Amathiphu asheshayo
- Kusho ngokusobala: ngiyasikhumbula ukuba yithi muva nje.
- Qaphela ukwedelela, ikakhulukazi ukuphosa amehlo.
- Cabanga ngonyaka ozayo, uqaphele uvalo noma ukukhathala nje.
Kwamanye amasonto, ungalizwa ibanga phakathi kwenu. Izingxoxo zihlala ezinhlelweni. Amahlaya awasebenzi, noma awafiki nhlobo. Uzithola uzilolongela izikhalazo lapho ugeza. Futhi ngaphansi kwakho konke kuhlala umbuzo ongafuni kahle ukuwubuza ngokuzwakalayo: ngabe lokhu kuyisikhathi esibi nje, noma kukhona okungalungile ngempela?
Lowo mbuzo uvamile kunalokho abantu abakuvumayo. Bonke ubudlelwano obuhlala isikhathi eside ngokwanele budlula ezikhathini ezizwakala zibanda, zikhathele, noma zibhajwe. I-NHS ikubeka ngokusobala: ukungavumelani kujwayelekile, futhi impilo ingasishiya noma yimuphi wethu sicasukile, sishesha ukucasuka, noma sihoxile isikhashana. Isikhathi esinzima akusona isigwebo. Kodwa futhi akusilo ize, futhi ukwenza sengathi asikho kuyivelakancane ukusiza. Ikhono elifanele ukuba nalo ukufunda umehluko ngokwethembeka, ukuze usabele kulokho okukhona ngempela esikhundleni sokwesaba kwakho okubi kunakho konke ngakho.
Isikhathi esinzima sivame ukubukeka kanjani
Iningi lezikhathi ezinzima linesakhiwo esifanayo. Kukhona imbangela ongayikhomba, ngisho noma ungayiqaphelanga ekuqaleni. Ingane entsha. Ikota enzima emsebenzini. Umzali ogulayo. Ukuthutha. Izinyanga zobuthongo obungobuhle. Ubudlelwano abukavuthuluki kangako kunokuthi busebenza ngomusi, ngoba nobabili ninjalo.
Izimpawu ezimbalwa zokuthi usesikhathini esinzima kunokuba usephethinini:
- Usakwazi ukucabanga omunye umuntu eseceleni kwakho. Ngisho lapho ukhungathekile, ingxenye ethile yakho icabanga ukuthi naye ufuna ubudlelwano busebenze.
- Ukungqubuzana kunesikhathi saso. Kwaqala ngesikhathi sengcindezi ethile futhi ungacabanga kudamba lapho ingcindezi idamba.
- Usalungisa. Uyacasuka, bese kamuva uyathamba. Umuntu othile uyaxolisa. Usuku luphela lungcono kancane kunokulwa okwakwenzekile.
- Uyabakhumbula. Ibanga lizwakala njengokulahlekelwa, hhayi impumuzo.
Uma iningi lalokho liyiqiniso, into ocishe uyidinga ukuphumula, isikhathi, nezingxoxo ezimbalwa eziqotho, hhayi isimo esiphuthumayo. Izikhathi ezinzima zisabela kahle ekunakekelweni okuvamile: ubuthongo obengeziwe, ingcindezi encane, i-date yangempela, ukusho ngokuzwakalayo ukuthi izinto bezizwakala zinzima muva nje. I-American Psychological Association iphawula ukuthi imibhangqwana emane ibuzana njalo, ngisho imizuzu embalwa ngosuku ngokuthile okungaphezu kwemisebenzi yasekhaya nezinhlelo, ivame ukuhlala ixhumene kakhulu isikhathi eside. Izikhathi eziningi ezinzima zivalwa nje ngabantu ababili abaphendukelana ngamabomu.
Yini ekhomba okuthile okujulile
Umbuzo onzima kakhulu ngowokuthi lapho inkinga ingamayelana nengcindezi nhlobo, kodwa imayelana nendlela nobabili eniphathana ngayo. Lapha abacwaningi basinike into enosizo ngempela.
Isazi sengqondo uJohn Gottman sachitha amashumi eminyaka sibuka imibhangqwana iphikisana elabhorethri silandelela okwenzeka kuyo eminyakeni kamuva. Sathola ukuthi okuqukethwe empikiswaneni akubalulekile kangako kunesitayela sayo. Imikhuba emine ethile yavela ngokwethembeka kangaka ebudlelwaneni obaphela kamuva kangangokuthi sayibiza ngokuthi Abagibeli Bamahhashi Abane: ukugxeka, ukwedelela, ukuzivikela, nokuvimba inkulumo.
Inguqulo esheshayo, ngoba umehluko yiwo wonke umongo:
Ukugxeka
Akusona isikhalazo ngento abayenzile, kodwa ukuhlasela komuntu abayikho. Ukuthi "Ukhohlwe ukushaya ucingo" kuyisikhalazo. Ukuthi "Awulokothi ucabange ngomunye umuntu ngaphandle kwakho" kungukugxeka. Enye imayelana nesenzakalo. Enye iyicala elibhekiswe esimilweni sabo.
Ukwedelela
Yilokhu okunzima. Ukwedelela kungukugxeka okunokwenyanya phezulu: ukuklolodela, ukuthuka ngamagama, ukubhinqa, ukuphosa amehlo. UGottman wathola ukuthi ukwedelela, ngaphezu kwanoma yini enye, kwakuyisibikezelo esisodwa esikhulu sokuthi umbhangqwana uzohlukana. Kutshela umlingani wakho ukuthi usuyekile ukumbona njengolingana ofanele inhlonipho. Uma lokhu kuphila ebudlelwaneni bakho, kuthathe njengento ebucayi.
Ukuzivikela
Ukuhlangabezana nakho konke ukukhathazeka ngokuhlasela okuphindiselayo noma izaba, ngakho akukho lutho umlingani wakho aluvezayo olufika kahle. Kuyaqondakala. Kusho futhi ukuthi izinkinga azixazululeki ngempela, zimane ziphindwa ziphikiswane ngazo.
Ukuvimba inkulumo
Ukuzivala uthule. Izindonga zikhona, amehlo akwenye indawo, akukho mpendulo. Ngokuvamile yilokho umuntu akwenzayo lapho egcwele futhi ekhungethwe, kodwa kolwamukelayo kufundeka njengomnyango ovalayo.
Nasi isizathu sokuthi kungani lokhu kubalulekile embuzweni oze nawo. Isikhathi esinzima ubudlelwano obungaphansi kwengcindezi. Inkinga yangempela ubudlelwano lapho lawa maphethini amane esengenile azakhela ikhaya, lapho evela noma yini enilwa ngayo ngempela. Izikhathi ezinzima ziyadlula. Amaphethini ayaqina, ngaphandle uma kukhona okuwashintshayo.
Imibuzo embalwa eqotho ongahlala nayo
Awudingi ukuxilongwa. Udinga ukufunda okucacile kakhulu. Eminye imibuzo evame ukusika enkungwini:
- Uma ngicabanga ngathi ngonyaka ozayo kungashintshi lutho, ngizwa uvalo noma ukukhathala nje? Ukukhathala ngokuvamile kusho isikhathi esinzima. Uvalo lufanele ukululalela.
- Ingabe sisakwazi ukulungisa emva kokulwa, noma imizwa emibi imane inqwabelane ingakhulunywa?
- Ingabe ngisabahlonipha, futhi ngizizwa ngihlonishwa? Uthando lungehla lubuyele. Inhlonipho yiwo udonga oluthwala umthwalo.
- Ingabe ibanga limayelana nokuthile okwenzeka kithi, noma limayelana nendlela esiba ngayo komunye nomunye?
- Ingabe ngingaveza inkinga bese izwakala, ngisho ngokungaphelele?
Awekho amaphuzu lapha. Kodwa uma izimpendulo zakho ziqhubeka zikhomba endleleni eniphathana ngayo esikhundleni sengcindezi edlulayo ethile, lokho kuwuphawu lokukuthatha njengento ebucayi ngenkathi kusasebenzeka.
Ukuthi ungenzani ngempela ngakho
Ngesikhathi esinzima, qala ngokuncane futhi qala masinyane. Sho ingxenye ethulile: "Besizizwa sikude muva nje, futhi ngiyasikhumbula." Vikela isikhathi esincane esingamayelana nohlu lwezinto ozozenza. Thola ubuthongo nosekelo ingcindezi eyisisekelo eyakwentshontshela khona. Isikhathi esiningi, ukuphendukelana izikhathi ezimbalwa ngamabomu kwenza okuningi kunanoma yisiphi isenzo esikhulu.
Ngephethini elijulile, isinyathelo yiso leso imibhangqwana evame ukusiphambanisa: ungalindi. Umbhangqwana ovamile uvumela izinkinga ziqhubeke iminyaka ngaphambi kokufinyelela usizo, okuthi ngaleso sikhathi amaphethini asegxile kakhulu. Ukwelulekwa kwemibhangqwana akusiyo uphawu lokuthi ubudlelwano bakho behlulekile. Kuyigumbi lokwakha amakhono, futhi umeluleki omuhle angafundisa amakhambi aqondile alawo maphethini amane, izindlela ezimnene zokuphakamisa ukukhathazeka, ukuthatha umthwalo esikhundleni sokuzivikela, ukwakha kabusha inhlonipho. I-APA ikhomba ukuthi ukufunda la makhono, ngokwelulekwa noma ngisho ngemfundo yobudlelwano ehlelekile, kwehlisa ngokukalekayo amathuba okuthi umbhangqwana uhlukane. Ungahamba nawedwa futhi. Ukusebenza ekusabeleni kwakho kushintsha umdanso kungakhathaliseki ukuthi umlingani wakho uza nawe noma cha.
Uma kukhulu kunesikhathi esinzima
Umugqa owodwa ongamayelana nokufunda izimpawu ezizingelezayo. Uma kukhona udlame lomzimba, izinsongo, ukwesabisa, ukuziphatha okulawulayo, noma uzizwa wesaba ekhaya lakho, lokho akusona isikhathi esinzima futhi akusiyo indaba yokuxhumana enizoyisebenzela ndawonye. I-NHS ikusho ngokusobala: kulungile ukushiya ubudlelwano obungezwakali bulungile noma obulimaza inhlalakahle yakho, futhi kukhona usizo olukhethekile lokuhlukumezeka oluhlukile emsebenzini ovamile wemibhangqwana. Ukuphepha kwakho kuza kuqala, njalo, futhi ukufinyelela kolo hlobo losizo kuwuhlobo lwakho lwamandla.
Ubudlelwano obuningi abukuleyo ndawo. Obuningi bukwenye indawo maphakathi ejwayelekile, bukhathele futhi buguguleke kancane, bubuza umbuzo ofanele ngabo. Uma lowo unguwena, iqiniso lokuthi unaka nhlobo luwuphawu oluhle. Abantu abaqaphela ibanga bese benquma ukwenza okuthile ngalo ngokuvamile abantu ubudlelwano babo obufanele umzamo. Awudingi ukuba usukuqedile ukukucabanga namuhla. Udinga nje ukuphendukela kukho esikhundleni sokufulathela.
Imithombo
- American Psychological Association, Happy couples: How to keep your relationship healthy
- The Gottman Institute, The Four Horsemen: Criticism, Contempt, Defensiveness, and Stonewalling
- NHS, Maintaining healthy relationships and mental wellbeing