Amathiphu asheshayo
- Zibuze ukuthi yini, hhayi ukuthi kungani.
- Cela umuntu oyedwa omethembayo ukuthi akutshele iqiniso.
- Mbonge noma kubuhlungu.
Kukhona uhlobo oluthile lokuthula okulandela impendulo obungayilindele. Umuntu ukutshela ukuthi ubukeka ungenasineke emihlanganweni, noma ukuthi abantu bayazibamba uma bekanye nawe, noma ukuthi into obucabanga ukuthi ingamandla akho iyona ekhathaza ithimba lakho. Umzuzwana, umhlaba uyantenga. Umfanekiso wakho obulokhu uwuphethe awuhambisani nalowo abanye abantu ababelokhu bephila nawo.
Iningi lethu liyawazi lowo muzwa. Okunzima kakhulu ukukwamukela ukuthi kwenzeka kangakanani ngaphandle kokuba kube khona umuntu okhulumayo.
Isazi sengqondo uTasha Eurich sichithe iminyaka sitadisha lokhu neqembu laso locwaningo, sihlola izinkulungwane zabantu. Umphumela oyinhloko uyathobisa. Cishe amaphesenti angama-95 abantu bakholelwa ukuthi bayazazi. Uma uphinde ukukala ngempela, ngamaphesenti ali-10 kuya kwali-15 kuphela abazaziyo. Ngamanye amazwi, cishe wonke umuntu uhamba eqiniseka ukuthi uyazazi kodwa buthule engagxili endaweni efanele.
Leli gebe yilona ndikimba langempela lale ndaba. Ukuzazi kuzwakala kuthambile, kufana nento ongayibeka ebhodini lombono. Kodwa kusondele okuphambene nalokho. Yikhono elinquma ukuthi ngabe wonke amanye amakhono akho afika ngendlela oyihlosile yini, futhi yilona iningi labaholi elicabanga ukuthi baseluhlonzile kakade.
Izinhlobo ezimbili zokubona
Umsebenzi ka-Eurich udweba umugqa okufanele uwubambe. Kunezinhlobo ezimbili ezihlukene zokuzazi, futhi ukuba ngcono kolunye akukutsheli lutho ngolunye.
Olokuqala ngaphakathi: ukuqonda kwakho ngokucacile izimiso zakho, ukusabela kwakho, okufunayo, okukucunulayo, nalokho okuwuchwepheshe kukho ngempela. Lokhu ukubheka ngaphakathi. Yilokho abantu abavame ukukusho uma bethi "zazi."
Olwesibili ngaphandle: ukuqonda kwakho ngokunembayo indlela obonakala ngayo kwabanye abantu. Hhayi indlela othemba ukuthi ufika ngayo. Indlela ofika ngayo ngempela.
Okumangazayo ukuthi lezi zimbili azihambisani. Ungaba umuntu ozindla ngokujulile, obhala idayari njalo ekuseni, owazi kahle izinto ezikucunulayo, kodwa ube ungenalwazi neze lokuthi ithimba lakho likubona ubanda noma uthanda ukulawula. U-Eurich wathola isigaba sonke sabantu abanjena. Basewenzile umsebenzi wangaphakathi, ngakho baqiniseka ukuthi bayazazi, kodwa bayeqe ngokuphelele ingxenye engaphandle. Umphumela umuntu ozizwa ehloliwe kodwa, kubo bonke abamzungezayo, ongezwa kahle okwenzekayo.
Kunoma ubani oholayo, ingxenye engaphandle yiyona eluma. Izinhloso zakho zihlala ekhanda lakho. Umthelela wakho uhlala kwabanye abantu. Basabela kuphela kokwesibili.
Kungani ukukhushulwa esikhundleni kungenza lokhu kube kubi nakakhulu
Nakhu okuguquka ngokungakhululekile. Ungalindela ukuthi ukuzazi kukhule ngokuhlangenwe nakho nangobudala esikhundleni. Ubufakazi bukhomba enye indlela.
Ucwaningo luka-Eurich lwathola ukuthi abaholi abanamandla amakhulu nabasezikhundleni eziphakeme bavame ukweqisa ekulinganiseni amakhono abo, kanti abantu ababazungezile bavame ukubona igebe elikhulu, hhayi elincane. Kunendlela elula esemuva kwalokhu. Njengoba ukhwela ngokuphakeme, baba bambalwa abantu abazimisele ukukutshela iqiniso. Isikhundla sakho siqala ukukukhulumela. Impendulo eqotho iyoma khona kanye lapho uyidinga khona kakhulu, futhi ungakuthatha ukuthula njengokuvumelana.
Ngakho umholi uyaqhubeka, eqiniseka, kanti isithombe sangempela buthule siyaphuma ekubonakaleni. Amandla awagcini nje ngokukhuphukela ekhanda. Anciphisa ulwazi olufika ekhanda lakho kuqala.
Kubiza ini, futhi kufaneleke ngani
Uma ukuzazi kungekho, umonakalo awuqhaki. Uyintela eqhubekayo. Izinqumo zithathwa ngenguqulo ekhohlisayo yamaqiniso. Ukungqubuzana okufanayo kuyaqhubeka kubuya ngoba akekho oke waqamba ingxenye oyidlalayo kukho. Abantu abahle bayahamba ngezizathu abangaze bazisho ngokuzwakalayo.
Uma kukhona, izibalo ziyaphenduka. UDaniel Goleman, owabeka ubuhlakani bemizwelo ebalazweni, ubeka ukuzazi kwemizwelo esisekelweni saso sonke isakhiwo, ikhono okwakhelwa phezu kwalo amanye. Umsebenzi ovela ohlakeni lwakhe, owahlolwa yinkampani yezeluleko iKorn Ferry, wathola ukuthi abaholi ababenamandla ekuzazini kwemizwelo bavame ukuba namandla nakuwona wonke amanye amakhono obuholi, nokuthi amaqembu abo ayesebenza ngamandla amakhulu nangokusebenza okuqinile isikhathi esiningi. Abaholi ababengenakho babevame ukushiya isimo esibi ngemuva kwabo.
Lokho kuhambisana nento iningi lethu esike laba nayo ngasohlangothini lokwamukela. Abaphathi esasibasebenzela kahle kakhulu babengavamile ukuba ngabahlakaniphile kakhulu noma abaqiniseke kakhulu. Kwakuyilabo ababewazi amagcaki abo, ababengasho ukuthi "leyo yindawo yami ebuthaka" ngaphandle kokuthuthumela, ababengakwenzi ukuthi ulawule izindawo zabo abangaziboni ngaphezu komsebenzi wakho wangempela.
Ungakwakha kanjani ngempela
Ukuzazi akubona ubuntu obunikwa bona. Kungumkhuba, futhi kuyakheka. Izinto ezimbalwa ezenza umehluko ngempela:
- Zibuze ukuthi "yini," hhayi ukuthi "kungani." Lokhu kungenye yezinto eziwusizo kakhulu ezatholwa u-Eurich. Uma into ihamba kabi bese uzibuza ukuthi *kungani* (kungani nginje, kungani ngisabele kanjalo), uvame ukungena ezindabeni nasekuzivikeleni kunokuthi ufune iqiniso. Faka esikhundleni *yini*. "Bekwenzekani kimi ngalowo mzuzu? Yini efana kulezi zimo? Yini engifuna ukuyenza ngendlela ehlukile?" Imibuzo ethi *yini* ikugcina ubheke phambili futhi imisa ukucabangisisa okungapheli ngaphambi kokuqala.
- Yiya uyofuna umbono ovela ngaphandle ngamabomu. Ukuzindla ngaphakathi kuphela kuyikamelo lokuduma kwezwi. Udinga inani elincane labantu abazokutshela into engemnandi, futhi kufanele ukwenze kuphephe kubo ukuba bakwenze. Khetha ababili noma abathathu obethembayo. Buza into ecacile, hhayi "ukhona umbono?" kodwa "iyiphi into eyodwa engiyenzayo eyenza kube nzima ukusebenza nami?" Bese uhlala nempendulo kunokuzivikela kuyo.
- Buka igumbi, hhayi wena wedwa. Umthelela wakho uvela ekuziphatheni kwabanye abantu. Ngabe abantu bayathula uma ungena? Bayeka yini ukukulethela izinkinga? Bayachaza ngokweqile, noma bagijime ukuvuma? Igumbi liyisibuko. Funda ukulifunda.
- Qamba amaphethini akho ngaphambi kokuba akulawule. Qaphela izimo eziphindaphindayo ezikususa endaweni yakho, njengohlobo oluthile lokuphikiswa, ukuphazanyiswa, noma umuntu othile. Awukwazi ukulawula ukusabela ongakuboni kufika. Ukukuqamba kuwuhhafu womsebenzi.
- Yenza impendulo ibekezeleleke. Abantu bazoqhubeka bekutshela iqiniso kuphela uma kubahambela kahle uma bekwenza. Bonga umuntu okutshele into enzima, noma ibuhlungu. Ikakhulukazi ngaleso sikhathi. Indlela osabela ngayo empendulweni eyodwa eqotho inquma ukuthi uyoke uthole eyesibili yini.
Akukho kulokhu okudinga ukuhlehla noma ukushintsha ubuntu bakho ngokuphelele. Yimikhuba emincane, ephindaphindekayo. Inhloso akusikho ukufika komuntu oqedile, owaziwa ngokugcwele. Lowo muntu akekho. Inhloso ukugcina igebe eliphakathi kwalowo ocabanga ukuthi unguye nalowo oyinguye ngempela lingakhuli ebumnyameni.
Iphuzu elithambile ngaphambi kokuba uyozingela amaphutha
Isexwayiso esisodwa, ngoba lolu uhlobo lwekhono olungonakala. Ukuzazi kuhloselwe ukukwenza ucace, hhayi ukukunika induku ebukhali yokuzishaya ngayo. Uma ukubhekisa ukunaka kwakho ngaphakathi kuvame ukukhiqiza uhlu lwakho konke okungalungile ngawe, lokho akubona ukuqonda. Yikucabangisisa okungapheli okugqoke izingubo zokuqonda, futhi kuvame ukwenza abantu bakhathazeke kakhulu babe nomsebenzi ongenampumelelo, hhayi omuhle.
Umgomo uwukuthembeka, hhayi ukuba lukhuni. Uzama ukuzibona ngendlela umeluleki omuhle angakubona ngayo, unamehlo acacile ngamagebe, kodwa ngokuyisisekelo useceleni kwakho. Uma indlela ozifunda ngayo ngaphakathi ibilokhu ikujezisa ngokungayeki isikhathi eside, noma uma ukubheka ngaphakathi kukuwisela endaweni emnyama, kufanele ukhulume ngakho nodokotela wengqondo. Ukuzazi okucacile nokuzwelana nawe akuphambananga. Abantu abakhula kakhulu ngokuvamile banakho kokubili.
Qala kancane. Buza umuntu oyedwa umbuzo owodwa oqotho kuleli sonto, futhi ulalele ngempela impendulo. Yiso sonke isiqalo saso.
Sources
- Harvard Business Review, What Self-Awareness Really Is (and How to Cultivate It) (Tasha Eurich)
- Korn Ferry, What is Emotional Self-Awareness?
- University of Chicago Harris School of Public Policy, High-Performing Professionals Run on Self-Awareness