Amathiphu asheshayo
- Cacisa isicelo sakho sangempela kuqala.
- Zama ukuthi ngiyazizwa, futhi ngingathanda.
- Lalela impendulo yabo yangempela, hhayi eyakho.
Emasontweni amathathu. Mhlawumbe izinyanga ezintathu. Izinto zinhle, ikakhulukazi, bese ubeka phansi ifoni lakho kufike umcabango omncane obandayo: siyini, ngempela? Awubuzi. Uzitshela ukuthi kusenesikhathi, noma uyaswela kakhulu, noma ukukuveza kuzoqhumisa ibhamuza. Ngakho uyalinda. Futhi ukulinda ngokwakho kuba umsindo ophansi wokukhathazeka okukulandelayo usuku lonke.
Leyo ngxoxo isinesidlaliso manje. I-DTR, isifushaniso sokuchaza ubudlelwano. Ingxoxo lapho uyeka ukuqagela bese usho ngokuzwakalayo ukuthi ufuna lokhu kube yini. Cishe wonke umuntu uyayesaba. Uvalo lufanele ukuqondwa, ngoba uma usubona okungaphansi kwalo, ingxoxo iba nokwethusa okuncane kakhulu.
Kungani ukungazi kuyingxenye embi kunazo zonke
Nayi into emangaza abantu. Ukwesaba akuphathelene ngempela nokuzwa u-cha. Kuphathelene nokungazi.
Kunocwaningo oluqinile ngalokho osozingqondo abakubiza ngokungabekezeleli ukungaqiniseki, ubunzima abanye bethu esinabo bokuhlala nombuzo ovulekile. Uma ingqondo ingakwazi ukubikezela okwenzeka ngokulandelayo, ayihlali ithe zwi. Ivame ukugcwalisa isikhala ngenguqulo embi kunazo zonke bese iphatha lokho kuqagela njengeqiniso. Ukubuyekezwa ejenali *Neural Plasticity* kuchaza ukuthi ukungaqiniseki ngesenzakalo sesikhathi esizayo kuphazamisa kanjani amandla ethu okulindela ngokuzola, okusiphusha ukuthi silinganise ngokweqile kokubili ukuthi umphumela omubi ungenzeka kangakanani nokuthi ungaba mubi kangakanani. Okungaziwa kuyethusa kanye ngoba kungaziwa.
Ngaphambi kokusho igama
Isikhathi esifanele nobuqotho obuncane kuwena kwenza umsebenzi omningi. Izinto ezimbalwa okumele uzizinzise engqondweni yakho kuqala.
Yazi lokho okucelayo ngempela. "Lokhu kuya kuphi?" kungumbuzo onzima ukuwuphendula ngoba awuwona ngempela umbuzo, kuwukukhathazeka okugqoke izingubo zombuzo. Cacisa kuwena. Ufuna ukuyeka ukubona abanye abantu? Ufuna igama? Ufuna ukwazi ukuthi babona ikusasa yini, noma nje ukwazi ukuthi nisekhasini elilodwa ngale nyanga? Akudingeki ufune indandatho. Kudingeka wazi isicelo sakho.
Khetha umzuzu lapho nobabili nizolile. I-Gottman Institute, echithe amashumi eminyaka ifunda ukuthi imibhangqwana ikhuluma kanjani ngempela, incoma ukugcina izingxoxo zangempela zibe yizikhathi lapho imizwa isizinzile, hhayi ekushiseni komzuzu futhi hhayi njengoba othile ephuma emnyango. Ungayivuli i-DTR ngombhalo phakathi kwamabili noma endaweni yotshwala egcwele. Ukuhamba okuthule, ekuseni okungasheshi, ukushayela. Endaweni ethile nobabili eningacabanga kuyo.
Yeka umbhalo lapho ulawula khona isiphetho. Ungakhetha ukuthi uvela kanjani. Awukwazi ukukhetha lokho abakufunayo. Ukunquma kusengaphambili ukuthi uzoba kahle noma ngayiphi indlela, ngisho noma "kulungile" kuthatha izinsuku ezimbalwa, kususa ingcindezi eyisimanga ekamelweni.
Indlela yokuyisho ngempela
Umgomo ucacile futhi ufudumele, hhayi inkantolo. Awunikezi isexwayiso sokugcina futhi awuxolisi ngokuba nezidingo. Usho iqiniso ubuye ubameme ukuthi benze okufanayo.
Umsebenzi ka-Gottman wokuxhumana ukhomba uhlaka olulula, oluqinile: qala ngendlela ozizwa ngayo nalokho okufunayo kunokuqala ngalokho abakwenze kabi. Isimo sifana nokuthi *Ngizwa ___, futhi ngingathanda ___.* Kugcina omunye umuntu angazivikeli, ngoba akekho osolwa ngalutho.
Ngakho esikhundleni sokuthi "Ngabe siyoke sisemthethweni noma kanjani?", zama:
- "Ngikuthanda ngempela okwenzeka phakathi kwethu, futhi ngiye ngabona ukuthi ngifuna into echazwe kabanzi. Singakhuluma ngokuthi ngamunye sibona kuphi lokhu?"
- "Ngifuna ukuba qotho kuwe. Ngifuna ubudlelwano, hhayi into engabalulekile, futhi ngingathanda ukwazi ukuthi lokho kuyinto oyifunayo nawe."
- "Akukho cindezelo lwempendulo njengamanje. Angifuni nje ukuqhubeka ngiqagela, futhi ngingathanda ukwazi kunokuzibuza."
Bese ikhono elinzima kakhulu. Lalela impendulo yangempela, hhayi leyo owayibhala endleleni. Abantu baka-Gottman bakubeka kahle: lalela ukuze uqonde, hhayi ukuze uphendule. Bavumele baqede. Melana nesifiso sokuthambisa isicelo sakho ngomzuzwana ozwa ukungabaza. Amasekhondi ambalwa okuthula alungile. Vumela iqiniso lithole umoya.
Ukubuka kabusha okukodwa okuncane okusiza kulowo mzuzu: awuhlolelwa. Uthola ukuthi ngabe abantu ababili bafuna into efanayo yini. Lolo wulwazi nobabili eniludingayo, futhi uyaphana ngokuluveza.
Uma impendulo ingeyona oyifunile
Ngezinye izikhathi uyabuza, kodwa abafuni lokho okufunayo. Kuyababa. Kungababa kakhulu. Kodwa qaphela lokho okuzuzile. Awusathululi amasonto embuzweni obuvele uphenduliwe ngokuthula sonke isikhathi.
I-American Psychological Association iphawula ukuthi imibhangqwana ehlala isikhathi eside akuyona leyo engalokothi iphikisane. Yileyo ebhekana nezikhathi ezinzima ngaphandle kokumemeza, ukwehlisa omunye nomunye, noma ukuvala ingxoxo bese ihamba. I-DTR iwuhlolo oluncane lwalokho kanye. Indlela umuntu akuphatha ngayo uma ucela ukucaca, ukuthi uhlangabeza ubuqotho bakho ngobakhe noma uba bandayo futhi ushelele, ikutshela okuningi kakhulu ngokuthi ukuhlala bekuzozwakala kanjani. U-cha onomusa, ocacile uyisipho. U-"empeleni, nami" ofudumele ungcono nakakhulu. Impendulo engacacile eyinkungu nayo iyimpendulo, ngisho noma iyileyo elimazayo.
Noma yini ebuyayo, wenze into enesibindi. Usho okuyiqiniso wacela lokho obukudinga. Lokho kuyimisipha, futhi kuya kuqina njalo lapho ukusebenzisa.
Uma uvalo lukhulu kunomzuzu
Kwabanye abantu ukwesaba mayelana nale ngxoxo kukhulu kunalokho isimo esikudingayo. Uvalo oluqinayo ngomcabango wokubonwa, isiqiniseko sokuthi ukufuna noma yini kuzokwenza usaliwe, iphethini yokuhlala uthule kubudlelwano ngemuva kobudlelwano kuze kube inzondo iyakhulumela wena. Uma lokho kuzwakala kujwayelekile, udaba lungahle lube lokungeyona kakhulu ngalo muntu kodwa kakhulu ngendaba endala oyithwala uyingenise othandweni.
Leyo yinto enhle ukuyiletha kumelaphi wengqondo. Hhayi ngoba kukhona okungahambi kahle ngawe, kodwa ngoba lezi phethini ziyalungiseka, futhi akudingeki uziqaqe wedwa. Uma ukukhathazeka sekwedlule ekujoleni kwangena ebuthongweni bakho, esifisweni sakho sokudla, noma emuzweni wakho wokuba kahle usuku nosuku, lokho kufanele nengxoxo nodokotela noma umeluleki futhi. Ukufuna ukucaca komunye umuntu kunempilo. Ukufunda ukuzinika okuncane kwakho, kungakhathaliseki ukuthi bathini uma bephendula, kungaba yingxenye eshintsha yonke into.
Uvunyelwe ukufuna lokho okufunayo. Ukukusho ngokuzwakalayo yindlela othola ngayo abantu abakufunayo nabo.
Imithombo
- American Psychological Association, Imibhangqwana ejabulayo: Indlela yokugcina ubudlelwano bakho bunempilo
- The Gottman Institute, Ukuxhumana Okuphumelelayo Ebudlelwaneni: Izindlela Ezinhlanu Zokuxhumana Kangcono
- Neural Plasticity (PubMed Central), Kusukela Ekungaqinisekini Kuye Ekukhathazekeni: Indlela Ukungaqiniseki Okugqugquzela Ngayo Ukukhathazeka Enqubeni Elanyulwa Ukungabekezeleli Ukungaqiniseki