Amathiphu asheshayo
- Qamba ngqo lokho okukubize kona.
- Yizwa intukuthelo ngaphambi kokuyibeka phansi.
- Khetha ukukhululeka, ngenxa yakho.
Umuntu wakulimaza, futhi ubulokhu ukuthwele. Mhlawumbe amasonto. Mhlawumbe iminyaka. Uphinda leso sikhathi ngenkathi ugeza, emotweni, ngo-2 ekuseni. Uke wacabanga ukuthi ubuzothini uma ungake uthole ithuba. Futhi kwenye indawo endleleni, umuntu wakutshela ukuthi kufanele umane uthethelele uqhubeke, sengathi lokho bekuyiswishi ongayivula uma nje ubungumuntu ongcono.
Leso seluleko ngokuvamile sifika njengengcindezi, hhayi ukukhululeka. Ingxenye yenkinga ukuthi cishe akekho ovumelanayo ngokuthi ukuthethelela kusho ukuthini ngempela. Abantu bezwa igama bese becabanga ukukhulula omunye umuntu, ukuzenzisa ukuthi bekukuhle, noma ukubuyela endleleni izinto ebeziyiyo. Akumangazi ukuthi kuzwakala kungenakwenzeka. Ucelwa ukuthi wenze into ezwakala icishe ifane nokuzikhaphela.
Ngakho ake sehle isivinini futhi sicacise ngokuthi leli gama lisho futhi alisho ukuthini. Uma incazelo icaca kakhulu, iba lula kakhulu ukufinyelela kuyo.
Ukuthethelela kuyini ngempela
Osomqondo abakufundela ukuziphilisa bavame ukuchaza ukuthethelela ngendlela ecishe ibe ncane. Kuyisinqumo esenziwa ngamabomu, sangaphakathi sokukhulula inzondo yakho nesifiso sakho sokuziphindiselela emuntwini owakulimaza. Yilokho. Kwenzeka ngaphakathi kwakho. Kumayelana nokuxegisa ukubamba inzondo enakho ezinsukwini zakho, hhayi mayelana nanoma yini omunye umuntu ayenzayo noma ayifanele.
Qaphela okungekho kuleyo ncazelo. Akukho lutho lapho olumayelana nokuxolisa komunye umuntu. Akukho lutho olumayelana nokunquma ukuthi ukulimala bekwamukeleka. Akukho lutho olumayelana nokubuyela. Ukuthethelela, ngale ndlela, kuwushintsho ebudlelwaneni bakho kulokho okwenzekile. I-Mayo Clinic ikubeka njengokuyeka isikhwele nokubaba okuza nokuphinda okubi, ukuze kuyeke ukuqhuba impilo yakho kusuka ngaphakathi.
Nakhu ukuthi kungani lokho kubalulekile ngokoqobo. Lapho ubambelela esikhweleni esikhulu, umzimba wakho awukuphathi njengenkumbulo endala. Ukuphatha njengosongo oluqhubekayo. Izinga lokushaya kwenhliziyo yakho nomfutho wegazi kuyakhuphuka. Uhlala ulungele. Abacwaningi nodokotela, kufaka phakathi iqembu lase-Johns Hopkins Medicine, baxhumanise intukuthelo engapheli, engaxazululiwe nezindleko zangempela zomzimba: umfutho wegazi ophezulu, ubuthongo obubi, ukucindezeleka okwengeziwe enhliziyweni ngokuhamba kwesikhathi. Umuntu owakulimaza angase angalahlekelwa ubuthongo. Nguwe okhokha intela.
Akuyona yini
Yile ngxenye ekhulula abantu abaningi, ngakho kufanele siqonde ngayo.
Ukuthethelela akukona ukukhohlwa. Uvunyelwe ukukhumbula ngqo okwenzekile uvumele kufundise indlela ozivikela ngayo uma uqhubeka. Inkumbulo ecacile yindlela ohlala uphephile ngayo.
Akukona ukuxolela noma ukuvumela. Ungamthethelela umuntu ngokugcwele kodwa usakholelwa, ngesifuba sakho sonke, ukuthi ababekwenza bekungalungile. Ukukhulula inzondo yakho akukubhali kabusha amaqiniso. I-Greater Good Science Center e-Berkeley icacile kuleli phuzu: ukuthethelela umuntu akusho ukudlulisela phezu kwecala noma ukuzenzisa ukuthi belingelibi.
Akukona ukubuyisana. Lokhu kukhulu. Ukubuyisana ukwakha kabusha ubudlelwano nokwethembana. Ukuthethelela into ongayenza wedwa, enhliziyweni yakho, ngomuntu ongaphenduki, okude, noma ongasekho. Ungamthethelela umuntu ungaphinde ukhulume naye futhi. Ngezinye izikhathi lowo ngumphumela ophile kunayo yonke ongenzeka.
Futhi akukona isenzo esisodwa sobuqhawe. Abantu bacabanga ukuthethelela njengesenzo esisodwa esihlanzekile, esithi emva kwaso umuzwa uhambe unomphela. Ukuthethelela kwangempela kufana kakhulu nokunakekela isilonda. Kuyabuya. Ingoma, iholidi, inombolo yocingo ejwayelekile, bese intukuthelo endala ivutha. Lokho akusho ukuthi wehlulekile. Kusho ukuthi ungumuntu, futhi ukwazi ukuphinda uthethelele into efanayo futhi, ngokulula kancane isikhathi ngasinye.
Kungani kufanele umzamo noma kunjalo
Uma ukuthethelela kucela okuthile okunzima kuwe, kulungile ukubuza ukuthi uthola ini emuva. Impendulo eqotho ukuthi ozuza kakhulu ngokuvamile nguwe.
Lapho abantu bedlula emsebenzini wokuthethelela ohleliwe, izinzuzo zivela kudatha, hhayi nje emazwini agqugquzelayo. Ukubuyekezwa kwezifundo zomtholampilo kuthola ukuthi abantu abenza lo msebenzi bavame ukubona ukwehla kokukhathazeka, ukucindezeleka engqondweni, nobutha, kanye nokukhuphuka kwethemba. Iqembu le-Greater Good likhomba iphethini efanayo: njengoba isikhwele sixega, impendulo yokucindezeleka yomzimba iyazinza, futhi abantu abakwazi ukuthethelela bavikelwa kancane ekugugeni okushiywa yintukuthelo ebanjwe isikhathi eside.
Cabanga ngenzondo njengekamelo endlini yakho oye walivala uphinde uligcina lishisa. Ukuthethelela ukuvula umnyango uvumele izinga lokushisa libuyele esimeni. Ikamelo belikubiza sonke isikhathi. Umane wayeka ukuqaphela ibhili.
Indlela ongayihamba ngempela
Ayikho iskripthi esisebenzela wonke umuntu, futhi uma isilonda sijule kakhulu, lokhu kufanele kakhulu usizo lochwepheshe. Kodwa abantu abacwaninga ukuthethelela bahlelile izinyathelo ezivela kaninginingi. Nansi inguqulo yolimi olusobala ongayizama.
- Qamba lokho okwenzeka ngempela. Cacisa, ephepheni uma kusiza. Benzeni? Kukubize ini? Ukuzama ukuthethelela into engacacile akusebenzi. Kufanele wazi isimo sangempela sento oyithwele.
- Vumela uzwe intukuthelo ngaphambi kokuzama ukuyilahla. Ukuthethelela okweqa ubuhlungu kumane kuwukucindezela okugqoke ingubo enhle. Inzondo iwulwazi. Hlala nayo ngokwethembeka kuqala.
- Nquma ukuthi ufuna ukukhululeka kuko. Lokhu ukukhetha okwenza ngenxa yakho, okuhlukene nendlela ozizwa ngayo ngomuntu. Awunqumi ukuthi bebeqinisile. Unquma ukuthi usuqedile ukuboshelwa kuko.
- Zama, lapho usukulungele, ukubona umuntu. Lesi yisinyathelo esinzima kunazo zonke futhi asidingeki, kodwa siyasiza. Abantu abalimaza abanye bavame ukwenza ngenxa yokwesaba kwabo, ukulimala, noma umkhawulo. Ukuqonda lokho akufani nokuvumelana nakho. Kumane kubenza babe bancane engqondweni yakho kunesigebengu esikhulu inzondo evame ukusakha.
- Buyisa indaba. Kukufundiseni ukusinda kulokhu? Yimuphi umngcele ozowugcina manje? Ukuguqula lokho okuhlangenwe nakho kube yinto oyithwala ngamabomu, kunokuba yinto ekuthwalayo, ngokuvamile yilapho ukukhululeka kwangempela kuhlala khona.
- Lindela ukukuphinda. Lapho umuzwa ubuya, futhi uzobuya, buyela ezinyathelweni ngaphandle kokuzahlulela. Ukudlula ngakunye ngokuvamile kubuhlungu kancane.
Izwi ngokuzithethelela, ngoba kubantu abaningi lokho kunzima kakhulu. Kusetshenziswa indlela efanayo. Qamba lokho okwenzile, yizwa ukuzisola ngokwethembeka, wenze noma yikuphi ukulungisa ongakwenza, bese ukhetha ukuyeka ukusebenzisa okwedlule njengesikhali ngokumelene nesimanje sakho. Ukuzithethelela akukona ukuzenzisa ukuthi awenzanga lutho olubi. Ukunquma ukuthi uvunyelwe ukukhula udlule kuko.
Nini ukuletha usizo
Obunye ubuhlungu bunzima kakhulu ukubuphakamisa wedwa, futhi akukho dumela ekuzameni. Uma ukulimala kubandakanya ukushaqeka, ukuhlukunyezwa, noma ukulahlekelwa okusakukhukhula lapho usondela kuko, sicela ungenzi ukuthethelela kube iphrojekthi oyenza wedwa. Umelaphi angakusiza ukuthi wenze lokhu ngesivinini umzimba wakho ongasibhekana naso, ngendlela engakuphindi ikulimaze.
Qaphela, futhi, izimpawu zokuthi inzondo isiphenduke ingaphezu kwenkumbulo: lapho iphazamisa ubuthongo bakho, yonakalisa obunye ubudlelwano bakho, noma ikudonsela phansi endaweni ephansi ongakwazi ukukhuphuka kuyo. Lokho kufanele ukhulume ngako nodokotela noma nochwepheshe wempilo yengqondo. Futhi uma ukucindezela esilondeni kuke kwakushiya uzizwa sengathi ayikho indlela yokuphuma, xhumana nomgqa wesimo esiphuthumayo noma nomuntu omethembayo namuhla, hhayi ekugcineni. Akudingeki uthwale izinto ezinzima kunazo zonke wedwa.
Ukuthethelela, uma kufika, kuyivelakancane ukuthi kufike njengomuzwa omkhulu wokuthula. Ngokuvamile kuthule kunalokho. Ngolunye usuku uyaqaphela ukuthi inkumbulo iqhamukile kodwa umzimba wakho wonke awuqinanga. Umcabango udlulile waqhubeka. Yilowo umnyango ovulekayo. Ungawuvumela.
Imithombo
- Mayo Clinic, Forgiveness: Letting go of grudges and bitterness
- Johns Hopkins Medicine, Forgiveness: Your Health Depends on It
- Greater Good Science Center, UC Berkeley, Forgiveness Defined: What Is Forgiveness?