Skip to main content
Zit je in een crisis of denk je erover jezelf iets aan te doen? Je bent niet alleen. Hulplijn vinden →

DATEN & NIEUWE LIEFDE · AFWIJZING

Hoe ga je om met afwijzing zonder dat het je sloopt

Een weggehaalde match, een appje dat nooit komt, een vriendelijk maar definitief "ik denk niet dat dit het is". Afwijzing bij het daten kan je veel harder de adem benemen dan de omvang van de zaak lijkt te rechtvaardigen. Hier lees je waarom het zoveel pijn doet, en wat je echt helpt om jezelf te herpakken en in het spel te blijven.

Door Keep Calm 6 min leestijd Updated
Man in een grijze trui die buiten lacht

Foto door Christian Agbede op Unsplash

Snelle tips

  • Stop met zoeken naar dat ene fatale gebrek.
  • Praat tegen jezelf zoals tegen een vriend.
  • Stuur iemand een berichtje en maak dan een plan.

Het bericht komt binnen en je leest het twee keer. "Je bent geweldig, maar ik voel geen klik." Misschien is het zachter dan dat. Misschien is het helemaal niets, gewoon een gesprek dat op dinsdag warm was en op vrijdag stil. Hoe dan ook, er zakt iets in je borst. Je begint oude berichten te herlezen op zoek naar het moment waarop het misging. Je vraagt je heel even af of er iets fundamenteels mis is met jou.

Als die reactie buiten proportie aanvoelt voor iemand die je drie weken kende, dan ben je niet aan het overdrijven. Je brein doet precies waarvoor het geëvolueerd is. Het probleem is dat het dat doet in een context waarvoor het nooit gebouwd was, waar onbekenden in een halve seconde langs je gezicht swipen en een date zonder uitleg kan verdwijnen.

Laten we beginnen met waarom het zo hard aankomt, want zodra je dat begrijpt, wordt het herstel een stuk logischer.

Afwijzing registreert daadwerkelijk als pijn

Dit is geen beeldspraak. Toen onderzoekers mensen in een hersenscanner legden en een simpel balgooispelletje lieten spelen dat zo was opgezet dat ze plots werden buitengesloten, lichtten dezelfde gebieden op die betrokken zijn bij fysieke pijn, met name de anterieure cingulate cortex. Dat onderzoek, geleid door Naomi Eisenberger en collega's en gepubliceerd in Science, hielp een hele onderzoekslijn op gang te brengen die liet zien dat het brein een sociale wond verwerkt via circuits die het ook gebruikt voor een gestoten teen of een brandwond.

Er is een reden voor deze overlap, en het is geen wreedheid. Voor het grootste deel van de menselijke geschiedenis was afgesneden worden van je groep echt gevaarlijk. Erbij horen betekende voedsel, veiligheid en overleving. Dus je zenuwstelsel leerde afwijzing te behandelen als een noodgeval en het zoveel pijn te laten doen dat je er aandacht aan zou besteden. De pijn die je voelt nadat een date nergens toe leidt, is een oud alarm dat zijn werk net iets te goed doet.

Dit weten doet iets nuttigs. Het verplaatst de pijn uit de categorie "bewijs dat ik onbeminnelijk ben" naar de categorie "mijn lichaam dat reageert zoals lichamen doen." Je kunt de steek voelen en toch weten dat het geen oordeel is.

Waarom sommige mensen het twee keer zo hard voelen

Dezelfde afwijzing kan de ene persoon nauwelijks deuken en de andere platleggen. Een deel daarvan is bedrading. Sommige mensen dragen wat clinici afwijzingsgevoeligheid noemen, waarbij het alarm van het brein heet draait en de remmen die het normaal zouden kalmeren niet zo goed aangrijpen. De Cleveland Clinic beschrijft één versie hiervan, veelvoorkomend bij mensen met ADHD, als een soort volumeknop die op een pijnlijk hoog niveau vastzit. De emotionele reactie is echt, intens, en geen karakterfout.

Als je afwijzing altijd al scherper hebt gevoeld dan de mensen om je heen lijken te doen, dan is dat het benoemen waard, niet het veroordelen. Het betekent niet dat je kapot bent of te veel. Het betekent dat jouw specifieke alarm luid is, en dat je misschien een paar meer hulpmiddelen nodig hebt dan de gemiddelde persoon om het te dempen. Die hulpmiddelen bestaan, en je kunt ze leren.

Wat helpt in de eerste zware uren

Het doel vlak na een afwijzing is niet om je goed te voelen. Het is om te voorkomen dat het moment uitgroeit tot een verhaal over je hele waarde. Een paar dingen die echt helpen:

  1. Laat het gevoel bestaan zonder het te voeden. Benoem wat je voelt, simpelweg. "Dat deed pijn. Ik ben teleurgesteld." Een emotie benoemen neemt er meestal wat hitte uit weg. Het wegduwen doet meestal het tegenovergestelde.
  2. Ga niet op jacht naar bewijs tegen jezelf. De drang om elk bericht te herlezen en de fatale fout te vinden voelt als probleemoplossen. Dat is het niet. Het is piekeren, en hoe vaker je rond een probleem cirkelt dat je niet kunt oplossen, hoe dieper de groef wordt.
  3. Weersta het directe verhaal. Een klik is een chemie-ding tussen twee mensen op het moment zelf. Dat één persoon het niet voelt, vertelt je iets over de match tussen jullie twee. Het vertelt je niet dat je onaantrekkelijk, onbeminnelijk of voorbestemd voor eenzaamheid bent, ook al biedt je brein alle drie gratis aan.
  4. Beweeg je lichaam, al is het maar een beetje. Een wandeling, een douche, wat muziek hard genoeg om de lus te onderbreken. Je kunt jezelf niet kalm denken terwijl je systeem nog in alarm staat, maar je kunt jezelf ernaartoe handelen.

Praat tegen jezelf zoals tegen iemand met wie je daadwerkelijk zou daten

Hier is het deel dat de meeste mensen omgekeerd doen. Wanneer we gekwetst zijn, hebben we de neiging om er nog een schepje bovenop te doen. "Ik ben te aanhankelijk. Ik doe dit altijd. Natuurlijk werkte het niet." We geloven dat de hardheid ons eerlijk houdt. Meestal houdt het ons gewoon bloedend.

De psycholoog Kristin Neff heeft decennia besteed aan het bestuderen van het alternatief, dat zij zelfcompassie noemt, en het onderzoek is consistent: mensen die op hun eigen tegenslagen reageren met vriendelijkheid herstellen beter en zijn meer, niet minder, bereid om het opnieuw te proberen. Ze splitst het op in drie stukken die makkelijk te onthouden zijn op een dieptepunt. Wees vriendelijk voor jezelf zoals je dat voor een vriend zou zijn. Onthoud dat afwijzing deel uitmaakt van mens-zijn, niet iets dat alleen jou overkomt. En houd het pijnlijke gevoel in een gestage gewaarwording in plaats van er ofwel in te verdrinken ofwel te doen alsof het niets is.

Een snelle test die in real time werkt: stel je voor dat een goede vriend net precies het appje kreeg dat jij kreeg. Je zou hen niet vertellen dat ze fundamenteel onbeminnelijk zijn. Je zou hen vertellen dat het steekt, dat het verlies van de ander echt is, en dat de juiste persoon niet overtuigd hoeft te worden. Zeg dat tegen jezelf. Het is geen trucje. Het is gewoon de juistheid die je normaal alleen aan anderen zou gunnen.

Blijf verbonden, en blijf in het spel

Het instinct na afwijzing is vaak om je naar binnen te keren en stil te worden. Begrijpelijk, en af en toe prima voor een avond. Maar het onderzoek naar herstel van sociale pijn wijst de andere kant op. Sterke, warme verbindingen met andere mensen zijn een van de meest betrouwbare dingen die ons helpen een klap op te vangen en terug te veren. Dus app de vriend. Maak het plan. Laat mensen die al van je houden je zenuwstelsel eraan herinneren dat je erbij hoort, want dat doe je.

Ga dan, wanneer je er klaar voor bent, weer naar buiten. Niet om iets te bewijzen, en niet dezelfde avond. Daten is, simpel gezegd, een getallenspel gebouwd op match. De meeste matches zullen niet werken, voor jullie allebei, en dat is het ontwerp, geen storing. Iedere persoon die niet de juiste is, is informatie, geen referendum. De mensen die het hierin op den duur goed doen, zijn niet degenen die nooit afgewezen worden. Het zijn degenen die het pijn laten doen, zichzelf fatsoenlijk behandelen, en toch open blijven.

Wanneer het meer is dan een moeilijke periode

Er is een grens tussen de normale steek van een teleurstelling en iets zwaarders, en die is het waard om in de gaten te houden. Als afwijzing je consequent in een spiraal stuurt die dagen duurt, als de angst ervoor je daten of mensen helemaal doet vermijden, als je merkt dat je gelooft dat je waardeloos bent of dat dingen niet beter zullen worden, dan is dat geen wilskrachtprobleem en niet iets om alleen doorheen te bijten. Een therapeut kan je helpen omgaan met een gevoelig alarmsysteem en de oude verhalen eronder te ontwarren. Naar dat soort hulp reiken is geen nederlaag toegeven. Het is hetzelfde als naar een arts gaan voor een pijn die niet ophoudt. Je mag willen dat het stopt met pijn doen, en je mag iemand vragen je te helpen daar te komen.

Afwijzing bij het daten is een van de weinige pijnen die bijna iedereen doormaakt en waar bijna niemand eerlijk over praat. Het zal steken. Het hoeft je niet te definiëren, en het krijgt niet het laatste woord over wat er nog mogelijk is voor jou.

Bronnen

Voordat je gaat: een woord van voorzichtigheid

KEEP CALM biedt gratis, leerzame hulpmiddelen voor zelfhulp. Dit is geen medisch advies, geen diagnose en geen behandeling, en het vervangt de zorg van een professional niet. Als iets hier meer aanvoelt dan gewone stress, is het een sterke en juiste stap om een professional op te zoeken.

If you are in crisis or thinking about harming yourself, you are not alone. In the US, call or text 988 (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), text HOME to 741741 (Crisis Text Line), or call 911 in an emergency.