Amathiphu asheshayo
- Siqambe ngokuthula: Nginesikhwele njengamanje.
- Linda imizuzu engamashumi amabili ngaphambi kokuthi usho okuthile.
- Cela ukuqinisekiswa, hhayi ukuthi bayeke.
Othile uhleka isikhathi eside kancane ehlekisweni lothandana naye. Igama lomngane liyaqhubeka livela. Ubona izithombe ezimbili obungabizwanga kuzo, bese kukhona iconsi elincane eliyibandayo eliwela esiswini sakho. Ubungahlelile ukuzwa lutho. Umuzwa ufike ngokwawo, usuphelele, futhi manje uhambisa umbono engqondweni yakho.
Lokho yisikhwele. Cishe wonke umuntu uyasithola. Singenye yemizwa ejwayeleke kunayo yonke, futhi singenye yaleyo okusihlazo kakhulu ukuyivuma ngokuzwakalayo, okuyikho kanye okwenza sivame ukwenziwa esikhundleni sokukhulunywa ngaso. Abantu bahlola amafoni. Bathula babande. Baqala ingxabano ngenye into ehluke ngokuphelele. Umuzwa uqobo lwawo akuyona inkinga. Esikwenza ngawo yikho okuvame ukuba yinkinga.
Le ndatshana imayelana nokuqonda ukuthi yini isikhwele, kungani sikubamba ngendlela esikubamba ngayo, nokuthi ungasisho kanjani ngempela komunye umuntu ngaphandle kokuba ingxoxo iphenduke inkantolo.
Isikhwele nomona akufani
Sisebenzisa la magama ngokushintshana, kodwa akhomba ukwesaba okubili okuhlukene. Umona ukufuna into othile anayo, umsebenzi wakhe, ukukhululeka kwakhe, ubudlelwano bakhe. Isikhwele ukwesaba ukulahlekelwa into osuvele unayo uyilahlekele komunye umuntu. ICleveland Clinic idweba umugqa ngokucacile: umona umayelana nokuzuza; isikhwele simayelana nokuvikela. Uma unesikhwele, ingxenye ethile yakho isinqume ukuthi into oyazisayo isengcupheni.
Lokho kufanele uhlale nakho, ngoba kubukisa isipiliyoni sonke ngendlela entsha. Umbani wesikhwele, ngaphansi, uwuphawu lokuthi uyakhathala. Awunasikhwele ngezinto ongazikhathaleli. Inkinga iqala lapho i-alamu ikhala kakhulu futhi kaningi kunalokho isimo sangempela esikufunayo.
Kungani sishaya kanzima kangaka
Isikhwele asivamile ukuhamba sisodwa. Sivame ukugibela phezu kwento endala nethule kakhulu.
Ngokuvamile leyo nto ukungazethembi, ukuhwaqabala okuphansi okusemuva okuthi *angilingene, futhi ekugcineni bazokubona lokho.* Uma ungakwethembi ngokugcwele ukubaluleka kwakho, wonke umzuzu ongacacile ufundwa njengobufakazi. Ukubuka nje kuba yisinqumo. ICleveland Clinic ibalula ukungazethembi nokuzibona ungabalulekile njengenjini evamile kakhulu engemuva kwesikhwele, kanye nokuqhathanisa okungapheli, ukukhashelwa kwesikhathi esidlule, futhi, ngezinye izikhathi, ukukhathazeka okuzihlanganisa nanoma yini eseduze.
Kukhona nesendlalelo somzimba. Uhlelo olufanayo lokusongela oluphatha ingozi yangempela aluhlukanisi kahle phakathi kwengwe nomcabango othi *bebeyojabula kakhulu ngaphandle kwami.* Luvele lubhabhamele. Inhliziyo yakho iyashesha, ukunaka kwakho kuyancipha, futhi ingqondo yakho iqala ukukhiqiza izimo. Akukho kulokho okuyisici sesimilo. Kuyi-alamu endala eyenza umsebenzi owodwa ewaziyo.
Nakhu ukuxaka kweqiniso. Ngezinye izikhathi isikhwele sikhomba into eyiqiniso. Othandana naye ophethe imfihlo ngempela noma ohlehlela emuva angavusa isikhwele esiyiqiniso. Umuzwa awufiki nelebula elikutshela ukuthi uyisenanelo esivela esikhathini sakho esedlule noma yimpendulo enengqondo esimeni samanje. Yilowo umsebenzi: ukubona ukuthi ubhekene nesiphi ngaphambi kokuba usenze.
Ugibe lokuqhathanisa
Kukhona uhlobo oluthile lwesikhwele olungahlangene nhlobo nobudlelwano bakho kodwa oluhlangene nesikrini. Uyaskrola, bese kubonakala izingcezu ezihle kunazo zonke, iholide lomuntu elibonakala lilula, othandana naye womunye omkhonzayo, umuntu obonakala enalokho owesaba ngokuthula ukuthi awunakho. Ukuqhathanisa yikho okondla isikhwele kunazo zonke, futhi umhlaba wanamuhla ukunika inqwaba engapheli.
Ugibe wukuthi uqhathanisa ingaphakathi lakho eligcwele, elididekile nangaphandle labanye abantu okuhleliwe. Uyakwazi konke ukungabaza owake waba nakho ngobudlelwano bakho. Awukwazi lwabo nhlobo. Ngakho ubalo lukhwatshaniswe kusukela ekuqaleni, futhi luhlala luphuma ngendlela efanayo: wonke omunye umuntu usayazi, wena awuyazi.
Ukuqaphela lokhu akwenzi umuzwa unyamalale, kodwa kushintsha ubuhlobo bakho nawo. Uma igagasi lesikhwele livela kufidi esikhundleni somzuzu wangempela nomuntu wangempela, lolo lwulwazi oluwusizo. Ngokuvamile kusho ukuthi umuzwa umayelana nawe, ukwesaba kwakho, umuzwa wakho wokuthi umi kuphi, hhayi mayelana nanoma yini umuntu oseceleni kwakho ayenzile. Ngezinye izikhathi isinyathelo esinomusa kunazo zonke ukubeka ifoni phansi ubheke umuntu wangempela egumbini esikhundleni sabaphikisi abangekho abasengilazini.
Ngaphambi kokuba usho izwi, ngena ngaphansi kwaso
Umuzwa wemvelo, uma isikhwele sikhuphuka, uwukusigqiba noma ukusiphonsa komunye umuntu. Kokubili kubuyela emuva. Isikhwele esigqityiwe siphuma ngokusesekethe njengokusola nokuqhelelana. Isikhwele esiphonsiwe sifika njengokumangalela, futhi ukumangalela kwenza abantu bazivikele esikhundleni sokusondela.
Ngakho kukhona isinyathelo esiphakathi, futhi singesakho wedwa.
- Siqaphele ngaphandle kokusilalela. Uma umuzwa ushaya, siqambe kuwe ngokusobala: *Nginesikhwele njengamanje.* Leso senzo esincane sokuqamba senza umsebenzi wangempela. Ucwaningo lwezithombe zobuchopho ngalokho izazi zengqondo ezikubiza ngokuqamba imizwa lukhombisa ukuthi ukubeka umuzwa ngamazwi kwehlisa umsebenzi endaweni ye-alamu yobuchopho. Awenzi udlame ngokusiqamba. Uzilawula wena.
- Linda kudlule ukukhuphuka. Ukukhuphuka kokuqala kwanoma yimuphi umuzwa onamandla kuyikhona okungathembekile kunakho konke. Kunike imizuzu engamashumi amabili ngaphambi kokuthi usho noma wenze okuthile. Cishe akukho okumayelana nomuzwa onjengalona okudinga impendulo yesikhashana.
- Buza ukuthi sivikelani. Ngemuva kwesikhwele ngokuvamile kukhona isidingo esinesimo esithambile: ukuzizwa ukhethiwe, ukuzizwa uphephile, ukuzizwa ubalulekile kulo muntu. Thola lokho, bese uthole lokho okufanele kukhulunywe ngakho ngempela.
- Hlukanisa indaba emaqinisweni. Bhala phansi lokho okubonile ngempela, ngamagama acacile, kanye ngokwehlukene lokho ingqondo yakho eyakwakha phezu kwakho. Igebe eliphakathi kwalezo zingxenye ezimbili livame ukuba yiyona yonke inkinga.
Lokhu akumayelana nokuzikhipha emuzweni ngenkulumo. Kumayelana nokufika engxoxweni unokuthile okuyiqiniso ozokusho esikhundleni sokusola okufuthelene, okungacacile.
Indlela yokukhuluma ngaso ngempela
Umgomo wengxoxo akusiwo ukukhipha isithembiso noma ukuthumba ukuvuma. Uwukwaziwa, nokuvumela omunye umuntu asondele entweni ethambile. Lokho kushintsha indlela ovula ngayo umlomo wakho.
Qala ngesipiliyoni sakho, hhayi ngokuziphatha kwabo. Kukhona isizathu sokuthi abeluleki bezengqondo baqhubeke begcizelela izinkulumo ezithi "mina". Ukuqala ngo-*ngizwa* esikhundleni sika-*njalo wena* kwehlisa isivikelo somunye umuntu, ngoba umnika ifasitela lokungena kuwe kunohlu lwezinsolo. IMayo Clinic ichaza ukuxhumana okuqinileyo ngale ndlela: uveza lokho okuyiqiniso kuwe, ngokuqondile nangaphandle kolaka, okuhluke kakhulu nokungabe ukukugwinya noma ukuhlasela. Qhathanisa "Uhlala ubathumelela imilayezo" no-"Ngizizwe ngingabonakali kancane namuhla kusihlwa, futhi ngazibona nginesikhwele." Owokuqala uqala isivikelo. Owesibili uqala ingxoxo.
Izinto ezimbalwa ezisizayo uma usungaphakathi kuyo:
- Siqambe isikhwele bese usithatha njengesakho. *Ngizizwa nginesikhwele, futhi ngiyazi ukuthi esinye saso ngesami okufanele ngisisebenze.* Lowo musho owodwa wenza okuningi ukudambisa isimo egumbini kunesigaba esiphelele sokufuna ukuqinisekiswa.
- Cela okudingayo ngendlela enhle. Hhayi "yeka ukukhuluma nabo," kodwa "kungangisiza ukuzwa ukuthi silungile."
- Hlala ufuna ukwazi esikhundleni sokushushisa. Kukhona umehluko phakathi kuka-"ubani lowo?" oshiwo njengophenyo no-"ngitshele ngabo" oshiwo ngentshisekelo yangempela. Abantu bayakuzwa ukuthi usho okuphi.
- Khetha umzuzu. Hhayi ephathini, hhayi ngomlayezo, hhayi phakathi kwamabili lapho nobabili senikhathele. Ingxoxo ihamba kangcono uma kungekho okhukhulwe imizwa.
Ucwaningo ngobudlelwano obuhlalayo luqhubeka lufinyelela ephuzwini elifanayo. IGottman Institute, ngemva kwamashumi eminyaka ifunda izithandani, yathola ukuthi okwahlukanisa lezo ezikwenzayo ikakhulukazi yindlela eziphatha ngayo imizuzu enzima, esengozini, ukuthi ziyaphendukelana yini noma ziyafulathelana. Ukuletha isikhwele obala, ngobumnene, wukuphendukela. Ukusenza ngokuthula wukufulathela.
Kukhona nenzuzo ethule kakhulu yokukusho ngokuzwakalayo. Uma uvumela umuntu omethembayo ukuba abeke amazwi kulokho okuzwayo, kuvame ukususa ubukhali ngokushesha kunokukuthwala wedwa. Ucwaningo olulodwa lwezithandani lwathola ukuthi ukuba nothandana naye oqamba umuzwa wakho kwehlisa usizi kakhulu kunokuwuziqambela wena, futhi umphumela wawuqinile lapho lowo muntu othandana naye enozwelo olukhudlwana. Ukuhlangatshezwa emuzweni kuyasiza. Lokho kuyingxenye yesizathu sokuthi ukufihla isikhwele kusenza sibe sibi, kanti ukusabelana ngaso, ngokucophelela, kungasenza sibe sincane.
Uma kuwuwena otsheliwe
Olunye uhlangothi lwale ngxoxo nalo lubalulekile. Uma othile omthandayo eza kuwe athi unesikhwele, lowo mzuzu ubuthaka. Baqeda ukukunika into abanamahloni ngayo, futhi indlela oyamukela ngayo ibafundisa ukuthi ubuqotho buphephile yini kuwe.
Izinyathelo ezingalungile yilezo ezisobala. Ukuphothoza amehlo. Ukuzivikela. Ukuphatha umuzwa njengokumangalela okufanele kuxoxwe kunokuwesaba okufanele kuzwakale. Konke lokho kufundisa isifundo esifanayo: ungangilethi izinto zakho ezithambile. Ngakho ngokulandelayo ngeke bakwenze. Bazovele bathule, futhi isikhwele sizongena ngaphansi komhlaba, lapho senza umonakalo omkhulu kunayo yonke.
Impendulo engcono iyaphuza. Akudingeki uvumelane nokwesaba noma uxolise ngento ongayenzanga. Ungavele wazise umuntu ukuthi umuzwile nokuthi awuyi ndawo. "Ngiyaqonda ukuthi kungani lokho kubuhlungu, futhi ngiyajabula ukuthi ungitshelile" akukubizi lutho kepha kuthenga inqwaba enkulu yokwethembana. Ukuqinisekiswa okunikezwa ngokukhululekile, ngaphambi kokuba kufunwe, kuvame ukuthulisa ingqondo enesikhwele kakhulu kunokuqinisekiswa okukhishwa ngenkani ngaphansi kwengcindezi. Akukho kulokhu okusho ukwamukela ukulawulwa noma ukuqashwa njengenani lokuthandwa. Kusho ukuphatha umuzwa oqotho, osengozini ngokunakekela uma ulethwa kuwe ngenhliziyo enhle.
Uma isikhwele sesiyeka ukuba yinto ejwayelekile
Kukhona umugqa, futhi kubalulekile ukwazi ukuthi ukuphi.
Isikhwele esijwayelekile siyadlula. Uyasizwa, uyasiqonda, mhlawumbe ukhulume ngaso, bese siyaxega. Uhlobo oludinga ukunakwa okwengeziwe yilolo oluthatha izintambo. Uma uhlola ifoni yomuntu noma indawo akuyo, udinga ukuqinisekiswa okungapheli kodwa ungalokothi uzizwe uqinisekisiwe, ujikeleza uya ezindabeni ezimbi kakhulu izinsuku eziningi, noma uzwa isikhwele siphenduka intukuthelo ongakwazi ukuyilawula ngokugcwele, lokho akukona ukwehluleka kokuziphatha. Kuwuphawu lokuthi umuzwa usukhulele isimo futhi ufanelwe ukwesekwa kwangempela. Umeluleki wezengqondo angakusiza ukusilandelela sibuyele empandeni yaso, futhi ukwelulekwa kwezithandani kungasiza abantu ababili bakhe kabusha ukwethembana isikhwele esiqhubeka sikugugula.
Enye into, ngoba ibalulekile. Uma isikhwele ebudlelwaneni bakho sake safika nokuziphatha kokulawula, ukuqashwa, izinsongo, noma noma yini ekwenza wesabe, leso yisimo esihluke ngokuphelele, futhi kubalulekile ukuthinta umuntu osekela abantu ebudlelwaneni obungaphephile. Ufanelwe ukuzizwa uphephile kubantu obathandayo.
Cishe isikhwele sizophinda sikuvakashele. Kulungile lokho. Akusho ukuthi kukhona okuphukile kuwe noma ebudlelwaneni bakho. Kusho ukuthi ukhathalela okuthile, futhi umuzwa uze ukuzokutshela kanjalo, ngobuthumbethumbe, ngendlela owenza njalo. Nguwe onquma ukuthi kwenzekani okulandelayo. Ungawuvumela ukuthi ukubuse, noma ungawuzwa, ubone ukuthi yini eyiqiniso, bese usho into eyiqiniso kumuntu odinga ukuyizwa.
Imithombo
- Cleveland Clinic, How To Deal With Jealousy
- The Gottman Institute, Research Overview
- Mayo Clinic, Being assertive: Reduce stress, communicate better
- National Library of Medicine (PubMed), You Name It: Interpersonal Affect Labeling Diminishes Distress in Romantic Couples