthi isinyathelo sesithathu sivame ukugcina ngombuzo. Izingxoxo ezinzima ezinhle kunazo zonke akuzona izinkulumo. Ziyizivulo.
Nakhu umehluko ozwakala kanjani empeleni. Cabanga ozakwenu oqhubeka efika ephuzile emhlanganweni owuqhubayo. Inguqulo efika kabi: "Kusobala ukuthi awuhloniphi isikhathi somuntu." Lokho kuyisahlulelo, futhi kubaqhubela ukuthi baphikise. Inguqulo esebenzayo: "Ufike ephuze imizuzu eyishumi noma eyishumi nanhlanu emihlanganweni emithathu edlule, futhi sigcina sikushayela isifinyezo, okusunduzela ekuseni kwawo wonke umuntu emuva. Kwenzakalani?" Inkinga efanayo, ephakanyiswe ngobuqotho. Kodwa omunye walezo misho wenza umuntu athuke agxile, omunye wenza bachaze. Mhlawumbe ukushiywa kwengane yabo esikoleni kushintshile. Mhlawumbe bebengazi ukuthi isifinyezo besibiza iqembu. Awukwazi ukuxazulula inkinga oyiguqule yaba yisithuko.
Umusa ubuqotho kanye nenhlonipho
Kukhona inganekwane ethule yokuthi abantu abahle abanikezi impendulo enzima, yokuthi ukufudumala nokweqiniso kuyaphambana futhi kufanele ukhethe okukodwa. Ucwaningo ngamaqembu amahle kunawo wonke luthi okuphambene.
U-Amy Edmondson, uprofesa wase-Harvard owasungula igama elithi ukuphepha kwengqondo, uchithe iminyaka ephikisana nomqondo wokuthi iqembu eliphephile lilithambile. Indawo ephephile ngokwengqondo akuyona indawo lapho wonke umuntu ekhululekile ngaso sonke isikhathi. Yindawo lapho abantu bengasho khona izinto eziyiqiniso, ezingaphathekile kahle, ezingafanele ngaphandle kokujeziswa ngakho. Umusho wakhe wenhlanganisela embi kunazo zonke uyakhuluma: uma amazinga ephakeme kodwa ukuphepha kuphansi, abantu basebenza ngokwesaba. Uma ukuphepha kuphakeme namazinga ephansi, uthola ikilabhu yasemakhaya emnandi lapho kungekho lutho oluthuthukayo. Izinto ezinhle ziphila lapho kokubili kuphakeme khona, lapho abantu bekhathelelana futhi betshelana iqiniso.
Isinyathelo esiyeqiwe: isikhathi nendawo
Sichitha konke ukukhathazeka kwethu emazwini futhi cishe akukho endaweni. Kepha iphuzu elilungile elilethwe phambi kwezethameli, noma ekupheleni kosuku olukhathazayo, noma ephasishi eliphuthumayo, lingenza umonakalo omkhulu kunalokho iphuzu ebelibaluleke ngakho.
Izinto ezimbalwa ezisiza njalo:
- Kwenze ngasese, futhi ngamabomu. Ukumangaza umuntu ngokugxeka phambi kwabanye cishe kuqinisekisa ukuzivikela. Ukuxoxa nomuntu oyedwa buthule kubatshela ukuthi lokhu kuphakathi kwenu, hhayi umdlalo.
- Nika isaziso esincane. "Ngingathanda ukukhuluma ngokuthi ukwethulwa kuhambe kanjani, singathola imizuzu eyishumi nanhlanu kusasa yini?" kudlula ukuqhamuka ngokungazelele. Abantu bacubungula izindaba ezinzima kangcono uma bengashaqekiswanga.
- Khetha umzuzu lapho nobabili nilawuleke ngokwanele. Hhayi lapho uthukuthele. Hhayi lapho bekhathele ngokusobala. Ngokushesha ngokuvamile kungcono kunokuphelela, kodwa hhayi lapho oyedwa wenu ebila.
- Qala ngokuthi kungani ukukhuluma ngakho. Umugqa othi "ngikutshela lokhu ngoba ngicabanga ukuthi umuhle futhi ngifuna wenze kahle lapha" akulona iqhinga lokukhohlisa. Uma kuyiqiniso, kubuyekeza yonke ingxoxo kusuka ekuhlaseleni kuye ekutshaleni izimali.
Khumbula ukhuluma nomuntu, hhayi inkinga
Kulula ukungena ugxile kakhulu ekufezekiseni iphuzu lakho kangangokuthi ukhohlwa ukuthi kukhona umuntu ophelele ngaphesheya kwakho, onenguqulo yakhe yalokho okwenzekile. Abantu ababhala incwadi ngezingxoxo ezinzima, abacwaningi abathathu bezingxoxo abavela e-Harvard, benza iphuzu okulula ukuliphuthelwa: iningi lalezi zingxoxo lihamba kabi ngoba uhlangothi ngalunye luqiniseka ngasese ukuthi lunamaqiniso futhi omunye umuntu uyinkinga. Ufika usukulungele ukuletha indaba yakho. Bakwenza kanjalo nabo.
Isixazululo sincane futhi sithobisa kancane. Ngena unelukuluku ngempela ngohlangothi lwabo, hhayi nje uzilungiselele ukuvikela olwakho. Buza, bese ngempela ulalela impendulo esikhundleni sokulinda ithuba lakho. Akudingeki uvumelane nalokho abakushoyo. Kudingeka nje wenze indawo yokuba kube khona. Abantu bazokwamukela iqiniso elinzima kalula kakhulu kumuntu okhombisile ukuthi uzimisele ukuzwa elinye elibuya. Ingxoxo lapho umuntu oyedwa kuphela evunyelwe ukuba nesiqiniso akuyona ingxoxo. Kuyisigwebo esifundwa ngokuzwakalayo.
Yilapha futhi lapho ukuzikhukhumeza kwakho kudinga ukubukwa. Kwesinye isikhathi isifiso "sokuba qotho" ngempela siyisifiso sokukhipha ulaka, sokufakazelwa ukuthi uqinisile, sokugcina umuntu emupha. Ngaphambi kokuveza okuthile, kufanele uhlole buthule: ngabe ngiphakamisa lokhu ukwenza izinto zibe ngcono, noma ukuzenza ngizizwe ngingcono? Okokuqala kuyimpendulo. Okwesibili kuwukwehlisa umthwalo nje, futhi abantu bangawubona umehluko ngokushesha.
Okumele ukwenze uma kuhamba kabi
Kwesinye isikhathi uzokwenza konke kahle kodwa umuntu usazolimala, azivikele, noma athule ngendlela ekukhathazayo. Yilapha lapho abaningi bethu bethuka bese beqala ukukubuyisa konke. Kumelane nalokho. Ukubuyisela iphuzu elilungile, elinomusa ngesikhathi liba nokungakhululeki kufundisa omunye umuntu ukuthi ubuqotho bakho abuthembeki, futhi kukufundisa ukuthi izingxoxo ezinzima azisindeki.
Kunalokho, yehla. Kuvumele kube khona ukuthula. Uma beba nemizwa, akudingeki ulungise umuzwa noma ubalekele wona. Ungamane uhlale. "Zithathele isikhathi sakho. Angiyi ndawo" ngokuvamile kunamandla amakhulu kunesinye isigaba sesichasiselo. Uma bezivikela, yiba nelukuluku kunokuba nomsindo. "Ngisize ngiqonde ukuthi kubukeke kanjani ohlangothini lwakho" kungaphendula ukungaboni ngaso linye kube ingxoxo futhi.
Futhi uma ukuphatha kabi, okwenziwa yiwo wonke umuntu ngezinye izikhathi, ungakulungisa. "Ngicabanga ukuthi ngingene ngishisa kakhulu ngaphambili, futhi ngiyaxolisa. Iphuzu lisabalulekile kimi, kodwa angilishongo ngendlela ebengifuna ngayo." Leso senzo esisodwa, ukuvuma ingxenye yakho ngaphandle kokushiya iqiniso, kubonisa okuthile abantu abaningi abangakuboni kaningi: ukuthi ungaba qotho, ube nephutha ngendlela oyisho ngayo, futhi ubuye. Zombili izindlela zalokho zifanele ukufundwa.
Amazwana ngezingxoxo oqhubeka uzigwema
Akuyona yonke into enzima eyimpendulo emsebenzini. Eminye imisho esinda kunayo yonke esiyiphethe eyabantu esibathandayo, mayelana nemikhawulo, mayelana nokulimala, mayelana nezidingo ezingashiwongo isikhathi eside kangangokuthi seziqinile. Imigomo iyahlala nalapho. Qonda into eqondile, hhayi umuntu wonke. Kusho ngokukhathala, ngokuzwakalayo, lapho bengakuzwa khona. Khetha umzuzu lapho nobabili ningahlala nizinzile.
Kukhona inani langempela lokugwinya lezi izikhathi zonke. I-Mayo Clinic, ibhala ngokuqinisela, yenza iphuzu elisobala lokuthi abantu abangakwazi ukuveza izidingo zabo ngokuqondile bavame ukuphatha ingcindezi eyengeziwe, ukuzonda okwengeziwe, nobudlelwano obubi ngenxa yalokho. Ukuqinisela akufani nokuba nodlame. Udlame lugxobha abantu ukuze luthole lokho olukufunayo. Ukuqinisela kusho into eyiqiniso kuyilapho usahlonipha amalungelo nemizwa yomunye umuntu. Indlela ephakathi, eqotho nefudumele ngesikhathi esisodwa, iyikhono, futhi njenganoma yiliphi ikhono liba lula ngokuphindaphinda. Imizamo yakho embalwa yokuqala ingazwakala iqinile. Lokho kulungile. Okuqinile nokuqotho kudlula okubushelelezi nokuthule.
Ukusho into enzima ngomusa akukuhle kuphela komunye umuntu. Yindlela oyeka ngayo ukugugulwa kancane yikho konke ongakaze ukusho. Ukuzonda kuyintela oyikhokhelayo ngengxoxo oqhubeka wenqaba ukuba nayo.
Uma izingxoxo ozigwemayo zinkulu kunendlela yokuxhumana, ingxabano eqhubekayo ecekela phansi impilo yakho, ubudlelwano obuzwakala bungaphephile, iphethini ongenakuyiqeda wedwa, lokho kufanele ukulethe kumelaphi noma umeluleki ongakusiza uhlele ukuthi utheni nokuthi ngabe kuphephile yini ukukusho. Ezinye izinto ezinzima zidinga okungaphezu kombhalo omuhle. Ukucela lolo sizo kuwuhlobo lwaso lwesibindi.
Umusho obulokhu uwuphethe ngeke ube lula ngokulinda. Uba lula ngokushiwo kahle, kumuntu odinga ukuwuzwa, ngumuntu ozole ngokwanele ukuwuqonda.
Imithombo
- Harvard Business Review, Indlela Yokunikeza Impendulo Engemihle Kontanga Bakho, Umphathi, noma Ababika Kuwe Ngqo
- Harvard Business School Working Knowledge, Izinyathelo Ezine Zokwakha Ukuphepha Kwengqondo Amaqembu Asebenza Kahle Awadingayo
- Mayo Clinic, Ukuqinisela: Nciphisa ingcindezi, uxhumane kangcono
- Stone, Patton & Heen, Difficult Conversations: How to Discuss What Matters Most