Skip to main content
Ingabe usenkingeni noma ucabanga ukuzilimaza? Awuwedwa. Thola ucingo losizo →
Nikela

IZIKHATHI EZINZIMA · UKUKHATHAZEKA NGOKUSHAYELA

Ukukhathazeka Ngokushayela: Uma Ukungena Ngemuva Kwesondo Lokushayela Kuzwakala Kuningi Kakhulu

Mhlawumbe umgwaqo omkhulu. Mhlawumbe amabhuloho, noma ukuhlanganisa emgwaqweni, noma nje umcabango wokushiya indawo yokupaka. Uma umzimba wakho uziqinisa ngaphambi kokuba uphendule isikhiye, awuphukanga futhi awuwedwa. Nakhu okwenzekayo, nendlela abantu abayithola ngayo imigwaqo yabo.

Indlu yekhonkolo emhlophe nensundu.

Isithombe sithwetshulwe ngu-Freddy Kearney ku-Unsplash.

Amathiphu asheshayo

  • Qala ngendawana eyodwa, bese ubuyela ekhaya.
  • Phefumula uphuma isikhathi eside kunokungena.
  • Yima eceleni nanini, awukaze uvaleleke.

Kukhona uhlobo oluthile lokwesaba oluhlala esihlalweni semoto. Ungaba kahle sonke isikhathi sasekuseni, bese izikhiye zakho zisesandleni sakho futhi isisu sakho siyawa. Ukushayela okusuwenze izinkulungwane zezikhathi kuzwakala njengomkhuba oyingozi ongafanelekile ukuwuzama. Inhliziyo yakho iyakhawuleza. Izandla zakho ziba banda kancane. Ingxenye yakho isivele iceba isaba ozosinika ngokuhlala ekhaya.

Uma uwazi lowo muzwa, usenkampanini enhle, ngisho noma kungazwakali kanjalo ngaleso sikhathi. Abantu abaningi abanamakhono, abacophelelayo besaba ukushayela buthule. Abanye baqinisa izandla emgwaqweni omkhulu bese belunge emigwaqweni emincane. Abanye bangakwazi ukushayela kodwa bangeke babe ngumgibeli. Abanye bagweme imigwaqo ethile isikhathi eside kangangokuthi ukugwema manje sekulawula isonto labo. Akukho okusho ukuthi kukhona okungalungile ngawe njengomuntu. Kusho ukuthi uhlelo lwakho lwesixwayiso lube nomsindo ngento ethile.

Kukhona ngisho negama lezokwelapha lohlobo olunamandla kakhulu lwakho, i-amaxophobia, ukwesaba ukushayela noma ukugibela emotweni. Awudingi ukuxilongwa ukuze uthathe ngokungathi sína okwenzeka kuwe. Udinga nje ukukuqonda ngokwanele ukuze uqale ukusebenza nakho esikhundleni sokusebenza kuzungeze kona.

Ivamise ukuvelaphi

Ukukhathazeka ngokushayela akufiki kungaqhamuki ndawo, noma ngezinye izikhathi kuzwakala sengathi kunjalo. Ezinye izimpande ezivamile:

  • Isipiliyoni esibi. Ingozi, ukusinda kancane, ukugibela okwesabekayo nomunye umuntu eshayela. I-Cleveland Clinic iphawula ukuthi abantu abake balimala ezingozini, noma bethuswe kabi yingozi, bangathola ukwesaba okuhlala isikhathi eside kokuba semotweni. Ngezinye izikhathi lokho kwesaba kuyingxenye yokusabela okukhulu kwengozi.
  • Ukuhlaselwa uvalo ngomzuzu ongafanele. Uma wake waba nomthamo wovalo ushayela, ubuchopho bakho bungabe bufake 'imoto' buthule ngaphansi 'kwengozi.' Manje imoto uqobo ingabangela ukwesaba, ngisho noma imoto yayingasona neze inkinga yangempela.
  • Ukukubuka komunye umuntu. Ukwesaba kungafundeka. Umzali owabamba isibambo somnyango wangefula kukho konke ukushintsha imizila angatshala okuthize okukhula amashumi eminyaka.
  • Akukho okwesabisayo nhlobo. Ngezinye izikhathi kwakheka kancane kancane kusuka ekukhathazekeni okuvamile, noma kuvela ngemva kwesikhathi eside ungashayeli, noma kufika edolobheni elisha elinemigwaqo ongayethembi.

Noma ngabe kuvelaphi, indlela esebenza ngaphansi iyafana. Uhlelo lwakho lwezinzwa lufunde ukuphatha ukushayela njengengozi, futhi luzama ngamandla ukukuvikela ngokukugcwalisa ngokungakhululeki ukuze uyeke. Ukwesaba kwenza umsebenzi wakho. Kumane kulinganiswe kabi kakhulu.

Kungani ukukugwema kukwenza kube namandla

Nasi ingxenye enonya. Impendulo evame kakhulu ekukhathazekeni ngokushayela ukushayela kancane, futhi ukushayela kancane yikho kanye okukondlayo.

Njalo uma weqa ukushayela bese uzwa ukukhululeka kukugeleza, ubuchopho bakho bufunda isifundo esithulile: lokho bekuyingozi, futhi ukukugwema kungigcine ngiphephile. Ukukhululeka kuyiqiniso, ngakho isifundo siyanamathela. Umhlaba uyancipha kancane. Ukushayela okulandelayo kuzwakala kunzima kunokwedlule, ngoba manje kukhona ubufakazi bokuthi ukuhlala ekhaya kuyasebenza.

Yingakho 'phushela nje phakathi' 'nohlala emgwaqweni kuze kube ukulungele' kokubili kuvame ukwehluleka. Okunye kuyakugcwalisa; okunye kuyakulambisa. Okuqeqesha kabusha isixwayiso ngempela kuma phakathi, futhi kunegama.

Yini ukululama ngempela okubukeka kuyiyo

Indlela enerekhodi eliqinile kunazo zonke lokwesaba okunjena ukuvezwa okuyizigaba, imvamisa ngaphakathi kokwelashwa kokuziphatha ngokucabanga. Umqondo ucacile: ubhekana nokwesaba ngezingxenye ezincane, ezihleliwe, eziphilelekayo, uhlale isikhathi eside ngokwanele ngasonke isikhathi ukuze umzimba wakho ufunde ukuthi akukho okwesabekayo okwenzekayo. Uhlelo lwakho lwesixwayiso luyabuyekeza ngendlela okuwukuphela kwayo elungakwazi, ngobufakazi obuphindaphindiwe.

Lokhu akukhona ukuqinisa izandla. Kungamabomu futhi kumnene, futhi kuyasebenza. I-Cleveland Clinic ibika ukuthi kubantu abangaba yisishiyagalolunye kwabayishumi abanokwesaba okuthize baba ngcono ngalolu hlobo lokwelashwa. Ikhethelo elivamile lingabukeka kanjena:

  1. Hlala emotweni epakiwe endaweni yakho yokupaka. Injini icimile. Yiba khona nje kuze ukungakhululeki kudambe.
  2. Qalisa injini. Hlala nayo isebenza. Qaphela ukuthi akukho okwenzekayo.
  3. Shayela uye ekugcineni kwendawo bese ubuya. Indawana eyodwa. Yiwo wonke umgomo.
  4. Jikeleza indawo yokupaka engenalutho, bese umphakathi othule.
  5. Yengeza umgwaqo omatasa kancane, bese uhambo olufushane olujwayelekile.
  6. Khuphuka uye emgwaqweni omkhulu, ekuhlanganiseni, ebhulohweni, noma yikuphi uhlobo lwakho olunzima kunazo zonke, ekhethelweni lwalo eduze naphezulu.

Uhlelo lungolwakho. Umthetho ukuthi isinyathelo ngasinye siyikwelulwa, hhayi ukugxuma. Uhlala esinyathelweni size sibe umsindo, bese ukhuphuka. Ukubhora yiwo umgomo. Ukubhora uhlelo lwakho lwezinzwa lukutshela ukuthi seluyekile ukukhala isixwayiso.

Ukuqhubeka njalo kubaluleke kakhulu kunamandla. Ukushayela okuzijwayeza okufushane okumbalwa esontweni kufundisa umzimba wakho okwengeziwe kunokushayela okukodwa okuhle okulandelwa yisonto lokubalekela imoto. Uma ukwesaba kwakho kunamandla, noma kuxutshwe nengozi yesikhathi esidlule, ukukwenza nodokotela wengqondo owazi umsebenzi wokuvezwa kufanele kakhulu kunokukwenza uwedwa. Bazokwakha ikhethelo nawe futhi bagcine izinyathelo zibe ubude obufanele.

Izinto ezisiza esihlalweni

Ngenkathi wakha kabusha ukubekezela, kusafanele udlule ekushayeleni kwangempela. Ezinye izinto ezizinzisa abantu ngomzuzu:

Yehlisa ukuphefumula kwakho okuphumayo. Uma ukukhathazeka kwenyuka, ukuphefumula kuba masinya futhi kuzike, okutshela ubuchopho bakho ukuthi ingozi iyiqiniso. Ukuphefumula okude, okuphumayo, okude kunokungenayo, kungenye yezinto ezimbalwa ongazidonsa ngokwakho ekusabeleni kwakho kwengcindezi ngenkathi ugcina amehlo akho emgwaqweni. Gcina ukubuka kwakho kuphakeme futhi kunyakaza; ungagxili endaweni eyodwa emiyo.

Zisekele ngezinzwa zakho. Zwa izandla zakho esondweni, isihlalo esemuva kwakho, izinyawo zakho zicaba phansi. Ukuqamba okuyiqiniso ngokomzimba njengamanje kukukhipha esikhwelweni sokuthi-uma bese kukubuyisela emotweni empeleni, ngokuphephile, ohleli kuyo.

Nika uvalo isikripthi. Ingqondo egijimayo ivame ukubikezela inhlekelele. Kusiza ukuba nomusho ozolile, oyiqiniso ukulungele ngaphambi kokuwudinga. Okuthize okunjengokuthi 'Lo muzwa awukhululekile, awuyona ingozi, futhi uhlala udlula.' Awuziqambeli amanga. Uvalo ngempela luyaqubuka bese luyadamba, imvamisa emizuzwini embalwa.

Nephuzu langempela lokuphepha eliphinda libe ukududuza: uma wake wazizwa ukhungathekile kakhulu ukuthi ushayele ngokuphepha, uvunyelwe ukuma eceleni. Yenza isignali, thola indawo ephephile, uma, bese uphefumula kuze kudlule igagasi. Ukuhlonipha leso siphumo kwenza yonke into ingabi yesabeka kangako, ngoba uyazi ukuthi awukaze uvaleleke.

Nini ukuletha usizo olwengeziwe

Ukuzisiza nekhethelo lokuveza olwenziwe ekhaya kuthwala abantu abaningi ibanga elide. Kodwa akudingeki ukwenze lokhu uwedwa, futhi ezinye izimpawu zikhomba ngokucacile esekelweni lochwepheshe.

Xhumana nodokotela noma udokotela wengqondo uma ukwesaba kunciphisa impilo yakho, umsebenzi ophuthelwe, izimemo ozenqabile, imizila nabantu obabeke eceleni buthule. Xhumana uma kwaqala ngemva kwengozi noma esinye isenzakalo esesabekayo futhi kungadambi, uma unemibonombono noma amaphupho amabi, noma uma ukuhlaselwa uvalo okugcwele kuyingxenye yesithombe. Udokotela angakutshela ukuthi lokhu kuwukwesaba okuthize, ingxenye yesimo sokukhathazeka, noma kuxhumene nengozi, bese uvumelanise usizo nalokho okwenzeka ngempela. Ukwelashwa okususelwe ekuvezweni kuyisimiso ngesizathu esihle, futhi kwabanye abantu, umuthi isikhathi esithize uyingxenye enengqondo yohlelo.

Ukufuna usizo lapha akusona isivumo sokuthi wehlulekile ekushayeleni. Umgwaqo ubulokhu ukhona sonke lesi sikhathi, futhi uzolinda. Uvunyelwe ukubuyela kuwo kancane, ngokusekelwa, ngendlela yakho. Abantu abaningi abenza lokhu bathola ukuthi imoto iphinda ibe evamile. Hhayi ejabulisa. Evamile nje. Yilokho kunqoba okuthule oshayela uye kukho.

Imithombo

Ngaphambi kokuba uhambe: igama ngokunakekela

KEEP CALM inikeza amathuluzi amahhala, afundisayo, okuzisiza. Lokhu akuseluleko lwezokwelapha, ukuxilongwa, noma ukwelashwa, futhi akuthathi indawo yokunakekelwa uchwepheshe. Uma kukhona lapha okuzwakala kunzima kunengcindezi evamile, kuyisinyathelo esinamandla nesifanele ukuxhumana nochwepheshe.

If you are in crisis or thinking about harming yourself, you are not alone. In the US, call or text 988 (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), text HOME to 741741 (Crisis Text Line), or call 911 in an emergency.