Amathiphu asheshayo
- Phefumula kanye kancane ngaphambi kokukhuluma.
- Sho okwaziyo nokungakwazi.
- Thembisa isibuyekezo esilandelayo, bese usigcina.
Cabanga igumbi emva kokufika kwezindaba ezimbi. Kunehlebo lokuxoshwa kwabantu emsebenzini. Ukuhlanganiswa kwezinkampani okungekho owakubona kuza. Isikhathi sokugcina esisanda kuphindeka kabili ngaphandle kosizo olusha. Amazwi asaphuma nje kanti igumbi selivele lashintsha. Abantu bayathula, noma baqale ukukhuluma ngokushesha. Amehlo aqwayiza aye emnyango, aye kumafoni abo, aye kuwe.
Kulowo mzuzu wonke umuntu ubuza umbuzo ofanayo othulile, noma ngabe bangawusho ngokuzwakalayo noma cha: singabaright yini? Futhi empeleni abaceli ulwazi. Bafunda ubuso bakho, amahlombe akho, isivinini sezwi lakho. Bafuna ukwazi ukuthi umuntu ophambi kwabo uyethuka yini, ngoba lokho kubatshela ukuthi nabo kufanele yini.
Lena isisindo esixakayo sokuzama ukuzinzisa iqembu lapho ungakwazi ukubona ikusasa ngcono kunabo. Awunazo izimpendulo. Ungase wesabe njengawo wonke omunye umuntu. Kepha umsebenzi wakho, kuleso sikhathi sokungazi, ukuba yindawo abantu abangama kuyo.
Izindaba ezinhle ukuthi ukuzinza ekungaqinisekeni akufani nokuba necebo. Kuyiqoqo lezinto ongazenza ngempela, ngisho nangaphandle kokuthi kukhona okuzinzile.
Kungani ukungazi kuyingxenye enzima
Abantu bakhelwe ukuhlola izingozi, futhi ingozi ecacile cishe kulula ukubhekana nayo kunengacaci. Ngengozi ecacile ungathatha isinyathelo. Ukungaqiniseki kushiya i-alamu isebenza kungekho lapho ubeka khona amandla, ngakho ingqondo igcwalisa isikhala ngezimo ezimbi kunazo zonke. Lokho kuzamazama kuyakhathaza, futhi kuyathelelana. Umuntu oyedwa okhathazekile ophinda afunde i-imeyili engacacile angadonsela iqembu lonke esizungwini esifanayo.
Abacwaningi abafunda ubuholi baqalile ukubiza ukungaqiniseki ngokwako njengesici esiyinhloko somsebenzi wesimanje, hhayi isiphepho esidlulayo okumele ulinde size siphele. Isihloko sakamuva se-Harvard Business Review siphikisa ukuthi into ewusizo kakhulu umholi angayakha njengamanje ukubekezelela okuphezulu kokungazi, amandla okuqhubeka ecabanga ngokucacile ngenkathi izinto ezingaziwa zidlula ngobuningi eziziwayo. Lokho kubuka kabusha kubalulekile kuwo wonke umuntu okuzungezile, ngoba umholi ophatha ukungaqiniseki njengesimo esiphuthumayo esihlala njalo ufundisa iqembu ukuphila esimeni esiphuthumayo. Umholi osiphatha njengesimo sezulu esivamile somsebenzi unika wonke umuntu imvume yokuphefumula.
Ngakho isinyathelo sokuqala singaphakathi, futhi sithule. Ngaphambi kokuba usho igama kunoma ubani, qaphela isimo sakho. Ngabe amahlombe akho aphakeme aseduze nezindlebe? Ngabe umphefumulo wakho uphezulu futhi usheshayo? Awukwazi ukunika iqembu ukuzola ongenakho. Ukuphefumula uphume kancane, izinyawo phansi, umzuzwana wokuthula ngaphambi kokukhuluma. Kuncane, kodwa abantu bayawuzwa umehluko phakathi komuntu ozilungiselelayo nomuntu ozinzile.
Kukhona iqiniso elinzima elisongwe kukho konke lokhu. Uma ungazi ukuthi kwenzekani okulandelayo, umfutho wakho ungaba ukulinda uze ube nokuthile okuqinisekile ngaphambi kokuba usho lutho. Lokho kuthula cishe akulokothi kufundwe ngendlela othemba ngayo. Eqenjini elikhathazekile, umholi othule akabukeki ecabanga. Ubukeka njengomuntu ofihla izindaba ezimbi, noma umuntu osephumile. Ukudonseleka ekuthuleni uze ube nokucaca kungenye yezindlela ezivame kakhulu abantu abanezinhloso ezinhle abenza ngazo isimo esinzima sibe sibi kakhulu.
Sho ukungaqiniseki ngokuzwakalayo
Umuzwa, lapho izinto zingaqinile, uvame ukuba ukubonisa ukuzethemba okuphelele. Mamatheka, uthi konke kuzolunga, ushintshe indaba. Abantu bakubona lokhu cishe ngokushesha, futhi kuyalimaza. Injabulo yamanga ifundwa noma njengokungazi noma njengokumboza, futhi kokubili kwenza iqembu likhathazeke kakhulu, hhayi kancane.
Isinyathelo esizinze kakhulu ukusho into eyiqiniso ngokusobala. "Angikazi okwamanje ukuthi lokhu kuhlala kanjani. Nakhu engikwaziyo, nakhu engingakwazi, futhi nakhu lapho ngilindele ukuthi sizokwazi khona okwengeziwe." Lokho kuzwakala kulula. Kuphinde kube ukukhetha okunzima, okunesibindi kakhulu, futhi kwenza okuthile okunamandla: kutshela abantu ukuthi abahlanyi ngokuzizwa bengaphephile, nokuthi ngeke ubaphathe ngobuqili.
U-Amy Edmondson, umcwaningi wase-Harvard ongemuva komqondo wokuphepha kwengqondo, uchithe amashumi eminyaka ekhombisa okwenzeka lapho abantu bezizwa bephephile ngokwanele ukukhuluma, babuze imibuzo, futhi bavume ukuthi abakakuqondi. Umsebenzi wakhe ukhomba ukuziphatha komholi okulula ukukweyisa. Uma uvuma ukungaqiniseki kwakho nokuthi ungenza amaphutha, wenza kuphephe kuwo wonke omunye umuntu ukwenza okufanayo. Okuphambene, umholi okumele njalo abonakale eyazi, ngokuthula ufundisa iqembu ukufihla ukukhathazeka kwabo nezimpawu zabo zesixwayiso, khona kanye lapho lezo zimpawu zibaluleke kakhulu.
Ukusho ukungaqiniseki akufani nokulahla konke ukwesaba nezimo ezimbi ezingahlungiwe eqenjini. Kukhona umugqa phakathi kokwethembeka nokungazinzisi. Tshela abantu iqiniso ezingeni abangaliphatha futhi benze ngalo okuthile. Bayeke ekuchazeni okuqhubekayo kokujikeleza kwakho.
Nika abantu okuthile okuqinile abangakubamba
Uma isithombe esikhulu sifiphele, isibhozisi akusiwo isibikezelo mbumbulu. Kuwumbuthano omncane wezinto ezisayiqiniso ngempela. Abantu bangakubekezelela ukungaqiniseki okukhulu ngekusasa uma benokuthile okuqinile nokuthembekile abangama kukho njengamanje.
Izinto ezimbalwa ongazinikeza ngisho lapho ungakwazi ukunikeza izimpendulo:
- Sho okungaguquki. Cishe kunoma yikuphi ukudlikizeka, izinto eziningi zisazinzile. Umsebenzi kuleli sonto. Indlela eniphathana ngayo. Lokho iqembu elikhona kukho ngempela. Ukusho ngokuzwakalayo lokho okuhlala kufana kunciphisa ifu lokungaqiniseki lehle libe usayizi walo wangempela, ovame ukuba muncane kunalokho okuzwakala kunjalo.
- Finyeza ibanga lokubuka. Uma unyaka olandelayo ungaziwa, khombela abantu emasontweni amabili alandelayo. Ukugxila okucacile, okwenzekayo kwesikhathi esiseduze kunika amandla akhathazekile indawo ewusizo yokuya. Inqubekela phambili entweni engokoqobo ngenye yezindlela ezisheshayo iqembu elizizinzisa ngazo.
- Tshela abantu lokho ozokwenza nokuthi nini. "Ngizokwabelana nganoma yini engiyifundayo ngoLwesihlanu, ngisho noma izindaba ziwukuthi azikho izindaba." Isigqi esibikezelekayo sezibuyekezo eziqotho siwuhlobo lwaso lokuzinza. Kuvimba abantu ukugcwalisa ukuthula ngokwesaba.
- Gcina imikhuba yakho. Ukuxhumana okumisiwe, indlela imihlangano evulwa ngayo, amasiko amancane. Esikhathini esingaqinile lokhu akusikho okuncane. Kuyizibambo ezitshela uhlelo lwezinzwa ukuthi isakhiwo sisabambe.
Qaphela ukuthi akukho kulokhu okudinga ukuthi wazi ukuthi indaba iphela kanjani. Kudinga nje ukuthi wethembeke ngesikhathi samanje futhi uthembeke ngokuziphatha kwakho. Lolo uhlobo lokuqiniseka ongalunikeza ngempela.
Lambisa amahlebezi ngokondla abantu ngeqiniso
Ukungaqiniseki akuhlali kungenalutho isikhathi eside. Uma abantu bengenalo ulwazi lwangempela, bakha olwabo, futhi inguqulo abayiqambayo cishe njalo imnyama kunokungokoqobo. Isexwayiso esingacacile ngokuthi "kukhona ushintsho oluzayo" luphenduka, ngesikhathi sesidlo sasemini, luqiniseko oluhletshezwayo lokuthi wonke umuntu emnyangweni usezoxoshwa. Indaba isakazeka ezingxoxweni ezingasohlangothini nasezingxoxweni zamaqembu ongeke uzibone, futhi ngesikhathi uyizwa, isiqinile yaba yiqiniso.
Awukwazi ukuvimba abantu ukuba bakhulume. Ungaphuphuma amahlebezi amabi kunawo wonke ngokuba umthombo weqiniso othembeke kunayo yonke egumbini. Sho okwengeziwe, hhayi okuncane. Ngisho nokuthi "angazi ngempela, futhi nakhu engikwenzayo ukuthola" kungcono kunokuthula, ngoba kunika ukukhathazeka indawo eqotho yokufika kunokukushiya kukhululekile ukuqamba. Uma abantu bethemba ukuthi uzobatshela lokho okwaziyo ngesikhathi ongakwazi, bachitha amandla amancane kakhulu ekuqageleni, namaningi kakhulu ekuhlaleni besebenza.
Vumela abantu babe nemizwa yabo ngaphandle kokumunca ukwethuka
Iqembu elingaphansi kwengcindezi lizokulethela ukwesaba, ukukhungatheka, nemibuzo eminingi ongakwazi ukuyiphendula. Umuzwa wokuzenzakalela noma ukugijima ungene ulungise umuzwa ("ungakhathazeki, kuzolunga") noma ukuwuvalela ngaphandle ("asihlaleni sinombono omuhle sigxile emsebenzini"). Kokubili kushiya abantu bezizwa bengabonwa, futhi abantu abangabonwa baba nomsindo kakhulu noma baphume.
Kukhona indlela yesithathu, futhi kakhulu ukulalela. Vumela abantu basho into enzima. "Lokhu kuyaphazamisa" noma "Ngiyezwa ukuthi ukhathazekile ngendima yakho, futhi lokho kuyinto elungile ngokugcwele ukukhathazeka ngayo" kwenza okwengeziwe kunanoma yiluphi ukukhuthaza. Awuvumelani ukuthi inhlekelele iyeza. Ubakhombisa ukuthi okungokoqobo kwabo kuvunyelwe egumbini. Isifingqo seziqondiso se-Harvard Business Review ngokuhola ngokungaqiniseki senza iphuzu elifanayo ngamazwi asobala: yamukela lokho abantu abakuzwayo, wethembeke ngalokho ongakwazi, futhi ungakumbozi ngokuphoqa umbono omuhle.
Isiyalo esinzima kakhulu yingxenye yesibili: hlala uzinzile ngenkathi ukwenza. Ungaba khona ngokuphelele ekwesabeni komuntu ngaphandle kokukubamba. Cabanga ukuba yigumbi elizolile abangangena kulo, hhayi isibuko esibonisa ukwethuka kubuya, kukhulu. Uma uzithola udonselwa phansi, lokho kuwuphawu lwakho lokuhlehla, uphefumule, unakekele ukusimama kwakho ngaphambi kokuqhubeka ubambe okwabo.
Uchungechunge olulula uma kumele ubhekane negumbi
Uma kumele ngempela ume phambi kweqembu elikhathazekile futhi ungenazo izimpendulo, uhlelo olungaphelele lokusebenza luyasiza:
- Zizinzise kuqala. Ukuphefumula kanye kancane ngaphambi kokukhuluma. Umzimba wakho ubeka izinga legumbi ngaphambi kwamagama akho.
- Sho iqiniso eliqotho ezingeni elisebenzisekayo. Okwaziwayo, okungaziwa, ukuthi uzokwazi nini okwengeziwe.
- Yamukela umuzwa osegumbini ngaphandle kokujahela ukuwususa.
- Khomba kulokho okusaqinile nasekugxileni kwesikhathi esiseduze.
- Yenza isithembiso esisodwa esiqinile ngendlela ozobagcina bazi ngayo, bese usigcina.
Ngeke ukwenze lokhu ngokuphelele. Uzophazama umbuzo, noma uzwakale uthuthumela kakhulu kunalokho obukufuna. Kulungile, futhi ngokwethembeka kungokobuntu ngendlela abantu abakwethembayo. Lokho abazokukhumbula akusiwo ukuthi uphuciwe yini. Kuwukuthi wawuqotho yini, ukuthi wahlala yini, nokuthi wabuyela yini lapho usho ukuthi uzobuya.
Uma kukhulu kunesikhathi esinzima nje
Ukuzinzisa abanye kungumsebenzi wangempela, futhi kudonsa phansi izinsiza zakho. Ukuthwala iqembu lidlule esikhathini eside sokungaqiniseki ngenkathi ulawula okwakho kungenye yezinto ezikhipha amandla kakhulu umuntu angazenza, futhi kunentengo. Qaphela izimpawu kuwe: ukwesaba okungasuki, ubuthongo obungezi, ukuthulisa noma ukucasuka okuhlala njalo okukulandela ekhaya. Ukuba ngozinzile kwabo bonke abanye akukwenzi ungavikeleki. Kuvame ukukwenza usengcupheni engaphezulu, ngoba umunca okwengeziwe futhi ukuvuma kancane.
Uma ingcindezi ikucothula, khuluma nomuntu, udokotela, udokotela wengqondo, umuntu othembekile ongaphandle kwesimo. Lokho akusiwo ukuphuma endimeni. Kuyindlela ohlala ngayo kuyo. Ukuzinza ozama ukukunikeza abantu bakho kufanele kugcwaliswe kabusha kwenye indawo, futhi ukuzenza sengathi awukudingi lokho yiyona ndlela eqinisekile kunazo zonke yokuphelelwa yikho lapho bekudinga kakhulu.
Akekho ongathembisa iqembu ukuthi konke kuzolunga. Lokho ongaba yikho umuntu osho iqiniso, obamba isakhiwo, futhi onganyamalali lapho kunzima. Enkungwini, lokho akuyona into encane. Kubantu abame eduze kwakho, kungaba yinto ezinze kunazo zonke ebonakalayo.
Imithombo
- Harvard Business Review, Leaders, It's Time to Build Your Tolerance for Uncertainty
- Harvard Business School Working Knowledge, Four Steps to Building the Psychological Safety That High-Performing Teams Need
- Amy C. Edmondson, Psychological Safety
- Harvard Business Review, Our Favorite Management Tips on Leading Through Uncertainty