Amathiphu asheshayo
- Qaphela ukuthi uzizwa kanjani ngawe.
- Cabanga ezinye izinyanga eziyisithupha kungaguqukanga lutho.
- Yiba nengxoxo ngokuzwakalayo, hhayi ngaphakathi.
Ngokuvamile kuqala njengombuzo omncane, othule ongakwazi ukuwubeka phansi. Izinto ngokuvamile zizinhle. Kepha nokho, enye ingxenye yakho iyaqhubeka ibuza ukuthi ngabe lokhu kulungile yini. Uphinda ingxoxo. Ubhalela umngane isigaba bese uyasisusa. Uyazibuza ukuthi ngabe ukungabaza kusho ukuthi kukhona okungalungile, noma ukungabaza kuyilokho nje uthando lokuqala oluzwakala ngakho kuwo wonke umuntu.
Okokuqala, impumuzo encane: ukungaqiniseki akusho ukuthi uyehluleka kulokhu. Abacwaningi abatadisha indlela abantu abanquma ngayo ukuthi bahlale yini neqabane bathola ukuthi cishe uhhafu wabantu ababahlola babenezizathu zangempela zokuhlala nezizathu zangempela zokuhamba ngasikhathi sinye. Lolo cwaningo, oluholwa yisazi sengqondo uSamantha Joel, lwaveza izizathu ezingama-27 ezihlukene abantu abazinikeza zokuhlala nezingama-23 zokuhamba. Uhhafu wabantu wazizwa udabuke ngempela. Ngakho uma uphethe u-yebo no-cha esifubeni esisodwa, usenkampanini evamile kakhulu.
Okufunayo akukhona ukuqiniseka. Ukuqiniseka akuvamile ukuvela ngesikhathi, futhi ukukulinda kungakugcina ubambekile iminyaka. Okufunayo ukucabanga ngalokhu ngokucacile ngokwanele ukuze ukukhetha okwenzayo kube ngokwakho ngempela, kunanoma yini indlela yokungabikho kokuphikisa ekukhethela yona.
Kungani lokhu kuzwakala kunzima kangaka ukukufunda
Ubudlelwano obusha bunomsindo. Uhlelo lwakho lwezinzwa lwenza okuningi ngasikhathi sinye. Ukujabula, ukunamathela, ukwesaba okuvamile kokwenza iphutha. Ngaphezu kwalokho, izinyanga zokuqala ziwumgomo onyakazayo. Usafunda ukuthi lo muntu ungubani uma ekhathele, ecindezelekile, noma edumele, futhi bafunda okufanayo ngawe.
Lolo cwaningo olufanayo luqaphela okuthile okuwusizo. Uma izinto ezinhle nezinto ezinzima zingalingani, isinqumo sivame ukuzwakala sisobala. Yizinqumo eziseduze ezibuhlungu. Uma izizathu ezinhle nezimbi zilingana cishe, uhlala ekungabazekeni, futhi ukungabazeka ngokwako kuqala ukuzwakala njengesinqumo secala. Akunjalo. Kumane kuwumsindo wesimo esinezinhlangothi ezimbili ngempela.
Kukhona futhi ukudonseka okuthule ekuhlaleni ngenxa nje yokuthi ukuhlala kulula kunokuhamba. Uma usukuthathe isikhathi eside entweni, lokho kudonseka kuya kusinda. Kufanele kuqanjwe, ukuze ukwazi ukuhlukanisa phakathi kokuthi *ngiyakufuna lokhu* nokuthi *angifuni nje ingxoxo enzima.*
Hlukanisa izinto ezichitha ubudlelwano ebuhlungwini bokukhula
Akuyona yonke inkinga ephethe isisindo esifanayo, futhi ukuziphatha ngokungathi zinjalo yindlela esheshayo yokuhlala udidekile. Kuyasiza ukwehlukanisa izinto ezivame ukusebeka kulezo ezingavamile.
Okunye ukungqubuzana kumane kuyintengo yabantu ababili bangempela abasondelanayo. Izigqi ezehlukene. Izingxabano zokuqala ezinamahloni. Ukuthola ukuthi nithumelelana imilayezo kangaki. Isonto elingahambi kahle. Lokhu ngokuvamile kuwubuhlungu bokukhula, futhi ubuhlungu bokukhula bungaxoxwa.
Amanye amaphethini asinda kakhulu, futhi afanele ukuthathwa ngokungathi sína ngisho nasekuqaleni. Umcwaningi wobudlelwano uJohn Gottman wachitha amashumi eminyaka ebuka izithandani wahlonza imikhuba emine yokuxhumana ekhukhula kangangokuthi wayibiza ngokuthi amaHhashi Amane: ukugxeka okuhlasela isimilo esikhundleni sokuziphatha okuthile, ukudelela, ukuzivikela, nokuvala (ukuvala nokubanda). Kwamane, wathola ukuthi ukudelela (ihlaya lokweyisa, ukwenza inhlekiso, ukuqhweba amehlo, ukwenziwa uzizwe umncane) kuyisibikezelo esinamandla kunazo zonke sokuthi ubudlelwano ngeke buhlale.
Nansi umehluko emsebenzini wakhe ocacisa ngempela. Isikhalo simayelana nento eyenzekile: "Ngazizwa nginovalo uma ungangithumelelanga umlayezo futhi ngingazi ukuthi uphephile yini." Ukugxeka kuhlasela umuntu: "Uzicabangela wena kakhulu, awungicabangi." Iningi lezithandani liyakhala. Iphethini okumele uliqaphele ukushelela kusuka ekukhaleni ngenkinga kuya ekuhlaselaneni.
Ngakho uma ukukhathazeka kuvela, ungazibuza umbuzo obukhali kunothi *ngabe lokhu kubi?* Buza: ngabe lena yinkinga esiyixazululayo, noma yindlela esiphathana ngayo?
Imibuzo embalwa eqotho ongahlala nayo
Awudingi ispredishithi. Udinga imibuzo embalwa ozoyiphendula ngokwethembeka, kungcono ibhalwe phansi ukuze imizwa enomsindo ingaqhubeki iyihlele kabusha.
- Ngizizwa kanjani ngami kulokhu? Hhayi ukuthi ngizizwa kanjani ngabo, kodwa ukuthi ngizizwa kanjani *ngami* uma nginabo, nasemahoreni alandelayo. Ngiba mina kakhulu, noma kancane? Ngizola kakhulu, noma ngishuba kakhulu?
- Ngingayiletha yini into enzima kubo? Uma into ingikhathaza, ngizizwa ngiphephile ngokwanele ukuyisho, futhi iyezwakala yini? Noma ngizithola nginciphisa izingxoxo ukugwema imiphumela emibi?
- Ngabe ukwethembana kuya ngendlela efanele? Ukwethembana kwasekuqaleni akuphelele ngokwemvelo. Umbuzo ukuthi ngabe kuyakheka kancane ngezithembiso ezincane ezigciniwe, noma kuyaguguleka buthule.
- Ngabe ngisabela kubo, noma entweni endala? Ngezinye izikhathi iqabane lanamuhla libamba ukushisa kwenxeba elidala. Kufanele kwethembeke ngakho, ngazo zombili izindlela.
- Ngingafuna yini umngane oseduze ahlale kulokhu? Sivame ukucaca kakhulu ngezimpilo zabanye abantu kunezethu. Boleka lokho ukucaca.
Qaphela ukuthi ulinganisani. Awuhloli ukuthi baphelele yini. Uhlola ukuthi ngabe ubudlelwano buhle yini kumuntu oyibona ngaphakathi kubo.
Bubukeka kanjani ubudlelwano obuzinzile
Kulula ukugxila kuphela ezimpawini ezibomvu bese ukhohlwa lokho oqonde kukho ngempela. ICleveland Clinic ichaza izimpawu zobudlelwano obunempilo ngamazwi acace kunalokho imboni yothando evame ukukuvumela: inhlonipho ephindaphindiwe nemingcele yangempela, ukwethembana okukhula ngokuhamba kwesikhathi, ukuxhumana okuma kuqine uma izinto zinzima, umusa okushiya uzizwa uphephile futhi ubalulekile, nesikhala esanele sokuhlala ungumuntu ophelele onabangane bakho nemigomo yakho.
Leso sokugcina sibaluleke ngaphezu kwalokho abantu abakulindele. Ubudlelwano obuhle bwengeza empilweni yakho. Abuyincipisi buthule.
Akukho kulokhu okudinga ukuthi ubudlelwano bungabi nomzamo. Obunempilo budinga umzamo. Umehluko ukuthi umzamo uya ekwakheni okuthile ndawonye, esikhundleni sokuphatha indlela ozophathwa ngayo.
Ngaphambi kokunquma noma yikuphi
Isinqumo esenziwe ekukhuphukeni komuzwa ngokuvamile senziwa kabusha kamuva, ngakho zinike ibanga elincane kuqala.
- Khuluma nomuntu ngempela, uma kuphephile ukwenza kanjalo. Ukungabaza okuningi kuvela engxoxweni obuyenza ekhanda lakho esikhundleni sokuyisho ngokuzwakalayo. Into owesaba ukuyisho ngokuvamile yinto edinga ukushiwo.
- Thola umbono owodwa wangaphandle kumuntu ofuna okungcono kakhulu kuwe, hhayi umuntu ofuna nje ukuthi ungabi namuntu noma ofuna nje ukuthi uzinze.
- Qaphela amaphethini kunezimo zomoya. Ubusuku obubodwa obubi buwulwazi, kodwa akuyona yonke indaba. Iphethini eliqhubeka liphindaphinda amasonto yilona okumele ulikale.
- Cabanga ezinye izinyanga eziyisithupha zalokhu kanye, kungabikho ushintsho olukhulu. Uma leso sithombe siletha impumuzo, lokho kukutshela okuthile. Uma siletha uvalo, lokho nakho kukutshela okuthile.
Nini ukufinyelela usizo olwengeziwe
Okunye kwalokhu kukhulu kunohlu lwezinhle-nezimbi, futhi akudingeki ukuhlele wedwa. Uma uqhubeka uzungeza kwisinqumo esifanayo izinyanga futhi ungakwazi ukususa, udokotela wengqondo angakusiza ukuzwa ukucabanga kwakho ngokucacile. Uma ubudlelwano bugugula ubuthongo bakho, isifiso sakho sokudla, umuzwa wakho wokuthi ungubani, noma indlela ovela ngayo kubantu obathandayo, lokho kufanele ukhulume ngakho nochwepheshe.
Futhi ngicela udwebe umugqa oqinile mayelana nokuphepha. Uma iqabane lilawula lapho uya khona noma obonana nabo, likucindezela ngaphesheya kwe-cha yakho, likwethusa, noma likulimaza ngokomzimba, ngokwemizwa, noma ngokwezimali, leso akusona isiphicaphicwano sokuhlala-noma-hamba ozosixazulula wedwa. Usizo oluyimfihlo lukhona, futhi ukulufinyelela kuyinto eqinile, enengqondo ecacile.
Noma yini oyinqumayo, mayibe isinqumo osenze ngempela, amehlo akho evulekile, kunaleso esenzeka kuwe ngenkathi ulinde ukuqiniseka. Uvunyelwe ukukhetha lokhu. Uphinde uvunyelwe ukuzikhetha wena.
Sources
- University of Utah, Should I Stay or Go? (research by Samantha Joel)
- The Gottman Institute, The Four Horsemen: Criticism, Contempt, Defensiveness, and Stonewalling
- Cleveland Clinic, 12 Signs You're in a Healthy Relationship