Ka yi tunanin lokaci na ƙarshe da ka tsaya wa wani. Wataƙila ka samo wa abokin aikinka matsayin da tuni yake yin aikinsa, ko kuma ka gaya wa abokin ciniki dalilin da ya sa mutumin da ke ƙungiyarka ya cancanci kuɗin da ake nema. Ka yi magana a fili. Ba ka damu ba. Ba ka nemi afuwa ko sau ɗaya ba.
Wannan mutumin gwani ne wajen ciniki, kuma ka riga ka haɗu da shi, domin kai ne. Sai kuma irin wannan tattaunawar ta zo da sunanka a ciki, sai muryar ta yi rauni, sai a haɗa lambar da tazara, sai hujja mai kyau ta koma fatan alheri.
Wannan ba wani laifi ba ne da za a gyara da ƙarin ƙarfin gwiwa. Dama ce a hannunka, kuma ita ce abu mafi amfani a wannan fannin gaba ɗaya, domin tana nufin ƙwarewar tuni tana tare da kai kuma tuni ka yi atisayenta. Ba sai ka zama mai ƙarfin hali fiye da yadda kake ba. Abin da ake buƙata shi ne ka fitar da hujjarka daga maganar kanka har tsawon minti goma.
Me ya sa nake iya yin ciniki don wasu amma ba don kaina ba?
Saboda haɗarin da ake ji a idon jama'a ya bambanta, ba don ƙwarewar ta bambanta ba. Tsayawa wa wani ana ganin sa a matsayin aminci, tsayawa wa kanka kuwa kana jin za a ɗauke shi a matsayin kwaɗayi, don haka jimla ɗaya tana jin lafiya a baki ɗaya, tana kuma jin haɗari a ɗayan.
Wannan tunanin ba na ƙage ba ne, kuma ya cancanci a faɗe shi daidai gwargwado, ba a shafa masa ba. A wasu shahararrun gwaje-gwaje, mata da suke ciniki saboda kansu sun yi tsammanin za a hukunta su a idon jama'a idan suka nuna ƙarfin hali, saboda haka suka yi ta sassauci, amma waɗannan mata guda sun yi ciniki da ƙarfin hali daidai da na maza a lokacin da suke wakiltar wata kawa. Maza a wannan bincike ba su nuna irin wannan gibi ba. Wani bincike na daban ya gano cewa masu tantance ma'aikata suna hukunta duk wanda ya buɗe ƙofar ciniki tun asali, kuma suna hukunta mata fiye da maza a kan haka. Don haka ga wasu masu karatu, an rubuta wannan taka-tsantsan a bincike, ga sauran kuma har yanzu shi ne abin da ke saita lambar a shiru.
Abin da ya kamata a ɗauka daga wannan ba shi ne ka ƙara tsoro ba. Shi ne muryar mai kare wani, wadda take magana a fili ba tare da ja da baya ba, tuni taka ce kuma tuni ka nuna ta a gaban mutane. Tana nan a hannunka. Sai dai an ajiye ta a ƙarƙashin sunan wani.
Ta yaya zan rubuta hujjata kamar yadda zan rubuta ta wani?
Fara rubuta duka kamar dai na wani ne, da sunansa a ciki, sa'an nan ka sanya sunanka a wurin ba tare da ka canza wani abu ba. Karanta su duka biyu da ƙarfi, ɗaya bayan ɗaya.
Rubutu na farko, na wata abokiyar aiki:
Priya ce ke jagorantar tsarin aikin dandalin tun watan Janairu ba tare da an ba ta matsayin ba. Ta kammala ƙaurar da makonni biyu kafin lokaci, kuma yanzu ita ce wadda ƙungiyar tallafi ke tura mata duk wata matsala mai wuya. Matakin albashin wannan aiki dubu ɗari da arba'in ne. Ya kamata ta kasance a dubu ɗari da arba'in.
Rubutu na biyu, hujja ɗaya, sunanka:
Ni ne nake jagorantar tsarin aikin dandalin tun watan Janairu ba tare da an ba ni matsayin ba. Na kammala ƙaurar da makonni biyu kafin lokaci, kuma yanzu ni ne wanda ƙungiyar tallafi ke tura masa duk wata matsala mai wuya. Matakin albashin wannan aiki dubu ɗari da arba'in ne. Ya kamata in kasance a dubu ɗari da arba'in.
Yawancin mutane ba sa iya rubuta na biyun ba tare da sun laushe shi ba. Sai wasu kalmomi su bayyana da ba su taɓa kasancewa a rubutu na farko ba: "kamar dai", "na taimaka a kai", "ina tsammani wataƙila", "idan hakan ya dace". Wannan gibin, wanda kake gani da rubutun hannunka, shi ne ainihin adadin da kake ragewa kanka, kuma ya fi kowace irin ƙarfafa gwiwa shawo kan zuciya, domin kai da kanka ka fitar da shaidar.
Rubuta na farko, sa'an nan na biyu, sa'an nan ka share duk abin da ke cikin na biyu wanda babu shi a na farko. Abin da ya rage shi ne buƙatarka.
Wa ya kamata in ɗaukaka, kuma ta yaya ake yin sa?
Mai ba da shawara yana magana da kai. Mai ɗaukaka ka yana ambatar sunanka a ɗakin da ba ka ciki. Na biyun ne ke motsa sana'ar mutum, kuma shi ne abin da yawancin mutane ba sa samu, shi ya sa yin sa da gangan yake da darajar gaske.
An auna wannan gibin, ba tatsuniya ba ne. Wani bincike na Catalyst kan mutane sama da 4,000 masu babbar dama, wanda Harvard Business Review ta ruwaito, ya gano cewa mata sun fi maza samun masu ba da shawara, duk da haka ana biyan su ƙasa kuma ana ɗaga su ƙasa da maza, domin ɗaukakawa kaɗai ce ta ƙunshi kare mutum don ci gaba.
Ɗaukaka mutum ba wani ji ba ne kuma ba ya buƙatar wani shiri na musamman. Zaɓi mutum biyu waɗanda za ka iya tabbatar da aikinsu da gaskiya. Sa'an nan ka ambaci sunansu, da ƙarfi, ga waɗanda ke yanke shawara a kansu, tare da takamaiman abin da suka yi da takamaiman abin da kake buƙata a yi musu. "Priya ce ta gudanar da ƙaurar kuma ta kammala ta da makonni biyu kafin lokaci. Ya kamata a sanya ta cikin waɗanda ake tunani a kansu don matsayin shugabar dandalin." Shi ke nan duk abin. Jimla ɗaya ce kawai, ga wanda aka ambata kuwa ita ce bambanci tsakanin a san shi da a yi tunani a kansa.
Ka yi haka sau uku a wannan kwata, a ɗakuna uku daban-daban. Ka lura da yadda muryarka take yayin da kake yi: a fili, ba tare da ja da baya ba, ba tazara, ba shafa-shafa, ba neman afuwa a kan lambar. Wannan ita ce muryar. Ita ce hujjarka za ta buƙata ranar Talata, kuma tun ba da daɗewa ba ka yi amfani da ita, don haka za ka iya sake samun ta.
Akwai kuma wani gaskiyar lissafi da ya cancanci a faɗa, domin wannan ginshiƙin ba ya yin kamar karimci ba shi da farashi. Tabbatar wa wani yana sa ka ajiye ɗan amincin da mutane ke yi maka a kan tebur. Wannan ne ma manufar. Shi ya sa kuma yake aiki: iƙirarin da ya ci wa mai magana wani abu shi kaɗai ne mutane ke yarda da shi.
Me zan faɗa idan zan yabi wani a gaban jama'a?
Ambaci sunan mutumin, ambaci ainihin abin da ya yi, ka kuma faɗa a gaban waɗanda ra'ayinsu a kansa ke da tasiri na gaske. Yabo maras tabbas surutu ne kawai, kuma "kun yi kyakkyawan aiki gaba ɗaya" ba ya amfanar kowa a ɗakin.
Tsarin gajere ne. "Ina so in nuna wani abu. Lokacin da tsarin biyan kuɗi ya faɗi ranar Alhamis, Marcus ya sake rubuta tsarin sake gwadawa cikin rana ɗaya, ba mu rasa ko oda ɗaya ba. Shawararsa ce, kuma shawara ce daidai." Jimla uku, takamaiman abu ɗaya da aka yi, mutum ɗaya da aka ambaci sunansa, a inda shugabansa ko abokin cinikinsa zai ji.
Yana ci wa mai yabo jimla ɗaya kawai, ga wanda aka yaba kuwa yana sauka kamar babban abu a sana'arsa, wannan riba ce da ba za ka same ta a ko'ina cikin makon aiki ba. Ƙa'idodi biyu ne ke sa ya kasance na gaskiya. Ka faɗa sai lokacin da gaskiya ne, domin yabo na ƙari yana rage darajar abin gaskiya da za ka faɗa na gaba. Kuma kada ka haɗa shi da neman alfarma. Da zarar an sayar da yabo don wani abu, ya daina zama yabo ya koma ciniki da mutane ke ji a jikinsu.
Waɗanne abubuwa uku ne buƙatata dole ta ƙunsa?
Lamba, dalili da ya dosa kan aikin, da kwanan wata na amsa. Duk sauran zaɓi ne, kuma yawancin abin da mutane ke ƙarawa cikawa ce da za su yi nadamarta daga baya.
Lambar adadi ɗaya ce, ba tazara ba, kuma a faɗe ta cikin cikakkiyar jimla. Dalilin layi ɗaya ne kan abin da ke hannunka yanzu wanda ba ya hannunka a dā, ba layi uku kan yadda ka sha wahala ba, domin abin da ke hannunka ana iya tabbatar da shi, ƙoƙari kuwa ba a iya. Kwanan watan yana juya tattaunawa mai daɗi zuwa yanke shawara: "Za ka iya dawo mini da amsa kafin ƙarshen wata?" ba ƙarfin tsiya ba ne, kalanda ce, kuma ba tare da shi ba buƙatarka za ta shiga wani jeri da babu wanda ke karantawa.
Faɗi ukun, sa'an nan ka yi shiru ka bar su su yi tunani. Ka riga ka gabatar da irin wannan hujjar don wasu, a irin wannan tsawon, ba tare da ka gaji ba. Babu wani abu da ya ƙara wuya a cikinsa saboda sunan ya canza.
Ɗabi'ar da buƙatar sun fito daga shekaru ashirin ɗaya
Wanda ya kafa KEEP CALM, Kaʻohele Carlos, yana sanya bayarwa cikin dalilan da suka sa sana'arsa ta yi nasara tun asali. A cikin kalmominsa, wani sirri na nasararsa shi ne bayarwa, yin aikin sa kai, kullum neman damar horarwa, koyarwa, ba da shawara, ɗaukakawa, yabo da tsayawa wa waɗanda ke kewaye da shi, kuma ya ce ƙarfin gwiwa da goyon bayan da suka dawo masa sun ninka sau goma. Wannan labarin shekarunsa ashirin ne, ba wata doka da za ka dogara da ita ba, kuma abin da ya fi muhimmanci ga ranar Talata shi ne lokacin. Bai fara ba bayan ya isa. Ya yi shi tun yana kan hawa, tun yana cikin faman neman, tun bai kai matsayin da yake so ba.
Idan aka karanta shi a aikace, shirin atisaye ne. Duk lokacin da ka gabatar da hujja mai wuya don wani, kana yin atisaye a yanayi na gaske, gaban masu sauraro na gaske da abin da ke tafe na gaske, kuma kana gina suna a matsayin mutumin da ke gina mutane, wanda shi ne abin da masu ɗaukar ma'aikata ke biyan kuɗi a kai. Sa'an nan sai ka shiga tantancewar naka bayan ka riga ka kare lamba sau da dama a wannan shekarar.
Ka nema wa kanka kamar yadda kake nema wa wani. Shaida ɗaya, adadi ɗaya, murya ɗaya mai kwanciyar hankali. Ka riga ka yi sigar da ta fi wuya.
Madogara
- Harvard Kennedy School Gender Action Portal, Negotiating Gender Roles: Gender Differences in Assertive Negotiating Are Mediated by Women's Fear of Backlash and Attenuated When Negotiating on Behalf of Others
- Harvard Kennedy School, Social Incentives for Gender Differences in the Propensity to Initiate Negotiations: Sometimes It Does Hurt to Ask
- Harvard Business Review, Why Men Still Get More Promotions Than Women