Amathiphu asheshayo
- Qala ngendlela ozizwa ngayo, hhayi ngalokho abakwenzile.
- Hlala endabeni eyodwa, yeqa ubufakazi obudala.
- Uma ungena ushisa, qala kabusha ngobumnene.
Kukhona umusho obulokhu uwuphethe. Mhlawumbe izinsuku. Uwuzijwayeze eshaweni, emotweni, ngehora oyingxenye ulele ngo-2 ekuseni lapho ukukhathazeka kungathuli. Uyazi ukuthi udinga ukuwusho. Uyazi futhi, ngesipiliyoni, cishe ukuthi kuzohamba kanjani: uzovula umlomo wakho, amazwi azophuma ebukhali kunalokho obukuqonde, futhi phakathi kwemizuzwana engamashumi amathathu nobabili nizoba kwenye indawo embi engahlangene nalokho obukufuna ukukulungisa ngempela.
Leyo mizuzwana engamashumi amathathu yokuqala ibaluleke ngaphezu cishe kwanoma yini enye oyishoyo. Indlela ingxoxo enzima eqala ngayo ivame ukubeka ithoni yonke, futhi uma ingxoxo iqala kabi, kunzima kakhulu ukuyihudula ibuyele emuva. Umcwaningi wobudlelwano uJohn Gottman wachitha iminyaka ebuka abathandanayo bexoxa ngezinkinga zabo elabhorethri, futhi okunye okutholakele okumangalisa kakhulu ukuthi ukuvulwa kwengxoxo yokungqubuzana kuwumbikezeli onamandla wokuthi yonke into iphela kanjani. Kolunye ucwaningo lweminyaka eyisithupha, bonke abathandanayo abagcina behlukanisile babeqale izingxoxo zabo zokungqubuzana ngokubi okwengeziwe nomfudumalo omncane kusukela ekuqaleni. Imizuzu emithathu yokuqala yayixoxa indaba.
Izindaba ezinhle ezimbelwe kulolo cwaningo ukuthi ukuvula nakho kuyingxenye onamandla amaningi kuyo. Awukwazi ukulawula indlela omunye umuntu asabela ngayo. Ungakhetha ukuthi ungena kanjani. UGottman wanika inguqulo emnene igama: ukuqala ngobumnene. Kuwumehluko phakathi kokuthi "Awucabangi ngamunye ngaphandle kwakho" nokuthi "Bengizizwa nginesizungu ngalokhu, futhi ngifuna ukukhuluma ngakho." Ukukhathazeka okufanayo. Ingxoxo ehluke ngokwedlulele.
Kungani abantu bezivikela (akungoba benzima)
Kuyasiza ukuqonda ukuthi usebenza ngani ngempela. Lapho umuntu ezizwa egxekwa, umzimba wakhe uvame ukusabela ngaphambi kokuba ingqondo yakhe isabele. Inhliziyo isheshe, amahlombe akhuphuke, ingqondo iguqukele ohlobweni oluthile lwesimo sesongo esiphansi. Kuleso simo, abantu abacabangi kahle. Bayazivikela. Bayaphindisela, noma bavale, noma baqale ukuhlola isici kulokho okushoyo esikhundleni seqiniso elikuko.
Lena akuyona inkinga yesimilo. Kuwukujwayela komzimba. Umuntu ozizwa esolwa uzochitha amandla akhe ezivikela esikhundleni sokulalela, futhi akukho ubuqiniso obungakanani ngakwakho obuzoshintsha lokho kuleso sikhathi. Ngakho lapho uhola ngokusola, ngisho nokusola okunembayo, ngokuqinisekile uqinisekisa impendulo eyodwa ongayifuni.
Ukuqala ngobumnene kuyasebenza ngoba kugwema leso sexwayiso. Kunika omunye umuntu inkinga azoyixazulula nawe esikhundleni sokuhlaselwa okumele akusinde. Yilelo lonke iqhinga. Awuthambisi iqiniso. Wehlisa isongo ukuze iqiniso likwazi ukufika.
Isimo sokuqala ngobumnene
Kukhona ukuhleleka okulula ngaphansi kokuvula okumnene kakhulu, okusebenza kakhulu. Akudingeki ukulandele igama negama, futhi impela akufanele uzwakale sengathi ufunda iskripthi. Kodwa amathambo afanele ukwaziwa.
- Qala ngendlela ozizwa ngayo, hhayi ngalokho abakwenzile. "Ngizizwa" esikhundleni sokuthi "Uhlala njalo." Imizwa kunzima ukuphikisana nayo. Amacala akhalela ukuphikiswa. "Bengicindezelekile ngemali" kuvula umnyango. "Usebenzisa imali sengathi sicebile" kuwuvala ngamandla.
- Yiba nqophile ngesimo, hhayi ngomuntu. Chaza into eyenzekile, kanye, ngaphandle kwesinqumo esinamathiselwe. "Ikhishi lishiywe lididekile futhi izolo ebusuku" kuyiqiniso eningasebenza kulo ndawonye. "Uyivila kakhulu" kuwuphawu, futhi izimpawu zenza abantu bagxile.
- Yisho okudingayo, ngendlela enhle. Le yingxenye iningi labantu eliyeqayo, futhi yiyo ebaluleke kakhulu. Batshele ukuthi yini ongathanda okwengeziwe, hhayi kuphela okungalungile. "Ngingakuthanda uma singahlanza ndawonye ngemva kwesidlo sakusihlwa" kubanika lapho abangaya khona. Isikhalo esingenasicelo siyisikhalazo nje.
- Hlala unesizotha, ngisho nakalokhu. Mhlawumbe ikakhulukazi kalokhu. Isineke esincane asinciphisi iphuzu lakho. "Ungavuleleka ukukhuluma ngalokhu?" akukubizi lutho futhi kushintsha konke ngendlela okwamukelwa ngayo.
Qaphela okungekho: ukubhinqa, ukwedelela, igama elithi "njalo," igama elithi "soze," nohlu olude lwayo yonke into ehlobene abayenzile kusukela ngo-2019. Ukuqala ngobumnene kuhlala endabeni eyodwa. Ngesikhathi ubuyela ubufakazi obudala, uphendule ukukhathazeka okukodwa kwaba ukuvota ngobudlelwano bonke, futhi omunye umuntu uzosabela ngokufanele.
Izitatimende ezithi "Mina", nokuthi kungani zisebenza ngempela
Cishe uke wezwa iseluleko sokusebenzisa izitatimende ezithi "Mina," futhi mhlawumbe sazwakala sithambe kancane, njengento engashiwo yiphosta odongeni lomeluleki. Singcono kunalokho esizwakala ngakho. I-Mayo Clinic isibeka njengomgogodla wokuxhumana okuqinile: isitatimende esithi "Mina" sikuvumela ukuba usho ukuthi ucabangani noma uzwani ngaphandle kokuzwakala njengecala. "Angivumelani" esikhundleni sokuthi "Awuqinisile." "Ngingathanda usizo ngalokhu" esikhundleni sokuthi "Awukaze usize."
Isizathu sokuthi kusebenze singokwemishini, hhayi ngokomlingo. Izitatimende ezithi "Wena" zikhomba umunwe, futhi umunwe okhombayo wenza abantu bazivikele. Izitatimende ezithi "Mina" zibika isipiliyoni sakho, okuyinto wena kuphela ongaba yisiphathimandla kuyo, ngakho akukho lutho omunye umuntu angaluphika. Bangavumelana nesiphetho sakho. Abakwazi ukukutshela ukuthi awuzwa lokho okuzwayo.
Indlela esheshayo yokuzibamba: uma umusho uqala ngokuthi "wena" bese igama elilandelayo liyicala, wakhe kabusha uzungeze lokho okuqaphelile nalokho okwenze kuwe. "Ungihlazile" kuba "Ngazizwa ngihlazekile lapho lokho kuvela phambi kwabo bonke." Kuhamba kancane ukukusho. Kulula kakhulu ukukuzwa.
Ukubhala kabusha okumbalwa
Lokhu kuba lula ngezibonelo. Nakhu ukuvula okuthile iningi lethu esike lwakusho ngempela, eceleni kwenguqulo emnene yento efanayo. Ukukhathazeka akushintshi. Umnyango kuphela oshintshayo.
Kwiqabane
Inguqulo enzima: "Awukaze usize lapha. Ngenza yonke into." Leso yisinqumo, ukwenza jikelele, nomunwe, konke emazwini ayishumi nanye. Inguqulo emnene: "Bengizizwa ngikhandlekile ngempela muva nje, futhi ngicabanga ukuthi ngidinga ukuba sihlukanise umsebenzi wasekhaya ngendlela ehlukile. Singaqhamuka nohlelo?" Owokuqala uqala ukulwa ngokuthi "awukaze" kuyafaneleka yini. Owesibili uqala ingxoxo ngeshadi lemisebenzi yasekhaya.
Kumngane okudumazile
Inguqulo enzima: "Ungishiye futhi. Ngicabanga ukuthi angibalulekile nje kuwe." Lowo musho wesibili wukuqagela ngemizwa yabo okuvunuliswe njengeqiniso, futhi ubaphonsela inselelo yokuvikela isimilo sabo sonke. Inguqulo emnene: "Lapho izinhlelo zethu zingaphumeleli ngesonto eledlule, ngazizwa ngidumele kancane, futhi ngiyakukhumbula. Ingabe konke kulungile kuwe?" Ubatshelile iqiniso washiya indawo yokuthi mhlawumbe badlula kokuthile. Ngokuvamile kunjalo.
Kozakwenu
Inguqulo enzima: "Uhlala njalo usemuva ngengxenye yakho, futhi kwenza ngibukeke kabi." Inguqulo emnene: "Ngiqaphele ukuthi ukudlulisela komsebenzi kube kuqinile, futhi kube nengcindezi ngakwami. Singabheka ndawonye isikhathi esibekiwe?" Inkinga efanayo, iphakanyiswe ngaphandle kwecala, okusho ukuthi omunye umuntu angasiza ukuyilungisa esikhundleni sokuphikisana ukuthi wayengephuzanga ngempela ngomhla ka-14.
Bheka ukuthi yini yonke inguqulo emnene enayo efanayo. Iqamba umuzwa. Ikhomba isimo, hhayi umuntu. Iphetha ngesimemo kunecala. Futhi akukho neyodwa yazo esebenzisa "njalo" noma "soze," ngoba lawo mazwi amabili aphendula umzuzwana owodwa abe yisigwebo sokuphila, futhi akekho olalela kahle ngenkathi egwetshwa.
Khetha umzuzu wakho ngaphambi kokukhetha amazwi akho
Ukuqala ngobumnene okuphelele okwenziwe ngesikhathi esingalungile kusahlakazeka. Ukubeka isikhathi kuyingxenye yomlayezo.
Ungavuli indaba enzima lapho omunye wenu elambile, ekhathele, oyingxenye esemnyango, noma esevele ecasukile ngenye into. Ungakwenzi phakathi nokulwa ngento ehlukile. Futhi ungamvukeli umuntu ngokushesha uma engena. Isaziso esifushane senza izimangaliso: "Kukhona okuthile engikucabangayo engingathanda ukukhuluma ngakho kamuva namuhla ebusuku, lapho sobabili sinomzuzu. Akukho okwesabekayo." Lowo musho uvumela omunye umuntu ukuba azothise uhlelo lwakhe lwezinzwa ngaphambi kokuba ingxoxo iqale, okusho ukuthi ufika engalungele kangako.
Uma unguwe oshisayo, thatha umzuzwana kuqala. Awukwazi ukwethula ukuvula okuzolile usuka emzimbeni ovusiwe. Ukuphefumula okuphumayo okukodwa okwenziwa kancane, izinyawo phansi, ngaphambi kokusho igama. Iphuzu akulona ukucindezela lokho okuzwayo. Kungukuqinisekisa ukuthi umusho wakho wokuqala uvela engxenyeni yakho efuna ukuxazulula lokhu, hhayi ingxenye efuna ukuba qotho.
Ngemva kokuqala: gcina kumnene
Ukuvula kukuthengela ingxoxo yangempela. Lokho okwenzayo okulandelayo kunquma ukuthi uyayigcina yini.
Into enkulu ukulalela ngempela esikhundleni sokulinda ithuba lakho. Ukulalela okusebenzayo kusho ukuzama ukuqonda ukuthi omunye umuntu usho ukuthini ngempela, hhayi kuphela amazwi awasebenzisile. Kuphinde. "Ngakho kuzwakala sengathi nawe ubuzizwa ukhandlekile" kubatshela ukuthi bazwakele, futhi ukuzwakala yikho okuvumela umuntu ozivikelayo ekugcineni ukuba akhululeke. Kukhona ubuhlakani obuthule bocwaningo lapha: ukuqamba umuzwa ngokunembayo kuvame ukususa okunye ukushisa kukho, kubo nakuwe.
Izinto ezimbalwa ezigcina ukuqala okuhle ukuba kungasheleli kube isiphetho esibi:
- Lapho uzwa ukugubha kokuzivikela, misa ngaphambi kokuphendula. Igebe phakathi kokukuzwa nokwenza ngakho yilapho ingxoxo yonke ihlala khona.
- Hlala endabeni eyodwa. Uma isikhalazo sesibili siphuma, sibeke eceleni ukuze usisebenzise kamuva. Ngempela kamuva.
- Uma omunye wenu egcwala, ecasuke kakhulu ukuze acabange kahle, kulungile ukubiza ikhefu. "Ngifuna ukuqhubeka ngikhulume ngalokhu, kodwa ngidinga imizuzu engamashumi amabili kuqala" kuyisenzo esiqinile, hhayi ukubalekela. Yisho ukuthi uzobuya, bese ubuya.
- Funa ingxenye ovumelana nayo ngaphambi kwengxenye ongavumelani nayo. "Uqinisile ukuthi bengiphazamiseke muva nje" kuvula kakhulu kunalokho okubizayo.
Lapho kungasebenzi, futhi ngeke kuhlale kusebenza
Ukuqala ngobumnene kuyikhono, okusho ukuthi uzokuwohloza. Uzohlela inguqulo emnene bese enzima iphuma noma kunjalo, ngoba ubukhathele noma wesaba noma kuthinte umuzwa omdala. Lokho akukhona ukwehluleka. Kuwukuba umuntu. Lapho kwenzeka, ungalungisa: "Ake ngizame lokho futhi, ngingene ngishisa futhi angikufuni." Ukuvuma ukuqala okubi ngokwako kungenye yezinto ezisindisa ubudlelwano kakhulu ongazenza.
Futhi ngeke kulungise konke, futhi kufanele siqotho ngakho. Ukuvula okumnene ngeke kwenze ubudlelwano obungakolunye uhlangothi bube nobulungiswa, futhi ngeke kufinyelele umuntu ophendula wonke ukukhathazeka ngokwedelela noma ngabe kuphakanyiswe ngomusa kangakanani. Uma uthola ukuthi awukwazi ukuphakamisa lutho ngaphandle kokuba kube yingozi, noma ukuthi ukusabela komunye umuntu kukushiya wesaba, uhamba emaqandeni, noma ungabaza inkumbulo yakho yezehlakalo, lokho kungaphezu kokufinyelela komusho ongcono. Lelo yiphethini elifanele ukukhulunywa nodokotela wezengqondo noma umeluleki, futhi uma uke wazizwa ungaphephile, nomuntu ongakusiza ukucabanga ngokuphepha kwakho ngokuqondile. Alikho ihlazo ekudingeni okungaphezu kwalokho ithuluzi lokuxhumana elingakunikeza khona.
Kodwa kwezinye izingxoxo ezinzima ezijwayelekile, lezo ezinabantu obathandayo nofuna ukubagcina, ukuvula kusesandleni sakho kakhulu kunalokho kuzwakala ngo-2 ekuseni. Ubulokhu uwuphethe lowo musho izinsuku. Ungakhetha ukuthi uqala kanjani. Qala ngobumnene, hlala entweni eyodwa, yisho okudingayo, unike umuntu ithuba lokukuhlangabeza lapho. Isikhathi esiningi, uma wenza kuphephe ukukhuluma, abantu bayakhuluma.
Imithombo
- The Gottman Institute, How to Fight Smarter: Soften Your Start-Up
- The Gottman Institute, Predicting Divorce From the First 3 Minutes of a Conflict Discussion
- Mayo Clinic, Being assertive: Reduce stress, communicate better
- HelpGuide.org, Effective Communication