Skip to main content
Ingabe usenkingeni noma ucabanga ukuzilimaza? Awuwedwa. Thola ucingo losizo →
Nikela

UMDLALO OMUDE · UBUHOLI

Ukushiya Abantu Bengcono Kunalokho Obathole Bekukho

Eminyakeni ezayo, abantu abasebenzela wena ngeke bakhumbule iningi lalokho okwakhiqizwa. Bazokhumbula ukuthi kwakuzwakala kanjani ukuba seqenjini lakho. Nakhu ukuthi kungani leyo yingxenye yobuholi ehlala ngempela, nokuthi ungahola kanjani uyikhumbula.

Uphawu oluvuliwe olulenga esicabheni sengilazi

Isithombe sithwetshulwe ngu-Tim Mossholder ku-Unsplash

Amathiphu asheshayo

  • Hlala uzolile ngesikhathi sokuqala umuntu evuma iphutha.
  • Ncoma into eqondile abayenze kahle.
  • Thatha icala, wabele udumo.

Cabanga ngomphathi omuhle kunabo bonke owake waba naye. Hhayi lowo omuhle kunabo bonke ngokujabulisa, noma lowo onehhovisi elisekhoneni. Lowo owakushiya ungcono kunalokho akuthola ukukho. Mhlawumbe wakwethemba ngento ngaphambi kokuba uzizwe usukulungele. Mhlawumbe wathatha icala emhlanganweni ngesikhathi kwakuzoba lula ukukuvumela ukulithwale. Mhlawumbe wavele wakholelwa ukuthi uyakwazi ngosuku wena ongazange ukukholelwe, wase ukhulela usayizi walelo kholo.

Manje cabanga ngomubi kunabo bonke. Cishe akudingeki ucabange kanzima kangako.

Into exakayo ukuthi lezi zinkumbulo zombili zihlala isikhathi eside kangakanani. Ungakhohlwa amaphrojekthi, izinguquko zenhlangano, izinombolo zekota ezazizwakala njengokuphila nokufa ngaleso sikhathi. Awukhohlwa ukuthi umuntu othile wakwenza wazizwa kanjani ngokubaluleka kwakho. Yilowo umdlalo omude wobuholi, futhi cishe akekho olinganiswa ngawo ngenkathi wenzeka.

Umthelela wakho kubantu mkhulu kunalokho okucabangayo

Kunendaba eduduzayo abaphathi abazitshela yona. Ithi: abantu bashiya izimpilo zabo eziyimfihlo emnyango, umsebenzi ngumsebenzi nje, kanti isonto elinzima elivela kimi liyageza ngempelasonto. Yindaba enhle. Ayilona iqiniso.

I-Workforce Institute e-UKG yenza ucwaningo kuzinkulungwane zezisebenzi nabaholi emazweni ayishumi yathola ukuthi abaphathi babantu bathinta impilo yabo yengqondo cishe njengoba unkosikazi noma umlingani wabo enza, futhi ngaphezu kukadokotela wabo noma udokotela wabo wengqondo. Amaphesenti angamashumi ayisithupha abantu ababuzwa athi umsebenzi wabo uyona nto enkulu kunazo zonke empilweni yabo yengqondo. Kufunde futhi lokho. Kubantu abadala abaningi abasebenzayo, umuntu ophethe iqembu labo unesandla kudayela efinyelela ngokugcwele ebuthongweni babo, ebudlelwaneni babo, nasesimweni somoya abasiletha ekhaya.

Yinto esindayo ukuyibamba. Ingafika ngezindlela ezimbili. Enye wuvalo, umuzwa wokuthi kungcono ungabi nosuku olubi. Akukhona lokho. Enye isondele eqinisweni: usunalo mthelela omkhulu kangaka, ngakho kungcono uwuqondise ngamabomu. Awukhethi ukuthi uyabathinta yini abantu. Ukhetha kuphela indlela okhombisa ngayo lowo mthelela.

Ukuthi "ngcono" kusho ukuthini ngempela

Ukushiya umuntu engcono akumayelana nokuba nesineke esithambile, futhi akumayelana nokuncoma. Abaphathi abaningi abafuna okukhulu bashiya abantu benamandla, kanti abaningi abamnandi bashiya abantu bebancane. Umehluko usekutheni ubukhona bakho buyamandisa umuntu noma buyamnciphisa.

Ezinye izimpawu zokuthi wandisa abantu:

  • Bathatha izingozi eziningi eduze kwakho, hhayi ezimbalwa. Bazoveza umbono ongakapheleli, bavume iphutha kusenesikhathi, babuze umbuzo abesaba ukuthi uyisiwula.
  • Bashiya izingxoxo nawe becace kunalokho abangene bekukho, ngisho nezingxoxo ezinzima.
  • Baba yibona ngokwengeziwe eqenjini lakho, hhayi uhlobo oluthule, oluqaphela kakhulu.
  • Uma sebehamba, banekhono elingaphezu kwalapho befika khona, futhi bayakusho.

Nezinye izimpawu zokuthi uyabanciphisa, ezifanele ukwethembeka ngazo:

  • Abantu bathula uma ungena.
  • Izindaba ezimbi zikufinyelela sekwephuzile, sezithanjisiwe, noma zingafiki nhlobo.
  • Abantu bakho abanekhono kunabo bonke bayeka ukunikeza imibono baqale ukwenza nje eyakho.

Akukho nokukodwa kwalokhu okudinga ukuguqulwa kobuntu bakho. Iningi lakho lehlela entweni eyodwa abacwaningi abayifunde amashumi eminyaka.

Ukuphepha kuwumhlabathi lapho konke okunye kukhulela khona

UProfesa wase-Harvard u-Amy Edmondson wachitha iminyaka ezama ukuqonda ukuthi kungani amanye amaqembu enza kangcono kakhulu kunamanye. Wafika embonweni othule, oqinile awubiza ngokuthi ukuphepha kwengqondo: umuzwa oyabelwana eqenjini wokuthi kulungile ukuthatha ingozi ephakathi kwabantu. Kulungile ukungavumelani nomphathi. Kulungile ukuthi "angiqondi." Kulungile ukuvuma ukuthi wephule into ngaphambi kokuba ibe mbi kakhulu.

Okunye kwalokho akuthola ekuqaleni kusabamba abantu bengalindele. Efunda amaqembu asezibhedlela, wayelindele ukuthi amaqembu angcono kunawo wonke enze amaphutha ambalwa kunawo wonke. Kunalokho amaqembu angcono kunawo wonke abika amaningi. Hhayi ngoba ayenganaki. Ngoba ayephephe ngokwanele ukukhuluma ngamaphutha ngokuzwakalayo, okuyiyona ndlela kuphela noma ubani awalungisa ngayo noma afunde ngayo kuwo. Emaqenjini anokwesaba, amaphutha aya ngaphansi ahlala lapho.

Yile ndawo yenjini yokushiya abantu bengcono. Umuntu ngeke akhule endaweni lapho ephatha ukwesaba kwakhe usuku lonke. Wonke amandla achithwa ekulungeleni ukusabela kwakho angamandla angachithwanga ekucabangeni, ekudaleni, noma ekukutsheleni iqiniso okudingeka ulizwe. Ukuphepha akuphambene namazinga aphakeme. Yikho okwenza amazinga aphakeme asebenze ngempela, ngoba abantu bangathatha isibhakela ngaphandle kokuqhaqhazela ngokwenzekayo uma bephutha.

Indlela yokuhola ngale ndlela, emasontweni ajwayelekile

Lokhu kwakhiwa ngeminyakazo emincane, ephindaphindwayo, hhayi ngenkulumo enkulu egqugquzelayo. Izinto ezimbalwa ezenza umehluko:

Sabela kahle ezindabeni ezimbi. Yilo lonke umdlalo. Ngesikhathi sokuqala umuntu ekulethela inkinga bese uhlala uzolile, umbonge ngokukutshela kusenesikhathi, uphendukele ekulungiseni kunecala, ufundisa lonke iqembu lakho ukuthi iqiniso liphephile yini kuwe. Bahlezi bekubukele lokho.

Qondisa kahle kokuhle. "Umsebenzi omuhle" uyanyamalala. "Indlela owaphatha ngayo lelo khasimende elicasukile, walehlisa ijubane laze lakwethemba ekugcineni" kuyanamathela, ngoba kutshela umuntu kanye ukuthi yini okumele ayenze kaningi. Ukuqashelwa okuqondile yiyo indlela abantu abafunda ngayo isimo samandla abo.

Nika udumo, uthathe icala. Uma kuhamba kahle, sho amagama abo. Uma kuhamba kabi, mela phambili. Lokhu akukubizi lutho cishe futhi abantu bakukhumbula iminyaka. Iphinde ibe yindlela esheshayo yokuzuza uhlobo lokwethembeka olwenza iqembu libe nesibindi.

Yiba nengxoxo eyodwa yangempela ngekusasa labo. Hhayi ukubuyekezwa kwaminyaka yonke okusheshiswayo. Imizuzu eyishumi yangempela mayelana nalapho befuna ukuya khona nalokho abafuna ukuba nekhono kukho, bese ngokuthulile uqala ukubanika umsebenzi okhomba leyo ndlela. Zimbalwa izinto ezitshela umuntu ukuthi uyambona njengokutshala uhlobo lwakhe olungakabikhona ngokugcwele.

Lawula isimo sakho kuqala. Umholi ozothile wenza iqembu elizothile. Uma ungena uthwele ukwethuka kwakho, ukunika wonke umuntu, futhi abantu abethukile abakhuli. Ukuphefumula kancane ngaphambi kwengxoxo enzima akulona ikhono elithambile. Yiyo into egcina ukwahlulela kwakho okungcono, nokwabo, egumbini.

Uzoqaphela ukuthi akukho nokukodwa kwalokhu okuncike esikhundleni. Ilungu leqembu eliphakeme, umholi wephrojekthi, noma ubani onomthelela omncane ekutheni kuzwakala kanjani ukusebenza eduze usevele ubumba abantu abamzungezile. Ishadi lenhlangano livele lifike emuva kwesikhathi.

Uma nomthwalo ungowakho, futhi

Kunohlangothi oluthule kulokhu. Ukuthwala abanye abantu kahle kungumsebenzi wangempela, futhi kungakukhathaza, ikakhulukazi uma ungumuntu ozizwa enesibopho ngomdlandla wawo wonke umuntu. Ukushiya abantu bengcono kunalokho obathole bekukho akusho ukumunca konke ukucindezeleka kwabo ukuze bangazwa lutho. Lokho akulona ubuholi, kuyindlela ehamba kancane eya ekusheni, futhi umholi okhathele ngeke azinze kunoma ubani.

Uma uthola ukuthi umsebenzi womzwelo wokuhola ungena ebuthongweni bakho, empilweni yakho, noma empilweni yasekhaya, lokho kufanele ukuthathwe njengento ebalulekile kunokuthi ubekezelele nje. Khuluma nomphathi wakho, umeluleki, noma udokotela wengqondo. Beka umngcele obungathanda ukuthi abantu abaseqenjini lakho bazizwe bekhululekile ukuwubeka. Uvunyelwe ukuba omunye wabantu okufanele ashiywe engcono, nawe.

Futhi uma umuntu oseqenjini lakho ecacile ukuthi uyahlupheka ngaphezu kwesikhathi esinzima nje, umsebenzi wakho akukhona ukumlungisa noma ukumtholela isifo. Ukuqaphela, ukubuza ngomusa, nokumkhomba osizweni lwangempela, udokotela, umeluleki, umugqa wosizo lwezisebenzi uma indawo yakho yomsebenzi inawo. Into enonakekelo kunazo zonke umholi angayenza kwesinye isikhathi ukwenza kube yinto ejwayelekile nephephile ukuthola usizo.

Emashumini eminyaka ezayo, isabelomali owasivikela nomnqamulajuqu owawufinyelela kuwo kuzoba amabhukwana aphansi. Okuzobe kusahamba emhlabeni ngabantu. Labo abafunda, eduze kwakho, ukuthi banekhono. Labo abathwala indlela owabaphatha ngayo ekutheni baphatha kanjani wonke umuntu abake bamhole. Yilelo fa olibhalayo khona manje, ngeminyakazo emincane eyikhulu ongase ucabange ukuthi akekho oyibalayo.

Ukhona. Bahlezi bekhona.

Imithombo

Ngaphambi kokuba uhambe: igama ngokunakekela

KEEP CALM inikeza amathuluzi amahhala, afundisayo, okuzisiza. Lokhu akuseluleko lwezokwelapha, ukuxilongwa, noma ukwelashwa, futhi akuthathi indawo yokunakekelwa uchwepheshe. Uma kukhona lapha okuzwakala kunzima kunengcindezi evamile, kuyisinyathelo esinamandla nesifanele ukuxhumana nochwepheshe.

If you are in crisis or thinking about harming yourself, you are not alone. In the US, call or text 988 (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), text HOME to 741741 (Crisis Text Line), or call 911 in an emergency.