Amathiphu asheshayo
- Qamba isidingo esingaphansi kokwenqaba kwakho kuqala.
- Vumela ukwenqaba kume, weqe ukuzivikela.
- Zilolonge komuntu ongabalulekile kangako kuqala.
Kukhona umuzwa othile olandela umngcele. Ekugcineni uyayisho into. "Angikwazi ukuthatha lokho kuleli sonto." "Sengizogoduka manje." "Ngicela ungakuvezi lokho phambi kwezingane." Bese, esikhundleni sempumuzo, kuqala uvalo oluncane. Uyakuphinda. Uyazibuza ukuthi ngabe ubulukhuni kakhulu yini. Ubhala umlayezo othambisayo ongawuthumeli. Icala lifika ngokushesha okungangokuthi lingazwakala njengobufakazi bokuthi wenze iphutha.
Akunjalo. Icala nomngcele yizinto ezimbili ezihlukene, futhi ukufunda ukuzihlukanisa kushintsha konke ngendlela lokhu okuhamba ngayo.
Umngcele nje ngumugqa ophawula lapho uphela khona kuqale khona omunye umuntu. Yisinqumo ngokuziphatha kwakho, isikhathi sakho, amandla akho, lokho ozoba yingxenye yakho nalokho ongeke ube yingxenye yakho. Into abantu abavame ukuyenza ngendlela engalungile ukucabanga ukuthi umngcele yindlela yokulawula omunye umuntu. Akunjalo. ICleveland Clinic ikubeka ngokusobala: imingcele enempilo ayigcizeleli ukulawula komunye umuntu, ihlanganyela izidingo zakho. Awutsheli udadewenu indlela yokuphila. Umtshela lokho ongakwazi nongakwazi ukukunikeza njengamanje. Lezo yizenzo ezihluke kakhulu, futhi ngesisodwa kuphela kuzo esingesakho ukwenza.
Kungani icala livela nhlobo
Icala, ngendlela yalo ewusizo, luyisignali yokuthi wephule izimiso zakho, ukuthi ulimaze umuntu noma wephula isithembiso. Kuyi-alamu enhle ukuba nayo. Inkinga ukuthi i-alamu ingaxhunywa ngendlela engalungile. Ingakhala hhayi ngoba wenze okungalungile, kodwa ngoba wenze into ongayijwayele.
Uma ukhulele ekhaya lapho umsebenzi wakho kwakuwukugcina ukuthula, noma ukufunda igumbi nokufeza izidingo zabo bonke abanye ngaphambi kwezakho, khona-ke ukwenqaba kungazwakala njengokona kwangempela ngisho nalapho kuyinto enempilo kunazo zonke ongayenza. IMayo Clinic ikubeka kahle: icala luvame ukulandelela ezinkolelweni ezingamanga esazithatha kudala, izinkolelo ezibophela buthule ukubaluleka kwethu ekusizeni kwethu. Umqondo ongaphansi kokungakhululeki uthile onjengokuthi, *ukubaluleka kwami kuncike kulokho engikwenzela abantu.* Ngakho ngesikhathi uyeka ukwenza, i-alamu iyamemeza ukuthi ukubaluleka kwakho kusengozini.
Kufanele uhlale nalokho okwesikhashana, ngoba kubeka kabusha konke ukuhlangenwe nakho. Ukubaluleka kwakho akwakhelwe phezu kokusebenza kwakho. Akutholwa isikhathi ngesikhathi, umusa ngomusa. Uma usukukholelwa ngempela, ngisho kancane, icala liyalahlekelwa okunye ukubamba kwalo. Uqala ukulizwa ngokuyilona. Hhayi isinqumo secala. Umkhuba omdala nje, okhala ngesikhathi.
Izindleko zokungawudwebi umugqa nhlobo
Abantu abanenkinga nemingcele bavame ukuzitshela ukuthi banomusa. Ngezinye izikhathi banjalo. Kodwa kukhona intengo efihliwe, futhi ivame ukufika yonke ngasikhathi sinye.
Uma uvuma yonke into, kancane kancane uyaphelelwa yileyo nto obuzama ukuyinikeza. Uba mncane, ufushane, ubuthaka kakhulu. I-American Psychological Association iqondile ngokuthi leyo ndlela iholela kuphi: ukungabikho kwemingcele enempilo kuyindlela esheshayo yokusha ngamandla, futhi abantu abasha ngamandla babi kuyo yonke into, ekhaya nasemsebenzini. Ukuphambana kubukhali. Kanye lokho kunikeza ngokweqile okumele kukwenze ube yiqabane elihle noma umzali noma osebenza naye yikhona okugcina kukushiya ungasenalutho ozobanika lona.
Kukhona nezindleko zobudlelwano. Imingcele ongakaze uyisho ngokuzwakalayo ayinyamalali. Iya ngaphansi bese iphenduka inzondo. Uqhubeka uvela, uqhubeka wenza into, bese buthule uqala ukugcina amaphuzu. Omunye umuntu, ongazange azi ukuthi bekunomugqa, akanalwazi lokuthi bawewela. Ukwenqaba okucacile, okunikezwa kusenesikhathi nangomusa, kuvikela ubudlelwano kangcono kakhulu kunokuvuma ozogcina uzonda.
Umngcele akulona udonga, futhi akusona isixwayiso
Ingxenye yalokho okwenza imingcele izwakale igcwele icala ukwesaba okuthule kokuthi inolaka, ukuthi ukudweba umugqa kusho ukuvalela umuntu ngaphandle noma ukumsongela. Kufanele lezo zinto zihlukaniswe, ngoba azifani.
Udonga luvimba wonke umuntu ngaphandle, ngaso sonke isikhathi, kungakhathaliseki ukuthi bangobani. Yilokho abantu abakwakha emva kokulinyazwa izikhathi ezanele baze bayeke ukuvumela noma ubani asondele. Umngcele ufana nomnyango owulawulayo. Unquma okungenayo nokusala ngaphandle, futhi ungawuvulela abantu abawuzuzile. Umgomo womngcele ukukugcina uxhumene nabantu ngokuphephile, hhayi ukukugcina wedwa.
Umngcele futhi uhluke esixwayisweni, nakuba kungazwakala kufana. Isixwayiso simayelana nokuziphatha komunye umuntu: *yenza lokhu ngaphandle kwalokho.* Umngcele umayelana nokwakho: *nakhu engizokwenza.* "Yeka ukuphuza noma ngiyahamba" kuzama ukulawula ukukhetha komunye umuntu. "Uma kukhona ukuphuza esidlweni, ngizogoduka kusenesikhathi" kuchaza kuphela lokho ozokwenza, futhi kushiya omunye umuntu ekhululekile ukwenza esakhe isinqumo. Lowo mehluko yiyona yonke into, futhi kuwo lowo mgomo ICleveland Clinic ekhomba kuwo uma ithi imingcele ihlanganyela izidingo zakho esikhundleni sokugcizelela ukulawula. Awunikezi imiyalelo. Utshela abantu ukuthi balindeleni kuwe. Yingakho umngcele wangempela ubambelela ngisho noma omunye umuntu engashintshi. Awunciki kubo.
Indlela yokubeka umngcele ngaphandle kokukhungatheka
Akukho kulokhu okusho ukuthi imingcele kufanele izwakale ibanda noma ize kalula. Ngeke, ekuqaleni. Kodwa kukhona indlela yokukwenza egcina umugqa nobudlelwano ngasikhathi sinye.
- Cacisa ngaphambi kokukhuluma. Awukwazi ukucela lokho ongakuqambanga. Chitha umzuzu ngesidingo sangempela esingaphansi kokusabela kwakho. Ngabe ukuphumula okwengeziwe? Ushintsho oluncane lomzuzu wokugcina? Ukungagxekwa esidlangalaleni? Ukuzazi kuza kuqala. Uma ucaca kakhulu kuwe ngokwakho, uzozola kakhulu uma ukhuluma.
- Kwenze kufushane, futhi ukwamukele. Sho umngcele ngolimi olucacile bese umelana nesifiso sokuwungcwaba ezigabeni ezinhlanu zokuzithethelela. "Angikwazi ukusingatha kulo nyaka." Lowo ngumusho ophelele. Sebenzisa "Mina" esikhundleni "sika-wena" ukuze kufike njengesitatimende ngawe, hhayi isinsolo ngabo.
- Vumela "cha" ibe yimpendulo yonke. Awukweleti mvikelo ngokuvikela isikhathi sakho noma ukuthula kwakho. Ukuchaza ngokweqile kumema ukuxoxisana, futhi kukhombisa, ngisho nakuwe, ukuthi ucabanga ukuthi udinga imvume. Awuyidingi.
- Lindela ukuma ngaphambi kokuba ukusho. Faka ikhefu elilodwa phakathi kwesicelo nempendulo yakho. "Ake ngibheke bese ngikuphendula" kukuthengela isikhala sokuphendula ngokususela ezimisweni zakho esikhundleni sokusheshe ujabulise.
- Qina uma kuhlolwa. Abanye abantu bazocindezela. Lokho kuwulwazi, hhayi isizathu sokugoba.
Lelo phuzu lokugcina lifanelwe isikhathi salo.
Uma umuntu ephikisa
Akukhona konke ukuphikisa okunobulungisa. Okunye kuwukubeka icala, iCleveland Clinic ekuchaza njengengcindezi ekhohlisa ngokwemizwa encika emuzweni wakho wesibopho ukuze ikwenze wenze lokho othile akufunayo. Uzoyibona le mishwana. "Emva kwakho konke engikwenzele khona." "Ngicabanga ukuthi ngizozisingathela mina, njengenjwayelo." "Ukube ubukhathala ngempela, ubuzokwenza."
Nansi into okumele uyibambe uma ubezwa. Ukubeka icala kwenzeka ngoba umngcele uyasebenza. Ingcindezi iqondiswe ngqo emugqeni owusanda kuwudweba, okusho ukuthi umugqa ubungowangempela futhi ufikile. Ungahlala nomusa kodwa ungasuki. Into enjengokuthi, "Ngiyezwa ukuthi udumele, futhi angikakwazi ukukwenza lokhu," ivuma umuntu ngaphandle kokudela isikhundla. Akudingeki uwine impikiswano. Kudingeka nje ukuthi ungazideleli kuyo.
Uma umuntu eqhubeka egaya kuwo lowo mngcele, kaninginingi, kungakhathaliseki ukuthi uwubamba ngomusa kangakanani, lelo phethini lifanelwe ukuqashelwa. Umuntu okuhloniphayo uzogcina ehlonipha ukwenqaba kwakho. Ukubeka icala okuqhubekayo kuwuhlobo lwako impendulo ngobudlelwano.
Kuzwakala kanjani ngempela
Iningi lovalo ngaphambi komngcele ngempela limayelana nokungawazi amagama. Umugqa uhlala ekhanda lakho njengokungqubuzana okungacacile, okwesabekayo. Uma usunomusho wangempela okulungele, uyancipha. Nali ikhono elifanayo emagumbini ambalwa ehlukene.
- Nomzali oshaya ucingo phakathi nomsebenzi: "Ngiyakuthanda ukukhuluma nawe. Angikwazi ukubamba emini, kodwa ngizokushayela njalo kusihlwa." Uwuqambile umkhawulo futhi wanikeza ukuxhumana ngomoya owodwa.
- Nomngane okhala ihora ngalo lonke ubusuku: "Ngifuna ukuba khona kuwe. Nginemizuzu engaba yishumi nanhlanu namuhla ebusuku, bese kufanele ngihambe." Awuvali umnyango, ubatshela amahora awo.
- Nomphathi obeka umsebenzi omningi emva kwamahora: "Ngifuna ukwenza umsebenzi omuhle kulokhu. Ukuze ngikwenze, ngidinga ukuwuqala kusasa ekuseni kunanamuhla ebusuku." Qaphela ukuthi kubekwe ngokomsebenzi, hhayi isikhalo.
- Neqabane elikugxekayo phambi kwabanye: "Uma kukhona okukukhathazayo, ngifuna ngempela ukukuzwa. Ngidinga ukuthi kube yithina sobabili kuphela, hhayi phambi kwabangane."
Ubudlelwano obune obehlukene, isimo esisodwa esabelwana. Qamba umkhawulo, wenze ufushane, futhi lapho ukwazi, nikeza ukuxhumana eceleni kwawo ukuze omunye umuntu ezwe ukuthi umngcele usebenzela ubudlelwano, hhayi isijeziso ngabo. Ngeke uhlale uzizwa unomusa kangako ngaleso sikhathi, futhi kulungile. Amagama angathwala ukufudumala ngisho nalapho uhlelo lwakho lwezinzwa lusabambelela.
Qala kancane, futhi ube nesineke kuwe
Akudingeki uqale ngomuntu onzima kunabo bonke empilweni yakho. Lokho kufana nokunquma ukuzilolonga ngokuzama i-marathon ngosuku lokuqala. Qala endaweni ethile enokungabi bikho okuningi okusengcupheni. Yenqaba isimemo ongasifuni. Tshela umngane ukuthi ungakhuluma imizuzu eyishumi kuphela. Vumela umlayezo ongaphuthumi ulinde kuze kube sekuseni. Wonke umngcele omncane osindayo, ngaphandle kokuwa kwesibhakabhaka, ufundisa uhlelo lwakho lwezinzwa okuthile obungakwazi: ukuthi ungadumaza umuntu kodwa isibopho sibambelele.
Futhi qaphela icala ngaphandle kokulilalela. Ungezwa ifindo esiswini bese ugcina umngcele noma kunjalo. Imizwa ayiyona imiyalelo. Ngokuhamba kwesikhathi, njengoba uqoqa ubufakazi bokuthi ukwenqaba akukwenzi ube ngumuntu omubi, ifindo liyazixegisa lodwa. Livame ukunganyamalali ngokuphelele, futhi akudingeki. Uyeka nje ukulivumela ukuba libeke ivoti elinqumayo.
Eminye imingcele inzima kunalokho i-athikili yezeluleko engakufinyelela. Uma abantu abahlola imikhawulo yakho bengaphephile, uma ukwenqaba ngakunye kukubiza okungaphezu kwalokho ongakumela, noma uma icala lisinda kangangokuthi lingena ebuthongweni bakho, esifisweni sakho sokudla, noma emuzweni wakho wokuthi ungubani, lokho kufanele ukuletha kudokotela wengqondo. Bangakusiza ukulandelela ukuthi lawa maphethini aqala kuphi bese wakha amasha ngejubane elifanele wena. Ukucela lolo hlobo losizo akusona ukuhluleka ukuzibhekana nakho. Ungenye umngcele, lowo othi impilo yakho ifanelwe ukwesekwa kwangempela.
Sources
- Cleveland Clinic, How To Set Boundaries in Healthy Ways
- Cleveland Clinic, The Guilt Trip: Examples and How To Avoid It
- Mayo Clinic News Network, Mayo Clinic Q and A: Setting boundaries for your well-being
- American Psychological Association, The benefits of better boundaries in clinical practice