Nā ʻōlelo aʻo wikiwiki
- E nānā inā maʻalahi ka noho luhi pū ʻana.
- E nānā pehea lākou e mālama ai i ka mea lawelawe luhi.
- E ʻike inā hoʻoponopono ʻia nā nahae liʻiliʻi.
Aia kahi ʻano kiʻekiʻe i nā pule mua me kahi mea āu i huki ʻia ai. Ala lōʻihi loa ʻoe e leka ana. ʻIke ʻoe ua heluhelu hou ʻoe i ka ʻaoʻao like o kahi puke ʻekolu manawa no ka mea hele mau kou noʻonoʻo iā lākou. Hana kou umauma i kekahi mea ke ʻā ko lākou inoa ma kāu kelepona. Pae ia me he hōʻoia. Me he mea ua hala mua ka pilina i kahi hoʻāʻo i hāʻule ai nā pilina ʻē.
ʻAʻole naʻe. ʻAʻole i kēia manawa.
He mea maoli kēlā kiʻekiʻe, a he pono e hauʻoli ai. Akā he mea haʻi moʻolelo ʻino. Holo ka kemika e uila ai kēlā mau pule mua ma ka mea hou a me ka maopopo ʻole, a emi nā mea ʻelua ʻoiai pehea ka maikaʻi o ka hui. No laila ʻo ka nīnau ʻoiaʻiʻo, ka mea e noho pū ai ma mua o kou kūkulu ʻana i kekahi mea nui, ʻaʻole inā aia ka hunaahi. ʻO ka inā aia kekahi mea ma lalo ona.
No ke aha hiki ʻole i ka hunaahi ke haʻi iā ʻoe i kāu makemake e ʻike
Kaha ka poʻe noiʻi aloha i kahi laina ma waena o ʻelua ʻano. Aia ke aloha wela, ke kūlana ikaika, paʻa noʻonoʻo, pulelehua a halialia o ka huki ʻana o ka mua. A aia ke aloha hoa, ke aloha paʻa aʻe, ka hilinaʻi, a me ka maʻalahi e ulu ai ma waena o ka poʻe ʻike maikaʻi i kekahi i kekahi. ʻO ka mana mua ka mea a nā kānaka a pau e haku ai i nā mele. ʻO ia pū ka mea e emi ana.
ʻO ka mea e pūʻiwa ai ka poʻe, ʻo ka maopopo o kona emi ʻana. Ua ʻike ka kauka noʻonoʻo ʻo Elaine Hatfield, nāna i hoʻolōʻihi i nā ʻumi makahiki i ke aʻo ʻana i kēia, ʻo ke aloha wela e hāʻule ana ma hope o ka makahiki mua a i ʻelua paha. ʻAʻole ia he hōʻailona ua hewa kekahi mea. ʻO ia ke ʻano. ʻAʻole i hana ʻia ke kiʻekiʻe e mau, no ka mea ʻaʻohe ʻōnaehana aʻalolo e hiki ke noho piha i ka ikaika nui pēlā mau loa.
Eia ka ʻāpana paʻakikī aʻe. ʻAʻole hiki koke mai ke aloha hoa e pono e lawe i ka hana wale no ka haʻalele ʻana o ke aloha wela. Pono e kūkulu ʻia. ʻO nā kāne wahine e noho kokoke ana, ke hana nei lākou i kekahi mea e noho kokoke ai. ʻAʻole lākou e holo ana ma ka mea a nā mahina mua i hāʻawi manuahi ai.
No laila ke hoʻāʻo ʻoe e heluhelu i kahi pilina hou, haʻi ka hunaahi iā ʻoe ua huki ʻia ʻoe. He ʻike pono. ʻAʻole ia e haʻi i kekahi mea no kou aloha kekahi i kekahi ke hāmau ka huki a he ʻelua kanaka maʻamau ʻolua e kaʻana like ana i kahi Pōʻalua.
He aha ka manaʻo maoli o "kūpono"
He huaʻōlelo maopopo ʻole ka "kūpono" e hoʻohana pinepine ʻia e ʻōlelo "leʻaleʻa pū kāua" a i ʻole "makemake kāua i ka mea like ma ka pepa." Koʻikoʻi iki nā mea ʻelua. ʻAʻole kekahi ka piko ona.
Aia ke piko ma kēia: hiki iā ʻolua ke hoʻomanawanui i ka noho ʻana he ʻelua kanaka ʻokoʻa, hou a hou, me ka ʻanai ʻole i ka manaʻo maikaʻi ma waena o ʻolua? No ka mea e lilo ʻolua i kanaka ʻokoʻa. E makemake ʻolua i nā mea ʻokoʻa i kahi pō, e pane ʻokoʻa i ke kaomi, e halihali i nā manaʻo ʻokoʻa no ke kālā a me ka ʻohana a me ka nui o ka pili kokoke e kūpono ai. ʻAʻole aia ka hui ma ka ʻae like ʻana. Aia ia ma ka mea e hana ai i ka wā ʻaʻole ʻae like.
Ma ʻaneʻi he pono e ʻike i kekahi o nā ʻike i ʻōlelo nui ʻia o ka ʻepekema pilina. Ua ʻike ka mea noiʻi ʻo John Gottman, nāna i nānā a hōʻailona i nā kāne wahine i loko o kāna keʻena no nā ʻumi makahiki, ʻo ka hapanui o nā mea a nā kāne wahine e hakakā ai, ʻaʻole loa e hoʻoponopono ʻia. Ma kāna helu, ma kahi o ʻelua hapakolu o nā hakakā pilina he mau hakakā mau loa, paʻa i nā ʻokoʻa lōʻihi o ke ʻano a me ka pono ma mua o kahi kuhi hewa e hiki ke hoʻoponopono. ʻAʻole emi nā mea like o ka poʻe hauʻoli. Ua loaʻa iā lākou ke ala e noho pū ai me lākou me ke aloha paʻa.
Hoʻololi kēlā i ka nīnau holoʻokoʻa. ʻAʻole ʻoe e ʻimi nei i kahi kanaka āu hiki ʻole ke kūʻē. ʻAʻohe ia kanaka. Ke ʻimi nei ʻoe i kahi kanaka āu hiki ke kūʻē a manaʻo nō ʻoiai aia ʻolua ma ka hui hoʻokahi ma hope.
Nā hōʻailona e manaʻo maoli ai i kekahi mea
Hōʻike kēia mau mea i ka mua, ʻano hāmau aʻe ma mua o ka hunaahi, a maʻalahi e hala ke kāhili ʻia ʻoe. He pono e nānā ʻoiai.
Pehea lākou e mālama ai i nā pilikia liʻiliʻi
Hāʻule kahi noho mua. Heluhelu hewa ʻoe i kahi leka a ʻeha. Lohi kekahi a pōloli kekahi. He mau makana liʻiliʻi o ka ʻike kēia mau nahae liʻiliʻi. Mālama ʻia paha ka pilikia me kekahi mahana kumu, a lilo paha kekahi mea liʻiliʻi i ʻōlelo hoʻoholo no kou ʻano? Ua ʻike ke keʻena o Gottman ʻo nā ʻano ʻino loa i nā pilina ʻo ka ʻāhewa, ka hoʻowahāwahā, ka pale, a me ka pani. ʻO ka hoʻowahāwahā, ka ʻolokaʻa maka, ka ʻōlelo henehene he hōʻino maoli, ʻo ia ke kuhikuhi ikaika loa o kahi pilina e hāʻule ana. Hiki iā ʻoe ke ʻike i nā mana mua o nā mea ʻehā a pau ma ke ʻano e mālama ai kekahi i kahi pilikia liʻiliʻi. E nānā no ia. E nānā pū i kāu.
Inā hana ʻia ka hoʻoponopono
ʻŌlelo ka poʻe a pau i ka mea hewa i kekahi manawa. ʻO ka nīnau ʻo ka mea e hiki mai ana ma hope. Hiki i kēia kanaka ke huli hou? E ʻōlelo "Ua ʻoki au iā ʻoe ma mua, ʻaʻole kēlā i kūpono"? Hiki iā ʻoe? ʻO ka hiki ke hoʻoponopono i kahi nahae liʻiliʻi kekahi o nā mea hōʻike loa āu e hiki ke nānā i kahi pilina hou, a aneane hiki ʻole ke hoʻokamani. ʻO ka poʻe hiki ʻole ke mihi ke liʻiliʻi ka pilikia, kakaikahi e hiki ai iā lākou ke hana pēlā ke kiʻekiʻe ka pilikia.
Pehea lākou e mālama ai i ka poʻe hiki ʻole ke hana i kekahi mea no lākou
Ka mea lawelawe ʻai. Ka mea kōkua mea kūʻai ma ke kelepona. He makua luhi. Hōʻike ka mea a lākou e hoʻāʻo ʻole ai e hoʻohiwahiwa i ko lākou ʻano ke manaʻo lākou ʻaʻole ia e helu.
Inā hiki iā ʻoe ke ʻano luhi iki me lākou
Kani ʻano ʻē kēia a koʻikoʻi loa. Hoʻomaikaʻi ke kipa mua i kou ʻano hoihoi loa, mālama loa. Akā e noho ʻia ka pilina ma ka hapanui i nā wā maʻamau, nā hana noho a me ka luhi a me ka hāmau. Inā ua maʻalahi mua kou noho me ka hoihoi ʻole me lākou, he hōʻailona maoli kēlā. Inā manaʻo ʻoe pono ʻoe e "hoʻā" mau, e ʻike no ia.
Inā kuhikuhi ko ʻolua mau waiwai i ke ala like
ʻAʻole nā manaʻo like. ʻO ke ala. Pehea ka noʻonoʻo ʻana o kēlā me kēia no ka ʻoiaʻiʻo, ke kālā, ka ʻohana, pehea ʻoe e makemake ai e noho i kahi ola. ʻAʻole pono iā ʻoe kahi papa hōʻuluʻulu o nā hui. Pono naʻe ʻoe e ʻike ʻaʻole ke huki mālū nei nā mea nui iā ʻolua i nā wā e hiki mai ana ʻokoʻa, no ka mea he ʻano ko ka huki e uhi i kēlā mau hakahaka a hiki i ko lākou lilo ʻana i kaʻikoʻo ka pilina.
Ke hoʻokaʻawale ʻana i kahi ʻokoʻa mai kahi mea e haki ai
ʻAʻole like ka hana ʻana o kēlā me kēia ʻano ʻokoʻa, a ʻo kekahi o nā mea pono loa āu e hiki ke aʻo i ka mua ʻo ka ʻike i nā mea o kāu he aha.
ʻO ka hapanui o nā ʻokoʻa he ʻokoʻa wale. He ala ala kekahi o ʻolua a ʻaʻole kekahi. Hoʻoponopono kekahi i kahi lā paʻakikī ma ke kamaʻilio, ʻo kekahi ma ka hāmau mua. Mahana kekahi me ke kālā, akahele kekahi. Hiki i kēia ke ʻanai, i kekahi manawa no nā makahiki, a aneane ʻaʻole pono e hoʻoponopono ʻia. Pono lākou e mahalo ʻia. ʻO kēia ka ʻāina e kuhikuhi nei ka noiʻi a Gottman ke ʻike ʻo ia he mau hakakā mau loa ʻelua hapakolu o ke paio. ʻAʻole ka pahuhopu ma laila ʻo ka hoʻoponopono. ʻO ia ke aʻo ʻana e kūʻē palupalu no ka pūʻulu like o nā mea no ka wā lōʻihi me ka ʻae ʻole iā ia e ʻawaʻawa.
He holoholona ʻokoʻa kahi mea e haki ai. He ʻokoʻa ia e noho ma luna o kahi mea āu e pono maoli ai, a ʻaʻohe nui o ka manaʻo maikaʻi e hiki ke ola ai. Ka makemake i nā keiki ke ʻaʻole loa kekahi. Kahi ʻano o ka wahaheʻe. He hoʻowahāwahā ʻaʻole e palupalu ʻoiai pehea ka hele ʻana o ke kamaʻilio. Ka manaʻo e hoʻomalu ʻia a hoʻohaʻahaʻa ʻia. ʻAʻole kēia mau mea he mau ʻano e hoʻokomo ai, a ʻo ka hoʻāʻo e aloha ma luna o lākou, lawe pinepine ia i nā makahiki mai ou.
ʻO ka pilikia, hoʻopohihihi ka huki mua i ka laina. Hana ke kiʻekiʻe i nā mea e haki ai e nānā me he mau ʻokoʻa ("e hoʻoponopono kāua") a hana i kekahi manawa i nā ʻokoʻa maʻamau e pae me he mau mea e haki ai ke piʻi ka pīhoihoi. ʻO kahi heluhelu hāmau a ʻoiaʻiʻo, ma nā mahina ʻaʻole nā lā, ʻo ia ke ʻano e ʻike ai i kēia a me kēlā. Inā ʻaʻole ʻoe maopopo, ʻo kēlā maopopo ʻole he pono e noho pū ma kahi o ka holo wikiwiki.
Ka pilina hoaaloha e peʻe ana ma lalo o ke aloha
Aia hoʻokahi mea hou e hoʻi mau ai ka noiʻi, a maʻalahi e hala ke nānā ʻoe i ka kemika. ʻO nā kāne wahine maikaʻi loa, makemake maoli lākou kekahi i kekahi. ʻAʻole makemake wale. Makemake kekahi i kekahi, e like me nā hoaaloha maikaʻi.
Wehewehe ka hana a Gottman i kēia he pilina hoaaloha ma ke kahua o kahi pilina, ke kahe paʻa o ka ʻike ʻana i ke ao o kekahi, ka huli ʻana i kekahi i kekahi i nā wā liʻiliʻi, ka mālama i kahi aloha kumu ʻoiai i waena o kahi kūʻē. ʻO nā kāne wahine e mālama ana i kēlā kahe e holo, ʻo lākou ka poʻe e ʻeleu ana i nā hakakā mau loa me ka nalowale ʻole o ke kaula. Noho ke aloha ma luna o ka pilina hoaaloha. Ke lahilahi ka pilina hoaaloha, ʻaʻohe wahi e hoʻomaha ai ke aloha ke pau ka mea hou.
No laila he pono e nīnau, i ka mua a me ka maopopo: hauʻoli maoli paha au i ka launa o kēia kanaka, kaʻawale mai ka huki? E loaʻa paha iā kāua kahi mea e kamaʻilio ai inā hāmau ka hunaahi no kahi pule? He kanaka paha lākou aʻu e makemake ai a puni inā he mau hoaaloha wale nō kāua? ʻO nā pane ʻoiaʻiʻo kekahi o nā kuhi maikaʻi loa āu e loaʻa ai.
Ke pili pū, a no ke aha "ikaika" i kekahi manawa ʻo ka pīhoihoi wale
Aia kahi pahele e pono ke kapa. I kekahi manawa ʻo ka mea e pae ana he pilina ikaika loa, he ʻāpana ia o kāu uea ponoʻī e kamaʻilio nei.
Wehewehe ka poʻe kauka noʻonoʻo i kekahi mau ʻano ākea o ke ʻano o ka pili ʻana o ka poʻe i ka pili kokoke. ʻO ka poʻe me ke ʻano palekana aʻe, hilinaʻi lākou, hāʻawi a loaʻa i ka mālama me ka pilikia ʻole, a pili kokoke me ka maʻalahi. ʻO ka poʻe me ke ʻano pīhoihoi aʻe, makaʻu lākou i ka haʻalele a ʻiʻini i ka hōʻoluʻolu. ʻO ka poʻe me ke ʻano pale aʻe, makemake lākou i ke aloha akā mālama i hoʻokahi wāwae ma waho o ka puka. E like me kā ka kauka noʻonoʻo ʻo Amir Levine i kuhikuhi ai, hiki i kahi kanaka pīhoihoi i hui pū ʻia me kahi mea pale ke hana i kahi pilina e pae ana he uila, ʻo ia hahai a mamao a pau, halialia a hōʻoluʻolu, ʻoiai ʻeha mālū a paʻa ʻole.
Ma kekahi ʻano ʻē, ʻaʻole like ka ikaika a me ka palekana, a hiki nō iā lāua ke kūʻē kekahi i kekahi. He emi ʻano ʻē ka uila o nā pilina mālie loa i ka mua, a kuhi hewa ka poʻe i kēlā mālie he ʻole o ka kemika. ʻO ka maʻamau ʻo ka mea kūʻē. ʻO ka ʻole o ka makaʻu.
ʻO ka ʻāpana hoʻolana: ʻaʻole paʻa kēia mau ʻano. Kuhikuhi ʻo Levine ʻo ka maopopo wale ʻana i kāu mau ʻano ponoʻī hiki ke neʻe iā ʻoe i ka palekana nui aʻe, a hiki pū i kahi hoa paʻa ke kōkua. No laila inā ʻike ʻoe iā ʻoe iho i ka wehewehe pīhoihoi a pale paha, ʻaʻole kēlā he ʻōlelo hoʻopaʻi. He pono wale e ʻike i nā hōʻailona e hele mai ka pilina a me nā mea e hele mai ou.
He mau mea ʻoiaʻiʻo e nīnau ai iā ʻoe iho
ʻAʻole pono ʻoe e nīnau a make i kahi pilina hou. He pūʻulu o nā nīnau hāmau, hoʻi ʻia ma nā mahina, e haʻi iā ʻoe i ka nui o kāu pono:
- Manaʻo au i ʻoi aku au ʻo wau iho ma ka launa o kēia kanaka, a emi aku?
- Ke kūʻē kāua, puka au me ka manaʻo kokoke aʻe a liʻiliʻi aʻe?
- Hiki iaʻu ke noʻonoʻo i kahi pule maʻamau, hoihoi ʻole, me lākou a manaʻo maikaʻi no ia?
- Hōʻike paha lākou i ka noʻonoʻo no koʻu ola loko maoli, a ma ka hapanui no ke ʻano aʻu e hana iā lākou e manaʻo ai?
- Ma hope o kā kāua noho pū ʻana, ʻoi aku ka mālie o koʻu ʻōnaehana aʻalolo a ʻoi aku ka ʻeleu?
ʻAʻole pono kekahi o kēia e lilo i ʻae maʻemaʻe i ka lā ʻekolu. He pono e ʻano maopopo ʻole iki nā pilina mua. Akā paʻa nā pane i ka wā, a he pono e hoʻolohe ʻoiai ke koho leo nui ka hunaahi no ka mea ʻē.
E hāʻawi iā ia i ka mea hoʻokahi hiki ʻole i ka hunaahi ke ola me ka ʻole
Hōʻike pinepine ka kūpono maoli iā ia me ka lohi, a ʻaʻohe ala pōkole he ʻoiaʻiʻo pū. He ʻike ke kiʻekiʻe mua no kou kino. ʻAʻole ia he ʻike no ko ʻolua hui. ʻO ke ala wale e loaʻa ai ka lua ʻo ka manawa, a me ka mākaukau e mālama hāmama i kou mau maka ʻoiai e hauʻoli ana ʻoe.
Inā halihali ʻoe i kahi moʻolelo pilina paʻakikī, a i ʻole ʻimi mau ʻoe iā ʻoe iho i ka huki ʻia i ka poʻe e waiho ai iā ʻoe me ka pīhoihoi a hoʻohaʻahaʻa, ʻaʻole kēlā he hemahema ʻano a ʻaʻole he nane āu e pono e hoʻoponopono hoʻokahi. Hiki i kahi kauka noʻonoʻo maikaʻi e hana ana me nā pilina ke kōkua iā ʻoe e ʻike i kāu mau ʻano ponoʻī me ka maopopo aʻe a koho ʻokoʻa i ka manawa aʻe. A inā hoʻomaka kahi pilina e pae me he makaʻu ma kahi o ka maopopo ʻole wale, inā aia ka hoʻomalu, ka hoʻomakaʻu, a i ʻole ke makaʻu ʻoe i kahi hoa pili, ʻoi aku kēlā ma mua o ka kūpono a he pono e kamaʻilio me kekahi i aʻo ʻia e kōkua koke.
Lawe ka hunaahi iā ʻoe i loko o ka puka. ʻO kāu hana ma hope o kona hāmau ʻana ʻo ka pilina maoli. ʻO ka mea maikaʻi, ʻo nā hōʻailona hāmau aʻe, pehea ʻolua e hoʻoponopono ai, pehea ʻolua e mālama ai i kekahi i kekahi i kahi lā ʻino, inā hiki iā ʻolua ke noho maʻalahi a hoihoi ʻole pū, ʻo lākou ka mea āu e hiki ke aʻo e heluhelu. A ke hiki iā ʻoe ke heluhelu iā lākou, hoʻōki ʻoe i ke kuhi.
Nā kumu
- The Gottman Institute, Marriage and Couples Research
- American Psychological Association, Monitor on Psychology, The Love Drug: Does Love Last?
- Columbia University Department of Psychiatry, How Attachment Styles Influence Romantic Relationships