Inā aia ʻoe i loko o ka pilikia a i ʻole ke noʻonoʻo nei e hōʻeha iā ʻoe iho, ʻaʻole ʻoe hoʻokahi. Ma ʻAmelika Hui Pū ʻIa, e kelepona a kelepaʻi paha i 988 (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), e kelepaʻi iā HOME i 741741 (Crisis Text Line), a i ʻole e kelepona i 911 i ka wā pilikia. Ma nā wahi a pau o ka honua, hōʻike ʻo findahelpline.com i nā laina kōkua manuahi a mālama huna ma kou ʻāina ponoʻī a ma kou ʻōlelo ponoʻī. Inā aia ʻoe i loko o ka pōʻino koke, e kelepona i ka helu kelepona pilikia o kou wahi.
Pinepine ʻole e hoʻomaka ia me kahi hakakā. Hoʻomaka ia me nā mea liʻiliʻi e kani aneane like ana me ka mālama. Makemake lākou ʻaʻole ʻoe e ʻike i kēlā hoaaloha, no kēia manawa wale nō. Makemake lākou e ʻike ua hoʻi palekana ʻoe i ka home, no laila e kaʻana like paha ʻoe i kou wahi. Lilo lākou i mālie ke hana ʻoe i kahi hoʻolālā me ka nānā mua ʻole, a ʻoi aku ke kumukūʻai o ka mālie iā ʻoe ma mua o ka leo piʻi.
I kēlā mahina i kēia mahina, lilo kou honua i liʻiliʻi iki. Hoʻomaka ʻoe e holo i nā koho iā lākou i loko o kou poʻo ma mua o kāu ʻōlelo ʻana i kekahi mea ma ka leo. A i kekahi lā ʻike ʻoe ʻaʻole hiki iā ʻoe ke hoʻomanaʻo i ka manawa hope āu i hoʻoholo ai i kekahi mea maʻalahi, he aha kāu e ʻaʻahu ai, iā wai e kāhea ai, pehea e hoʻolilo ai i kahi ʻauinalā kaʻawale, me ka hoʻomākaukau ʻole no ko lākou pane.
Inā kau kekahi o kēlā iā ʻoe, ʻaʻole ʻoe e noʻonoʻo wale nei, a ʻaʻole ʻoe ʻano ʻeha aʻe. He mea maoli ka ʻano hoʻomalu, he ʻano kona, a aia nā mea hiki iā ʻoe ke hana.
He aha maoli ke ʻano o ka hoʻomalu
ʻAʻole pili ka hoʻomalu i kahi manawa ʻino hoʻokahi. He ʻano ia. Lawe mau kekahi kanaka i ke kā hoʻokele o ke ola o kekahi kanaka ʻē aʻe a ʻaʻole hoʻihoʻi.
Hiki iā ia ke hōʻike ma nā ʻano he nui, a he hui pinepine ia:
- Ka hoʻoholo ʻana i nā mea ʻaʻole na lākou e hoʻoholo, ka mea āu e ʻaʻahu ai, ka mea āu e ʻike ai, kahi āu e hele ai, pehea e hoʻolilo ai i ke kālā.
- Ka huki ʻana iā ʻoe mai kekahi poʻe ʻē aʻe. Ka ʻoki ʻana i ka manawa me nā hoaaloha a me ka ʻohana, ka hoʻopaʻakikī ʻana i nā hoʻolālā, ka noho minamina a hiki i ka noho home ke ala maʻalahi loa.
- Ka nānā ʻana. Ka nānā ʻana i kou kelepona, ka noi ʻana i kou wahi, ka makemake i kahi moʻolelo o kou lā.
- Ke kākau hou ʻana i ka mea i hana ʻia. Hāpai ʻoe i kekahi mea i ʻeha ai iā ʻoe a ma kekahi ʻano hele aku ʻoe me ka mihi, me ka maopopo ʻole o ka mea āu e hoʻomanaʻo ai. (Kapa nā loea olakino i kēia ʻo ka gaslighting.)
- Ka lili i hoʻoʻāʻahu ʻia he aloha. Lilo ka "Hopohopo wale au iā ʻoe" i kumu ʻaʻole hiki iā ʻoe ke hana i nā mea maʻamau.
- Ka mālama ʻana i nā puke. Ka hoʻomalu ʻana i ke kālā i hiki ai ka haʻalele, a i ʻole ka ʻae ʻole, ke ʻano hiki ʻole.
Hana ka Cleveland Clinic i kahi manaʻo kūpono e paʻa ma ʻaneʻi: puka mai ka nui o ka ʻano hoʻomalu mai ka piʻihau o kekahi kanaka, ʻaʻole mai kekahi hoʻolālā e hoʻomalu iā ʻoe. ʻAʻole kēlā e hana iā ia he maikaʻi. ʻAʻole pū ia e hana iā ia he hana nāu e hoʻoponopono. Akā hiki iā ia ke hoʻopalupalu i ka makemake e hoʻopaʻapaʻa i kou ala ma loko ona, no ka mea ʻaʻole hiki pinepine iā ʻoe ke huki i kekahi mai kahi makaʻu ʻaʻole lākou e kapa nei.
ʻAʻole like nā palena me ka hoʻomalu
Hoʻohuikau kēia i ka nui o ka poʻe, pinepine me ka manaʻo. E kapa kekahi hoa hoʻomalu i kā lākou koi i kekahi manawa he "palena." ʻAʻole lāua like, a he maʻemaʻe ka ʻokoʻa.
Pili kahi palena iā ʻoe. Haʻi ia i ka mea āu e hana ai a hana ʻole ai, ka mea ʻoluʻolu iā ʻoe, ke ʻano āu e makemake ai e mālama ʻia ʻoe. "ʻAʻole ʻoluʻolu iaʻu ka heluhelu ʻana i nā leka o kekahi i kekahi." "Pono iaʻu hoʻokahi ahiahi o ka pule me koʻu mau hoaaloha ponoʻī."
Pili ka hoʻomalu iā lākou e holo iā ʻoe. Haʻi ia iā ʻoe i ka mea i ʻae ʻia iā ʻoe e hana.
Haʻi maopopo ka hui ʻo love is respect: pale a mahalo nā palena olakino i kekahi kanaka, akā ke hoʻāʻo nei nā mea olakino ʻole e hoʻomalu a hōʻino i kekahi kanaka ʻē aʻe. Hoʻokuʻu kekahi iā ʻoe iki. Pani kekahi i kahi puka.
He aha kāu e hiki ke hoʻāʻo
Inā ua heluhelu ʻoe a hiki i ʻaneʻi a manaʻo palekana ʻoe me kou hoa pili, ua māluhiluhi wale, aia nā neʻe maoli e kōkua. ʻAʻole kekahi o lākou e pili ana i ka hoʻololi ʻana i ke kanaka ʻē aʻe. Pili lākou i ka loaʻa hou ʻana o kou kahua.
E kapa iā ia iā ʻoe iho mua
Ma mua o kāu ʻōlelo ʻana i kekahi huaʻōlelo i kekahi, e maopopo i loko o kou noʻonoʻo ponoʻī i ka mea e hana maoli nei. E kākau i kekahi mau manawa kikoʻī inā he kōkua. ʻO ke kapa ʻana i ke ʻano ke ala e hoʻōki ai i ka noʻonoʻo lua ʻana i kou ʻike ponoʻī, ʻo ia pono ka mea e ʻino ai ke kākau hou kekahi i ka moʻolelo.
E ʻōlelo i ka mea nāu, me ka mālie a i ka manawa
ʻAʻole pono ʻoe e hāʻawi i kahi haʻiʻōlelo. ʻO ka mahele kūpono loa o kahi palena he pōkole, ʻōlelo ʻia kokoke i ka wā e hana ai ka mea, a pili iā ʻoe ma mua o ko lākou mau hemahema. "E mālama au i nā pō Pōʻahā no koʻu mau hoaaloha." "ʻAʻole au e kaʻana like i kaʻu mau ʻōlelo huna." E ʻike, ʻaʻole kēlā mau he hōʻino a koi paʻa. He mau ʻoiaʻiʻo wale lākou e pili ana iā ʻoe.
E manaʻo i kekahi kūʻē i nā manawa mua. ʻO kahi palena i hoʻāʻo ʻole ʻia, ʻaʻole ia he palena maoli. ʻO ke mālama paʻa ʻana, me ka lokomaikaʻi a me ka hoʻopaʻapaʻa lōʻihi ʻole, ʻo ia ka mākaukau holoʻokoʻa.
E hoʻōki i ka noi ʻae no kou ola ponoʻī
Ke aʻo kekahi iā ʻoe e holo i nā mea a pau iā lākou, hiki iā ʻoe ke hoʻōki mālie. E haʻi i nā mea ma mua o ka noi iā lākou. ʻO "E hālāwai au me Sam no ka ʻaina awakea ma ka Pōʻaono" he ʻano ʻokoʻa kona kau ma mua o "Hiki anei ke ʻike paha au iā Sam?" ʻAʻole ʻoe e anuanu. Ke lawe hou nei ʻoe i kahi nui maʻamau o ka lewa.
E mālama i kou poʻe
ʻO ka noho kaʻawale ka mīkini o ka hoʻomalu, no laila ʻo ka pili ka lāʻau. Mai ʻae i nā pilina e mālie. E mālama i hoʻokahi a ʻelua kanaka i kou ola e ʻike maikaʻi iā ʻoe a e haʻi i ka ʻoiaʻiʻo. Inā ua neʻe ʻoe mai iā lākou, wehe hou kahi leka ʻoiaʻiʻo hoʻokahi i ka puka me ka maʻalahi ma mua o kou manaʻo.
Mai manaʻo e lanakila i ka hoʻopaʻapaʻa
ʻAʻole paha ʻoe e hoʻohuli i kahi hoa hoʻomalu e ʻike i kou ala, a hoʻoʻino pinepine ka hoʻāʻo ʻana i nā mea. Hiki iā ʻoe ke hoʻoholo i ke ʻano o kāu pane, ka mea āu e hana ai a hana ʻole ai, a e ʻae iā ia e kū me ka pono ʻole o ko lākou ʻae. ʻAʻole ko lākou ʻae ka mea i mālama palekana iā ʻoe.
I ka wā ʻoi aku kēia ma mua o kahi wā paʻakikī
Eia ka laina koʻikoʻi loa, a kūpono ia ke ʻoiaʻiʻo. Aia ka ʻokoʻa ma waena o kahi hoa piʻihau a hopu i ka hoʻomalu, a me kahi hoa i lilo kona hoʻomalu i kekahi mea e hoʻomakaʻu iā ʻoe.
Ke hoʻohana ʻia ke ʻano e hana liʻiliʻi iā ʻoe, e ʻoki iā ʻoe, e nānā iā ʻoe, e hoʻopaʻi iā ʻoe, he inoa kona. Ma UK he hewa karaima ia i kapa ʻia ʻo coercive control, a wehewehe ka NHS iā ia he ʻano hana i manaʻo ʻia e hoʻokaʻawale, e hoʻohana ʻino, a e hoʻomalu i ke ola o kēlā me kēia lā o kekahi kanaka ʻē aʻe. Koʻikoʻi ka inoa no ka mea haʻi ia iā ʻoe i kekahi mea ʻoiaʻiʻo: ʻaʻole kēia he pilikia kamaʻilio hiki iā ʻoe ke hoʻoponopono me kahi kamaʻilio maikaʻi aʻe.
He mau hōʻailona ua hiki i ka manawa e kiʻi i ke kōkua ma waho, ʻaʻole e hoʻoikaika aʻe wale:
- Makaʻu ʻoe i ko lākou pane inā e kau ʻoe i kahi palena liʻiliʻi. Kapa pololei ʻo love is respect i kēia, inā makaʻu ʻoe e hāpai i kou mau pono ponoʻī no ka mea hiki iā lākou ke pane me ka huhū, ʻo ia kahi hōʻailona pōʻino nona iho.
- Hele ka ʻano hoʻomalu me nā hoʻoweliweli, ka hoʻomakaʻu, a i ʻole kekahi mea kino.
- Manaʻo ʻoe ʻaʻole hiki iā ʻoe ke haʻalele palekana, a i ʻole ʻaʻohe ou ʻike i kāu kālā ponoʻī.
- Ua hoʻomaka ʻoe e nalo i kou ʻike i ka mea maoli, a i ka mea ʻo ʻoe.
Inā ʻike ʻoe i kēlā, e ʻoluʻolu, mai hoʻāʻo e mālama iā ia ʻoe wale nō, a e ʻoluʻolu, mai hōʻike i kahi hoa hoʻomalu ke ʻimi nei ʻoe i ka puka ma mua o kāu kamaʻilio ʻana me kekahi e hana ai i kēia ma ke ʻano he hana. Hiki i kahi kākoʻo hoʻomāinoino home a i ʻole kahi loea ke kōkua iā ʻoe e noʻonoʻo a hana i kahi hoʻolālā e mālama palekana iā ʻoe. ʻAʻole kēia a pau e ʻōlelo ua hāʻule ʻoe i ke aloha. ʻO ka manaʻo, ua kū ʻoe i ka ʻano o kekahi kanaka ʻē aʻe, a kūpono ʻoe i ke kākoʻo me ia.
E hoʻohuli pinepine ka hoʻomalu iā ʻoe ʻo ʻoe ka pilikia. ʻAʻole ʻoe. ʻO ka makemake i kou mau hoaaloha ponoʻī, kou mau koho ponoʻī, a me kahi hoa e mālama i kāu ʻaʻole he ʻaʻole maoli, ʻaʻole kēlā he noi nui loa. ʻO ka palena haʻahaʻa ia. ʻO ka mea ke heluhelu nei ʻoe i kēia, hōʻike ia ua ʻike mua kekahi mahele ou i kēlā.
Nā Kumu
- Cleveland Clinic, How To Deal With a 'Control Freak'
- love is respect, What are my boundaries?
- love is respect, Relationship Spectrum
- NHS, Getting help for domestic violence and abuse