Skip to main content
Aia ʻoe i loko o ka pilikia a i ʻole ke noʻonoʻo nei e hōʻeha iā ʻoe iho? ʻAʻole ʻoe hoʻokahi. E ʻimi i kahi laina kōkua →

Olakino kino

ʻO ka hele wāwae he hoʻoikaika kino ʻiʻo

Ua hoʻowahāwahā ʻia ka hele wāwae ma ke ʻano he mea āu e hana ai i ka wā ʻoi loa kou nāwaliwali no ka hoʻoikaika kino ʻiʻo. Ke ʻōlelo kūʻē mai nei ka noiʻi. ʻO ka hele wāwae wikiwiki, maʻamau, kekahi o nā mea mana loa, lilo liʻiliʻi loa āu e hiki ai ke hana no kou kino a me kou noʻonoʻo.

He wahine e hana hoʻoikaika kino ana i loko o kahi keʻena hoʻoikaika kino

Photo by SUNDAY II SUNDAY on Unsplash

Nā ʻōlelo aʻo wikiwiki

  • Mālama ʻiʻo ka hele wāwae wikiwiki o kēlā me kēia lā i kou puʻuwai a me kou ʻano.
  • E poina i ka 10,000; hoʻomaka nā pōmaikaʻi ma nā helu ʻanuʻu haʻahaʻa loa aku.
  • E hele wāwae pōkole ma hope o ka ʻai e hoʻopaʻa ai i kou kō o ke koko.

Aia kekahi haʻakei mālie e pili ana i ka hele wāwae. Kamaʻilio nā kānaka no ia me he wai lā me kā lākou ʻai: ua maikaʻi, ʻaʻole ʻino, ʻaʻole ʻo ia ka hana nui. ʻO ka hana nui, ʻo ia paha ka hou, nā kaula kaupaona, a me ka puʻuwai e hopu nei iā ʻoe i kekahi.

ʻAʻole halihali ka hele wāwae i kēlā hana keaka, a ʻo ia pono ke kumu e hana ai ia. He manuahi ia. ʻAʻole pono i ka mea hana, ʻaʻole i ka lālā ʻana, ʻaʻole i ke akamai āu e pono ai ke aʻo. Ua ʻike mua ʻoe i ke ʻano. Hiki iā ʻoe ke hana i ka wā luhi, hana me nā lole maʻamau, hana i ka lā ʻino i ka wā hiki ʻole nā mea ʻē aʻe. A he mea hoʻoilina ʻiʻo ka ʻepekema o ka mea e hana ai ia no kou kino a me kou ʻano ke nānā pono aku.

E hāʻawi kākou i ka hele wāwae i kona pono.

ʻO ka mea a ka hele wāwae maʻamau e hana ai i kou kino

E hoʻomaka me ka puʻuwai. Ke kōkua nei ka hele wāwae wikiwiki, maʻamau e hoʻohaʻahaʻa i ka LDL (ka cholesterol āu e makemake ai i ka liʻiliʻi), kōkua e hoʻomalu i ke koko piʻi, a i ka manawa, hana i ka puʻuwai e ʻoi aku ka holomua, e hoʻohaʻahaʻa ana i kou puʻuwai i ka hoʻomaha. Ke ʻōlelo nei ka Cleveland Clinic ʻo ka poʻe hele wāwae maʻamau, ʻoi aku ka liʻiliʻi o ko lākou maʻi puʻuwai a me ka hahau lolo. ʻAʻole kēia he hopena liʻiliʻi. ʻO ia ke ʻano pale a nā kānaka e ʻalualu ai me nā hana paʻakikī aku, hoʻomau ʻole aku.

Pane pū ke kō o ke koko. ʻO ka hele wāwae pōkole ma hope o ka ʻai, ʻoiai he mau minuke wale nō, kōkua ia e hoʻopau i ka piʻi o ke kō o ke koko a ka ʻai e lawe mai ai. No ka mea e nānā ana i kāna glucose, uku kēlā maʻa liʻiliʻi i nā helu paʻa. A me he mea lā he koʻikoʻi ka māhuahua: ua hōʻike ka Harvard Health ʻo ka piʻi ʻana o ka māhuahua mai ka hele mālie a i ka hele wikiwiki, pili ia me ka pilikia haʻahaʻa loa o ka loaʻa ʻana o ka maʻi kō ʻano ʻelua.

Aia kekahi mea ʻē aʻe, a ʻo ia ka mea nani ʻole e hoʻokumu mālie ana i kahi wā ʻelemakule maikaʻi. Hamo a hoʻouka ka hele wāwae i kou mau ʻami ma ke ʻano akahai e kōkua ai e mālama iā lākou i ka neʻe. Kau ia i ke kaumaha kūpono ma luna o nā iwi e kōkua ai e hoʻolohi i ka lilo iwi e hiki mai ana me ka makahiki. Hoʻoeu ia i kou ʻōnaehana pale maʻi. Hoʻomaikaʻi pinepine ia i ka hohonu a me ka maikaʻi o kou hiamoe. ʻAʻole kēia mau mea he hana keaka i kekahi lā. Hoʻopaʻa ʻia ma luna o nā makahiki, ʻo ia ka ʻokoʻa ma waena o ke kino e mau ana a me ka mea e mau ʻole ana.

ʻAʻole pono iā ʻoe nā ʻanuʻu 10,000

ʻO ka pahuhopu o nā ʻanuʻu 10,000 e ola ana i loko o kēlā me kēia mea kaʻina hoʻoikaika kino, he kahua lahilahi kupanaha kona. Hele hope ia i kahi ʻōlelo kūʻai, ʻaʻole i kekahi noiʻi. A ʻo ka noiʻi i hiki mai mai ia manawa mai, he mea hoʻomaha ia no ka mea ʻaʻole i hoʻokokoke i kēlā helu.

Ua ʻike nā noiʻi nui e hahai ana i nā kānaka maoli ʻo ka uku olakino o ka hele wāwae, hoʻomaka ia ma lalo loa o nā ʻanuʻu 10,000 a piʻi wikiwiki loa ma ka palena haʻahaʻa. Ma kekahi loiloi i kuhi pinepine ʻia, ʻo ka poʻe e hele wāwae ana ma kahi o 4,400 ʻanuʻu i ka lā, ʻoi aku ka haʻahaʻa o ko lākou pilikia o ka make i ka wā o ka noiʻi ma mua o ka poʻe e neʻe wale ana, a hoʻomau ke pōmaikaʻi i ka piʻi a hiki i kahi kokoke i 7,500 ʻanuʻu, kahi e hoʻomaka ai ke kaulike. Kuhikuhi kekahi noiʻi ʻē aʻe i ka pōmaikaʻi koʻikoʻi i kou neʻe ʻana mai nā helu haʻahaʻa loa a i kahi o 8,000.

ʻAʻole ka haʻawina ʻo ka ʻalualu ʻana i kekahi helu kupua. ʻO ia, ʻo ka hele mai kahi liʻiliʻi a i kahi hou aku ka mea nui loa. Inā lawe ʻoe i 3,000 ʻanuʻu i kēia lā, ʻo ka hiki ʻana i 5,000, ʻoi aku ka nui o kona pono no kou olakino ma mua o ka hoʻohui ʻana o ka mea hele wāwae 10,000 maʻamau i hoʻokahi tausani hou. ʻO ka lalo o ke pio ka mea kahi e waiho ai ke gula.

A ʻo ka wikiwiki o kou hele, ʻoi aku ka liʻiliʻi o kona koʻikoʻi ma mua o ko nā kānaka makaʻu. Helu ka neʻe holoʻokoʻa o ka lā. Hoʻohui ka māhuahua wikiwiki i kekahi mea, akā ʻaʻole pono ʻoe e holo kūkini. Pono wale ʻoe e hele wāwae, a hele pinepine.

ʻO ka mea a ka hele wāwae e hana ai i kou noʻonoʻo

ʻO kēia ka ʻāpana e hoʻihoʻi ai iā kākou i ke kumu e pili pū ai ke ola maluhia a me ke kino neʻe. ʻO ka hele wāwae kekahi o nā mea hoʻoponopono ʻano maʻalahi loa iā kākou. Piʻi ia i ka puʻuwai i ke kūpono wale, hoʻokuʻu i ka kemika maikaʻi o ke kino ponoʻī, a hoʻohaʻahaʻa i ke kaumaha. Ke wehewehe nei ka Cleveland Clinic me ka pohihihi ʻole: piʻi ia i kou puʻuwai a hoʻohaʻahaʻa i kou kaumaha i ka manawa hoʻokahi.

Aia kekahi mea kikoʻī no ka hele wāwae, ma waho aʻe o ka pōmaikaʻi ākea o ka hoʻoikaika kino. ʻO ka māhuahua paʻa, mele, me he mea lā e hoʻomalu i ka noʻonoʻo huikau. ʻO kekahi pilikia āu i ʻāwili ai ma kou pākaukau, hoʻokuʻu pinepine ia i kona ʻapo i kou hele ʻana i waho a neʻe. ʻOi aku ka liʻiliʻi o ka mea e hānai ai ka hopohopo i ka manawa e hana nui ai kou kino a ke kiʻi nei kou mau maka i kekahi mea ʻokoʻa mai ka pale uila. ʻIke ka nui o nā kānaka ʻo ka hele wāwae kahi e hiki mai ai kā lākou noʻonoʻo akāka loa, a kahi e hoʻokuʻu hope ai ke kaumaha o ka lā i ko lākou poʻohiwi.

E hele wāwae i waho a hoʻopaʻa ʻoe i kahi pōmaikaʻi ʻelua ma luna: he hopena hoʻomaluhia ponoʻī ko ka mālamalama o ke ao a me nā wahi ʻōmaʻomaʻo. ʻAʻole pono iā ʻoe kahi nahele. He alanui i kaʻapuni ʻia e nā lāʻau, he pōʻai pāka, ke ala lōʻihi i ka home, kōkua kēlā me kēia o ia mau mea.

Ka hana e mau ai ia

ʻAʻole ka huna o ka hele wāwae ʻo ka ikaika. ʻO ka hana e hiki mai ai i nā lā āu i makemake ʻole ai. Kōkua kekahi mau mea:

  1. E hoʻopaʻa iā ia i kekahi mea āu e hana mua nei. He hele wāwae ma hope koke o ka ʻaina awakea, a i ʻole ka manawa āu e hoʻi ai i ka home, a i ʻole i ka hoʻomākaukau ʻana o ke kope. ʻO ka hoʻopaʻa ʻana iā ia i kekahi maʻa e noho mua nei, ʻaʻole pono ʻoe e hoʻoholo i kēlā me kēia manawa.
  2. E hoʻolealea, ʻaʻole hoʻomaikaʻi wale. E lawe i kahi podcast, kahi puke leo, ke mele, a i ʻole he hoaaloha āu e leʻaleʻa ai i kona hui pū. ʻO ka hele wāwae āu e kakali ai me ka hauʻoli, ʻo ia ka hele wāwae āu e hana hou ai.
  3. E hoʻohaʻahaʻa i ka pae i nā lā ʻino. Helu nā minuke ʻelima. Helu ka huli ʻana i ka poloka. ʻO ka pahuhopu i ka lā paʻakikī, ʻo ia wale nō ʻo ka uhaki ʻole i ke kaulahao, ʻaʻole ka hiki ʻana i kekahi pahuhopu.
  4. E hoʻokuʻu iā ia e wikiwiki i ka wā e hiki ai. E ʻimi i kahi māhuahua e hiki ai iā ʻoe ke kamaʻilio akā ʻaʻole hīmeni. I nā lā he nui loa kēlā, e hoʻolohi. ʻOi aku ka maikaʻi o ka hele wāwae lohi ma mua o ka noho.
  5. E hele wāwae me kekahi, i kekahi manawa. Hoʻololi ka hui ʻana i ka hoʻoikaika kino i pilina, a ʻo ka pilina kona ʻano lāʻau lapaʻau ponoʻī no ka noʻonoʻo e paio nei.

ʻAʻole pono ʻoe e hoʻololi nui i kou pule. E ʻimi i nā minuke 20 e noho ʻole nei i kou lā a e hoʻokomo i kahi hele wāwae i loko. A laila e hana hou i ka lā ʻapōpō.

He memo no ka hoʻomaka a me kou mau palena

ʻO ka hele wāwae ma kahi o ka mea palekana loa o ka hoʻoikaika kino, ʻo ia kekahi o kona nani. Eia naʻe, inā he maʻi puʻuwai a māmā kou, he pilikia ʻami, he pilikia kaupaona, a i ʻole, ua noho neʻe ʻole ʻoe no ka manawa lōʻihi, he pono kahi ʻōlelo wikiwiki me kou kauka ma mua o kou hoʻonui ʻana i ka māhuahua a i ʻole ka mamao, i kūpono ka papahana i kou kino. Inā ʻike ʻoe i ka ʻeha umauma, ka hanu paʻa ʻole maʻamau, ka pōʻiʻi, a i ʻole, ka ʻeha ʻami ʻoi i kou hele wāwae ʻana, e hoʻōki a kiʻi e nānā ʻia.

E hoʻomaka pōkole a lohi aku ma mua o kou manaʻo e pono ai. E hoʻohui i kahi liʻiliʻi i kēlā me kēia pule. Kōkua nā kāmaʻa maikaʻi ma mua o ko nā kānaka manaʻo, ʻoiai inā e hele wāwae ana ʻoe ma luna o ke alahele paʻakikī.

ʻAʻole e noi nui ka hele wāwae iā ʻoe. ʻO ia ke kumu holoʻokoʻa. ʻO ka hoʻomaʻamaʻa paʻakikī loa āu e haʻalele ai, ʻoi aku ka liʻiliʻi o kāna hana no kou olakino a me kou maluhia noʻonoʻo ma mua o ka mea maʻalahi āu e hana mau ai i hoʻokahi makahiki mai kēia manawa. ʻO ka hele wāwae ka mea maʻalahi. E nakinaki i nā kāmaʻa.

Nā kumu

Ma mua o kou haʻalele ʻana, he ʻōlelo no ka mālama

Hāʻawi ʻo KEEP CALM i nā mea hana hoʻonaʻauao manuahi e kōkua iā ʻoe iho. ʻAʻole kēia he ʻōlelo aʻo lapaʻau, he hōʻoia maʻi, a i ʻole he lāʻau lapaʻau, a ʻaʻole ia he pani no ka mālama ʻana a ka loea. Inā kani kekahi mea ma ʻaneʻi me he mea ʻoi aku ma mua o ke koʻikoʻi maʻamau, he ʻanuʻu ikaika a kūpono ka launa ʻana me ka loea.

If you are in crisis or thinking about harming yourself, you are not alone. In the US, call or text 988 (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), text HOME to 741741 (Crisis Text Line), or call 911 in an emergency.