Skip to main content
Ingabe usenkingeni noma ucabanga ukuzilimaza? Awuwedwa. Thola ucingo losizo →
Nikela

UBUDLELWANO · UKUQOMA & UTHANDO OLUSHA

Ukunamathela Okugwemayo: Lapho Ukusondelana Kukwenza Ufune Ukubaleka

Abanye abantu bazwa isifiso sokuhlehla kanye lapho ubudlelwano buqala buhamba kahle. Uma lokho kunguwe, awuphukile futhi awubandi. Nakhu okwenzeka ngempela, nendlela iphethini eliyeka ngayo ukukubamba.

Izithandani zibukana zibambene ngezandla

Isithombe sithwetshulwe nguJohn ku-Unsplash

Amathiphu asheshayo

  • Hlala isikhashana esisodwa eside kunokukhululeka.
  • Vumela othile akusize ngento encane.
  • Xwayisa iqabane ukuthi ngezinye izikhathi uba kude.

Usuku lokuqoma luhambe kahle. Cishe kahle kakhulu. Bathumele umyalezo ngakusasa ekuseni, into efudumele nelula, kodwa esikhundleni sokuzizwa ujabule wazizwa unokwesaba okuncane, okuthile, okunjengomnyango ovuleka uye egumbini owawungaqiniseki ukuthi ufuna ukungena kulo. Ngokuzumayo umatasa. Uthatha isikhathi eside ukuphendula. Uqaphela, ngokucaca okucishe kuzwakale njengokukhululeka, izinto ezintathu ngabo ezikucasulayo. Ngempelasonto usuzibuza ukuthi kwake kwaba kuhle ngempela yini.

Uma uke waphila uhlobo oluthile lwalokho ngaphezu kwesikhathi esisodwa, ungacabanga ukuthi awukahlangani nomuntu ofanele. Ngezinye izikhathi lokho kuyiqiniso. Kodwa uma isifiso sokuhlehla sivela lapho izinto zisondelana, kungakhathaliseki ukuthi umuntu ngubani, iphethini kungenzeka lingabi ngale ngabo kepha kube ngendlela owafunda ngayo, esikhathini eside esidlule, ukuphatha ukusondelana.

Kunegama lakho. Ososayikholoji bakubiza ngokuthi indlela yokunamathela egwemayo. Futhi akusona isici esibi somuntu.

Ukwakheka kuvelaphi

Ukunamathela uhlelo owaluthuthukisa useyingane encane ukuze uhlangabezane nezidingo zakho ngabantu ababekunakekela. Lusebenza ngaphansi kwakho konke, kaningi lungabonakali. Lapho umnakekeli efudumele futhi esabela ngokwethembekile, ingane ivame ukufunda ukuthi ukusondelana kuphephile nokuthi ukucela usizo kuyasebenza. Lokho ukunamathela okuphephile, futhi kwenza ukusondelana kwabantu abadala kuzwakale kunengozi encane.

Ukunamathela okugwemayo ngokuvamile kukhulela emhlabathini ohlukile. I-Cleveland Clinic ikuchaza njengokwakheka lapho umnakekeli ehlangabezana nezidingo zomzimba zengane kodwa eshiya ezomzwelo kaningi zingananzwa, lapho ikhaya lingazange nje lenzele imizwa indawo. Ingane esimeni esinjalo ivalelekile. Isidingo sokuxhumana asinyamalali. Kodwa ukusifinyelela kuyeka ukuletha inzuzo. Ngakho ingane yenza into ehlakaniphile ngokuthula: iyasehlisa isidingo. Ifunda ukuzithoba, ukulindela okuncane, ukuphatha ukuzethemba njengesinqumo esiphephile kuphela.

Lokho kwakuwukuzivumelanisa okuhlakaniphile ngaleso sikhathi. Kwadlulisa ingane. Inkinga ukuthi ukwakheka kuyahlala, futhi akwazi ukuthi ingozi isidlulile. Emashumini eminyaka kamuva, lapho iqabane elidala lisondela ngokwanele ukuze libaluleke, uhlelo oludala lukufundela njengengozi bese lwenza lokho obekulokhu lukwenza. Luyasivala isidingo.

Lokhu akuyona into engavamile, phela. I-Cleveland Clinic ilinganisela ukuthi cishe ingxenye eyodwa kwezine yabantu abadala ithambekela ekugwemeni. Uma lokhu kunguwe, usemphakathini omkhulu kakhulu.

Ukuthi kubukeka kanjani empilweni yangempela

Ukunamathela okugwemayo ngokuvamile akuzwakali njengokuthi "ngesaba ukusondelana." Ngaphakathi, kaningi kuzwakala nje njengengqondo enhle, noma njengokungathi omunye umuntu ucela okuningi kakhulu.

Ezinye zezimo ezivamile ekuzithathayo:

  • Ubaluleka ukuzimela kwakho kangaka kangangokuthi ukudinga othile kuzwakala kuyichilo elincane, njengobuthakathaka obungathanda ukungabinabo.
  • Izinto zihamba kahle kuze kube yilapho ziba nzima, bese kushintsha into wena uqale ufune indlela yokuphuma.
  • Uthula noma ube kude uma iqabane lifuna ukukhuluma ngemizwa, ngobudlelwano, noma ngekusasa.
  • Ukuthi "ngiyakuthanda," ukubeka ilebula ezintweni, noma ukwenza amacebo aqhelile kungazwakala kunzima ngendlela exakayo, ngisho noma ukhathala.
  • Lapho othile efinyelela kuwe ngokomzwelo, umzwangedwa wakho ngowokwenza isikhala kunokusivala.

Nansi ingcezu evame ukungananzwa. Ukugwema akusho ukuthi awulufuni uthando. Usosayikholoji womtholampilo uKendra Mathys, ekhuluma egameni le-Cleveland Clinic, ukubeka ngokusobala: abantu abanale ndlela bangaluzwa ngokugcwele uthando futhi bafune ukusondelana. Abakuphethe ngaphansi ukukholelwa okuthulile kokuthi ukubonisa umzwelo kuwubuthakathaka, noma ukuthi abanye abantu ngeke bencelekele ngempela. Ngakho bafuna ukuxhumana kodwa bazivikele kukho ngasikhathi sinye. Zombili izinto ziyiqiniso ngasikhathi sinye. Yilokho ubuhlungu bonke bakho.

Indlela yokuphuma ivela ngesikhathi esibi kunazo zonke

Ukuqonda isikhathi esilunyayo kufanele kubizwe kukodwa. Ukudonseleka ekubalekeni akuvamile ukufika lapho ubudlelwano buhamba kabi. Kufika lapho buhamba kahle, kanye endaweni yokusondelana kwangempela, ngoba ukusondelana yikho kanye lokho isexwayiso esidala esakhelwe ukukuqaphisa.

Ngakho uthola ukuqubuka kokuthi "ngidinga ukuphuma lapha" kanye lapho, ngokwesilinganiso sonke esinengqondo, uthole into enhle. Abantu bavame ukufunda lokho kuqubuka njengolwazi. Njengobufakazi bokuthi lo muntu akakulungele. Ukukubiza ngokuyikho kungashintsha yonke into. Akusona isahlulelo ngeqabane lakho. Kuwukusabela okudala okuvutha ngesikhathi esihleliwe.

Yini ngempela esizayo

Izindaba ezinhle ngempela, futhi zisekelwa ucwaningo lwamashumi eminyaka, ukuthi amaphethini okunamathela awagxilisiwe impilo yonke. Ososayikholoji uMario Mikulincer noPhillip Shaver, ababili kubacwaningi abacashunwa kakhulu kulo mkhakha, babonisile ukuthi umuzwa wokuphepha ungakhiwa ebudaleni. Izehlakalo ezizinzile, ezethembekayo nomunye umuntu zingabhala kabusha kancane kancane imodeli esebenzayo oyiphethe. Phinda leso sehlakalo esisha ngokwanele bese sishintsha isimo sakho esimisiwe. Wafunda iphethini elidala. Ungafunda elihlukile.

Lolo shintsho aluzenzeki ngenkani, futhi aluzenzeki ngobusuku obubodwa. Ezimbalwa izinto ezivame ukulushukumisa:

  1. Bamba isifiso esikhundleni sokusilalela. Ngokulandelayo lapho uzwa ukudonseleka okujwayelekile ekuhlehleni, zama ukukubiza ngokuthula: "lokhu ukugwema kwami, hhayi iqiniso ngalo muntu." Akudingeki wenze lutho oluqhawe ngakho. Kuqaphele nje ngaphambi kokuba wenze, ukuze ukusabela kuyeke ukushayela ngaphandle komnikelo wakho.
  2. Hlala isikhashana eside kunokukhululeka. Ukukhula lapha kuphila ngezinhlayiya ezincane. Phendula umyalezo namuhla esikhundleni sakusasa. Sho into enothando obucishe wayigwinya. Vumela ingxoxo enzima ihlale eminye imizuzu emihlanu. Ufundisa uhlelo lwakho lwezinzwa, ngezinyathelo ezincanyana, ukuthi ukusondelana akukulimazanga.
  3. Tshela iqabane eliphephile iqiniso ngakho. "Uma izinto zisondelana, ngezinye izikhathi ngiba kude, futhi akuphathelene nawe" ngumusho ongaqeda impi yonke ingakaqali. Futhi ucela ukubekezela okuncane ngaphandle kokucela iqabane lakho ukuba likulungise.
  4. Qaphela izindaba ezingaphansi. Izinkolelo ezifana no "ukudinga abantu kubuthakathaka" noma "kungcono ngikuphathe ngedwa" zizwakala njengeqiniso elisobala ngaphakathi. Ziyiziphetho ezindala, ezashiwo yingane eyayinesizathu sokuzisho. Usungazibuza manje.
  5. Zivumele udinge okuncane. Cela usizo obungakwazi ukuluphatha ngaphandle. Yamukela usizo. Njalo lapho uvumela othile avele kuwe futhi kuhambe kahle, unciphisa inkolelo yokuthi ukuncika kubantu kuyingozi.

Isexwayiso esifanele: ukukwenza lokhu ngamabomu kungazwakala kubi ekuqaleni, ngendlela ukwelula umsipha oqinile okuzwakala kubi ngayo. Lokho ukungakhululeki akuwona uphawu lokuthi ukwenza kabi. Kuwumuzwa wokuvikelwa okudala okuxegayo.

Nini ukungenisa usizo olwengeziwe

Ukuzazi kukuyisa ibanga elide, futhi kwabanye abantu kwanele. Kwabanye, iphethini liboshwe liqine ngaphezu kokufunda nezinhloso ezinhle ekukwazi ukufinyelela, ikakhulukazi lapho lilandelela emuva ekunganakweni kwasekuqaleni noma kunoma yini eyayizwakala ingaphephile. Alikho ihlazo kulokho. Udokotela wezengqondo osebenza nokunamathela angakunika into incwadi engeke ikwazi: ubudlelwano obuzinzile, obethembekayo bokuzijwayeza kubo iphethini elisha, lapho ubungozi buphansi khona nomuntu obhekene naye eqeqeshelwe ukuhlala.

Kufanele ufinyelele kulolo hlobo losizo uma uzithola uqeda ubudlelwano obuhle obungafuni ukubuqeda, uma isizungu sihlala nawe ngisho lapho abantu beseduze, noma uma ibanga olihlalayo seliqala ukukubiza ukusondelana okufuna ngempela. Ukufuna ukuxhumana bese uyakubalekela kuyindlela ekhathaza yokuphila. Akudingeki ukuxazulule wedwa, futhi inkinga yokunamathela okugwemayo ukuthi ukuvumela othile akusize kokubili yingxenye enzima kunazo zonke neyona njongo yonke.

Ukudonseleka ekubalekeni cishe kuzohlala kuvela ngezinye izikhathi. Kulungile lokho. Uvunyelwe ukukuzwa kodwa uhlale noma kunjalo.

Sources

Ngaphambi kokuba uhambe: igama ngokunakekela

KEEP CALM inikeza amathuluzi amahhala, afundisayo, okuzisiza. Lokhu akuseluleko lwezokwelapha, ukuxilongwa, noma ukwelashwa, futhi akuthathi indawo yokunakekelwa uchwepheshe. Uma kukhona lapha okuzwakala kunzima kunengcindezi evamile, kuyisinyathelo esinamandla nesifanele ukuxhumana nochwepheshe.

If you are in crisis or thinking about harming yourself, you are not alone. In the US, call or text 988 (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), text HOME to 741741 (Crisis Text Line), or call 911 in an emergency.