Amathiphu asheshayo
- Phefumula kanye kancane ngaphambi kokusabela.
- Buza ukuthi kwenzekeni, hhayi ukuthi iphutha lakabani.
- Biza isinyathelo esisodwa sakusasa.
Inombolo ingena iphansi. Isivumelwano siyawa. Into oyichithe izinyanga ezintathu uyakha iyabekwa eceleni buthulele ngumuntu wamazinga amabili ngaphezulu. Kunokuma, futhi kulokho kuma wonke umuntu osendaweni ozwakalayo wenza into efanayo. Bakubheka wena.
Hhayi ngenkulumo. Ngokufunda. Bafuna ukwazi ukuthi kubi kangakanani, futhi indlela esheshayo yokuthola ukuhlola ukuthi umuntu ophethe usephaphathekile, useqandile, noma useyofuna umuntu wokusola. Noma yini oyenzayo emzuzwini olandelayo, bazoyifayila njengomthetho wasendaweni wokuthi izinhlekelele zibhekwana kanjani lapha.
Lokho isisindo esikhulu ukusibeka entambama embi. Kuphinde kube yithuba iningi labantu elimoshayo, ngoba bamatasa kakhulu bephatha ukudumala kwabo baze bakhohlwe ukuthi kukhona obukayo bekwenza.
Impendulo yokuqala yisifundo sangempela
Abantu bakhumbula ithoni isikhathi eside emva kokukhohlwa okuqukethwe. Ungenza ukuhlaziya okungenaphutha emva kwesenzo ngemva kwesonto futhi kuzobaluleka kancane kunokubuka ebusweni bakho lapho uzwa izindaba okokuqala. Impendulo yokuqala yilapho ukufundisa kwenzeka khona, ngoba kuyingxenye engekho muntu ongayenzisa futhi wonke umuntu unaka.
Cabanga ngokuthi impendulo yokuqala yovalo ikhuluma ngempela ngani. Uma uzungezela, umyalezo uthi lo mlahleko mkhulu kunalokho iqembu elingakubhekana nakho. Uma ufinyelela ekusoleni, umyalezo uthi amaphutha lapha ayingozi, futhi umqondo ohlakaniphile ukuwafihla ngokulandelayo. Akukho kulokho okukushoyo. Kokubili kuyanamathela.
Manje cabanga okuphambene. Uthatha izindaba, uzivumele zibe khona, futhi umnyakazo wakho wokuqala umbuzo ozinzile esikhundleni sesinqumo. "Kulungile. Sazini ngempela kuze kube manje?" Usutshele igumbi izinto ezintathu ngaphandle kwezwi elilodwa lokukhuthaza: lokhu kungasindeka, sizokubuka ngokucacile, futhi akekho odinga ukuzilungiselela umonakalo. Lokho kubaluleke ngaphezu kwanoma iyiphi inkulumo yokukhuthaza.
Akukho kulokhu okudinga ukuthi uzizwe uzolile. Kudinga ukuthi wenze usuka entweni ezinzile kunomuzwa. Ukudumala kuvunyelwe. Lokho okubonisayo akukona ukungabikho kwesibhakela. Kuwukuthi umuntu wenzani emizuzwaneni engamashumi amathathu emva kwaso.
Kungani impendulo yakho ibeka umthetho weyabo
Kukhona ucwaningo oluqinile ngemuva komuzwa wokuthi impendulo yomholi ekwehlulekeni ibumba ubudlelwano beqembu lonke nakho. U-Amy Edmondson, ochithe amashumi eminyaka efunda ukuthi amaqembu afunda kanjani, wathola okuphambene: amaqembu angcono kudatha yakhe abonakala enza amaphutha amaningi, hhayi amancane. Iqiniso ukuthi ayengenzi amaphutha amaningi. Ayezimisele ukukhuluma ngawo. Amaqembu abuthakathaka ayefihla awawo.
Lokho kuzimisela ukuveza inkinga esikhundleni sokuyifihla yikho ayefikelela ekukubizeni ngokuvikeleka kwengqondo, futhi akuveli ngengozi. Kubekwa, kakhulu, indlela umuntu ophethe asabela ngayo lapho kukhona okungahambanga kahle. Uma ukuvuma ukwehluleka kukujezisa noma kukuhlaza, abantu bayeka ukuvuma ukwehluleka. Abayeki ukwehluleka. Bayeka nje ukukutshela, okubiza kakhulu, ngoba manje undiza uphuphuthekile.
Ngakho lapho uthatha isinhlekelele kahle phambi kweqembu lakho, awuzinzisi nje lo mzuzu. Ubhala umthetho wawo wonke umzuzu ozayo lapho othile edinga ukunquma ukuthi eze kuwe nenkinga esesenkulu noma athembe ukuthi izohamba yodwa. Abaholi abathola isexwayiso sangaphambili imvamisa ngabakhombisa, esikhathini esinzima esithize, ukuthi izindaba ezimbi bekuphephile ukuzethula.
Ukukubonisa kahle kubukeka kanjani ngempela
Lokhu akumayelana nokwenzisa ukuthula noma ukuzenzisa ukuthi umlahleko awulimazi. Kuyimikhuba embalwa ephathekayo, iningi layo lincane.
- Kuvumele kufike ngaphambi kokuphendula. Zithengele ukuphefumula okukodwa okunensa. Awukweleti muntu impendulo esheshayo, futhi impendulo esheshayo imvamisa yilena obungayibuyisa. Umzuzwana wokuthula ufundwa njengokuzola, hhayi ubuthakathaka.
- Biza umlahleko ngokwethembeka. Ungawuzungezisi. "Lokho kuyisibhakela sangempela, nami ngidumele" kuthembeka kunokubona okuphoqiwe, futhi kunika wonke umuntu imvume yokuzwa lokho asekuzwa esikhundleni sokwenzisa ukuthi kulungile.
- Hlukanisa uphenyo nokusola. "Kwenzekeni?" no "ubani onephutha?" yimibuzo ehlukene, futhi owokuqala kuphela okufundisayo okuthile. Qala ngowokuqala. Ngezinye izikhathi awuze uwudinge owesibili.
- Thatha ingxenye yakho ngokuzwakalayo. Uma noma iyiphi ingxenye yalokhu ikuwe, kusho ngokusobala nangaphambili. Umholi ongathi "ngiphushe leli khethelo lesikhathi kanzima kakhulu, lokho kukimi" kwenza kuphephe kuwo wonke umuntu ukubamba ingxenye yakhe. Ukuzibamba ngaphezulu kuyathelelana ngendlela engcono kunazo zonke.
- Khomba isinyathelo esilandelayo esiphathekayo, hhayi yonke intaba. Abantu balulama ngesenzo. Awudingi uhlelo lokululama oluphelele egumbini. Udinga into eyodwa iqembu elingayenza kusasa, nesethembiso sokwethembeka sokuthi okunye kuzoxazululwa ndawonye.
Qaphela okushodayo kulolo hlu. Akukho sidingo sokuthi ube nezimpendulo, akukho mfuneko yokuba ngokhuthazayo, akukho sidingo sokufihla ukuthi ungumuntu. Ukuzinza akulona isifihlamuso. Kuwuchungechunge lwezinqumo ezinengqondo ezenziwa ngenkathi udumele.
Ukuphatha isinhlekelele njengolwazi
Kukhona ukushintsha okuthule ngaphansi kwalokhu konke, futhi yilokho okuqongelelanayo ngokuhamba kwesikhathi. Amaqembu alulama kahle avame ukuphatha isinhlekelele njengedatha kunesinqumo ngokubaluleka kwawo.
U-Edmondson udweba umugqa owusizo phakathi kokwehluleka. Okunye ukungakhathali nje, inqubo eyaziwayo engalandelwanga, futhi lokho kufanele ingxoxo eqondile. Kodwa ukwehluleka okubaluleke kakhulu yilokho okuvela ekuzameni into entsha ngempela, lapho bekungenandlela yokwazi umphumela ngaphandle komzamo. Ukubiza lokho ngokwehluleka okuhlakaniphile, futhi yiwo intengo yokwenza noma yini engakaze yenziwe ngaphambili. Iqembu elikujezisayo ngempela lijezisa umgomo. Iqembu elikumbayo ukuthola okukuvezayo lihlakanipha ngokwehluleka ngakunye.
Umsebenzi womholi ukubuza, ngokuzwakalayo nangaphandle kokwenza inhlekisa, ukuthi lesi sinhlekelele esithize sikutshelani. Ngabe umbono wawungalungile? Ngabe isikhathi sasingalungile? Ngabe ufunde okuthile ngekhasimende, imakethe, inqubo, obungeke ukufunde ngenye indlela? Uma ubeka umlahleko njengomthombo wolwazi, uguqula lokho iqembu elikwenzayo ngesilandelayo. Baqala ukukulethela lokho abakuqaphelayo esikhundleni salokho abakwesabayo.
Lapho isisindo sisinda kunekota embi
Ezinye izinhlekelele azikho ukuphuthelwa yinhloso. Ukuxoshwa okwakumele ukwethule, ukwehluleka komphakathi kunegama lakho phezu kwakho, isikhathi lapho konke okuzamayo kubonakala kungasebenzi. Lokho kufika emzimbeni, futhi ukuzinza kokubukwa kungakubiza okuningi buthulele.
Ukuqina, i-APA icophelela ukukhomba, akusho ukuthi awuzwa ubuhlungu. Abantu abadlula ezintweni ezinzima basadlula osizini lwangempela endleleni. Ukuqina yinto oyakhayo, kunjengomsipha kunobunjalo, futhi njenganoma imuphi umsipha kunemikhawulo futhi kudinga ukululama. Uma uthwele umlahleko okulandelayo ekhaya, uvuza ebuthongweni bakho, noma uphuphuza umsebenzi obewukhathalela, lokho akuyona inkinga yokuzola ozokuphusha kuyo. Kuwuphawu lokuncika kubantu abakukhathalelayo futhi, uma kuqhubeka, ukukhuluma nodokotela noma umelaphi. Abaholi bavunyelwe ukudinga ukusekelwa. Ukukuthola kuyingxenye yokuhlala ungumuntu abanye abangancika kuye.
Abantu abakuzungezile bazothatha okuningi kwezimpawu zabo entambama embi eyodwa. Banike engcono ukuyikhumbula. Hhayi ngoba uzenzise wadlula kuyo, kodwa ngoba ubakhombisile, ngesikhathi sangempela, ukuthi umlahleko ungabhekwa ngqo usindwe ndawonye.
Imithombo
- Harvard Business Review, Amy C. Edmondson, Strategies for Learning from Failure
- Behavioral Scientist, Amy C. Edmondson, The Intelligent Failure that Led to the Discovery of Psychological Safety
- American Psychological Association, Building your resilience