Skip to main content
Ingabe usenkingeni noma ucabanga ukuzilimaza? Awuwedwa. Thola ucingo losizo →
Nikela

UKUHOLA UDLULA · UKUKHULA

Ukugcina Ukuzola Nesiko Ngenkathi Nikhula

Ukukhula okusheshayo kufanele kuzwakale njengokunqoba. Ngokuvamile kuzwakala sengathi phansi kuyanyakaza. Nakhu indlela amathimba abambelela ngayo kulokho ayikho ngenkathi inani labantu, ingcindezi, kanye nokungaziwa konke kukhuphuka kanyekanye.

Iqembu lamadoda ami eduze komunye komunye ekamelweni

Isithombe sika-Azwedo L.LC ku-Unsplash

Amathiphu asheshayo

  • Zolisa imizwa yakho ngaphambi kwegumbi.
  • Qamba izenzo ezinhlanu isisha esingazilingisa.
  • Bonga umuntu oveza inkinga.

Kukhona uhlobo oluthile lwesiyezi oluza nokukhula. Uqashe abantu obabufuna. Izinombolo zihamba ngendlela efanele. Kepha kukhona okuthile ongakwazi ukukuqamba osekuncipha. Igumbi ebelizwakala njengethimba manje lizwakala njengesakhiwo esigcwele izihambi. Izinqumo ebezithatha ingxoxo ephasishi manje zithatha imihlangano emithathu futhi akekho oqinisekile ukuthi ngubani onquma. Uthole konke okucelile, futhi ukhathazeke kakhulu kunalokho owawukuyikho ngesikhathi imali incishene.

Lowo muzwa akusona isici sesimilo, futhi akubona ubufakazi bokuthi ukwenza ngendlela engalungile. Yikho kanye ukwandisa okuzwakala kanjani ngaphakathi. Isiko ebelisebenza ngokuthi wonke umuntu wazane nawo wonke umuntu liyayeka ukusebenza ngomzuzu lapho kungasekho ukuthi wonke umuntu waziwa yiwo wonke umuntu. Umbuzo kunoma ngubani oholayo owukuthi ingabe leyo nto eyenza indawo ifanele ukwakhiwa iyasinda yini ekwakhiweni kwayo.

Kungani ukukhula kwenza isiko lincipha

Isikhathi eside, isiko lakho cishe lalingabhaliwe ndawo. Laliphila ngokusondelana. Abantu babefunda ukuthi izinto zenziwa kanjani ngokuhlala eduze komuntu owaziyo, ngokuzwa indlela isinqumo esinzima esasenziwa ngayo, ngokumunca lokho okwakugujwa nalokho okwakugxekwa ngokuthula. Lokho kusebenza kahle kufike endaweni ethile. Kuyeka ukusebenza uma uqala ukungeza abantu ngokushesha okudlula ukukwazi ukukumunca.

Nansi indlela ebamba amathimba engalindele. Uma uqasha ngokushesha, abantu bakho abasha kakhulu bavame ukufunda isiko kubantu abajoyine ezinyangeni ezimbalwa ezedlule, abalifunda kubantu abajoyine ezinyangeni ezimbalwa ngaphambi kwalokho. Ukudlulisela ngakunye kulahlekelwa okuncane. IHarvard Business Review ikuchaze lokhu kucecelela ngokusobala: enkampanini ekhula ngokushesha, abaqashwe kamuva bagcina bemunca isiko kwabanye abaqashwe kamuva abangakalimunci ngokugcwele bona. Akekho onqume ukushintsha lutho. Kwaphambuka, umuntu owodwa omusha onenhloso enhle ngesikhathi.

UProfesa waseHarvard Business School uRanjay Gulati usebenzisa igama elihlukile ngalokho okulahlekayo. Uyikubiza ngokuthi *umphefumulo* wenkampani, umuzwa wokuqala wokuthi kungani umsebenzi ubalulekile, wenzelwa bani, futhi kuzwakala kanjani ukuwenza lapha. Iphuzu lakhe wukuthi izinkampani azivamile ukukulahla ngamabomu. Zikulahla ngokunganaki, ngokwamukela indaba yokuthi ukukhula nje kudinga ukushintshanisa inhlansi ngenqubo. Akunjalo, kodwa ukushintshana kwenzeka ngokuzenzakalela ngaphandle uma othile enqaba ukukuvumela.

Qala ngokuzola, ngoba kuyiyona nto ehambayo

Ngaphambi kwanoma yiziphi izilungiso zesakhiwo, kukhona wena. Ingcindezi yokukhula iyathatheleka ngendlela okulula ukuyibukela phansi. Abantu obaholayo bafunda ubuso bakho kuwo wonke umhlangano wabo bonke, kuyo yonke impendulo yeSlack, njalo lapho inombolo ingena ithambekile. Uma uzula unyakaza ngengcindezi, awuyigcini kuwe leyo ngcindezi. Uyayisabalalisa. Ithimba elikhulayo ngaphansi komholi owesabayo lenza izinqumo ezesabayo: liqoqa ulwazi, liyayeka ukuthatha izingozi ezincane umsebenzi omuhle oncike kuzo, lidlalela ukungalahlekelwa.

Lesi yisinyathelo sokuqala esingakhazimuli. Zolisa uhlelo lwakho lwezinzwa ngokwanele ukuze lokho okunika igumbi kube ukuzola, hhayi ukwethuka. Lokho akusho ukwenza sengathi izinto zilungile ngesikhathi zingalungile. Abantu bayakuzwa lokho ngephunga, futhi kukubiza ukwethembana okwengeziwe kunalokho ubuqotho obabungakwenza. Kusho ukuthi ungayiqamba inkinga yangempela ngaphandle kokuthi izwi lakho likhuphuke. Ungasho uthi "le ngxenye inzima futhi nakhu esikwenzayo ngayo" usendaweni ehlalile. Ukuzinza phezulu kuthenga ukuzinza yonke indawo ngezansi, futhi ngesikhathi sokukhula lokho kuzinza kunqabile.

Yenza isiko likwazi ukushiwo

Into eyodwa ewusizo kunazo zonke ongayenza njengoba ukhula ukuguqula isiko lakho lisuke kube yinto abantu okwakumele bakhona ukuze bayifunde libe yinto ongayibeka ngempela ngamagama. Hhayi iphosta lezichasiso. Izenzo.

Umhlahlandlela weHarvard Business Review wokwandisa isiko uqala khona lapha: chaza isiko lakho ngokwezenzo ezicacile, ezibonakalayo, hhayi izimiso ezingacacile. Ukuthi "sibambisana" akutsheli oqashwe kabusha lutho. Ukuthi "uma ungavumelani nesinqumo, uyakusho lokho egumbini, hhayi ephasishi ngemuva kwesikhathi" kubatshela ncamashi ukuthi benzeni ngoLwesibili. Owokuqala uwumuzwa okuphela abasebenzi abadala abangawuchaza. Owesibili yinto umuntu ojoyine izolo angayenza.

Izindlela ezimbalwa zokwenza lokho kube ngokwangempela:

  • Bhala phansi izenzo ezimbalwa ezichaza ngempela indlela umsebenzi omuhle owenzeka ngayo lapha. Kwenze kufushane. Izinto ezinhlanu abantu abazikhumbulayo zedlula izinto ezingamashumi amabili abangazikhumbuli.
  • Sebenzisa ulimi olucacile. Chaza lokho umuntu akwenzayo, hhayi lokho ayikho. Ukuthi "wabelana ngedrafti eluhlaza kusenesikhathi" kuyasinda ekukhuleni. Ukuthi "ungumdlali weqembu" kuyanyamalala.
  • Khomba izibonelo zangempela. Uma othile efanekisela isimiso, kusho ngokuzwakalayo bese usho lokho akwenzile. Izindaba ziyanda kangcono kunamaslogani ngoba abantu balingisa lokho ababona kuklonyeliswa.
  • Yakha isiko ekuqasheni nasekwamukelweni kwabasha ngamabomu, esikhundleni sokwethemba ukuthi lizonamathela. Lokho okuhlolayo nalokho okugubhayo ngesonto lokuqala kuyisilabhasi, noma ngabe uyibhalile noma cha.

Gcina abantu bephephile ngokwanele ukuze bakutshele iqiniso

Ingozi ethule yokukhula wukuthi igumbi lithula khona kanye lapho ulidinga khona lixokozela. Abantu abasha abakakwazi ukuthi kuphephile ukuphikisa. Kuvela izendlalelo phakathi kwakho nomsebenzi. Izindaba ezimbi zinebanga elide ukufinyelela kuwe, futhi zinesikhuthazo esikhulu sokuthanjiswa endleleni.

Yilapha ucwaningo lokuphepha kwengqondo luzuza khona indawo yalo. U-Amy Edmondson, oseneminyaka eminingi efunda amathimba eHarvard Business School, uchaza ukuphepha kwengqondo njengenkolelo ehlanganyelwe yokuthi ungakhuluma (ubuze umbuzo, uvume iphutha, uphikise umbono) ngaphandle kokwesaba ukujeziswa noma ukuhlaziswa. Umsebenzi wakhe wokuqala waveza into engalindelekile ngempela: amathimba ezibhedlela angcono awafunda abika amaphutha *amaningi*, hhayi amancane. Ayengenzi amaphutha amaningi. Ayephephile ngokwanele ukuwaveza. Ukuthula kwakungekona ubuhle. Ukuthula kwakuyinkinga ecashile.

Ukukhula kuvame ukukugugula lokhu khona kanye lapho kubalulekile. Ngakho kuvikele ngamabomu. Izinyathelo zincane kunalokho ocabangayo. Buza imibuzo yangempela futhi uyisho ngenhliziyo. Uma othile ekutshela into obungafuni ukuyizwa, ukusabela kwakho kokuqala kuwuwo wonke umdlalo. Sabela ngentukuthelo kanye bese ufundisa igumbi eligcwele abantu ukuba bayeke ukukutshela izinto. Sho ngokusobala uma wenze into ngendlela engalungile; umholi ovuma iphutha unika wonke umuntu imvume yokwenza okufanayo. Phatha inkinga eveziwe njengesipho, ngoba iyiso. Ithimba elingakutshela iqiniso liyabantu abangamashumi amahlanu yilona kuphela uhlobo olusinda ekubeni abangamakhulu amabili.

Inkululeko ngaphakathi kohlaka

Iningi lobushiqela obuklinya inkampani ekhulayo livela lembethe ingubo yokuphepha. Inqubo yengezwa ngemva kwephutha ngalinye. Izimvume ziyanqwabelana. Inkululeko eyenza izinsuku zokuqala zizwakale ziphila iyashintshaniswa, umthetho owodwa oqaphayo ngesikhathi, ngenkohliso yokulawula.

Umusho kaGulati wenye indlela ngu-*nkululeko ngaphakathi kohlaka*, ukuzikhethela kwangempela ngaphakathi kwemingcele ecacile. Uhlaka luyiqoqo elincane lezinto ezingakwazi ngempela ukugoba: izimiso, izinqumo ezimbalwa okumele zize kuwe, imigqa okungekho oyeqayo. Ngaphakathi kwalokho, abantu bayakwazi ukucabanga bakhethe futhi babe nomsebenzi wabo. Yenza leli bhalansi kabi noma kukuphi bese uyakhokha ngakho. Uhlaka oluncane kakhulu bese ukukhula kuphenduka isiphithiphithi. Oluningi kakhulu bese uqashe abantu abadala abanamakhono wabanika iskripthi, futhi abahle kubo bazohamba baye lapho bezokwazi ukucabanga futhi.

Umuzwa wemvelo ngaphansi kwengcindezi cishe njalo uwukwengeza uhlaka olwengeziwe. Kumelane naso kaningi kunokuvumela kuso.

Uma kusinda kunenkinga yobuholi

Ngezinye izikhathi ingcindezi yokwandisa iyeka ukumayelana nenkampani bese iqala ukumayelana nawe. Ubuthongo obuhamba kuqala. Ukuhwaqabala okuphansi kokwesaba okungacimeki ngempelasonto. Ukukhwifa abantu obakhathalelayo, bese ulala ungalele ngakho. Umuzwa wokuthi uphethe okuthile osekusinda kakhulu ukukuphatha.

Lokho kufanele ukuthathwe njengokubalulekile, hhayi ngokusebenza kanzima kakhulu. Abasunguli nabaholi bathwala umthwalo okulula ukuwenza ojwayelekile kuze kube senze umonakalo wangempela. Uma ingcindezi ivuza ebuthongweni bakho, empilweni yakho, noma kubantu obathandayo, lokho kuwuphawu lokukhuluma nomuntu: udokotela, umeluleki wezengqondo, ukhoshi, ozakwenu osedlule kukho. Ukufuna usizo akukona ukuvuma ukuthi awukwazi ukumelana nokukhula. Kuyindlela abantu abakumelanayo isikhathi eside abakwenza ngayo ngempela.

Isiko ozama ukulivikela lalingekho ngempela encwadini yemiyalelo. Likusendleleni abantu abaphathana ngayo lapho ingcindezi ikhona futhi kungekho obukayo. Indlela eqondile kunazo zonke yokuligcina njengoba ukhula ukuhlala uzinzile ngokwanele, uthembeke ngokwanele, ukuze libe nendawo yokuphila.

Imithombo

Ngaphambi kokuba uhambe: igama ngokunakekela

KEEP CALM inikeza amathuluzi amahhala, afundisayo, okuzisiza. Lokhu akuseluleko lwezokwelapha, ukuxilongwa, noma ukwelashwa, futhi akuthathi indawo yokunakekelwa uchwepheshe. Uma kukhona lapha okuzwakala kunzima kunengcindezi evamile, kuyisinyathelo esinamandla nesifanele ukuxhumana nochwepheshe.

If you are in crisis or thinking about harming yourself, you are not alone. In the US, call or text 988 (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), text HOME to 741741 (Crisis Text Line), or call 911 in an emergency.