Amathiphu asheshayo
- Yenza usizo lwemizuzu emihlanu ngaphandle kokubala.
- Buza ukuthi ukuthi yebo kubabiza ngani ngempela.
- Bonga umuntu okutshela ukuthi uphambene.
Uyakubona kahle ukuthi kudingeka kwenzekeni. Isixazululo sisobala, isikhathi sincane, futhi into kuphela emi phakathi kohlelo nomphumela iqembu labantu abangasebenzi ngaphansi kwakho. Ngeke ubanike lo msebenzi. Ngeke uwuqhube phezulu ngaphandle kokubukeka sengathi udlula phezu kwamakhanda abo. Ngakho wenza into esiyenza iningi lethu, okuwukuqinisa icala lakho, ulisho kakhulu nangokugcwele, bese ubuka lihlangana nokunqekuzisa ikhanda okunenhlonipho kodwa kungabikho lutho olushintshayo.
Lokhu kuyiqiniso lansuku zonke emsebenzini. Ishadi lenhlangano lisho okuthile ngokuthi ubani onamandla, kodwa indlela umsebenzi ohamba ngempela ngayo isho okwehluke ngokuphelele. Amaphrojekthi awela phakathi kwamathimba. Izinqumo zidinga ozakwenu komunye umnyango, umthengisi, umuntu omkhulu ophezu kwakho, ozakwenu osevele ecwiliswe umsebenzi. Cishe akekho kubo ongayalwa. Nokho izinto ziyaqhutshwa, ngabantu abathile, kaninginingi. Labo bantu abakhulumi kakhulu futhi abaphakeme ngesikhundla. Bavele bafunda okuthile ngendlela ithonya elisebenza ngayo lapho igunya lingasilona ikhethelo.
Izindaba ezinhle wukuthi lokhu kungafundeka, futhi iningi lakho alihlangene nokuncenga umuntu ngaleso sikhathi.
Igunya liyingxenye encane yesizathu abantu abavuma ngaso
Uma sicabanga ngethonya, ngokuvamile sicabanga ngenkulumo yokuncenga. Impikiswano eyakhiwe kahle, isilayidi esithumba igumbi. Lokho akubalulekile njengoba ucabanga.
URobert Cialdini uchithe amashumi eminyaka efunda ukuthi kungani abantu bevuma izinto ngempela, futhi igunya lingelinye kuphela lamandla amaningi asebenzayo, ngokuvamile olungabalulekile kangako. Amabili kwamanye enza umsebenzi othule kakhulu empilweni yansuku zonke. Okokuqala ukuphindiselana: abantu bazizwa bedonseka ngokweqiniso ukuba babuyisele kulabo ababaphe kuqala. Okwesibili ukuthandeka: sithi yebo ngokushesha kubantu esibaziyo, esibethembayo, futhi esizwa sinobudlelwano beqiniso nabo. Akukho nokukodwa kwalokhu okudinga isikhundla. Kokubili kwakhiwa ngokuhamba kwesikhathi, ekusebenzelaneni okujwayelekile, kudlule isikhathi eside ngaphambi kwesikhathi lapho udinga khona okuthile.
Lokhu kubukisa inkinga yonke ngendlela entsha. Uma ucabanga ngethonya kuphela lapho udinga usizo, uqalisa injini iseyibandayo. Abantu abathola u-yebo ngokuvamile bebelokhu befaka izimali ezincane izinyanga ngezinyanga, bengagcini isikoro, ukuze uma becela ekugcineni, ubudlelwano sebuvele bubatshekela.
Yiba ngophayo kuqala, futhi ukusho ngenhliziyo
Yilapha ukuphindiselana kufundwa ngokungeyikho. Akulona iqhinga lapho wenzela umuntu usizo olubalwe kahle ukuze akukweletele. Abantu bayakuzwa lokho, futhi kudla khona kanye lokho kwethembana ozama ukukwakha.
U-Adam Grant, ofunda lokhu eWharton, uhlukanisa abantu ngezindlela ezimbalwa: abaphayo, abasiza bengabali; abathathayo, abazama ukuthola okungaphezu kwalokho abakunikayo; nabashintshanayo, abahwebelana ngosizo. Ucwaningo lwakhe luveze okuthile okumangalisa abantu. Abaphayo babuthana emaphethelweni omabili empumelelo. Labo abaphelelwa ngamandla futhi baxhashazwe ngabaphayo. Kanjalo nalabo abasesicongweni. Umehluko awukho ekutheni uyapha yini. Usekutheni upha ngendlela esimeme futhi engebona ubuwula, uphana ngokwemvelo kodwa ungavumeli ukuthi abathathayo bakunyathele.
Lokhu kubukeka kanjani empilweni yangempela akukhazimuli kodwa kusebenza kakhulu:
- Yiba umuntu owabelana ngodumo ngokusobala, ikakhulukazi lapho omunye umuntu engekho egumbini.
- Yenza isethulo, thumela isihloko esiwusizo, ubaqaphelise into esizoba yinkinga yabo ngaphambi kokuba yenzeke.
- Yenza usizo lwemizuzu emihlanu ngokukhululekile. Ukubuyekeza okusheshayo, isethulo esifudumele, impendulo ecacile. Kukubiza cishe lutho futhi kufika njengosizo lweqiniso.
- Siza ngezindlela ezihambisana nendlela omunye umuntu afuna ngayo usizo ngempela, hhayi indlela elula kuwe ukumnika ngayo.
Akukho okukhona kulokhu okuwumdlalo. Abantu bayawubona umehluko phakathi komuntu owakha umusa nomuntu oqoqa izikweletu. Owokuqala uzuza ukwethenjwa. Owesibili uzuza igama elibi.
Ukwethembana kuyimali yangempela
Ngaphansi kokuphindiselana nokuthandeka kuhlezi okuthile okuyisisekelo, futhi kuyiyona nto eshukumisa ngempela abantu abangaphoqekile ukukulalela. Ingabe bayakwethemba yini. Hhayi ngendlela efudumele, ethambile. Ngendlela ephathekayo: uma uthi okuthile kuyiqiniso, ingabe kuyiqiniso na? Uma uzibophezela kokuthile, ingabe kuyenzeka na? Uma ungavumelani, ingabe ukwenza ngokuqondile, noma uyamamatheka bese ubagenca emuva?
Ukwethembana okunjalo kwakhiwa ngobufakazi obuncane obuyikhulu, obuyisicefe. Wenza lokho othe uzokwenza. Uthembekile ngalokho ongakwazi. Awudayisi ngokweqile. Uletha izindaba ezimbi ngokwakho esikhundleni sokubayeka bazithole. Ungumuntu ofanayo emhlanganweni njengoba unjalo ephasishi. Ngayinye yalezi zinto ingakhohlakala uma imodwa. Uma ziqoqene ngokuhamba kwesikhathi, zikwenza umuntu izwi lakhe elinesisindo, okuyikhona kanye ithonya eliyikho.
Kukhona uhlangothi oluphambene olufanele ukuqashelwa, ngoba yilapho ithonya elingaba khona liningi elifela khona. Isithembiso esisodwa esephuliwe, umzuzu owodwa wokuthatha udumo obungelona olwakho, isikhathi esisodwa lapho ufiphaza iqiniso ukuze uthumbe iphuzu, futhi i-akhawunti iyaphela ngokushesha kunokugcwala kwayo. Ukwethembana kuyaphuza ukwakheka kodwa kuyashesha ukuchithwa. Abantu abanethonya leqiniso bakulinda ngokucophelela.
Kwenze kuphephe ukusho cha, nokusho lokho abakucabangayo ngempela
Nakhu okucashile. Abantu bavuleleke kakhulu ethonyeni elivela kumuntu abazizwa bephephile eduze kwakhe. Uma ukuphikisana nawe kuyingozi, uma ukungavumelani kuhlangatshezwana nokuzivikela noma ukubandezelwa, abantu abavumelani nawe ngempela. Bavele bayeke ukukutshela iqiniso. Uthola ukulalela, hhayi ukuzibophezela, futhi ukulalela kuyanyamalala ngomzuzwana obheka eceleni.
- Cela ukungavumelani ngamabomu. "Ngiphambana kuphi lapha?" noma "Yini engingayiboni?", bese ubonga ngempela umuntu okutshelayo.
- Sabela kahle ngesikhathi sokuqala umuntu ekulethela into engakhululekile. Lowo mzuzu owodwa ubafundisa ukuthi kuphephile yini ukukwenza futhi.
- Vuma amaphutha akho ngokusobala. Kunikeza wonke umuntu oseduze kwakho imvume yokuba ngumuntu, futhi abantu bayamethemba umuntu ongasho athi "Ngakwenza ngokungeyikho lokho."
- Hlukanisa umbono nomuntu. Ungawuhlaziya umbono ngaphandle kokwenza umuntu azizwe ehlaziywa.
Kwenze lokhu njalo bese abantu beqala ukukulethela iqiniso. Uma sebekutshela iqiniso, usungakwazi ngempela ukuba nethonya emiphumeleni, ngoba ekugcineni usuyazi ukuthi kwenzekani ngempela.
Qonda lokho abakuthwele
Iningi lokuncenga okwehlulekayo empeleni kuwukwehluleka kokufuna ukwazi. Sifika sinesixazululo sethu esesiphelele bese sizama ukusifuqela kumuntu esasingazihluphanga ngokufunda isimo sakhe sangempela.
Ngaphambi kokuba ucele, thola ukuthi omunye umuntu ubhekene nani. Balinganiselwa ngani? Yini esivele isepuletini labo? Yini eyahamba kabi ngesikhathi sokugcina umuntu ezama into enjena? U-yebo ubabiza ngani, ngesikhathi, ngobungozi, noma ngamandla ezombusazwe? Abantu bavamile ukungaphikisi umbono wakho ngoba mubi. Baphikisa ngoba ukuthi yebo kubadulela ngendlela ongazange uyicabangele. Uma ukwazi ukubeka isicelo sakho ngokuya ngalokho abakukhathalelayo, futhi wehlise izindleko zokuvuma, awusafuqi. Unikeza okuthile okubasizayo nabo.
Yilapha futhi ukulalela kwenza okwedlula lokho ukukhuluma okwake kwakwenza. Imibuzo oyibuzayo, kanye neqiniso lokuthi ubuzifuna ngempela izimpendulo, ngokuvamile kwenza okuningi ekutholeni umuntu kunanoma iyiphi impikiswano obungayakha.
U-cha wokuqala akuvamile ukuba yizwi lokugcina
Abantu abanethonya elihle akubona labo abangalizwa u-cha. Yilabo abangaphathi u-cha njengesiphetho sengxoxo. U-cha wokuqala ngokuvamile usho ukuthi "hhayi ngale ndlela," noma "hhayi njengamanje," noma "angikaqondi ukuthi kungani lokhu kubalulekile kimi." Akukho kulokho okuyizindonga. Kuwulwazi.
Ngakho uma uthola u-cha othambile, funa ukwazi esikhundleni sokuzivikela. Yini ukungabaza kwangempela? Ingabe yisikhathi, ubungozi, izindleko, isipiliyoni esibi sasedlule, noma okuthile abangeke bakusho ngokuzwakalayo? Ngokuvamile ungathola inguqulo encane yesicelo abangathi yebo kuyo namuhla, ukulingwa, isinyathelo esisodwa, ukuhlolwa okungenabungozi obukhulu. U-yebo omncane wenza izinto ezimbili. Ususela phambili into, futhi uqalisa ubudlelwano bukutshekela, ngakho isicelo esilandelayo silula kunesangaphambili.
Kukhona isineke kulokhu esinzima uma usengcindezini. Ithonya liyanda. Ozakwenu owamsiza ekota edlule nguyena okumela emhlanganweni ongekho ngisho nakuwo. Umphathi owamlethela izindaba ezimbi ngeqiniso nguyena othemba indlela obona ngayo uma isinqumo esilandelayo sisondele. Cishe awukuboni ukubuya ngosuku okuzuza ngalo. Ukubona kamuva, emagumbini obungazi ukuthi anquma igama lakho. Yileso isizathu esithule sokuthi abantu abazinzile, abaphanayo, abathembekile babonakala beqoqa ithonya kanti abantu abalijaha ngokuqondile abakaze balibambe.
Uma ithonya lingelona ithuluzi elifanele
Imikhawulo embalwa yeqiniso, ngoba ukwenza sengathi akunjalo bekungeke kukusize ngalutho.
Ezinye izinto zidinga igunya ngempela, futhi ukuzama ukudlula kuzo ngethonya kuyaphuza futhi kuyacunula. Uma isinqumo sidinga isabelomali ongasilawuli noma inqubomgomo engabekwa umholi kuphela, isinyathelo esifanele wukuba nethonya kumuntu onalelo gunya, hhayi ukuqhubeka ushaya endaweni yinye kubantu abangakwazi ukukusiza.
Futhi ezinye izimo aziphathelene nethonya nhlobo. Uma ozakwenu ekuxhaphaza, uma ucelwa ukwenza into engalungile, uma indawo yokusebenza ikucobisa kancane kancane, lezo akuzona izinkinga ezingaxazululwa ngobudlelwano obungcono nomusa omningi. Lowo ngumzuzu wokubeka umngcele oqinile, ubhale phansi okwenzekayo, futhi ukhulume nomuntu ongenza okuthile ngempela, umphathi omethembayo, i-HR, noma umuntu ongaphandle kwesimo. Ingcindezi ekulandela ekhaya, edla ubuthongo bakho noma umuzwa wakho ngawe, ifanelwe okwedlula iqhinga lasemsebenzini. Ukukhuluma ngakho nodokotela, umeluleki wezengqondo, noma umuntu omethembayo akukona ukuvuma ukuthi awukwazanga ukumelana nakho. Kuyindlela abantu abagcina ngayo ukuma kwabo lapho isimo sikhulu kunanoma yiliphi ikhono elilodwa elingasixazulula.
Ithonya leqiniso lithule kunalokho elibukeka liyikho ngaphandle. Kuwukwethembana okulondolozile, usizo olunikezile ngaphandle kwerisidi, ukuphepha abantu abakuzwayo eduze kwakho, ukunaka kweqiniso okukubekele lokho abakudingayo. Yakha lokho ngesikhathi kungekho lutho olusengcupheni, futhi kuyoba khona ngosuku lapho konke kusengcupheni.
Imithombo
- Harvard Business Review, The Uses (and Abuses) of Influence (ingxoxo noRobert Cialdini)
- Harvard Business Review, Harnessing the Science of Persuasion (Robert B. Cialdini)
- Knowledge at Wharton, Givers vs. Takers: The Surprising Truth About Who Gets Ahead (Adam Grant)
- Harvard Business School, Amy C. Edmondson, Faculty Profile (ucwaningo lokuphepha kwengqondo)