Uma usenkingeni noma ucabanga ukuzilimaza, awuwedwa. E-USA, shayela ucingo noma uthumele umlayezo ku-988 (Suicide & Crisis Lifeline, imini nobusuku), thumela u-HOME ku-741741 (Crisis Text Line), noma ushayele u-911 engozini esheshayo.
Amathiphu asheshayo
- Buza ngqo: ngabe ucabanga ngokuzibulala.
- Shayela noma uthumele umlayezo ku-988 ukuxhuma.
- Bheka futhi kusasa nangesonto elizayo.
Mhlawumbe kunguwe. Mhlawumbe sekuwu-3 ekuseni imicabango ayivumi ukuma, kanti ingxenye yakho iyethuka lapho iya khona. Noma mhlawumbe kungomunye umuntu. Umlayezo womngane ufika kabi. Ilungu lomndeni selithule ngendlela engazwakali njengokuphumula. Ufunda lokhu ngoba kukhona okuwele umugqa kusuka enzimeni kuya kokungapheleliswa, futhi ufuna ukwenza okulungile ngaphandle kokukwenza kube kubi kakhulu.
Okokuqala, iqiniso elizinzisayo. Awudingi ukwazi ukuthi lolu hlobo luni lwesimo esiphuthumayo ukuze usebenze kahle kukho. Awudingi amagama alungile. Injongo yehora elilandelayo akukona ukulungisa impilo yonke yomuntu. Incane futhi iyenzeka kunalokho: gcina umuntu ephephile, wehlise ubukhulu, futhi ufake umuntu oqeqeshiwe. Yilokho. Konke okungezansi kusekela lezo zinto ezintathu.
Isimo esiphuthumayo asikona kuphela isimo esibi kunazo zonke abantu abasicabangayo. Kuyinoma yiliphi iphuzu lapho izindlela zakho ezijwayelekile zokubhekana ziphelile. Lokho kungabukeka njengokwethuka okungavumi ukuphela, isikhathi sokungadli noma sokungalali, igagasi lokuphelelwa yithemba elizwakala lingenamkhawulo, noma imicabango yokungafuni ukuba lapha. Konke kuyabalwa. Uvunyelwe ukufinyelela osizweni ngaphambi kwesikhathi eside izinto zifike esimeni esiphuthumayo.
Uma ungase ube sengozini njengamanje
Uma uthathe izinyathelo zokuzilimaza, noma uzizwa ungeke ukwazi ukuzigcina uphephile esikhathini esifushane esizayo, phatha lokhu njengesimo esiphuthumayo esiyiso. Shayela u-911 noma inombolo yakho yesimo esiphuthumayo yendawo, noma uye egumbini lezimo eziphuthumayo. Lokhu akukona ukusabela ngokweqile. Kuyinto oyoyenza kunoma yiyiphi ingozi ezumayo emzimbeni wakho, ngoba yilokho kanye lokhu okuyikho.
Uma usebuhlungwini kodwa ungekho engozini esheshayo, unomnyango osheshayo, omnene. E-U.S., ungashayela noma uthumele umlayezo ku-988 ukufinyelela ku-988 Suicide and Crisis Lifeline, noma uxoxe ku-988lifeline.org. Kumahhala, kuyimfihlo, futhi kusebenza wonke amahora osuku ngalunye. Into eyodwa ebalulekile ukuyazi, ngoba ivimba abantu abaningi ekushayeleni: akudingeki uzame ukuzibulala ukuze uyisebenzise. Abantu bafinyelela ngenxa yokwethuka, usizi, ukusetshenziswa kwezidakamizwa, ubudlelwane obuwohlokayo, noma ukungakwazi nje ukuthwala usuku. Umeluleki oqeqeshiwe uyolalela, akusize uzinze, futhi ahlale nawe njengoba uthola isinyathelo esilandelayo esincane.
Ngenkathi ulinde ukuxhumana, ungenza igumbi liphephe kakhulu. Suka kunoma yini ongayisebenzisa ukuzilimaza, noma ucele omunye umuntu akubambele yona. Beka ibanga elincane phakathi kwakho nezindlela, ngisho okwesikhashana. Leso senzo esisodwa sithenga isikhathi, futhi esimeni esiphuthumayo, isikhathi sisohlangothini lwakho. Imizwa emibi kunazo zonke ivame ukungabambeleli ebukhulwini bayo obugcwele isikhathi eside.
Uma ukhathazekile ngomunye umuntu
Uma kungumuntu omthandayo, ukwesaba kungakwenza ume nse, uphuthume, noma ukhulume kakhulu. Nansi indlela ezolile yokudlula. I-National Institute of Mental Health iveza izinyathelo ezinhlanu ezicacile zokusiza umuntu ongase acabange ngokuzibulala, futhi zisebenza njengesakhelo kucishe kwanoma yisiphi isimo esiphuthumayo lapho unguwe ongenayo.
- Buza, ngqo. Kuzwakala kukukhulu ukusho lawo magama, ngakho abantu bayawagwema. Ungakwenzi. Buza ngokusobala: "Ngabe ucabanga ngokuzibulala?" noma "Kubi kangakanani njengamanje?" Kukhona inganekwane elunamathelayo lokuthi ukubuza kutshala umqondo. Akwenzi. Ucwaningo lucacile ukuthi ukubuza umuntu ngqo akwandisi ingozi yakhe, futhi ngokuvamile kuwukukhululeka. Wenze okungasho into kuze kukwazi ukushiwo.
- Yiba khona, futhi ulalele ngaphezu kokukhuluma. Awudingi izimpendulo. Udinga ukuhlala, ubheke emehlweni, futhi umvumele asho into enzima ngaphandle kokuthuka noma ukulungisa. Bonisa kabusha okuzwayo. "Kuzwakala sengathi ukhathele futhi awuboni indlela yokuphuma." Ukuzwakala, ngokwako, kungehlisa izinga lokushisa.
- Msize ahlale ephephile. Buza kancane ukuthi ngabe uke wacabanga ngokuthi angazilimaza kanjani, nokuthi ngabe unakho okudingayo eduze. Uma enakho, msize ubeke ibanga phakathi kwakhe nakho. Awuphenyi. Wenza kancane umzuzu oyingozi ube nzima ukuwenza.
- Msize axhume. Uyibhuloho, hhayi konke ukusinda. Hlala naye ngenkathi eshayela noma ethumela umlayezo ku-988, noma umsize afinyelele kudokotela wakhe, umelaphi, noma umuntu othembekile. Ith: senze ucingo ndawonye. Injongo ukufaka umuntu oqeqeshiwe esithombeni, hhayi ukukuthwala wedwa.
- Landelela. Isimo esiphuthumayo sivame ukungapheli ngengxoxo eyodwa. Bheka kusasa, nangesonto elizayo. Ukuxhumana okusekelayo emva komzuzu onzima kubaluleke ngempela, kanti u-"ngicabanga ngawe, kunjani namuhla" umtshela ukuthi wayengesona umthwalo ngokudinga usizo.
Umugqa oqinile owodwa: uma umuntu ekutshela ukuthi usengozini bese ecela ukuthi ukugcine kuyimfihlo, lelo yilona sethembiso ongeke usenze. Ukumthanda ngezinye izikhathi kusho ukwephula imfihlo ukuze umgcine ephila. Kusho kahle, bese ulanda usizo noma kunjalo.
Ukwazi lapho kubi khona
Izimo eziphuthumayo azihlali zizimemezela. Ngokuvamile zivela njengoshintsho. I-NIMH ikhomba izimpawu zesexwayiso ezifanele zithathwe njengezibalulekile, ikakhulukazi lapho zintsha noma ziya ngokuba zimbi: ukukhuluma ngokufuna ukufa noma ngokuzizwa njengomthwalo, ukuhoxa ebantwini, ukupha izinto ezibalulekile, ukulala noma ukudla okukhulu noma okuncane kakhulu kunokujwayelekile, ukuguquka kwesimo somoya okuzumayo, noma ukwanda kokuphuza noma ukusebenzisa izidakamizwa. Ukubaneka kokukhululeka noma ukuzola emva kwesikhathi eside esimnyama nakho kungaba uphawu, hhayi njalo ukululama.
Akukho kulokhu ngokwakho okusho okubi kunazo zonke. Uma kuhlangene, noma kuhambisana nomuzwa wangaphakathi wokuthi kukhona okungahambi kahle, kuyisizathu sokubuza umbuzo oqondile kunokulinda uthemba.
Izinto ezimbalwa ezisiza phakathi kwako
Lapho umzimba usesexwayisweni esigcwele, ukucabanga ngokucacile cishe akwenzeki, ngakho qala ngomzimba. Yehlisa ukuphefumulela phandle kwakho, kudlule ngesikhathi kunokuphefumulela ngaphakathi, bese wenza lokho kaningana. Gxumeka izinyawo zakho. Qamba izinto ezinhlanu ongazibona egumbini. Lokhu ngeke kuxazulule isimo, futhi akuhloselwe kona. Kwehlisa umsindo ngokwanele ukuze isinqumo esilandelayo senzeke.
Umlayezo omfushane, oqotho ubalwa njengokufinyelela. Kanjalo nokuyohlala eduze komunye umuntu. Kanjalo nokushayela uxhaphaza umugqa uthi kuphela u-"Angikho kahle." Awukweletanga muntu incazelo epholishiwe. Umnyakazo omncane kunayo yonke oya komunye umuntu yiwona olungile.
Emva kokudlula kwesiphepho
Ukudlula umzuzu ophuthumayo yikho ukuphumelela. Kuyisiqalo futhi, hhayi isiphetho. Uma izinto sezizinzile, into enosizo kunazo zonke ongayenza ukwenza isimo esilandelayo esiphuthumayo singabibi kangako futhi silule ukusibhekana, ngokufanele ngosizo lochwepheshe.
Ithuluzi elingokoqobo elilodwa uhlelo lokuphepha, olubhalwe lapho uzolile, olwesikhathi lapho ungazoli. Luwuhlu olufushane, oluwuqobo: izimpawu zesexwayiso ezikutshela ukuthi uyashelela, izinto ezimbalwa ezike zasiza phambilini, abantu ongabashayela, kanye nezinombolo zezimo eziphuthumayo, konke endaweni eyodwa ukuze ungazami ukwakha uhlelo ngenkathi uminza. Udokotela noma umelaphi angalwakha nawe. Kanjalo nomeluleki wakwa-988.
Ukufinyelela ekunakekelweni okuqhubekayo akulona ukuvuma ukuthi wehlulekile ukubhekana. Izimo eziphuthumayo ziwulwazi. Zikutshela ukuthi umthwalo waba nzima kunalokho okwesekwa kwakho kwamanje okungakuthwala, kanti lokho kufanele kubhekwane nako nomuntu oqeqeshelwe ukusiza, hhayi ukuqinisa izibhambatha wedwa kuze kube kolandelayo. Uma umzuzu onzima udlulile bese usathukuthele, noma uqhubeka wenzeka, lokho kwanele njengesizathu sokwenza i-apoyintimenti.
Akudingeki uzizwe unethemba ukuze uthathe isinyathelo esilandelayo. Kufanele nje usithathe. Hlala uphephile namuhla, ufake umuntu oyedwa oqeqeshiwe, bese ubavumela bakusize bathwale lokho obekade ukuthwala wedwa.
Imithombo
- National Institute of Mental Health, 5 Action Steps to Help Someone Having Thoughts of Suicide
- National Institute of Mental Health, Warning Signs of Suicide
- 988 Suicide & Crisis Lifeline, Talk to Someone Now
- 988 Suicide & Crisis Lifeline, How to Help Someone Else