Skip to main content
Ingabe usenkingeni noma ucabanga ukuzilimaza? Awuwedwa. Thola ucingo losizo →
Nikela

UKUZIHOLA · IZINQUMO NGAPHANSI KWENGCINDEZI

Ukwenza Izinqumo Ezinzima Uma Ingcindezi Isikhona

Izinqumo ezimbi kunazo zonke ngokuvamile aziveli ebantwini abangenako ukwahlulela. Ziphuma ebantwini abaphazanyiswe ukwahlulela kwabo ukucindezeleka ngomzuzu kanye ababekudinga ngawo. Nakhu okwenzeka ekucabangeni kwakho ngaphansi kwengcindezi, nezindlela ezimbalwa zokukuvikela.

Isakhiwo eside esinewashi ohlangothini lwaso

Isithombe sithwetshulwe ngu-Vlado Chabal ku-Unsplash

Amathiphu asheshayo

  • Thola umnqamulajuqu wangempela, hhayi lowo owethukayo.
  • Phefumulela phandle kanye kade ngaphambi kokunquma.
  • Qamba ukuthi yiliphi ikhethelo elingakubiza ngani.

Kunohlobo oluthile lwesinqumo esifika ngesikhathi esibi kunazo zonke. Kukhona okonakele. Abantu bakulindele. Iwashi linomsindo, izinselelo zingokoqobo, kanti wonke umnyombo ophambi kwakho unohlangothi olubi olubonayo. Uzwa ukudonseleka wokuvele unqume, wokuqeda ukungakhululeki, wokuba umuntu owenzile.

Lokho kudonseleka yingxenye eyingozi.

Iningi lethu licabanga ukuthi ukwahlulela kwethu kuyinto ezinzile esiyithwalayo, etholakalayo noma nini uma siyidinga. Akunjalo. Ukwahlulela kufana kakhulu nophawu, kanti ukucindezeleka wumsindo. Uma umzuzu ukucindezela kakhulu, uphawu luba buthakathaka, kanye lapho uqiniseka kakhulu ukuthi lufika lucacile. Ukwazi lokho kuwusizo lwangempela lokuqala ongaba nalo esinqumeni esinzima.

Ubuchopho bakho bushintshanisa ukuhlakanipha ngesivinini

Uma ungaphansi kokucindezeleka okukhulu, umzimba wakho ugcwala amakhemikhali akhelwe ukusinda, hhayi isu. Amahomoni okucindezeleka ayakhuphuka, futhi awakuphathi konke ukucabanga kwakho ngokulinganayo. Athulisa i-prefrontal cortex, ingxenye ehamba kancane, enakekelayo yobuchopho bakho ekala izinto ezimelene futhi ebamba amathuba amaningana ngesikhathi esisodwa. Ngesikhathi esifanayo alola izistimu ezisheshayo, ezisabela kakhulu ezicushelwe usongo olusheshayo.

Abacwaningi abakufunda lokhu bakuchaza njengokushintsha. Ngaphansi kwengcindezi, ukwenza kwakho izinqumo kususuka ekucabangeni okuguqukayo, okuqondiswe umgomo kuya ezimpendulweni eziqinile, ezingumkhuba, imifola esiyisebenzile ongayenza ngaphandle komzamo. Kwisibuyekezo esashicilelwa ngo-2024, ososayensi bakubeka ngokusobala: ukucindezeleka kuphusha "ukuziphatha okuguqukayo nokuqondiswe umgomo" kuye emaphethinini "e-stimulus-response eqinile ngokwengeziwe" alula kodwa angemile kahle. Ubuchopho bakho bugcina amandla busondele kunoma yini esheshayo. Yilokho ukwakheka okukhazimulayo kokubalekela isilwane esidlayo. Kubi ekukhetheni ukuxosha umuntu emsebenzini, ukwamukela isivumelwano, noma ukukhipha umkhiqizo.

Kukhona okunye ukutsheka okufanele ukwaziwa. Ukucindezeleka akukwenzi nje ushesha. Kuguqula lokho okukalayo. Kolunye ucwaningo, abantu abafakwa ngaphansi kokucindezeleka komphakathi base becelwa ukudlala umdlalo wokugembula benza ukukhetha okubi ngokulinganisekayo kunababambiqhaza abazolile, bethambekela ekhethelweni elikhokha manje benganaki ukulahlekelwa okukhulu okwakhekayo ngaphansi. Ukucindezeleka kukhuphula umsindo emvuzweni osheshayo bese kwehlisa umuzwa wakho wendleko yesikhathi eside. Ngakho isinqumo esizwakala njengokukhululeka kulowo mzuzu kaningi yileso ozozisola ngaso kamuva. Ukukhululeka yilona uphawu.

Kungani abantu abahlakaniphile, abanekhono besakwenza ngokungeyikho

Akukho kwalokhu okumayelana nobuhlakani. Ezinye izinqumo ezimbi kunazo zonke ebhizinisini nasempilweni zenziwa abantu abanokwahlulela okuhle kakhulu ababevele bacindezeleke bedlula lapho lokho kwahlulela kwakutholakala kubo. Ukucindezeleka akubenzanga baba yiziwula. Kwabenza basheshe, bafinyele, futhi baqiniseke, okuyinhlanganisela embi kunokuhamba kancane nokungaqiniseki.

Lokho kuqiniseka kufanele ilebula yesexwayiso. Uma ugcwele, ingqondo yakho ayimemezeli ukuthi ilimazekile. Yenza okuphambene. Ikunika indaba ecacile, enokuzethemba ngokuthi kungani isinyathelo esisobala silungile, futhi ifihla ngokuthulile izingxenye ezingahambisani. Umuzwa wokucaca ngaphansi kwengcindezi awukhona ubufakazi bokuthi ubona kucacile. Ngezinye izikhathi kuwumsindo nje okhulayo.

Ngakho umgomo akukhona ukungazizwa ucindezelekile ngaphambi kwesinqumo esinzima. Uzokuzwa. Umgomo ukwakha imikhuba embalwa egcina ukucabanga kwakho kwangempela kusebenza ngenkathi unquma.

Ukuvikela ukwahlulela kwakho ngaleso sikhathi

Lezi zincane. Yiyo inhloso. Awudingi ukuhlehla noma i-spreadsheet. Udinga izinyathelo ezimbalwa ongazenza ngempela uma inhliziyo yakho ishaya ngamandla.

  1. Thenga isikhathi, ngisho okuncane. Zimbalwa kakhulu izinqumo eziphuthuma njengoba zizwakala. Zibuze ukuthi yimuphi umnqamulajuqu wangempela, hhayi lowo womzwelo. "Ngizoba nempendulo ekupheleni kosuku" ngokuvamile kulungile ngokuphelele, kanti lawo mahora ambalwa avumela amakhemikhali okucindezeleka azinze nokucabanga kwakho okuhamba kancane kubuye. Uma ungakwazi ukulala ngakho, lala ngakho.
  2. Zinzisa umzimba wakho ngaphambi kokwethemba ingqondo yakho. Awukwazi ukucabangela indlela yakho iye ekhanda elicacile ngenkathi umzimba wakho usasexwayisweni. Ukuphefumulela phandle kunye okuhamba kancane, okude. Izinyawo phansi. Amahlombe ehla. Kuzwakala kulula kakhulu ukuze kube nesisindo. Kuwuswishi obuyisela ukwahlulela kwakho egumbini.
  3. Bhala phansi isinqumo olingeka ukusenza, bese usishiya. Ukusikhipha ekhanda lakho usibeke ephepheni kwenza izinto ezimbili. Kuvimba ikhethelo ekujikelezeni okungapheli, futhi kukuvumela ukusibuka njengokukhetha kunokusizwa njengengcindezi. Buya ngemva kwehora usifunde sengathi silotshwe omunye umuntu.
  4. Qamba ukuthi yini obungayilahlekelwa ngekhethelo ngalinye. Ukucindezeleka kukufinyeza ohlangothini oluhle, ngakho ukubhala izindleko ngokuzwakalayo yindlela ovimbela ngayo lokho kutsheka okwakhelwe ngaphakathi. Phoqa uhlangothi olubi luye ekukhanyeni.
  5. Buza ukuthi ngubani ongekho. Ingcindezi isenza sinqume sodwa futhi sinqume ngokushesha. Izwi elilodwa langaphandle, ikakhulukazi umuntu ongabhajwe ekwethukeni okufanayo, angabona into osuyimpumputhekele.

Ithuluzi lezinkulu ngempela

Ezinqumeni lapho okuningi kuncike ekukwenzeni ngokufanele, kunendlela efanele ukubolekwa kubantu abenza izinqumo ezinezinselelo eziphakeme njengempilo yabo. Uchwepheshe bengqondo uGary Klein wayibiza nge-premortem, futhi wayichaza ku-Harvard Business Review emuva ngo-2007.

Isebenza kanje. Ngaphambi kokuzibophezela, cabanga ukuthi usuvele waqhubeka nesinqumo, nokuthi sehlulekile kabi. Bese ubuza: kungani? Bhala phansi zonke izizathu ongazicabanga zokuthi sonakele kanjani. Uma kwenziwe ngokwethembeka, lokhu kwenza into ingxoxo ejwayelekile ethi "ingabe siqinisekile ngalokhu?" cishe engalokothi iyenze. Kunika ukukhathazeka kwakho imvume yokukhuluma. Abantu abangabaza ngokuthulile uhlelo bavame ukuthula kuze kwephuze, kanti i-premortem ikhipha lokho kungabaza ngenkathi usengasenza ngakho.

Ungenza inguqulo yalokhu wedwa ngemizuzu eyishumi. Cabanga ukuzisola. Kulandelele emuva. Izizathu ozitholayo yisistimu yakho yesexwayiso, ekugcineni ivunyelwe ukwenza umsebenzi wayo.

Ukuphila nesinqumo ngemva kokusenza

Nansi ingxenye okungekho okutshelayo. Ezinye izinqumo ezinzima azinampendulo ecacile. Uzokhetha phakathi kokulahlekelwa okubili, noma uzibophezele endleleni wazi ukuthi awukwazi ukubona umgwaqo wonke. Lokho kungaqiniseki akulona uphawu lokuthi unqume kabi. Kuwuhlobo lwezinqumo ezinzima ngempela. Inqubo enhle ayikwazi ukuqinisekisa umphumela omuhle, kanti ukujaha ukuqiniseka ongenakuba nakho kuwuhlobo lwako lugibe.

Ongakwenza ukwenza isinqumo ukwahlulela kwakho kwangempela kutholakala esikhundleni sokubolekwa ngokucindezeleka, uqambe izinto ezimelene ngokwethembeka, futhi uvumele umuntu oyedwa ozinzile ukuba anike umbono. Kwenze lokho, bese ungaphila nomphumela ngisho lapho ungahambi ngendlela yakho. Unqume njengawe, hhayi njengokwethuka kwakho.

Futhi uma isisindo salezi zinqumo siqala ukukulandela ekhaya, uma ungakwazi ukuyeka ukuziphenya ebusuku, uma uvalo luvela ngaphambi kokuba noma yisiphi isinqumo sibe setafuleni, lokho kufanele ukuthathwa ngokungathi sína. Ingcindezi yezinqumo ezinezinselelo eziphakeme ikhathaza abantu ngokuthulile ngokuhamba kwesikhathi. Ukukhuluma ngakho nodokotela wengqondo noma udokotela akulona uphawu lokuthi awukwazi ukusingatha umsebenzi. Yiyo indlela abantu abathwele izinqumo ezinzima abaqhubeka bezithwala ngaphandle kokuchotshozwa yizo.

Imithombo

Ngaphambi kokuba uhambe: igama ngokunakekela

KEEP CALM inikeza amathuluzi amahhala, afundisayo, okuzisiza. Lokhu akuseluleko lwezokwelapha, ukuxilongwa, noma ukwelashwa, futhi akuthathi indawo yokunakekelwa uchwepheshe. Uma kukhona lapha okuzwakala kunzima kunengcindezi evamile, kuyisinyathelo esinamandla nesifanele ukuxhumana nochwepheshe.

If you are in crisis or thinking about harming yourself, you are not alone. In the US, call or text 988 (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), text HOME to 741741 (Crisis Text Line), or call 911 in an emergency.