Przyłapała się na tym, że układa w głowie wpis ogłaszający projekt, zanim wykonała choćby kawałek pracy. Nie istniał jeszcze ani akapit właściwej rzeczy, a pierwsze dwa zdania podsumowania były już dobre. Posiedziała z tym przez chwilę, bo była to naprawdę użyteczna informacja o planie, którym ekscytowała się od miesiąca.
To nie jest wada charakteru. Chęć, by ludzie zobaczyli, co zbudowałeś, jest normalna i przeważnie produktywna, a osoba całkowicie pozbawiona apetytu na uznanie zwykle buduje mniej i mniej tym dzieli się z innymi. Ale jeśli masz właśnie poświęcić czemuś pięć lat, warto wiedzieć, które części planu są pracą, a które publicznością. Jest ćwiczenie, które rozdziela je w jakieś dziesięć minut, a napędzają je dwie kolumny i kalendarz z zeszłego tygodnia, a nie jakakolwiek ilość grzebania w duszy.
Jak rozpoznać, co naprawdę cenię, a nie co mówię, że cenię?
Patrz na to, co już zrobiłeś w zeszłym tygodniu, a nie na to, co zamierzasz zrobić w przyszłym roku. Potem zapytaj przy każdej pozycji, kto się o tym dowiedział, i zobacz, które przetrwają, gdy szczera odpowiedź brzmi „nikt”.
Zamiary to fatalna próbka. Pisze je ta wersja ciebie, która jest wypoczęta, nigdzie się nie spieszy i wyobraża sobie publiczność zachwyconych nieznajomych. Zeszły tydzień to prawdziwa próbka, pobrana w prawdziwych warunkach, z prawdziwym zmęczeniem w środku. Otwórz więc kalendarz i wypisz w pierwszej kolumnie wszystko, co zrobiłeś, a czego nikt ściśle od ciebie nie wymagał: to, co przeczytałeś, to, co naprawiłeś, choć nie było twoje, godzinę spędzoną nad czyimś problemem, projekt na boku, dodatkową wersję tekstu, wpis.
Ogranicz się do rzeczy, które wybrałeś. Dziesięć do piętnastu pozycji to dobra lista. Nie poprawiaj jej, żeby ładniej wyglądała, bo pochlebna wersja to dokładnie to, co to ćwiczenie ma usunąć.
Co trafia do drugiej kolumny?
Imiona, nie kategorie. Wpisz konkretne osoby, które dowiedziały się, że to zrobiłeś, a potem zaznacz przy każdym wierszu, czy zrobiłbyś to nadal, gdyby ta lista była pusta.
Tu ćwiczenie przestaje być wygodne i zaczyna być użyteczne. „Zespół” to nie imię. „LinkedIn” to nie imię. Wpisz Marka, swoją szefową, swoją siostrę, tamte cztery osoby z kanału. Niektóre wiersze będą miały sześć imion, a niektóre żadnego, i to właśnie te bez ani jednego są tematem reszty tego tekstu.
Dan Ariely, Anat Bracha i Stephan Meier opisali w American Economic Review, że ludzie robili więcej dobrego, gdy ich hojność była widoczna dla innych, i że płacenie ludziom za czynienie dobra podnosiło wersję prywatną znacznie mocniej niż publiczną. Kiedy obecna jest publiczność, to ona już płaci. To nie jest skandal na temat ludzkiej natury. To pomiar, który możesz wykonać na własnym życiu w dziesięć minut, a mówi ci, które z twoich zobowiązań są nośne.
A jeśli prawie wszystko umiera w drugiej kolumnie?
To normalny wynik i nie jest to wyrok na twój charakter. Prawie wszyscy jedziemy częściowo na widoczności, a sensem tego ćwiczenia jest znalezienie tej jednej czy dwóch pozycji, które na niej nie jadą.
Większość pracy jest z pełnym prawem po to, by inni ją widzieli. Na tym polega praca: budujesz coś, ktoś to zauważa, płaci ci, awansuje cię albo zatrudnia następnym razem. Druga kolumna pełna imion jest oznaką tego, że masz pracę i ludzi wokół, a nie tego, że jesteś pusty w środku. Szukasz małej pozostałości, tych dwóch czy trzech wierszy, które zrobiłbyś w pustym domu, bo tylko one będą wciąż działać w miesiącu, gdy wszystko robi się trudne i nikt nie klaszcze.
Jeśli pozostałość naprawdę wynosi zero, nie wyciągaj dramatycznych wniosków. Zrób to ćwiczenie ponownie na innym tygodniu i dorzuć do nadchodzącego tygodnia jedną świadomie niewidzianą pozycję, żeby zobaczyć, co się stanie.
Czy chęć posiadania publiczności czyni ze mnie oszusta?
Nie. Uznanie to prawdziwy i użyteczny motywator, a badania są ciekawsze, niż sugeruje moralizatorska wersja tego pytania.
Edward Deci, Richard Koestner i Richard Ryan przeanalizowali 128 eksperymentów w Psychological Bulletin i stwierdzili, że materialne nagrody wręczane za wykonanie zadania konsekwentnie obniżały wewnętrzne zainteresowanie tym zadaniem, podczas gdy pochwała słowna zwykle je podnosiła. Usłyszeć, że twoja praca była dobra, to paliwo. Dostawać zapłatę od sztuki to zamieniać rzecz, którą chciałeś robić, w rzecz, którą robisz dla pieniędzy. Teoria autodeterminacji, szersze ramy, które Ryan i Deci zbudowali wokół tych wyników, mówi, że trwała motywacja to ta, do której dołączone są poczucie autonomii i kompetencji.
I to jest praktyczny wniosek. Wolno ci chcieć publiczności. Chodzi tylko o to, żeby w twoim życiu zawodowym była przynajmniej jedna rzecz, za którą nie płacą oklaski, bo to właśnie ta rzecz przeprowadzi cię przez kwartał, w którym oklaski umilkną.
Od której z ocalałych pozycji zacząć?
Od najmniejszej, w tym tygodniu, w rozmiarze, który naprawdę zdołasz skończyć. Dwugodzinna wersja zrobiona w sobotę rano powie ci więcej niż pięcioletnia wersja, którą wciąż opisujesz przy kolacji.
Jest tu pułapka, którą warto nazwać. Ludzie kończą to ćwiczenie, znajdują rzecz, którą robiliby bez świadków, a potem natychmiast rozdmuchują ją w plan wymagający urlopu naukowego, wspólnika i przeprowadzki do innego miasta. Plan nigdy nie rusza, a ćwiczenie ląduje w szufladzie z napisem „ciekawe”. Zrób odwrotnie. Weź ocalałą pozycję i przycinaj ją, aż zmieści się w weekend, a potem wykonaj ją raz, bez ogłaszania. Jeśli w drugą sobotę nadal jest ciekawa, to jest prawdziwa i możesz zacząć dawać jej porządne miejsce w kalendarzu.
Potem powtórz całość za trzy miesiące. To nie jest jednorazowe objawienie, to przyrząd pomiarowy, a przyrządy służą do powtarzalnych odczytów.
Pozycja, o której nigdy nie powstaje wpis
Jest jeden wpis, który przechodzi drugą kolumnę automatycznie, i warto go wypróbować, zanim zdecydujesz, czy ufać czemukolwiek z powyższych. Wesprzyj kogoś, kto o to nie prosił. Zgłoś czyjeś nazwisko w pokoju, w którym tej osoby nie ma, do czegoś, o czym nie wiedziała, że się dzieje, a potem nie powiedz o tym nikomu, także jej.
Nic ci z tego nie przybywa. Nie ma wpisu, nie ma odpowiedzi, nie ma podziękowania, nie ma linijki w ocenie rocznej. W jakieś cztery sekundy od podjęcia tej decyzji przekonasz się, czy to, o czym mówisz, że cenisz, przeżywa brak publiczności, i przekonasz się o tym za cenę jednego zdania. To najtańszy uczciwy test na tej stronie i jedyna pozycja, która jest przy okazji przysługą dla kogoś innego.
Nie musisz stawać się cichszym ani mniejszym człowiekiem, żeby go zdać. Sens wiedzy o tym, co zbudowałbyś bez świadków, nie polega na przestaniu pragnąć uznania. Polega na upewnieniu się, że przynajmniej jeden z silników pod tobą pracuje także w dni, gdy nikt nie patrzy, bo człowiek z dwoma silnikami może naciskać mocniej i o wiele dłużej niż człowiek z jednym.
Źródła
- American Economic Review, Doing Good or Doing Well? Image Motivation and Monetary Incentives in Behaving Prosocially
- Psychological Bulletin, A meta-analytic review of experiments examining the effects of extrinsic rewards on intrinsic motivation
- Self-Determination Theory, Self-Determination Theory and the Facilitation of Intrinsic Motivation, Social Development, and Well-Being