Skip to main content
Ingabe usenkingeni noma ucabanga ukuzilimaza? Awuwedwa. Thola ucingo losizo →
Nikela

UKUZIHOLA · UKUZILAWULA

Ukuzilawula Ngesikhathi Sangempela

Ikhono elihlukanisa abaholi abazinzile kulabo abasabela ngokushesha akukhona ukungazizwa neze ukushisa. Yilokho abakwenzayo emizuzwaneni emine noma emihlanu ngemva kokuba kushaya. Nasi okwenzekayo kuleyo mizuzwana, nendlela yokuyisebenzisa kahle.

Isakhiwo eside sezitini esinamawindi nesizinda sesibhakabhaka

Isithombe sithathwe ngu-Praswin Prakashan ku-Unsplash

Amathiphu asheshayo

  • Ukuphefumulela ngaphandle okukodwa okude ngaphambi kokuba uphendule.
  • Zitshele buthule ukuthi, ngisanyakaziswe njengamanje.
  • Vumela umlayezo oshisayo uhlale ngaphambi kokuwuthumela.

Ngokuvamile kufika ngaphambi kokuba unqume noma yini. Umuntu usho into engalungile emhlanganweni, kufike umlayezo obungawulungele, uhlelo obuluqhelekela lucwilwe phambi kwabantu, futhi umzimba wakho uphendula kuqala. Ukushisa esifubeni. Ukuqina ngemuva kwamehlo. Umuzwa ozumayo, oqinisekile wokuthi udinga ukuphendula khona manje.

Lowo muzwa uyilo mzuzu okuncika kuwo yonke into. Hhayi i-imeyili oyithumela ekugcineni noma into oyisho ekugcineni, kodwa igebe elingaphambi kwakho. Ngoba kulelo gebe usebenzisa ingxenye endala kunazo zonke, esheshayo yobuchopho bakho noma usuthole indlela yokubuyela kuleyo ngxenye ekwazi ukucabanga ngempela. Abaholi akubona abantu abangazizwa neze lowo mfutho. Bangabantu abafunde ukuthi benzeni emizuzwaneni ngemva kwawo.

Leli yikhono. Lingazejwayezwa, futhi lithembeka kakhulu njengoba ulisebenzisa kaningi. Nakhu okwenzekayo, nendlela yokuba ngoshaya emhlolweni engxenyeni ebalulekile.

Cabanga ngenye inguqulo yalo mzuzu. Ozakwenu ukusika phakathi ekubuyekezweni bese ethi uhlelo lwakho ngeke lusebenze, phambi kweqembu lonke, enokwedelela okuncane ezwini lakhe. Ubuso bakho buyafudumala. Umusho usuvele wakheka, lowo obuyisela endaweni yabo. Ungazizwa igumbi lilindile. Noma yini eyenzeka ngokulandelayo, umhlangano, ubudlelwano, indlela abantu abakubona ngayo, kunqunywa ekuphefumuleni okulandelayo noma kabili. Yilelo lizwe okumayelana nalo lokhu. Hhayi izinkulumo ezinkulu. Isinqumo esincane, esisheshayo, esiyimfihlo sokuthi uhlangabezana kanjani nokuzuma.

Imizuzwana emihlanu oqhubeka uyilahla

Uma into ibonakala njengosongo, uhlelo lwesixwayiso lobuchopho bakho luyavutha ngaphambi kokuba ukucabanga kwakho kufike. Isakhiwo esincane esibizwa nge-amygdala siphawula ingozi bese siqala uchungechunge, i-adrenaline ne-cortisol, inhliziyo esheshayo, ukugxila okuqinile kunoma yini ezwakala iyinkinga. Lolu hlelo lusheshayo ngamabomu. Luthuthuke ukuze lukususe endleleni yezinto ezingakubulala, futhi alulindi ikomiti.

Inani ukuthi ubuchopho bakho obucabangayo, i-prefrontal cortex engemuva kwesiphongo sakho, buthula ncamashi lapho ukufuna kakhulu buzwakale. Yingakho impendulo ebukhali ingazwakala ilungile ngokuphelele ngaleso sikhathi kodwa ibonakale ihlanya kancane ngemva kwehora. Ubungezona wena. Ubuyisixwayiso sakho.

Akukho kulokhu okuyiphutha lesimilo. Yindlela yokuxhumeka esinayo sonke. Okushintshayo kusuka komunye umuntu kuye komunye ukuthi ngabe bakhe indlela yokwakha ibhuloho phakathi komfutho nempendulo. Lelo bhuloho lifushane. Imizuzwana embalwa, ngokuvamile. Elide ngokwanele ukwenza into eyodwa ncamashi ewusizo ngaphambi kokuba wenze, uma wazi ukuthi iyini into ewusizo.

Kuqambe, bese wehlisa umsindo

Isenzo esisodwa esithembeke kakhulu futhi siyisona esithule kakhulu. Beka umuzwa emazwini.

Lokhu kuzwakala kulula kakhulu ukuba kwenze noma yini. Akunjalo. Ocwaningweni olwaziwayo lwase-UCLA, uMatthew Lieberman nozakwabo babuka ubuchopho babantu ngenkathi bebheka ubuso obunemizwa. Lapho ababambe iqhaza befaka igama emzweni, bawubiza ngokuthi uthukuthele, noma wesaba, impendulo ye-amygdala yehla, kwathi indawo ye-prefrontal cortex yasebenza esikhundleni salokho. U-Lieberman wakuchaza njengokushaya amabhuleki empendulweni yakho yemizwa. Ukuqamba into ngokwako yisenzo esincane sokuzilawula.

Awukusho ngokuzwakalayo. Ukusho kuwe ngokwakho, ngokusobala. "Ngithukuthele njengamanje." "Lokho kungihlabile." "Ngiyesaba ukuthi lokhu kuzohlakazeka." Inhloso akukhona ukuzikhulumela uphume emzweni noma ukwenza sengathi umncane kunalokhu ayikho. Inhloso ukuthi isenzo sokuwuchaza sibeka ummango omncane phakathi kwakho nawo, futhi kulowo mmango uthola ingxenye yokwahlulela kwakho ibuye.

Isazi sengqondo uSusan David, obhala ngalokho akubiza ngokuthi i-emotional agility, wenza iphuzu elihlobene. Imizwa iyimininingwane, hhayi imiyalo. Umfutho esifubeni sakho ukutshela ukuthi kukhona okubalulekile. Awukutsheli ukuthi wenzeni ngakho. Ukuqamba umuzwa yindlela oqala ngayo ukufunda imininingwane esikhundleni sokuqhutshwa yiyo.

Khipha umzimba wakho esixwayisweni

Nayi inkinga ngokuqamba kuphela. Uma isixwayiso sizwakala kakhulu, amazwi anzima ukuwafinyelela. Awukwazi ukucabanga uze ufike ekuzoleni ngenkathi umzimba wakho usakholelwa ukuthi usengozini. Ngakho enye ingxenye yokuzilawula ngesikhathi sangempela ingeyomzimba, futhi isheshayo kunalokho obekulindele.

Ithuluzi elisebenza kakhulu esilaziyo ukuphefumulela ngaphandle kanye okude. Uma uphefumulela ngaphandle kancane, uvula kancane igatsha elizolisayo lesimiso somuzwa wakho, ingxenye enciphisa isivinini senhliziyo yakho itshele umzimba wakho ukuthi isimo esiphuthumayo siyadlula. Inguqulo ethile yalokhu yavivinywa e-Stanford. Abacwaningi kuhlanganise noDavid Spiegel no-Andrew Huberman benza abantu bazejwayeze i-cyclic sighing, ukuphefumula kabili ngamakhala kulandelwe ukuphefumulela ngaphandle okude, okuhamba kancane ngomlomo, imizuzu emihlanu ngosuku enyangeni yonke. Lelo qembu labika isimo somoya esingcono nezinga eliphansi lokuphefumula uphumule kunabantu abenza i-mindfulness meditation elinganayo. Umphumela wakhula ngamaviki.

Awudingi imizuzu emihlanu ekushiseni komhlangano. Udinga ukuphefumula okukodwa. Iphethini yiyona eyenza kusebenze, hhayi ubude besikhathi:

  1. Phefumulela ngamakhala akho, bese uthatha ukungcaka okuncane kwesibili komoya phezu kwako ukugcwalisa amaphaphu akho ngokuphelele.
  2. Kukhiphele ngaphandle kancane ngomlomo wakho, kuze kuphele, isikhathi eside kunokuphefumulela ngaphakathi.
  3. Qaphela amahlombe akho ehla. Lokho kuwuphawu olufikayo.

Kwenze kanye bese uthenge umzuzwana. Kwenze kabili noma kathathu bese uvame ukwehla ngokwanele ukukhetha isenzo sakho esilandelayo esikhundleni sokusidubula. Lokhu akubonakali. Akekho ngaphesheya kwetafula ozokwazi ukuthi usanda kuzizinzisa.

Ukuqamba nokuphefumula kusebenza ndawonye kangcono kunanoma yikuphi okwenzayo kokukodwa. Ukuphefumula kuthulisa umzimba ngokwanele ukuze amazwi afinyeleleke futhi. Amazwi anika umzimba osuzolile okuthile okumele akwenze ngalo mzuzu ngaphandle kokuzicabela. Empeleni kucishe kube ukunyakaza okukodwa: ukuphefumulela ngaphandle okuhamba kancane, ukuthula okuthi "kulungile, nginyakazisiwe," futhi usuvele ususendleleni encane yokubuyela kuwe.

Yakha ukuma ngamabomu

Ukuqamba nokuphefumula kokubili kuhlala ngaphakathi komkhuba omncane ofanayo: ukungaphenduli ngokushesha. Cishe akukho lutho emsebenzini oludinga ngempela impendulo emizuzwaneni emibili elandelayo, kodwa yilapho okuningi kokulimala kwenzeka khona.

Izindlela ezimbalwa zokwenza ukuma kube okuzenzakalelayo, ukuze kube khona uma umfutho ushaya:

  • Yiba nomusho wokubamba isikhathi ulungele. Okuthile ongakusho ngenkathi ubuchopho bakho obucabangayo bubuya. "Ake ngihlale nalokho umzuzwana." "Nginike umzuzwana ngicabangisise ngalokhu." Kukuthengela isikhathi futhi, uma kushiwo ngokuzola, kufundeka njengokuzola kunobuthakathaka.
  • Yenza umthetho ngempendulo eshisayo. Nquma manje ukuthi noma yini ebhalwe ngenkathi yomfutho womuzwa ilinda ngaphambi kokuthunyelwa. Yibhale uma udinga ukuyikhipha emzimbeni wakho, bese uyishiya efolodeni uze upholise. Inguqulo obungayithumela emizuzwini eyishumi cishe njalo ingcono kunaleyo obungayithumela manje.
  • Nquma ukuthi ufuna ukuba ngubani ngaphambi komzuzu, hhayi ngesikhathi sawo. Kunzima kakhulu ukwenza ngokwezindinganiso zakho phakathi nomfutho kunokukhumbula isinqumo osuvele wasenza. Uma usunqume ngomzuzu ozolile ukuthi awubabeki icala abantu phambi kwabanye, ukuthi ubuza umbuzo ngaphambi kokucabanga, unokuthile okuzinzile ongabuyela kukho kunanoma yikuphi okwenzeka uzizwa ngakho.
  • Ziqinise emzimbeni wakho uma ungakwazi ukuthola amazwi. Izinyawo zicabe phansi, isandla siphumule etafuleni, isisindo sizinza esihlalweni. Ukuthintana okulula ngomzimba nokuthile okuqinile kusiza ukukukhipha ekujikelezeni bese kukubuyisela egumbini.

Kungani igebe libalulekile kangaka

Kukhona isizathu sokuthatha lokhu ngokuzimisele ngaphandle kokuzigcina ungaphumi enkingeni. Abantu abakuzungezile bafunda isimo sakho njalo, ngokuvamile bengazi, futhi bathatha izikhombiso zabo kuso. Uma uhlangabezana nokuhlehla ngokushisa, awuzwa nje umfutho, uyawusakaza, futhi igumbi liyaqina nawe. Uma uhlangabezana nokuhlehla okufanayo ngokuphefumula nokubuza umbuzo wangempela, unika wonke umuntu uphawu oluzinzile ukulandela.

Imizuzwana embalwa oyichitha uzilawula, ngakho-ke, ayikho ngeyakho kuphela. Ibeka izinga lokushisa kunoma ngubani obukayo. Iqembu elibona umholi walo ehlala efinyeleleka ngaphansi kwengcindezi lifunda ukuthi izikhathi ezinzima zingasindeka lapha, ukuthi bangakulethela inkinga ngaphandle kokuzilungiselela ukuqhuma. Yilolo hlobo lokwethembana olungabonakali kunoma yisiphi ideshubhodi futhi lubaluleke ngaphezu kwezinto eziningi ezibonakalayo.

Uma uphelelwa noma kunjalo

Uzokwenza, kwesinye isikhathi. Wonke umuntu uyakwenza. Umgomo bewungakaze ube ngumuntu ongasabeli neze. Lowo muntu akekho, futhi ngokuqotho ubungeke ufune ukumsebenzela.

Okubaluleke kakhulu yilokho okwenzayo ngemva kwalokho. Ucwaningo ngabaholi namaqembu abo luqhubeka lufika kokutholakele okufanayo: akukhona ukungabikho komuzwa onzima okwakha isimo esihle, kodwa yindlela lowo muzwa onzima ophathwa ngayo. Umholi ongathi "bengibukhali kuwe ngaphambili futhi lokho bekungalungile, ngiyaxolisa" wenza okuthile okunamandla. Bakhombisa abantu ababazungezile ukuthi umzuzu omubi akusona isiphetho somhlaba, ukuthi ungaqanjwa futhi ulungiswe. Lokho kubaluleke ngaphezu komdlalo wokuzola njalo, abantu abavame ukuwuzwa ukuthi ungumdlalo kunoma kanjani.

Ngakho uma uqhuma, kuqambe, kwamukele, bese ubuya. Ukulungisa kuyingxenye yekhono, hhayi uphawu lokuthi wehlulekile kulo.

Amazwana ngezinsuku ezinzima kakhulu

Ukuzilawula ngesikhathi sangempela okwemifutho evamile, umhlangano oba nokungqubuzana, umlayezo ofike ngendlela engalungile. Liyikhono elingempela elibalulekile futhi lizokusiza empilweni yakho yonke yokusebenza. Akulona ukwelashwa kwento enkulu.

Uma uthola ukuthi imifutho ifika njalo, ukuthi uthukuthela kalula ngendlela engazwakali njengawe, ukuthi intukuthelo noma ukwesaba kuchichima kungena ebuthongweni bakho noma ekhaya lakho noma kubantu obakhathalelayo, lokho kufanele ukuthathe ngokuzimisele hhayi ukubambelela wedwa. Kuyafana uma usebenzisa wonke amandla akho ukuze uzibambe uphelele usuku lonke. Udokotela noma umelaphi angakusiza uqonde ukuthi yini ekushayelayo bese ekunika ukwesekwa okuthi indlela yokuphefumula ayizange yakhelwe ukukunikeza. Ukufinyelela kulolo sizo akukhona ukwehluleka kokuzilawula. Kungenye yezinto ezicabangela kahle umuntu angazenza.

Igebe eliphakathi komfutho nempendulo ngelakho. Abantu abaningi abalokothi baqaphele ukuthi banalo. Uma usuqaphela, lihlala nawe, imizuzwana embalwa ethule ongayisebenzisa, kaninginingi, ukuze uhlale ngumuntu ofuna ngempela ukuba nguye lapho kunzima kakhulu.

Imithombo

Ngaphambi kokuba uhambe: igama ngokunakekela

KEEP CALM inikeza amathuluzi amahhala, afundisayo, okuzisiza. Lokhu akuseluleko lwezokwelapha, ukuxilongwa, noma ukwelashwa, futhi akuthathi indawo yokunakekelwa uchwepheshe. Uma kukhona lapha okuzwakala kunzima kunengcindezi evamile, kuyisinyathelo esinamandla nesifanele ukuxhumana nochwepheshe.

If you are in crisis or thinking about harming yourself, you are not alone. In the US, call or text 988 (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), text HOME to 741741 (Crisis Text Line), or call 911 in an emergency.