Skip to main content
Ingabe usenkingeni noma ucabanga ukuzilimaza? Awuwedwa. Thola ucingo losizo →
Nikela

UBUDLELWANO · INGXABANO NOKULUNGISA

Umehluko Phakathi Kwezinkinga Ezixazululekayo Nezihlala Njalo

Ezinye izimpikiswano zingaxazululwa zibekwe eceleni unomphela. Ezinye zibuya ezinyangeni ezimbalwa iminyaka, futhi lokho kujwayelekile, akulona uphawu lokuthi ubudlelwano bakho buphukile. Ukwazi ukuthi usohlotsheni luni kushintsha yonke into ngendlela obhekana ngayo nayo.

Indoda nowesifazane behlezi kusofa

Isithombe sithwetshulwe ngu-Iwaria Inc. ku-Unsplash

Amathiphu asheshayo

  • Qamba impi njengehlala njalo, ndawonye.
  • Buza ukuthi kungani kubalulekile ngaphambi kokuncenga.
  • Vuma into eyodwa eyiqiniso kuqala.

Imibhangqwana eminingi inempi abaye baba nayo izikhathi eziyikhulu. Igqoka izingubo ezahlukene isikhathi ngasinye. Ngesonto elilodwa kungezitsha, elilandelayo kube umlayezo ophuthelwe, elilandelayo kube indlela onichithe ngayo uMgqibelo. Kodwa ngaphansi, kuyimpikiswano efanayo, futhi nobabili niyayazi ngomzuzu eqala ngawo, ngoba ningazwa uvalo oludala olujwayelekile lufika ngaphambi kokuba omunye wenu aqede umusho wokuqala.

Uma lokho kuzwakala kunjengawe, nakhu okufanele ukuzwe kusenesikhathi: kunethuba elihle lokuthi leyo mpi ethile ngeke ilokothe ixazululwe. Hhayi ngoba unomuntu ongafanele. Hhayi ngoba omunye wenu unenkani. Ngoba ezinye izingxabano azakhelwanga ukuxazululwa nhlobo. Zihloselwe ukuphathwa, ngobumnene, isikhathi eside.

Lowo mqondo uvela kumcwaningi wobudlelwano uJohn Gottman, owachitha amashumi eminyaka ebukela imibhangqwana yangempela iphikisana elebhu elandelela ukuthi yimuphi ehlala isikhathi eside. Okunye okutholakele kwakhe okuphindwe kaningi kuyamangaza. Cishe amaphesenti angama-69 wezinto imibhangqwana elwa ngazo yilokho akubiza ngezinkinga ezihlala njalo, uhlobo olungasuki ngokugcwele. Ingxenye encane kuphela exazululekayo ngempela. Iningi lethu alizange litshelwe lokhu, ngakho siphatha yonke impi ephindaphindayo njengokwehluleka. Akunjalo. Kuyimathematika yabantu ababili abahlanganyela impilo.

Izinhlobo ezimbili ezehluke kakhulu zenkinga

Isinyathelo sokuqala sokuphuma empikiswaneni ebambekile ukuthola ukuthi iwuhlobo luni lwempikiswano ngempela. Kunezimbili, futhi zicela izinto ezehluke ngokuphelele kuwe.

Inkinga exazululekayo imayelana nesimo. Inesimo nobabili eningasibona, futhi ndawana thile ngaphakathi kwayo kukhona impendulo esebenzayo. Ukuthi ubani obhukha udokotela wamazinyo. Ukuthi umsakazo ophethelwe ngezwi elingakanani ngemuva kweshumi. Ukuthi umama wakho uhlala ubusuku obathathu noma obuhlanu. Lezi zinkinga zingazwakala zishisa kulowo mzuzu, kodwa ukushisa kusengaphezulu. Uma senihlangene ohlelweni nobabili eningaphila ngalo, udaba lokuphi luhlala luxazululwe. Lungaphinde luvele futhi, kodwa aluvuli futhi lona kanye leli xhosha elidala isikhathi ngasinye.

Inkinga ehlala njalo ihlukile kuze kuye phansi. Ikhula kulokho enikuyo nobabili: umehluko ohlalayo esimilweni, esimeni sengqondo, kulokho ngamunye wenu akudingayo ukuze azizwe ephephile futhi esekhaya. Omunye wenu ufisa ukwenza izinto ngaphandle kohlelo kanti omunye udinga uhlelo. Omunye ufudumele futhi uyaxhumana nabantu, omunye ululama ekuthuleni. Omunye uchitha imali ukujabulela impilo manje, omunye uyonga ukuze azizwe ephephile kamuva. Akukho kwalokho okuyiphutha. Kumane kuwumehluko wangempela, ohlalayo phakathi kwezinhlelo ezimbili zezinzwa, futhi awukho umthamo wokuphikisana owuqothulayo. Ungakhuluma ngokuchitha imali iminyaka engamashumi amathathu bese usaba, ekugcineni, umchithi nomongi.

Ucwaningo luka-Gottman lwathola ukuthi lezi zinkinga ezihlala njalo zivela kuyo yonke imibhangqwana, kufaka phakathi nejabulayo. Umehluko phakathi kwemibhangqwana echumayo neyona engachumi akukhona ukuthi banazo yini lezi zinkinga. Wonke umuntu unazo. Kuyindlela abazithwala ngayo.

Kungani ukuzama "ukunqoba" kukwenza kube kubi kakhulu

Uma uphutha inkinga ehlala njalo uyithatha njengexazululekayo, uhlala ufinyelela emugqeni wokuphetha ongekho. Ingxoxo ngayinye iba omunye umzamo wokuyixazulula ekugcineni, wokwenza umlingani wakho avume ukuthi ubulungile bese eshintsha. Futhi ngenxa yokuthi umehluko ungowangempela futhi awuyi ndawo, wonke umzamo uyahluleka. Ukwehluleka kuyababa, ngakho ngesikhathi esilandelayo ungena ngokuqina kancane, uhlome kancane nakakhulu.

Lokho kuqina okuhamba kancane kunegama emsebenzini ka-Gottman: ukuvaleka. Ingxabano evalekile inomuzwa othile. Uyakhuluma ukhulume ungafinyeleli ndawo. Uqala ukuzizwa waliwe umuntu omthanda kunabo bonke. Isihloko siyeka ukuba yisihloko bese siba yindawo ebuhlungu, ecindezeleke kangangokuba uzilungiselela ngaphambi kokuba usiphakamise. Ngokuhamba kwesikhathi ukufudumala kuyaphuma. Uyeka ukuletha uhlekisa kukho, uyeka ukuletha ilukuluku, bese nobabili nimba ngokuqhubekayo emakhoneni enu. Uma ukushiywe kwedwa isikhathi eside ngokwanele, ukuvaleka akubhilizi nje udaba olulodwa. Kupholisa kancane ubudlelwano bonke njengoba nobabili niyeka ngokuthula ukuqondwa.

Ukuphunyuka akukhona isixazululo esingcono. Kuyingxoxo engcono. Umushwana ka-Gottman womgomo ukusuka "ekuvalekeni kuye engxoxweni," futhi injongo yaleyo ngxoxo cishe iyethusa ngokuthobeka kwayo. Awuzami ukuvumelana. Uzama ukukhuluma ngento ngaphandle kokulimazana, nokuqonda ukuthi isho ukuthini ngempela kumuntu ophambi kwakho.

Yini evame ukuba ngaphansi

Impikiswano ngokuchitha imali ayivamile ukuba mayelana nemali. Impikiswano ngokwephuza ayivamile ukuba mayelana newashi. Izimpi ezihlala njalo zivame ukuhlala phezu kwento ethambile, ithemba noma ukwesaba noma isidingo esibaluleke kakhulu komunye wenu nesomunye engakasiboni ngokugcwele.

Umbhali obhala ngalolu cwaningo ku-Psychology Today ukubeka ngokusobala: imibhangqwana iphikisana ngento ebonakalayo, imisebenzi yasekhaya noma ikhalenda, kodwa lezo zihloko eziphezulu zivame ukufihla isidingo esijulile ngaphansi. Umuntu oyedwa uzizwa inkululeko yakhe icindezelwa. Omunye uzizwa eyedwa, sengathi akabalulekile ngokweqiniso. Uma ulwa ngokuphezulu kuphela, uhlala ungahlangani nomunye, ngoba into yangempela yayingekho etafuleni.

Ngakho umbuzo owusizo kakhulu empini ephindaphindayo akuwona "sikuxazulula kanjani lokhu." Uthule kunalokho. Kungani lokhu kubaluleke kangaka kuwe? Wesaba ukuthi kuzokwenzekani uma kuhamba ngenye indlela? Lokhu kwakukukhumbuza ngani, ukhula? Ngaphansi komongi kuvame ukuba ingane eyabukela umndeni wayo uxhamazela imali. Ngaphansi komchithi kuvame ukuba umuntu owafunda ukuthi injabulo ibuthaka futhi kungcono uyithathe ngenkathi isekhona. Akekho oyedwa onephutha. Bangabantu ababili abanengqondo abavikela izinto ezimbili zangempela.

Indlela yokubhekana nempi ozohlala unayo

Ngeke wenze inkinga ehlala njalo inyamalale. Ungayenza ibe buhlungu kancane kakhulu ukuphila nayo. Izinto ezimbalwa ziyasiza ngempela.

  1. Yiqambe ngokuyiyo, ngokuzwakalayo, ndawonye. Kunesikhululo ekutsheni nje, "Angicabangi ukuthi sizoyixazulula lena, futhi angicabangi ukuthi kufanele." Ukuqamba impi njengehlala njalo kususa olunye uvalo kuyo. Uyeka ukuphatha umzuliswano ngamunye njengesimo esiphuthumayo bese uqala ukuwuphatha njengesimo sezulu esijwayelekile.
  2. Yiba nelukuluku ngaphambi kokuncenga. Ngokuzayo uma ivela, melana nokudonseka kokukholisa. Buza umbuzo owodwa wangempela ngokuthi kungani kubalulekile kubo, bese ulalela ngempela impendulo esikhundleni sokulayisha impendulo yakho. Uqoqa ulwazi ngomuntu omthandayo, hhayi ukwakha icala.
  3. Thulisa umzimba wakho kuqala. Lezi zingxoxo ziphakamisa uhlelo lwezinzwa ngokushesha. Uma inhliziyo yakho igqumela nemicabango yakho isincane futhi inonya, usulahlekelwe ukufinyelela kobuwena obungcono, futhi akukho okuhle okunqunywayo lapho. Kulungile ukuthi, "Ngifuna ukuqhubeka ngikhuluma ngalokhu, ngidinga nje imizuzu engamashumi amabili ukuzinza." Bese uzinza ngempela, uphinde ubuye.
  4. Bheka ukugqagqana okuncane. Awudingi ukuvumelana okugcwele. Udinga indawo ephakathi esebenzayo ehlonipha lokho ngamunye wenu angakwazi ukukudela. Thola ingxenye eyodwa ongeke ngempela ugobe kuyo, uqambe izingxenye lapho unendawo khona, bese wakha isivumelwano sesikhashana ezungeze lokho. Bese ubuyela kukho. Izinkinga ezihlala njalo zixoxiswana kabusha impilo yonke, hhayi zixazululwe kanye.
  5. Gcina uthando ekamelweni. Ukufudumala okuncane kushintsha konke ukushintshana. Isandla engalweni, uhlekisa oluncane olwabelwane ngokuthi le mpi seyibikezeleka kanjani, isikhumbuzo sokuthi nisethimbeni elilodwa ngisho nangenkathi ningavumelani. Imibhangqwana ephatha kahle lezi zinkinga yileyo ekwazi ukukhuluma ngento enzima ngaphandle kokulahlekelwa ubumnene.

Zivumele uthinteke kancane

Kukhona enye ingxenye ebamba konke lokhu ndawonye ngokuthula, futhi uGottman uyinika igama elicacile: ukwamukela ithonya. Kusho ukuhlala uvulekile ngempela embonweni womlingani wakho, uzimisele ukushintshwa kancane yilokho abakutshela kona, ngisho nasezindabeni lapho ungeke ulokothe uvumelane ngokugcwele. Kuwumehluko phakathi kokulalela ukuze uthole isici kulokho abakushoyo nokulalela ukuze ngempela ungenise okunye kwakho.

Lokhu kuzwakala kuthambile, futhi kuphambene nedrama. Kodwa kuthwele umthwalo. Uma uvumela umbono womlingani wakho ukuthi ukushukumise ngisho kancane, iphimbo lonke lempi ephindaphindayo liyashintsha. Bayeka ukuzizwa sengathi bakhuluma nodonga, okusho ukuthi akudingeki bakhulise ukuze bezwakale, okusho ukuthi akudingeki uzivikele. Impi iba ncane. Usewumongi nomchithi. Nimane ningabantu ababili ngamunye enza indawo yeqiniso lomunye, esikhundleni sabantu ababili ngamunye elinde omunye ukuthi ekugcineni azinikele.

Ukwamukela ithonya nakho kungumkhuba ongawakha. Ngokuzayo uma impikiswano endala iqala, zama ukuthola into eyodwa kulokho umlingani wakho akushoyo ongavumelana nayo ngokuqotho, bese uyisho ngaphambi kokusho okunye. "Uqinisile ukuthi ngiba nokugquma ngalokhu." "Kulungile, bengiqhelile." Ukuvuma okuncane, okunikezwa kuqala, kuvame ukuthambisa ingxoxo yonke ngendlela okungasoze kwenza ngayo umpikisho ohlakaniphile.

Akukho kulokhu okusho ukuthi wonke umehluko uyalungiseka, futhi akusho ukuthi kufanele wamukele ukuphathwa kabi. Ukudelela, ukulawula, nonya akuzona izinkinga ezihlala njalo ezizophathwa. Kuyizizathu zokuthola usizo noma zokucabanga kabusha ubudlelwano. Uhlaka lapha lolwabantu ababili abanenhliziyo enhle eyisisekelo abaqhubeka bebambeka kuwona lo mehluko oqotho.

Uma kufanele ungenise usizo

Ngezinye izikhathi impi ibivalekile isikhathi eside kangangokuba awukwazi ukuthola indlela yakho yokubuyela engxoxweni yangempela ngedwa. Isihloko sinobungozi, wonke umzamo uphetha kulona lodonga, futhi usuqale ukuzizwa njengabantu abahlala ndawonye abenzeka badabuke. Lokho akusona isahlulelo ngobudlelwano. Kuwuphawu lokuthi udaba seluqinile lwedlula lapho nobabili ningaluthambisa khona ngaphandle kwesandla.

Umelaphi omuhle wemibhangqwana wenza lolu hlobo lomsebenzi kanye, ekusiza ukukhipha ukubaba kwendaba ebambekile ukuze nikwazi ukukhuluma futhi. Uma isimo sakho somqondo siyingxenye yalokho okwenza ingxabano ibe nzima kangaka, uma uthwele ukukhathazeka, ukucindezeleka kwengqondo, noma amanxeba amadala avuka kulezi zikhathi, ukukhuluma nodokotela noma umelaphi wengqondo ngedwa kufanele nakho. Futhi uma ubudlelwano buke bakushiya uzizwa wethukile noma ungaphephile, lokho kudlula kakhulu ingxabano evamile, futhi ukufinyelela kochwepheshe noma ucingo lokweseka kuyinto enhle ongazenzela yona.

Imibhangqwana efika ekugcineni akuyona leyo eyathola umlingani ongenakungqubuzana. Yileyo eyafunda ukuphikisana ngayo kanye leyo nto endala ngobumnene obuncane obengeziwe emashumini eminyaka ngamanye. Ungamthanda umuntu ube usenempi engapheli. Abantu abaningi abathandanayo bayaba nayo.

Imithombo

Ngaphambi kokuba uhambe: igama ngokunakekela

KEEP CALM inikeza amathuluzi amahhala, afundisayo, okuzisiza. Lokhu akuseluleko lwezokwelapha, ukuxilongwa, noma ukwelashwa, futhi akuthathi indawo yokunakekelwa uchwepheshe. Uma kukhona lapha okuzwakala kunzima kunengcindezi evamile, kuyisinyathelo esinamandla nesifanele ukuxhumana nochwepheshe.

If you are in crisis or thinking about harming yourself, you are not alone. In the US, call or text 988 (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), text HOME to 741741 (Crisis Text Line), or call 911 in an emergency.