Skip to main content

UKWENZA · UKUZILOLONGA

Zilolonga Ingxenye Oyeqa Njalo

Qala ukuzilolonga engxenyeni oyeqa njalo: umbuzo onobutha, ibha enzima, isigatshana oyeqa phezu kwaso. Amahambo amathathu ahlanzekile alesi sigaba esisodwa, ngezwi futhi ngesivinini esigcwele, aphindisela kakhulu kunamahambo ayishumi kusukela phezulu.

Owesifazane ephakamisa ibha yesisindo emnyama nempunga.

Isithombe sithwetshulwe nguGursimrat Ganda ku-Unsplash

Amathiphu asheshayo

  • Qala ukuzilolonga engxenyeni oyesabayo, hhayi phezulu.
  • Ngezwi nangesivinini esigcwele, uma kungenjalo akuyona ukuphindwa.
  • Amahambo amathathu ahlanzekile engxenye enzima anqoba amashumi ayishumi alula.

Uyakwazi lokhu. Usuchithe amahora amaningi, uyayazi indaba, futhi uma umuntu ekumisa emgwaqweni ekucela ukuthi uchaze phakathi kwayo, ungakwazi ukukwenza khona lapho. Yingakho kanjalo ukuzilolonga kuphenduka kube mnandi. Ukuzilolonga kuye kuhambe ngasezingxenyeni esezivele zizwakala kahle, ngoba ukuzenza kuzwakala njengekhono, kanti ukwenza ingxenye enzima kuzwakala njengokungabi nekhono kuyona into. Yingakho abantu abaningi beqala phezulu njalo, bathole imizuzu eyishumi emnandi negculisayo, bese befika engxenyeni ababeyigwema ngobunono selikushiyile isikhathi.

Ukulungiswa kuncane, kuyakhungatheka kancane, futhi kuyazikhokhela ngaphakathi kwisikhathi esisodwa. Qala lapho wesaba khona ukuqala. Nikeza ingxenye enzima imizuzu yakho emihle kunayo yonke, ngezwi, ngesivinini esigcwele, ngaphambi kokuba ukugxila kwakho kuphele. Okunye kokulungiselela kwakho sekuzithwele kakade.

Kungani ngiqhubeka ngizilolonga izingxenye engivele nginekhono kuzo?

Ngoba ukuphinda okuvele kusebenza kuzwakala njengenqubekelaphambili, futhi ukugxila kuya lapho umvuzo ukhona. Ukuzilolonga kuwuhlelo lomvuzo ngaphambi kokuba kube uhlelo lwesikhathi, ngakho uma kushiywa kuqu, kuhamba njalo ngasesikhathini esiphakathi esikhululekile.

Kukhona nesizathu sesibili, futhi yiso esiwusizo kakhulu ukusazi. Ukukhuluma ngokushelela kuzwakala njengobuciko. Uma isigaba sihamba kahle, uthola uphawu olunamandla lwangaphakathi olukutshela ukuthi usukufundile, futhi lolo phawu luqhubeka luvela isikhathi eside ngemva kokuba ukufunda sekuyekile ngempela. Ingxenye enzima ikunikeza uphawu oluphambene, ngakho ufunda ukungakhululeki ngokuthi ubufakazi bokuthi namuhla akulona usuku lwayo.

Kuyasiza futhi ukuqotho ngalokho amahora ngokwawo akunika khona. Ucwaningo oluhlanganisa yonke imikhakha emikhulu lapho lo mbuzo ucwaningwe khona lwathola ukuthi ukuzilolonga okuhlelekile kwachaza amaphesenti angu-26 omehluko wokusebenza kahle phakathi kwabantu emidlalweni yengqondo, amaphesenti angu-21 emculweni namaphesenti angu-18 kwezemidlalo. Lokho kuyiqiniso, kodwa akusiyo yonke into. Okuningi kwalokho okusele kuncike ekutheni yini oyizilolongayo kunokuthi uhlale isikhathi esingakanani, okuyingxenye engxenye ongayishintsha ntambama yanamuhla. Abantu ababili bachithe amahora ayisithupha afanayo kuleli sonto. Oyedwa wabo wachitha amahora amahlanu kulawo esiqalweni.

Ngingayithola kanjani ingxenye engiyeqa njalo?

Qopha uhambo olulodwa oluphelele bese ubuka iwashi kunokuzibuka wena. Isigaba ofika kuso njalo isikhathi sesiphelile, noma osidlulisa uxwaye ngokuzibhalela kwakho ukuthi uzobuyela kusona kamuva, yiso leso.

Kukhona izimpawu ezintathu ezithembekile, futhi iningi labantu linazo zontathu ngasikhathi sinye. Kukhona isigaba ongakaze usenze ngesivinini esigcwele kungekho muntu okumisayo. Kukhona umbuzo osuphendule ekhanda lakho izikhathi eziningi kodwa ngezwi awukaze uwuphendule. Futhi kukhona umzuzu okuchaza ngesenzo esifana nokuphuma, elingu gama abantu abaliqhamukayo uma bekhuthazelela isigaba esikhundleni sokusenza.

Bese ubhala impendulo njengendawo, hhayi njengemizwa. Amabha ka-46 kuya ku-58. Isilayidi sesithathu. Ingxenye lapho ngichaza khona intengo. Umzuzu wesishiyagalolunye kuya kumzuzu weshumi nanye. Ingxenye enzima enemvavo yesikhathi kuyo iyingxenye yomsebenzi enemikhawulo ecacile, futhi iyayeka ukugcwaliseka endleleni ozizwa ngayo ngawo wonke umsebenzi wakho. Uma ingaqanjiwe, ikulandela unyaka wonke, futhi ngasese yenza zonke izigaba ezinye zizwakale zingakaqedwa njengalokho zinjalo.

Ngingayizilolonga kanjani ngempela ingxenye enzima?

Yenza leso sigaba sodwa, ngezwi, ngesivinini esigcwele, izikhathi ezintathu ngokulandelana, ngaphambi kokuba uzilolonge okunye. Ngezwi nangesivinini esigcwele yizimo ezimbili eziguqula ukufunda kube ukuphindwa kwangempela, ngoba zombili zisebenzisa umshini ozowusebenzisa ngalolo suku.

Qala ungakalungiseleli. Ingxenye enzima izofika ekamelweni izwi lakho lishisa ingxenye kuphela nokugxila kwakho sekuphelile kule mizuzu eyishumi engaphambi kwayo, ngakho ukuyenza isafickile ekuqaleni komhlangano kusondele kakhulu ezimweni zangempela kunokuyenza isishisile ekugcineni komhlangano.

Bese uyenze ngokukhumbula amanothi evaliwe. Ukuzivivinya akuyona indlela yokuhlola lokho okwaziyo, kuyindlela yokukwakha. Kulokho kuhlolwa okwakhombisa leli phuzu ngokucacile, abafundi abaphinda befunda isigaba bakhumbula okuningi kuso emva kwemizuzu emihlanu kunabafundi abazivivinya ngaso, kodwa bakhumbula okuncane kakhulu ngemva kwezinsuku ezimbili nangemva kwesonto, kuyilapho behlala benikeza inqubomgomo yabo yokukhumbula amamaki aphakeme. Amanothi avaliwe azizwa engcono kancane, abukeka engcono kancane ngosuku ozilolonga ngalo, kodwa yiwo lawo ashona olokhu ekhona ngosuku olubalulekile.

Amahambo amathathu ahlanzekile, bese uyema uma. Imizuzu emine, hhayi amashumi amane. Lo ngumsebenzi wansuku zonke kunokuba ube umhlangano weqhawe, futhi ukuwugcina umfishane yiso isizathu esizokwenza uqhubeke ukwenza ngoLwesine.

Kuthiwani uma ingxenye enzima ingumbuzo umuntu angase awubuze?

Bhala phansi imibuzo emithathu ongafisi kakhulu ukuyizwa bese uphendula ngayinye yayo ngezwi ngaphansi kwemizuzwana engamashumi amane. Umbuzo onobutha uyingxenye yomsebenzi wakho. Ubuwuyingxenye nje umuntu omunye ayiqalayo.

Iningi labantu lilungiselela izimpendulo emiqondweni yabo futhi lingaze lizisho, okushiya uhlobo lokuqala olukhulunyiwe lwenzeke ekamelweni. Lokho kubiza kakhulu, ngoba ukwakha umusho ngesikhathi kunengcindezi kuyinto eqala ukuphuka lapho kufika ingcindezi.

Gcina izimpendulo zimfishane. Imizuzwana engamashumi amane iyakuphoqa ukuthi unqume ukuthi iyiphi impendulo yangempela, futhi impendulo emfishane elethwa ngokuzola ivezwa njengokulawula isihloko ngendlela impendulo ende engasoze yakwenza. Awulifundi ngekhanda iskripthi. Uqinisekisa ukuthi isikhathi sokuqala umlomo wakho uzowuqamba umusho akusona isikhathi esibalulekile.

Futhi uma ungakwazi ukuphendula omunye wemibuzo emithathu, usuthole into engcono kunenkinga yokuzilolonga. Usuthole isikhala emsebenzini uqobo, kusenezinsuku eziseleyo ewashini ukuwuvala, okuyisikhathi esishibhile kunazo zonke ozokuze usithole ukuwuvala.

Ngingakuvimba kanjani ukuthi ingxenye enzima izizwe yehlukile ngosuku?

Yizilolonge ngaphansi kwencane yengcindezi ozohlangana nayo ngempela: umuntu oyedwa ebuka, ucingo luqopha, umile, kungavunyelwe ukuqala kabusha. Ikhono elike lenziwa kuphela ngaphansi kwezimo ezikhululekile likhono ongakalihloli.

Ucwaningo mayelana nokuminyana kwezikhathi lukhomba emshinini ofanayo kodwa uhlangothi olwehlukile. Ngaphansi kwengcindezi, umenzi osenekhono uqala ukubheka ngokucophelela ukunyakaza okwase kuyinjwayelo, futhi ukubhekwa lokho yikho okumuphulayo. Imininingwane ewusizo iyilokho okulungisa lokhu kulokho kuhlolwa: abadlali begalofu abazilolonga bebukwa noma beqoshwa bayeka ukuminyana ngaphansi kwengcindezi, kanti abadlali begalofu abazilolonga ngaphansi komsebenzi wesibili ophazamisayo abazange bayeke. Ukubukwa ngesikhathi sokuzilolonga yikho okudlulela osukwini lwangempela, ngoba ukubukwa yikho okwenzekayo ngalolo suku.

Umuntu oyedwa uyanele. Cela osebenza naye imizuzu eyisithupha bese umnika umyalo owodwa: ungasabeli, ungangisindisi, yiba yibuso nje. Uma kungekho ozimele, ikhamera yocingo lwakho izokwenza ubuningi bomsebenzi ofanayo, ngoba ukuqoshwa ngasese kususa inketho yokuqala kabusha.

Ingxenye enzima yindawo lapho konke kuthuthuka khona

Konke obukugwema kuyikho futhi konke okusekhona kuwe. Isiqalo sesiphelile. Iphakathi lihamba kahle. Imizuzu emibili ohlala uyeqa phezu kwayo yiyo indawo eyodwa esasele lapho lo msebenzi ungathuthuka khona ngendlela umuntu angayibona, okwenza iyona mizuzu ekhokha kakhulu esontweni lakho.

Kwenze izinsuku ezimbalwa besekushintsha isimo sosuku. Ukungena isigaba esibi kunazo zonke sesingemuva kwakho kungokunye okwehlukile ngokuphelele kunokungena uthemba ukuthi asizukuvela. Lokho akuwona umgomo omncane, kuwumgomo omkhulu okususwe kuwo ukuqagela. Beka igama lengxenye enzima phezulu ohlwini lwakusasa, ukuze inguqulo yakho yakusasa ingakwazi ukuzenza sengathi ayikho.

Imithombo

Ngaphambi kokuba uhambe: igama ngokunakekela

KEEP CALM inikeza amathuluzi amahhala, afundisayo, okuzisiza. Lokhu akuseluleko lwezokwelapha, ukuxilongwa, noma ukwelashwa, futhi akuthathi indawo yokunakekelwa uchwepheshe. Uma kukhona lapha okuzwakala kunzima kunengcindezi evamile, kuyisinyathelo esinamandla nesifanele ukuxhumana nochwepheshe.

If you are in crisis or thinking about harming yourself, you are not alone. In the US, call or text 988 (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), text HOME to 741741 (Crisis Text Line), or call 911 in an emergency.