Skip to main content
Aia ʻoe i loko o ka pilikia a i ʻole ke noʻonoʻo nei e hōʻeha iā ʻoe iho? ʻAʻole ʻoe hoʻokahi. E ʻimi i kahi laina kōkua →

KA LAUNA ʻANA A ME KE ALOHA HOU · KA HŌʻOLE

Pehea e mālama ai i ka hōʻole me ka luku ʻole ʻana iā ʻoe

He pili i hāʻule, he leka ʻaʻole i hiki mai, he "ʻAʻole wau i manaʻo ʻo kēia ka mea" lokomaikaʻi akā paʻa. Hiki i ka hōʻole ʻana ma ka launa ʻana ke kīkē i ka ea mai ou ʻoi aku ka ikaika ma mua o ka mea e kūpono ai ka nui o ka mea. Eia ke kumu e ʻeha nui ai, a me ka mea e kōkua maoli ai iā ʻoe e kūpaʻa a noho ma ka pāʻani.

He kāne me ka pālule hina e ʻakaʻaka ana i waho

Photo by Christian Agbede on Unsplash

Nā ʻōlelo aʻo wikiwiki

  • E hoʻopau i ka ʻimi ʻana i ka hemahema make.
  • E kamaʻilio iā ʻoe iho me he hoa lā.
  • E leka i kekahi, a laila hana i kahi hoʻolālā.

Hiki mai ka memo a heluhelu ʻoe iā ia ʻelua. "He maikaʻi ʻoe, akā ʻaʻole wau i manaʻo i kahi ahi." ʻOi aku paha ka palupalu ma mua o kēlā. ʻAʻohe paha mea, he kamaʻilio wale i mehana i ka Pōʻalua a hāmau i ka Pōʻalima. ʻO kekahi ʻano, hāʻule kekahi mea ma kou umauma. Hoʻomaka ʻoe e heluhelu hou i nā memo kahiko no ka manawa i hewa ai. Noʻonoʻo ʻoe, no kekahi manawa pōkole, inā aia kekahi mea hewa loa iā ʻoe.

Inā manaʻo ʻoe ʻaʻole kūpono kēlā pane no kahi kanaka āu i ʻike ai no ʻekolu pule wale nō, ʻaʻole ʻoe e hoʻonui ana. Ke hana nei kou lolo i ka mea pono i ulu ai e hana. ʻO ka pilikia, ke hana nei ia ma kahi kūlana ʻaʻole i kūkulu ʻia, kahi e ʻeheu wale ai nā malihini i kou helehelena ma loko o ka hapalua kekona a hiki i kahi launa ke nalo me ka wehewehe ʻole.

E hoʻomaka kāua me ke kumu e pā ikaika ai, no ka mea, ke hoʻomaopopo ʻoe i kēlā, ʻoi aku ka maopopo o ke ola hou.

Hoʻopaʻa maoli ʻia ka hōʻole me he ʻeha lā

ʻAʻole kēia he ʻōlelo hoʻohālike. I ka manawa i hoʻonoho ai nā mea noiʻi i nā kānaka ma loko o kahi kelepona nānā lolo a pāʻani lākou i kahi pāʻani hoʻolei kinipōpō maʻalahi i hoʻopunipuni ʻia e kāpae koke iā lākou, ʻo nā wahi i ʻā, ʻo lākou nō nā mea like e komo ai i ka ʻeha kino, ʻoi loa ʻo ke anterior cingulate cortex. ʻO ia haʻawina, i alakaʻi ʻia e Naomi Eisenberger a me nā hoa a paʻi ʻia ma Science, ua kōkua ia e hoʻomaka i kahi laina noiʻi holoʻokoʻa e hōʻike ana e mālama ka lolo i ka ʻeha pili kanaka ma o ke kaʻa āna e hoʻohana pū ai no kahi manamana wāwae i kuʻi ʻia a i ʻole kahi pā ahi.

Aia kekahi kumu no kēia uhi ʻana, ʻaʻole ia he hana ʻino. No ka hapa nui o ka moʻolelo kanaka, he weliweli maoli ke ʻoki ʻia ʻoe mai kou hui. ʻO ke pili ʻana, ʻo ia ka meaʻai, ka palekana, a me ke ola. No laila, ua aʻo kou ʻōnaehana aʻalolo e mālama i ka hōʻole me he pilikia koke lā a e hoʻoʻeha lawa i nānā ʻoe. ʻO ka ʻeha āu e manaʻo nei ma hope o ke kō ʻole ʻana o kahi launa, he hōʻailona kahiko e hana ana i kāna hana ʻoi loa iki.

Hana kēia ʻike i kekahi mea pono. Hoʻoneʻe ia i ka ʻeha mai ka māhele "hōʻike ʻaʻole hiki ke aloha ʻia wau" a i ka māhele "ke pane nei koʻu kino e like me ka pane ʻana o nā kino." Hiki iā ʻoe ke manaʻo i ka ʻeha a ʻike nō ʻaʻole ia he ʻōlelo hoʻoholo.

ʻO ke kumu e manaʻo pāpālua ai kekahi poʻe iā ia

Hiki i ka hōʻole like ke pā wale i kekahi kanaka a hoʻopāpaʻa i kekahi. He ʻāpana o kēlā, he kaʻa uea. Lawe kekahi poʻe i ka mea a nā loea e kapa ai he palupalu i ka hōʻole, kahi e wela ai ka hōʻailona o ka lolo a ʻaʻole hana maikaʻi nā pale e hoʻomaʻalili ai iā ia. Wehewehe ka Cleveland Clinic i kekahi hiʻohiʻona o kēia, maʻamau i nā kānaka me ka ADHD, me he kī leo lā i paʻa ma kahi pae kiʻekiʻe ʻeha. He ʻoiaʻiʻo, ikaika, a ʻaʻole he hemahema ʻano kanaka ka pane manaʻo.

Inā ua manaʻo mau ʻoe i ka hōʻole ʻoi aku ka ʻoiʻoi ma mua o nā kānaka a puni ʻoe, kūpono kēlā ke kapa, ʻaʻole ke hoʻohewa. ʻAʻole ia he manaʻo ua naha ʻoe a nui loa paha. ʻO ka manaʻo, he leo nui kou hōʻailona, a pono paha ʻoe i kekahi mau mea hana hou aʻe ma mua o ke kanaka maʻamau e hoʻohaʻahaʻa ai iā ia. Aia kēlā mau mea hana, a hiki iā ʻoe ke aʻo.

ʻO ka mea e kōkua ai ma nā hola paʻakikī mua

ʻO ka pahuhopu ma hope koke o kahi hōʻole, ʻaʻole ia ka manaʻo maikaʻi. ʻO ia ka mālama ʻana i ka manawa mai ka ulu ʻana i kahi moʻolelo no kou waiwai holoʻokoʻa. Kekahi mau mea e kōkua maoli ai:

  1. E hoʻokuʻu i ka manaʻo e ola me ka hānai ʻole ʻana iā ia. E kapa i kāu mea e manaʻo nei, akāka. "Ua ʻeha kēlā. Ke kaumaha nei wau." Lawe ke kapa ʻana i kahi manaʻo i kekahi o kona wela. ʻO ka pana ʻana iā ia e hana pinepine i ka mea ʻē aʻe.
  2. Mai hele e ʻimi i nā hōʻike kūʻē iā ʻoe iho. ʻO ke koi e heluhelu hou i kēlā me kēia memo a ʻimi i ka hemahema make, manaʻo ʻia he hoʻoponopono pilikia. ʻAʻole pēlā. He noʻonoʻo poʻino ia, a ʻo ka pōʻai ʻana i kahi pilikia hiki ʻole iā ʻoe ke hoʻoponopono, ʻoi aku ka hohonu o ke kahawai.
  3. E pale i ka moʻolelo koke. He mea launa pū ʻo ke ahi ma waena o nā kānaka ʻelua, ma ka manawa. ʻO ka manaʻo ʻole o kekahi kanaka iā ia e haʻi iā ʻoe e pili ana i ke kūpono ma waena o ʻolua. ʻAʻole ia e haʻi iā ʻoe ʻaʻole ʻoe maikaʻi, ʻaʻole hiki ke aloha ʻia, a i ʻole ua hoʻomākaukau ʻia ʻoe e noho mehameha, ʻoiai e hāʻawi manuahi kou lolo i nā mea ʻekolu.
  4. E hoʻoneʻe i kou kino, ʻoiai he liʻiliʻi. He hele wāwae, he ʻauʻau, kekahi mele i nui i ʻole e kaʻawale i ka pōʻai. ʻAʻole hiki iā ʻoe ke noʻonoʻo a hiki i ka maluhia ʻoiai ke noho kou ʻōnaehana ma ka hōʻailona, akā hiki iā ʻoe ke hana a hōʻea iā ia.

E kamaʻilio iā ʻoe iho me he kanaka āu e launa maoli ai

Eia ka ʻāpana a ka nui o nā kānaka e hana hoʻohuli ai. Ke ʻeha mākou, hoʻopiʻi mākou. "Nele loa wau. Hana mau wau i kēia. He kūpono ʻaʻole i hana." Manaʻoʻiʻo mākou e mālama ana ka ʻoʻoleʻa iā mākou i ka ʻoiaʻiʻo. He mālama wale nō iā mākou i ke koko.

Ua hoʻolōʻihi ʻo Kristin Neff, ke kahuna noʻonoʻo, i nā makahiki he nui e aʻo ana i ke koho ʻē aʻe, āna e kapa ai he aloha iā ʻoe iho, a kūlike ka noiʻi: ʻo nā kānaka e pane ana i ko lākou hāʻule ponoʻī me ka lokomaikaʻi, ʻoi aku ko lākou ola hou a ʻoi aku, ʻaʻole emi, ko lākou makemake e hoʻāʻo hou. Wehe ʻo ia iā ia i ʻekolu ʻāpana maʻalahi ke hoʻomanaʻo ma kahi manawa haʻahaʻa. E lokomaikaʻi iā ʻoe iho e like me kāu e hana ai i kahi hoa. E hoʻomanaʻo he ʻāpana o ke kanaka ka hōʻole, ʻaʻole he mea e hana ana iā ʻoe wale nō. A e mālama i ka manaʻo ʻeha ma ka ʻike kūpaʻa ma kahi o ka piholo iā ia a i ʻole ka hoʻohuli he mea ʻole ia.

He hoʻāʻo wikiwiki e hana ana ma ka manawa maoli: e noʻonoʻo ua loaʻa i kahi hoa maikaʻi ka leka pololei āu i loaʻa ai. ʻAʻole ʻoe e haʻi iā lākou ʻaʻole hiki ke aloha ʻia lākou. E haʻi ʻoe iā lākou he ʻeha ia, he ʻoiaʻiʻo ka lilo o ke kanaka ʻē aʻe, a ʻaʻole pono ka mea pono i ka hoʻohuli. E ʻōlelo i kēlā iā ʻoe iho. ʻAʻole ia he hoʻopunipuni. He pololei wale nō āu e hāʻawi maʻamau i nā kānaka ʻē aʻe.

E noho pili, a e noho ma ka pāʻani

ʻO ka manaʻo ma hope o ka hōʻole, ʻo ia pinepine ka huki i loko a hāmau. He maopopo, a ʻano maikaʻi i kekahi manawa no hoʻokahi pō. Akā kuhikuhi ka noiʻi e pili ana i ke ola hou ʻana mai ka ʻeha pili kanaka i ke ala ʻē aʻe. ʻO nā pilina ikaika a mehana i nā kānaka ʻē aʻe kekahi o nā mea hilinaʻi loa e kōkua iā mākou e omo i ka pā a lele hou. No laila, e leka i ka hoa. E hana i ka hoʻolālā. E hoʻokuʻu i nā kānaka e aloha mua ana iā ʻoe e hoʻomanaʻo i kou ʻōnaehana aʻalolo i kou pili ʻana, no ka mea, pili ʻoe.

A laila, ke mākaukau ʻoe, e hoʻi i waho. ʻAʻole no ka hōʻoia ʻana i kekahi mea, ʻaʻole hoʻi i ka pō hoʻokahi. ʻO ka launa ʻana, ma ka ʻōlelo maʻalahi, he pāʻani helu i kūkulu ʻia ma luna o ke kūpono. ʻAʻole holo ka hapa nui o nā pili, no ʻolua, a ʻo ia ka hoʻolālā, ʻaʻole he hewa. ʻO kēlā me kēia kanaka ʻaʻole kūpono, he ʻike ia, ʻaʻole he koho. ʻO nā kānaka e maikaʻi ana ma kēia me ka manawa, ʻaʻole lākou ka poʻe ʻaʻole i hōʻole ʻia. ʻO lākou ka poʻe e hoʻokuʻu i ka ʻeha, e mālama maikaʻi iā lākou iho, a e hāmama mau nō.

Ke ʻoi aku ma mua o kahi wā paʻakikī

Aia kekahi laina ma waena o ka ʻeha maʻamau o kahi hoʻonele a me kahi mea kaumaha aʻe, a kūpono ke nānā. Inā e hoʻouna mau ka hōʻole iā ʻoe i kahi pōʻai e mau ana no nā lā, inā ke kāohi nei ka makaʻu iā ʻoe mai ka launa a i nā kānaka holoʻokoʻa, inā ʻike ʻoe iā ʻoe iho e manaʻoʻiʻo ana ʻaʻohe ou waiwai a ʻaʻole e maikaʻi aʻe nā mea, ʻaʻole ia he pilikia ikaika manaʻo a ʻaʻole ia he mea e hoʻomanawanui hoʻokahi. Hiki i kahi kahuna lapaʻau noʻonoʻo ke kōkua iā ʻoe e hana me kahi ʻōnaehana hōʻailona palupalu a wehewehe i nā moʻolelo kahiko ma lalo iho. ʻO ka ʻimi ʻana i kēlā ʻano kōkua, ʻaʻole ia he ʻae i ke pio. He mea like ia me ka ʻike ʻana i kahi kauka no kahi ʻeha pau ʻole. Ua ʻae ʻia ʻoe e makemake i ka pau ʻana o ka ʻeha, a ua ʻae ʻia ʻoe e noi i kekahi e kōkua iā ʻoe e hōʻea ma laila.

ʻO ka hōʻole ma ka launa ʻana kekahi o nā ʻeha kakaʻikahi e hele ai aneane nā mea a pau a aneane ʻaʻohe mea e kamaʻilio ʻoiaʻiʻo. E ʻeha ia. ʻAʻole pono ia e wehewehe iā ʻoe, a ʻaʻole iā ia ka ʻōlelo hope no ka mea e hiki mau ana iā ʻoe.

Nā kumu

Ma mua o kou haʻalele ʻana, he ʻōlelo no ka mālama

Hāʻawi ʻo KEEP CALM i nā mea hana hoʻonaʻauao manuahi e kōkua iā ʻoe iho. ʻAʻole kēia he ʻōlelo aʻo lapaʻau, he hōʻoia maʻi, a i ʻole he lāʻau lapaʻau, a ʻaʻole ia he pani no ka mālama ʻana a ka loea. Inā kani kekahi mea ma ʻaneʻi me he mea ʻoi aku ma mua o ke koʻikoʻi maʻamau, he ʻanuʻu ikaika a kūpono ka launa ʻana me ka loea.

If you are in crisis or thinking about harming yourself, you are not alone. In the US, call or text 988 (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), text HOME to 741741 (Crisis Text Line), or call 911 in an emergency.