Kana da minti ashirin da biyar. Zaman da ke jadawali yana buƙatar minti casa'in, kuma ka san yadda sigar mai kyau take daidai, domin ka yi sigar mai kyau sau da yawa kuma kai mutum ne mai riƙe ƙa'ida. Minti ashirin da biyar ba za su fitar da ita ba. Sai tunani mai ma'ana ya zo, wanda yake ji kamar horon kai alhali ba haka ba ne: gara a bar yau da dare a yi shi yadda ya kamata ranar Alhamis.
Alhamis shiri ne na gaskiya kuma yana aiki kusan rabin lokuta. Ɗayan rabin kuwa shi ne yadda wata mai ƙarfi yake juyawa ya zama zama uku kacal. Akwai wani mataki da ya fi haka a cikin minti ashirin da biyar masu zuwa, shi ne ka yanke shawara, da gangan kuma tun kafin lokaci, ka miƙa maki C. Ba rage ƙa'ida ba, kuma ba ƙarancin buri ba. Zama guda ɗaya da ka san bai cika ba, wanda ka zaɓa alhali hankalinka a kwance, domin ƙa'idar ta tsira shekara guda maimakon mako guda.
Yaya sigar maki C na zama take a zahiri?
Ita ce mafi gajarta kuma mafi ƙarancin gyara wadda take yin aiki iri ɗaya, an yanke ta tun kafin lokaci kuma an rubuta ta kafin a buƙace ta. Sikeli huɗu marasa tsafta. Minti ashirin na motsa jiki. Sakin layi guda mara gyara. Tambayoyi goma maimakon arba'in.
Muhimmin abu shi ne ta zama takamaimai. "Ka yi wani abu" ba sigar maki C ba ce, domin da ƙarfe tara da minti ashirin a ranar da komai ya cika ba wanda zai iya ƙirƙiro ta. Ka rubuta ta sau ɗaya ga kowace ɗabi'a, a layi guda. Sigar maki C na gudu na shi ne gudu a hankali na minti sha biyar a kowane irin gudu. Sigar maki C na atisayen kaɗe-kaɗe na shi ne sikeli guda da waƙa guda, ko da ban buga su da kyau ba. Sigar maki C na rubutu na shi ne kalmomi ɗari biyu da ba zan sake karantawa ba.
Ka lura da abin da maki C ba shi ba ne. Ba wata ɗabi'a dabam ba ce da ka sauya zuwa gare ta don ta fi sauƙi. Ba izini ba ne ka daina kula. Aiki ɗaya ne da aka rage ingancinsa, a rana ɗaya, da zaɓinka.
Zaman da bai yi kyau ba yana da wani amfani da gaske?
Eh, kuma a fannin da aka fi auna wannan a hankali, amsar ba ta kusa da tantama. A 2018 bugu na biyu na ƙa'idodin motsa jiki na gwamnatin tarayyar Amurka ya soke tsohon sharaɗin da ke cewa dole motsa jikin manya ya zo a zaman da ba su gaza minti goma ba, domin kwamitin nazarin ya kammala cewa zama na kowane tsawon lokaci yana ba da gudummawa ga amfanin lafiya na jimlar da kake tarawa.
Akwai wani bincike da ya nuna wannan hanya. Masu bincike sun bi diddigin manya sama da dubu uku da ɗari huɗu masu shekaru arba'in zuwa sama, waɗanda aka auna motsinsu da na'urar accelerometer, sun kuma gano cewa yawan jimlar motsa jiki mai matsakaici zuwa mai ƙarfi yana da alaƙa da raguwar mutuwa sosai, alhali yadda ya zo bai da muhimmanci sosai. Mutanen da suka yi mafi yawan motsa jikinsu a rana ɗaya ko biyu a mako sun ga irin raguwar da waɗanda suka rarraba shi cikin makon suka gani, kuma tsawon kowane zama bai da wata alaƙa da mutuwa ko kaɗan.
Fanni ɗaya ne wannan kuma ba ya wucewa kai tsaye zuwa sikeli, ko takardun lissafi, ko daftarin rubutu. Abin da yake wucewa shi ne fasalin binciken, wato jimlar da aka tara ita ce ke biya, tsaftar kowane zama kuwa yawanci labari ne da muke ba wa kanmu game da abin da mutane masu tsanantawa suke yi.
Ta yaya wannan ya bambanta da rage ƙa'idata?
Ƙa'ida ta shekara ce, ba ta rana ɗaya ba. Kana riƙe rufin daidai inda ka sanya shi, kana kuma sauke ingancin rana ɗaya da gangan, domin madadin hakan shi ne ka sauke ranar gaba ɗaya, alhali ranaku ne aka gina rufin da su.
Zaman da aka tsallake ya fi na rashin inganci tsada, ta hanyoyi uku. Yana karya jadawali, don haka zama na gaba yana buƙatar sabuwar shawara maimakon lokaci tsayayye. Yana hana ka maimaitawa guda, alhali maimaitawa a wuri guda kullum shi ne abin da masu binciken ɗabi'a suka gano yake mai da aiki abin da ake yi ba tare da tunani ba. Kuma yana koya maka a shiru cewa ɗabi'ar tana dogara ne kan samun isasshen lokaci, wannan kuwa shi ne imanin da ke kashe ɗabi'u.
Zaman maki C yana kashe abu guda, wato zama da bai kasance mafi kyawunka ba. Ka riga ka yi da yawa daga cikinsu kuma ba su rage ƙa'idarka ba. Ingancin rana ɗaya shi ne abu ɗaya tak da za ka iya sauke ba tare da ka rasa abin da kake ginawa ba.
Me zan faɗa wa kaina yayin da nake miƙa maki C?
Ka faɗi abin da yake, da baki ko a rubuce: wannan ita ce sigar maki C, da gangan, kuma tana ƙidayuwa. Ka kira ta shawara maimakon zamewa, wannan shi ne mafi yawan aikin, domin zaman da bai yi kyau ba, idan ba a ba shi suna ba, sai a ajiye shi a matsayin shaidar cewa kana zamewa, wannan ajiyewar kuwa ita ce ke yin barna.
Jimla biyu suna yin dukan aikin. Minti ashirin da biyar, sigar maki C, an gama. Sannan wadda ke kāre sauran makon: zama na yau da kullum ranar Alhamis. Babu neman afuwa, babu alkawarin ramawa, babu ruwan biya. Babu abin ramawa, domin zaman da aka rasa an soke shi ne, zaman da bai yi kyau ba kuwa cikakke ne.
Idan kana ajiye wani irin rikodi, ka yi masa alama kamar yadda kake yi wa kowane zama. Maki C a cikin akwatin yana da daraja daidai da maki A ga lambar da take da muhimmanci da gaske, wato makonni nawa ka riƙe.
Sauran mutanen da abin ya shafa ma suna buƙatar jimla guda, kuma jimla ɗaya ce. Idan kana motsa jiki tare da wani, ka gaya masa tun farko cewa yau sigar gajeriya ce, maimakon ka shafe minti ashirin da biyar kana neman afuwa. Idan kana miƙa wa abokin aiki aikin da bai gama gyaruwa ba, ka yi masa lakabi: wannan gwaji ne na farko, ina son a duba fasalin ba zaɓin kalmomi ba. Ka ambaci makin tun kafin lokaci, sai isar da abin da zai ba da takaici ya zama abin da ake tsammani, wannan kuwa tattaunawa ce dabam gaba ɗaya.
Yaushe maki C ba shi ne zaɓin da ya dace ba?
A ranar da inganci shi ne kayan da ake bayarwa, da kuma ranar da haɗarin ya shafi jiki. Wasa a gaban jama'a, ƙarshen lokacin da abokin ciniki zai gani, ɗaga nauyi mai yawa da dabarar da gajiya ta shafa: waɗannan ba wuraren aiki mara gyara ba ne, kuma mataki na gaskiya a nan shi ne ka juyar da buri zuwa wata rana, ba ka yi shi kawai don ya wuce ba.
Iyaka ta biyu ita ce tsawon lokaci. Maki C na rana ɗaya ne, ko na 'yan kwanaki a cikin wata mai nauyi. Idan ka lura ka shafe makonni shida kana miƙa maki C, wannan ba labarin horon kai ba ne, labarin girma ne. Cikakkiyar sigar ta yi girma fiye da kalandar da kake da ita a yanzu, kuma maganin shi ne ka sake daidaita girman da gangan, maimakon ka ci gaba da zamewa ƙasa ba tare da ka faɗa ba.
Tsakanin waɗannan gefe biyu akwai fili mai faɗi, kuma yawancin makonni a nan suke zaune. Talata mai gaggawa ba ɗaya daga cikin lokutan musamman ba ce. Lokaci ne na yau da kullum, kuma yana da amsa ta yau da kullum.
Maki A na mako mai zuwa an gina shi ne da maki C na yau da dare
Wannan ba hujja ba ce ta rage abin da kake tsammani daga kanka. Akasin haka ne. Kana kāre babbar ƙa'ida ta hanyar ƙin barin ta zama ko dai komai ko kuma babu komai, domin ko dai komai ko babu komai yana faɗuwa a gaban Talata mai cushewa a kowane lokaci, kuma mutumin da yake da ƙasa mai sassauci har yanzu yana atisaye a watan Maris a lokacin da mai komai ko babu ya daina tun wata guda.
Ka miƙa maki C. Sannan ka miƙa maki A ranar Alhamis, lokacin da kake da minti casa'in da hankalin yin sa, ka kuma lura cewa maki A ɗin ma ya samu ne saboda ba ka shafe Talata kana ajiyewa ba. Cikin shekara guda wannan shi ne dukan bambanci tsakanin wanda yake aiki tuƙuru bugu-bugu da wanda yake aiki tuƙuru tsawon shekaru, kuma na biyun ne yake ƙarasa da gwaninta.
Majiyoyi
- U.S. Department of Health and Human Services, Physical Activity Guidelines for Americans, 2nd edition
- Medicine and Science in Sports and Exercise (via PubMed Central), Physical Activity Patterns and Mortality: The Weekend Warrior and Activity Bouts
- PubMed Central, Making health habitual: the psychology of 'habit-formation' and general practice