Amathiphu asheshayo
- Shintsha uxolo ngokuthi ngiyabonga ngokulinda.
- Bala izikhathi othi ngazo uxolo izinsuku ezimbalwa.
- Zama ukuthi angikwazi ukukwenza lokho, kuphele lapho.
Uxolo ngokukuphazamisa. Uxolo, umbuzo osheshayo. Uxolo, ngiyazi umatasa. Uxolo, cishe lokhu kuyinto ewubuwula ukuyibuza.
Ukuxolisa okune ngaphambi kokuba usho into oze ngayo ukuzoyisho. Akukho nokukodwa kwakho okumele into oyenzile. Awuzwa buhlungu. Unovalo, noma uqaphile, noma umane ufuna omunye umuntu akuthande angakuthukutheleli. Igama seliyekile ukusho lokho elikushoyo.
Abantu abaningi baphila kanjena. Ukuxolisa kuphuma ngaphambi kokuba umcabango uqede ukwakheka, njengentela encane oyikhokhela ukuthatha indawo. Futhi nansi ingxenye exakayo: ngokuvamile akusebenzi ngendlela oyithembayo. Ukuxolisa njalo akukwenzi ubukeke unakekela kakhulu. Ngokuhamba kwesikhathi kungakwenza ubukeke ungazethembi, futhi kungafundisa buthule abantu abakuzungezile ukuthi izidingo zakho zingaxoxiswana ngazo. Sikusho ukuze sigcine ukuthula. Ngokuvamile kusidla kanye leyo nto ebesiyifuna.
Izindaba ezinhle ukuthi lo ngumkhuba, hhayi isici sobuntu. Futhi imikhuba iyasabela lapho inakwa.
Yini ngempela okwenziwa "uxolo"
Ukuxolisa kwangempela kunosizo. Uma ulimaze umuntu noma wehlulekile emsebenzini, ukukusho lokho kulungisa ukudabuka. Lolo hlobo lokuxolisa kungukuxhumana kusebenza.
Ukuxolisa ngokweqile kuyisilwane esihlukile esigqoke igama elifanayo. Akulungisi ukulimala, ngoba ngokuvamile akukho. Kulawula ukungakhululeki kwakho. Ukuxolisa okuningi okuzenzakalelayo kwenza omunye wemisebenzi embalwa ethulile:
- Ukuthambisa umzuzu ngaphambi kokuba noma ubani ashwabanise ubuso, ukuze ukungqubuzana kungatholi ithuba lokuqala.
- Ukuthambisa isicelo esijwayelekile ("uxolo ngokubuza") ukuze ungazizwa uwumthwalo ngokuba nesidingo nje.
- Ukuzisola ngaphambi kwesikhathi, ukuze uma omunye umuntu ecasukile, ufike kuqala umshaye ngaphambi kwakhe.
- Ukugcwalisa ukuthula okuzwakala kusinda, ngendlela abanye abantu abathi ngayo "ehhe."
Qaphela ukuthi akukho nokukodwa kwalokho okumayelana nomunye umuntu. Kumayelana nokwehlisa umuzwa ongaphakathi kwakho. Lokho kubalulekile ukukwazi, ngoba kukhomba lapho umsebenzi wangempela ukhona. Umgomo akusiwo ukungalokothi uxolise. Uwukuyeka ukusebenzisa igama lokulungisa ukuze ulawule ukuqhaqhazela okujwayelekile kokukhathazeka.
Lapho lo mkhuba ozenzakalelayo ngokuvamile uvela khona
Abantu abaxolisi ngokweqile ngoba bebuthaka. Bakufunda, ngokuvamile besebancane, ngokuvamile ngesizathu esizwakalayo ngaleso sikhathi.
Uma wakhulela endaweni engabikezeleki, lapho isimo somoya somuntu omdala sasingaguquka ngokushesha wena ungazi kahle ukuthi kungani, ukuzenza omncane nokuxolisa kwakuwubuhlakani. Ukuxolisa kuqala kwakungaqeda isiphepho. Ukuzithwesa icala kwakungakwenza uphephe, noma okungenani kukwenze uzizwe ulawula kancane into eyayingesiyo eyakho ukuyilawula. Lokho kwakuyikhono lokusinda. Kwasebenza. Inkinga ukuthi kwaqhubeka isikhathi eside emva kokuba ingozi isihambile, futhi manje kudubula endaweni yekhofi lapho i-oda lakho lingalungile.
Kubantu abaningi kuphila nangaphansi komkhuba omkhulu wokujabulisa abantu, ukukhetha njalo ukubeka ukukhululeka kwabo bonke abanye ngaphambi kokwakho. Lowo mkhuba unenani langempela. Ucwaningo lwango-2025 olwaqinisekisa uhlu lwemibuzo mayelana nokujabulisa abantu lwathola ukuthi ukuthambekela okuqinile kokujabulisa abantu kwakuhlotshaniswa nenhlalakahle yengqondo ephansi, kanye nesizungu esengeziwe kanye nombono onzima ngokwakhe. Ukuzibeka njalo emuva akukugcini uphephile. Kuyakukhathaza.
Abesifazane bavame ukuthwala esinye isendlalelo lapha, njengoba bemunce impilo yonke yezimpawu ezithi ukuthatha indawo akunanhlonipho nokuthi ukuvumelana kuyintengo yokuthandeka. Uma wawunconywa ngokuba lula nokungabi nankinga, kunjalo ukuxolisa kuyanqwabelana. Wawuklonyeliswa ngakho.
Indlela yokukubamba ngaleso sikhathi
Awukwazi ukumisa umkhuba ozenzakalelayo ongakwazi ukuwubona. Ngakho isinyathelo sokuqala akusikho ukuziphoqa ngamandla ukuthi uthule. Kungukuba nelukuluku.
Izinsuku ezimbalwa, mane ubale. Qaphela njalo lapho "uxolo" liphuma emlonyeni wakho bese ubuza umbuzo owodwa: ngempela ngenze into engalungile lapha? Akukho ukwahlulela, akukho ukugcina amaphuzu. Ungumcwaningi oqoqa imininingwane ngamaphethini akho. Abantu abaningi bayamangala inani, nokuthi kuyivelakancane kanjani ukuthi kunamathiselwe kukho okubi kwangempela.
Uma usukwazi ukukubona kuza, ungaqala ukuphazamisa lokho okungekhona okwangempela. Nansi indlela elula:
- Yizwa isifiso sokuxolisa bese uphumula ngokuphefumula kanye. Leso sikhala esincane yilapho yonke into iphenduka khona.
- Zibuze ngokushesha: ngibangele ukulimala, noma ngizizwa nginganelisekile nje? Uma kuwukulimala, xolisa nokho, ngokucacile futhi kanye. Uma kungukungakhululeki nje, qhubeka.
- Sho into yangempela esikhundleni sokuthi "uxolo." Ngokuvamile kunegama eliqotho ngaphansi, futhi ngokuvamile lithi "ngiyabonga."
- Yeka ukungakhululeki kube khona ngaphandle kokukulungisa. Isifiso sidlula ngemizuzwana. Awudingi ukwenza lutho ngakho.
Leso sinyathelo sesithathu senza okungaphezu kwalokho abantu abakulindele. "Uxolo ngephuzile" kuba "Ngiyabonga ngokulinda." "Uxolo ngokukuthwesa konke lokhu" kuba "Ngiyabonga ngokulalela." "Uxolo, ngingabuza umbuzo" kuba, ngokulula, "Nginombuzo." Enye inguqulo ikwenza omncane. Enye inika omunye umuntu into efudumele, ikushiye umi ubude bakho obugcwele. Umzuzu ofanayo. Isisekelo esihluke ngokuphelele.
Uma ungenalo igama elilungele
Ingxenye enkulu yokuthi kungani "uxolo" linqoba ukuthi lisheshayo. Likhona nje lapho, alidingi ukucabanga, kanti umusho ozimele kufanele wakhiwe kwasekuqaleni ngesikhathi usudidekile kakade. Umkhuba ozenzakalelayo ukushaya ngesivinini.
Ngakho yeka ukuzama ukunqoba ngesivinini. Yakha imisho kusengaphambili.
Abacwaningi abafunda ukuthi kungani sivumela izicelo esingathanda ukuzenqaba bathola into esebenzayo: ukwazi nje ukuthi unelungelo lokuthi cha akwanele. Okuvule ngempela abantu ukuba namazwi alungele, iskripthi esincane abangalifinyelela lapho becindezelwa. Abantu abanikwe umusho othile wokwenqaba bazizwa bekhululeke ngokuphawulekayo ukuwusebenzisa kunabantu abamane bakhunjuzwe ukuthi bavumelekile. Ukwazi ukuthi umnyango uvuliwe akusizi kakhulu uma ungakwazi ukuthola isibambo.
Gcina izibambo ezimbalwa seduze:
- Ngesicelo ongakwazi ukusithatha: "Angikwazi ukukwenza lokho njengamanje." Kuphele lapho. Akukho "uxolo," akukho zaba elide.
- Ngombono ohlukile: "Ngikubona ngendlela ehlukile," esikhundleni sokuthi "uxolo, kodwa angivumelani ncamashi."
- Ngokudinga into: "Ungakwehlisa kancane lokho? Ngiyabonga." Okucacile, okufudumele, akukho ukuxolisa.
- Ngephutha langempela: "Ngiyaxolisa. Bekungelami, futhi ngizolulungisa." Yilokhu igama elenzelwe khona. Ligcinele lapha.
Iphuzu akusikho ukukhumbula iskripthi ngekhanda uliphinde njengerobhothi. Kungukuba usuwuhambe umzila kanye ekhanda lakho, ukuze uma umzuzu ufika umlomo wakho ube nalapho oya khona ngaphandle komsele omdala.
Indawo okudla kuwe kakhulu kuyo: emsebenzini
Akukho ndawo lo mkhuba owenza khona umonakalo othulile ngaphezu kwasemsebenzini, futhi akukho ndawo lapho kunzima khona ukukubona, ngoba kucashe ngaphakathi kwenhlonipho ejwayelekile.
Buka indlela evela ngayo kwi-imeyili. "Uxolo ngokuphendula sekwephuzile." "Uxolo ngokulandelela lokhu." "Uxolo, ngiyabuyela nje kulokhu." "Ngixolisa kakhulu, into eyodwa engeziwe." Ngayinye iwukukhothama okuncane ngaphambi kokuba usho okuthile. Thumela eziningana zazo bese umphathi eqala ukukufunda, ngaphandle kokunquma, njengomuntu ongaqiniseki ngomsebenzi wakhe. Ukuxolisa kuba uhlobo lokuhlokoma okungemuva okunika umbala indlela okuzwakala ngayo ikhono lakho.
Kuvela nasemihlanganweni, ngokuvamile ngaphambi nje kokuba usho okuthile okuhle. "Uxolo, lokhu kungenzeka kusobala, kodwa..." "Uxolo ngokungenela..." "Uxolo, ngingase ngibe ngiphambene lapha..." Usunciphise umbono wakho ngaphambi kokuba uphume emlonyeni wakho, ngakho igumbi liwuzwa ngesaphulelo. Umcabango ungenzeka wawubukhali kunayo yonke etafuleni. Indlela owubeke ngayo yatshela wonke umuntu ukuthi awuthathe kalula.
Isixazululo yisenzo esifanayo obulokhu usiqhelisela, esiqondiswe endaweni yomsebenzi. Zama lokhu kushintshaniswa bese uqaphela ukuthi kuncane kangakanani okulahlekelwa yikho:
- "Uxolo ngokuphendula sekwephuzile" kuba "Ngiyabonga ngokubekezela kwakho."
- "Uxolo ngokulandelela lokhu" kuba "Ngilandelela lokhu. Ingabe kukhona okusha?"
- "Uxolo, lokhu kungenzeka kusobala" kuba yize. Mane usho umbono.
- "Uxolo ngokubuza, kodwa ungakwazi..." kuba "Uma unesikhathi, ungakwazi..."
Akukho nokukodwa kwalokhu okubandayo. Kufudumele futhi kucacile, futhi akuphethe ukuxolisa ngoba akukho ukuxolisa okumele kwenziwe. Uphendule lapho ukwazi. Ulandelele ngoba umsebenzi ubuwudinga. Ubunomcabango obufanele ukushiwo. Ungaba nomusa futhi ube lula ukusebenza naye ngaphandle kokulandisa ubuncane bakho. Lezi zimbili azizange zibe yinto eyodwa.
Kukhona ukuxolisa kwangempela okufanele emsebenzini, futhi kubalulekile ukukuvikela. Uma ngempela uphuthelwa umnqamulajuqu, noma iphutha lakho lidla uzakwenu ukuhlwa kwakhe, ukuthi "Ngiyaxolisa, bekungelami, nakhu ukuthi ngizokulungisa kanjani" okucacile kuwuphawu lomuntu othembekile. Abantu bayakuhlonipha lokho. Kuqinile, akubuthaka. Kodwa kungazwakala ngaleyo ndlela kuphela uma ungakaligugulisi kakade igama kumakhulu ama-imeyili aphuzile ebengadingi ukuxolisa nakancane.
Yini eshintshayo lapho uyeka
Kukhona umvuzo othulile abantu abaningi abangawulindele. Uma uyeka ukusakaza "uxolo" phezu kwakho konke, igama liyabuyelwa isisindo salo. Ukuxolisa kwangempela kuyafika, ngoba kuyivelakancane futhi kuhloswe ngokusobala. Uyekile ukuchitha imali engatho lutho, ngakho kunenani lapho uyichitha.
Olunye ushintsho luhamba kancane futhi lukhulu. Njalo lapho uvumela ukungakhululeki okuncane kuhlale lapho kungathenjululwe ukuxolisa, ufundisa uhlelo lwakho lwezinzwa into eyiqiniso: ngingaba nesidingo, noma umbono ohlukile, noma ngithathe indawana encane, futhi isibhakabhaka sihlale simile. Leso sifundo siyanda. Yilokhu ngempela ukuzimela okuyikho, hhayi ukugudluza, kodwa ikhono eliqhubekayo lokusho lokho okucabangayo nokudingayo ngokuzihlonipha nokuhlonipha nomunye umuntu. I-Mayo Clinic iphawula ukuthi lolu hlobo lokuxhumana okuqondile luvame ukukhulisa ukuzethemba nokwehlisa ukucindezeleka, ikakhulukazi kubantu abazithwalisa okuningi kakhulu ngoba ukuthi cha kuzwakala kungenzeki. Ukuxolisa akuzange kube yinkinga kokwako. Kwakuwuphawu lokukholelwa ukuthi izidingo zakho zihamba nombandela. Yeka lo mkhuba ozenzakalelayo kaningi ngokwanele futhi leyo nkolelo iqala ukuxega nayo.
Hamba kancane ngesikhathi. Cishe usube nalo mkhuba amashumi eminyaka. Uzoqhubeka nokusho "uxolo" ngempela lapho ubungahlosile, futhi lokho kulungile. Kubambe, ukumamathekele, mhlawumbe ukushintshe ngo "ngiyabonga" ngokulandelayo. Awuzami ukuba umuntu ongalokothi axolise. Uba umuntu okuqonda lapho ekusho.
Uma umkhuba ozenzakalelayo ujula ngokwengeziwe
Ngezinye izikhathi ukuxolisa ngokweqile akuyona nje into encane. Uma kufika kubophezelwe nokwesaba okungapheli, umuzwa wokuthi konke kuyiphutha lakho, noma ukwesaba ukuthi noma yiliphi iphutha elincane lizokwenza abantu bahambe, lokho kukhomba into engaphansi, ngokuvamile ukukhathazeka, ukungazazisi, noma ukunanela okude kwesikhathi esidlule esesabekayo noma esingabikezeleki. Lelo akusona isici okumele usikhandele wedwa. Umeluleki angakusiza ukulandela umkhuba uze ufike empandeni yawo wakhe umhlaba oqinile wokuma kuwo, futhi lowo msebenzi uvame ukuhamba ngokushesha uzwakale unomusa ngaphezu kokuwenza wedwa. Ukufuna lolo sizo akusiyo ivumo yokuthi wephukile. Kungenye yezinto ezizihloniphayo umuntu angazenza, okuyilo iphuzu lonke.
Imithombo
- Mayo Clinic, Being assertive: Reduce stress, communicate better
- Scientific Reports, Giving people the words to say no leads them to feel freer to say yes
- Brain and Behavior, The Mental Health Implications of People-Pleasing