Wani da kuka fara tafiya tare ya sanar da wani babban abu a wannan makon, kai kuma ka karanta sanarwar sau huɗu. Ba don hassada ba. Kana neman ɓangaren da zai bayyana maka yadda abin ya kasance, jimlar da za ta ce yadda aka yi, amma ba ta cikin sanarwar, domin sanarwa ba ta taɓa ɗauke da wannan ɓangaren.
Kar ka kashe wannan sha'awar. Kwaɗayin dubawa da kyau ga wanda ya riga ka gaba ba wani laifin hali ba ne da ake buƙatar magani da atisayen godiya. Haka mutane suke gano abin da ke yiwuwa da kuma abin da za su yi na gaba, kuma masu buri suna yin sa fiye da kowa domin su ne suke ƙoƙarin motsawa da gaske. Matsalar ba ita ce ka kwatanta ba. Matsalar ita ce abin da ka kwatanta ba shi ne daidai ba. Sakamako shi ne ɓangaren da ake gani, kuma shi ne mara amfani. Hanyoyi su ne ɓangaren da za a iya kwafa, kuma akwai hanya tabbatacciya ta kai gare su.
Me ya sa kwatanta kaina da wani yakan bar ni cikin ɓacin rai?
Domin kwatancin da mutum yakan yi ba tare da tunani ba shi ne sakamako da sakamako, sakamako kuwa lamba ce guda da take zuwa ba tare da wata umarni a jikinta ba. Gerber, Wheeler da Suls sun tattara bincike na shekaru sittin kan kwatancin zamantakewa, sun gano cewa galibi mutane suna zaɓar kwatanta kansu da waɗanda suka riga su gaba, kuma abin da yakan biyo baya shi ne jin ƙasƙanci maimakon ƙwarin gwiwa, musamman a yadda mutum ke kimanta iyawarsa da kuma yanayin ransa.
Don haka nauyin da ya sauka a zuciyarka sakamako ne na yau da kullum bisa lissafi, ba gazawarka ba. Wannan kuma ya bayyana dalilin da ya sa shawarar nan da aka saba bayarwa ta daina kwatanta kanka da wani ba ta ɗorewa a wurin mai buri. Kwatanci shi ne yadda kake auna inda ka kai, kuma ba za ka daina auna ba.
Abin da ke canza sakamakon shi ne abin da kake kwatantawa. Lockwood da Kunda sun gano cewa mutum mai fice yakan ƙarfafa gwiwa idan nasararsa ta yi kama da abin da za a iya kaiwa, kuma yakan karya gwiwa idan ba haka ba, kuma hakan sai a fannin da mai kallo yake damuwa da shi da gaske. Yiwuwar kaiwa ita ce maɓallin. Sakamako kullum yana kama da abin da ba za a kai ba, domin abin da kake gani shi ne aikin da ya riga ya kammala, ba tare da tsani a jikinsa ba. Hanya kuwa tana kama da abin da za a kai, domin da ranakun Talata na yau da kullum aka gina ta.
Me zan tambaye su da gaske?
Tambaya guda: me kake yi lokacin da kake matakin da nake ciki yanzu? Sannan ta biyu mai kunci: me ka yi a cikin watanni shida kafin wannan ya faru?
Waɗannan biyun suna yin yawancin aikin, kuma ana amsa su, domin kana tambaya ne kan ɓangaren da mutane ke alfahari da shi kuma da ƙyar suke samun wanda zai tambaye su a kansa. Sanarwa sakamako ce. Watanni shidan da suka gabace ta hanya ce, kuma yawancin mutane za su bayyana maka ta daki-daki idan wani ya damu ya tambaya.
Ga wasu kuma da ke fitar da takamaiman bayani maimakon falsafa:
- Me ka daina yi don ka samar wa wannan wuri?
- Wa ya taimaka, kuma ta yaya wannan mutumin ya zo ya san ka?
- Me ka fara yi ba daidai ba?
- Tsawon lokaci nawa ne daga ranar da ka yanke shawarar zuwa sakamako na farko da ido ya gani?
Idan ba za ka iya tambaya kai tsaye ba, sai ka tattara labarin daga abin da jama'a ke gani: abin da ya wallafa, inda ya bayyana, da kuma jerin yadda abubuwan suka biyo juna. Ka duba kwanakin. Tazarar shekaru biyu tsakanin ranar da mutum ya yanke shawara da ranar sanarwarsa ita ce gaskiyar da ta fi ƙarfafa gwiwa a duk abin da ke hannunka, kuma ita ce ɓangaren da sanarwa ba ta taɓa faɗa ba.
Yaya zan yi amfani da abin da na koya ba tare da kwafan rayuwarsu gaba ɗaya ba?
Ka ɗauki ɗabi'a guda ɗaya tak, ka gudanar da ita na wata guda. Guda. Kuskuren da ake yi a nan ba ɗaukar kaɗan ba ne, sai dai jigilar tsarin rayuwar wani gaba ɗaya cikin mako guda, sannan a yar da komai kafin rana ta goma.
Ka zaɓi ɗabi'ar da ta cika sharuɗɗa uku: tana hannunka, za ka iya yin ta a taƙaice a ranarka mafi muni, kuma tana fitar da wani abu da ido zai gani cikin makonni huɗu. Wallafa aiki kowane mako. Tattaunawa guda da sabon mutum kowace rana. Sa'o'i biyu na atisaye kafin ka buɗe imel. Sannan ka rubuta layi na biyu wanda ya ma fi amfani: abin nasu da ka yanke shawarar ba za ka bi shi ba. Birninsu, shirinsu na kwana ɗari biyu a tafiya cikin shekara, sha'awarsu ta kasuwancin da yake cinye ƙarshen mako. Wannan layin shi ne yake mai da kwatanci ya zama shiri, maimakon gudun banza a wuri guda.
Sannan ka duba lokaci da gaskiya. Idan sun kai shekara takwas kai kuma kana shekara biyu, kwatanci na gaskiya shi ne da shekararsu ta biyu, wadda galibi ba ta da armashi sosai amma tana da amfani sosai.
Shin sai in daina bin su ne kawai?
Wani lokaci eh, a matsayin matakin ɗan lokaci mai ranar ƙarewa. Idan shafi guda yana lalata maka sa'o'i biyu na safiya a kai a kai, ka rufe shi na wata guda yayin da kake gudanar da ɗabi'arka guda, kuma ka sa ranar da za ka sake buɗewa, kamar yadda kake sa rana ga duk wata shawara da ka yanke.
Abin da ba shi ba kuwa, dabara ce ta dindindin. Rufewa tana ɗaukar bayanin tare da ciwon, bayanin kuwa shi ne dalilin da ya sa ka fara dubawa tun farko. Mutumin da ya riga ka shekara biyu a fannin da kake ciki daidai yana daga cikin madogara mafi inganci da za ka taɓa samu, kyauta kuma, yana wallafa hanyoyinsa a fili. Kashe wannan har abada don kawai ka ji sauƙi ranar Talata ciniki ne mai tsada.
Tacewar da ta fi kyau tana rarrabewa bisa abin da ake wallafawa, ba bisa mutum ba. Ka riƙe shafukan da suke nuna aikin da ake kai yanzu suna kuma bayyana yadda ake yin sa, ka yar da shafukan da suke wallafa sakamako kawai. Wannan bambancin ba shi da alaƙa da kishi ko kaɗan, yana da alaƙa da ko za ka iya aiki da abin da kake karantawa.
Me zan yi da wannan ji ɗin kansa?
Ka faɗa musu wani abu, a bayyane kuma takamaimai, game da abin da suka yi da gaske. Ita ce hanya mafi sauri ta mai da mutumin da kake auna kanka da shi ya zama mutumin da ya san sunanka, kuma kuɗinta jimla ɗaya ce.
Wannan ƙa'idar ta cancanci a haddace: yabo mara tushe surutu ne kawai, amma ambaton abin da mutum ya yi da gaske, a gaban mutanen da ra'ayinsu game da shi ke da nauyi, wani babban abu ne a sana'arsa da bai ci mai bayarwa ko sisi da zai ji ba. Ba taya murna kawai ba. Wani abu makamancin haka: ɓangaren da ka sake gina hanyar shigar da sabbin masu amfani kafin ƙaddamarwa shi ne dalilin da ya sa lambar ta motsa, kuma na faɗa wa ƙungiyar haka.
Akwai shaida kan yadda wannan yake gudana. Grant da Gino sun gano a gwaje-gwaje huɗu, har da bincike na zahiri da masu tara kuɗaɗe, cewa godewa mutum yana ƙara yawan taimakon da zai bayar bayan haka, kuma dalilin ba jin ya fi ƙwarewa ba ne, sai dai jin cewa mutane sun daraja shi. Yabo abu ne da za ka iya rabawa kyauta, kuma yana canza abin da mutane ke yi na gaba.
Wanda ya kafa KEEP CALM yana kallon lamarin ta nasa fuskar: yana cewa ɗaya daga cikin sirrikan nasararsa shi ne neman damar koyarwa, ba da shawara, ɗaga mutanen da ke kewaye da shi, yabon su da kuma tsayawa a bayansu, yana yin haka tun yana kan hanyar hawa ba bayan ya isa ƙololuwa ba, kuma abin da ya dawo masa ya ninka abin da ya bayar sau goma. Wannan labarin sana'arsa ne shi kaɗai, ba doka ce da wani zai iya yi maka alkawarinta ba. Abin da babu jayayya a kansa shi ne farashin: jimla guda takamaimai da aka faɗa a inda take da amfani.
Kwatanci kayan aiki ne, don haka ka kama shi ta hannun riƙo
Babu wani abu a nan da ke neman ka rage burinka ko ka juya kanka. Sigar da take sa ka gyaru gajera ce kuma tana da matakai bayyanannu.
Ka tambayi abin da suka yi lokacin da suke matakinka. Ka ɗauki ɗabi'a guda ka gudanar da ita na wata guda. Ka ambaci abu guda nasu da ba za ka bi shi ba. Ka aika musu jimla guda takamaimai game da aikin kansa.
Ka yi haka sau uku ko huɗu a shekara da mutanen da suka ɗan riga ka gaba, sai ka ga wani abu ya canza daga tushe. Za ka gama da hanya a hannunka, da tarin shawarwarin da ka yanke da niyya maimakon ka bar su su faru kawai, da kuma ƙaramar ƙungiyar mutane masu gaba da kai waɗanda suka san ko wane ne kai daidai. A shekara ta biyar, wannan na ƙarshe ya fi kowace ɗabi'a a jerin daraja.
Madogara
- Psychological Bulletin, A social comparison theory meta-analysis 60+ years on
- Journal of Personality and Social Psychology, Superstars and Me: Predicting the Impact of Role Models on the Self
- Journal of Personality and Social Psychology, A little thanks goes a long way: Explaining why gratitude expressions motivate prosocial behavior