Skip to main content
Aia ʻoe i loko o ka pilikia a i ʻole ke noʻonoʻo nei e hōʻeha iā ʻoe iho? ʻAʻole ʻoe hoʻokahi. E ʻimi i kahi laina kōkua →

ʻAi pono

Ka ʻai pono me ke kālā liʻiliʻi: meaʻai maoli, kālā maoli, ʻaʻohe hilahila

Kūʻai ʻia ka ʻai olakino ma ke ʻano he smoothie kale a me nā mea a pau mai ka pā mauʻu. ʻOi aku ka mālie a me ka makepono o ka ʻoiaʻiʻo. Eia ke ʻano e hānai pono ai iā ʻoe iho ke liʻiliʻi ke kālā, me ka hilahila ʻole a me ka papa kūʻai kūikawā ʻole.

He puʻupuʻu lau ʻai

Photo by Andres Carreno on Unsplash

Nā ʻōlelo aʻo wikiwiki

  • E kūkulu i nā ʻaina ma nā pī, hua moa, oats, a me nā lau ʻai hau.
  • E nānā i ke kumukūʻai pā, ʻaʻole ke kumukūʻai sticker.
  • E kuke pālua a hau i ka hapalua no nā pō luhi.

Hānai kekahi i kekahi ke kaumaha kālā a me ke kaumaha meaʻai. Kū ʻoe i ka lumi kuke, luhi, e nānā ana i ka mea liʻiliʻi i laila, a ʻo ka mea maʻalahi loa, ʻo ia hoʻi ka mea āu e ʻeha ai ma hope. A laila, hoʻopilikia ka bila ma ka hale kūʻai iā ʻoe, a hoʻomaka ka mea holoʻokoʻa e like me ka hōʻike ʻana ke hāʻule nei ʻoe i kahi mea kumu.

ʻAʻole pēlā. He akamai ka ʻai pono ʻana me ke kālā liʻiliʻi, ʻaʻole he ʻano kūpaʻa, a ʻo ia kahi mea i aʻo ʻole ʻia mai ka hapa nui o mākou. ʻO ka lono maikaʻi, ʻo kekahi o nā meaʻai makepono loa ma ka hale kūʻai, ʻo ia hoʻi kekahi o nā mea maikaʻi loa nou. Liʻiliʻi loa ke kumukūʻai o nā pī no kēlā me kēia pā. Pēlā nō ka oats, nā hua moa, nā lau ʻai hau, a me kahi ʻeke laiki. ʻO nā mea pipiʻi (nā meaʻai puʻupuʻu, nā pahu ʻaina, nā meaʻai olakino me ka inoa kālepa) he mea hoʻolaha ka hapa nui.

E hele kāua ma o ke ʻano e hana ai i kēia me ke ʻano ʻoluʻolu i kāu kālā a me kou poʻo.

E hoʻomaka me ka pā, ʻaʻole me ka meaʻai

E poina i nā papahana ʻaina paʻakikī no kahi manawa. Aia kahi kiʻi maʻalahi e pono ke mālama, a kūkulu nā loea meaʻai ma Harvard iā ia: e hoʻopiha i ka hapalua o kāu pā me nā lau ʻai a me ka hua, hapahā me ka palaoa holoʻokoʻa, a hapahā me kahi protein. He kāpī liʻiliʻi o ka ʻaila olakino, a he wai e inu ma kahi o ka soda. ʻO ia ke ʻano holoʻokoʻa.

No ke aha e kōkua ai me ke kālā liʻiliʻi: haʻi ia iā ʻoe i ka mea e pono ai kahi ʻaina me ka inoa ʻole o kekahi inoa kālepa. Kūpono ka laiki a me nā pī me nā pīpera hau i loko i ke kiʻi. Pēlā nō ka oatmeal me kahi maiʻa a me kahi puna pīnati. Pēlā nō kahi hua moa i hoʻoluliluli ʻia me nā lau ʻai e palupalu koke ana, ma luna o ka palaoa kālua. ʻAʻole nui ke kumukūʻai o kēlā mau mea a pau. Hoʻokō nā mea a pau i nā pono.

He memo liʻiliʻi mai ke alakaʻi like o Harvard: he meaʻai maikaʻi ka ʻuala kahiki, akā hoʻopiʻi ʻo ia i ke kō koko, no laila helu ʻia ʻo ia ma ke ʻano he ʻano carb ma mua o ka lau ʻai. ʻAʻole ia ka manaʻo e ʻai ʻole. Mai ʻae wale iā ia e lilo i lau ʻai hoʻokahi wale nō ma ka pā.

Nā meaʻai makepono e hana ikaika ai

Hāʻawi kekahi mau meaʻai i ka nui meaʻai no kēlā me kēia kālā ma mua o kekahi mea ʻē aʻe. E kūkulu i kou lumi kuke ma kēia mau mea a maʻalahi ka mea i koe.

  • Nā pī a me nā lentil maloʻo a kini paha. ʻAneʻane ʻaʻohe kumukūʻai o kahi ʻeke pī maloʻo a hana ʻo ia i kahi ipu ʻaina ma hope o ka ipu. Lawe lākou i ka protein, ka fiber, a me nā mineral, a hoʻopiha lākou iā ʻoe. ʻOi iki aku ke kumukūʻai o nā pī kini akā mālama lākou i kou manawa, e holoi wale i ka wai paʻakai.
  • Nā hua moa. Makepono, wikiwiki, a ʻo kekahi o nā protein piha loa. He hoʻolālā kālā kūpono ka ʻaina kakahiaka no ka ʻaina ahiahi.
  • Nā lau ʻai a me nā hua hau. ʻOhi a hau ʻia ka meaʻai hau ma kona kiʻekiʻe, no laila he meaʻai like ka olakino me ka mea hou, makepono pinepine, ʻaʻole loa pala ma hope o ka pahu hau. E kūʻai i nā ʻeke maʻalahi me ka ʻole o nā kīʻaha a syrup hou.
  • Oats, laiki, a me nā palaoa holoʻokoʻa ʻē aʻe. Kūʻai kekahi mau kālā i nā pule o nā ʻaina kakahiaka a i ke kumu o nā ʻaina ahiahi he kanaha. Hoʻopiha ka oats a noho mālie i kou kō koko.
  • Iʻa kini. He protein makepono ka tuna a me nā sardine me nā ʻaila olakino, mākaukau e ʻai pololei mai ke kini.
  • Meaʻai kau. ʻO ka lau ʻai a hua makepono loa a hoʻāhu kiʻekiʻe ʻia ma ka hale kūʻai, ʻo ia ka mea kau, ʻo ia hoʻi ʻoi aku ka maikaʻi a emi aʻe ke kumukūʻai. E ʻae i ka palapala kumukūʻai e alakaʻi iā ʻoe.

E nānā i ka mea ʻaʻole ma kēlā papa: ʻaʻohe mea ʻē, ʻaʻohe mea me ka inoa kālepa olakino. He meaʻai maʻalahi i hānai pono i nā kānaka no nā hanauna.

E kūʻai me ke ʻano e kōkua ana ka hale kūʻai iā ʻoe (ʻaʻole ʻo ia)

Hoʻonui kekahi mau hana i kāu kālā ma mua o kekahi koupona.

  1. E hana i kahi papahana pōkole ma mua o kou hele ʻana. ʻAʻole ʻoe pono i kahi papa ʻai paʻa. E koho i ʻekolu a ʻehā ʻaina hiki ke hoʻololi, a e kākau i papa. Mālama kahi papahana iā ʻoe mai nā pahele i pili i nā pahu uku.
  2. E nānā i ke kumukūʻai pā ʻokoʻa, ʻaʻole ke kumukūʻai sticker. Haʻi kēlā helu liʻiliʻi ma ka pahu palapala iā ʻoe i ke kumukūʻai no kēlā me kēia ʻaono a paona paha. ʻOi aku ka makepono o ka pahu nui a i ʻole ka inoa kālepa o ka hale kūʻai no ka mea like. Hiki i kēia hana hoʻokahi ke hōʻemi i ke kālā maoli mai kēlā me kēia hele ʻana.
  3. E kūʻai i nā meaʻai kumu ma ka nui, nā meaʻai pala koke ma ka liʻiliʻi. Mālama ka laiki, nā pī, a me ka oats no nā lā lōʻihi, no laila mālama ke kūʻai nui i ke kālā. ʻO ka meaʻai hou āu e ʻai maoli ai i kēia pule, ma ka nui āu e ʻai maoli ai, i ʻole pala ia.
  4. Mai kūʻai pōloli. ʻO nā mea a pau he kūpono ke kūʻai me ka ʻōpū hakahaka. Mālama kahi meaʻai mua iā ʻoe i iwakālua kālā o ka mihi.
  5. E hoʻohana mua i ka mea i loaʻa iā ʻoe. Ma mua o kou kūʻai ʻana, e nānā i ke kua o ka pahu hau a me lalo o ka pantry. ʻO kēlā hapa ʻeke laiki a me kēlā mau kāloti palupalu, he ʻaina e kali ana.

Hilinaʻi ka papahana MyPlate a ka USDA, ka mea e hoʻopuka i nā alakaʻi ʻai me ke kālā liʻiliʻi me ka manuahi, i kēia ʻano ʻōlelo aʻo. E hoʻonui i nā ʻaina me nā pī a me nā lau ʻai hau e hoʻonui ai i kāu kālā meaʻai. E hoʻohui i ka laiki i kahi sopa, nā pī i kahi burger, nā lau ʻai hau i kahi pasta. Hoʻolōʻihi ka mea liʻiliʻi.

E kuke ma ke ʻano e kūpono ai i ke ola luhi

Hāʻule ka papahana kālā i ka hola 7 ahiahi i kou luhi a kauoha ʻai mai waho. ʻAʻole ia he nāwaliwali, he kanaka wale nō ʻoe. No laila e hana maʻalahi i ke kuke ma mua o ke kauoha.

E kuke i hoʻokahi, e ʻai i ʻelua. Ke hana ʻoe i kahi ipu chili, sopa, a i ʻole kahi pā lau ʻai i puhi ʻia, e pālua a hau i ka hapalua. I ka pō ʻaʻohe mea i koe i loko ou, ua hana mua ʻia ka ʻaina ahiahi. ʻO kahi pahu hau piha i kāu meaʻai koe ponoʻī, ʻo ia ka meaʻai maʻalahi makepono loa.

E mālama i kekahi mau ʻaina "kekahi mea" i kou ʻeke hope, ke ʻano e hana me ka mea i loaʻa. He ipu pī a laiki me kahi hua moa i palai ʻia ma luna. He pā lau ʻai a hua moa. He ipu nui o ka oatmeal. Pasta me nā lau ʻai hau a me kahi kini pī. ʻAʻohe o kēia mau mea he ʻano kūikawā. Hānai lākou a pau iā ʻoe.

A e haʻalele i ka manaʻo e pono kēlā me kēia ʻaina e kupanaha. ʻO ka hapa nui o nā ʻaina, ma ka hapa nui o nā lumi kuke, ma ka hapa nui o ka honua, he maʻalahi a hana hou ʻia. ʻAʻole ia he hāʻule. ʻO ia ka mea i hana mau ai ka hānai ʻana iā ʻoe iho.

Ke nui aʻe ka pilikia ma mua o ka papa kūʻai

I kekahi manawa ʻaʻole kūpono ka helu me ke akahele o kāu kūʻai. ʻAʻole ia he hāʻule kālā, ʻaʻole ia he mea e hūnā ai. Aia ke kōkua meaʻai no kēia pono. ʻO SNAP, WIC, nā panakō meaʻai kūloko, a me nā pantry kaiāulu, aia lākou e hoʻohana ʻia, e nā kānaka maʻamau i kahi manawa paʻakikī, a he hana akamai a noʻonoʻo ka lawe ʻana iā lākou, ʻaʻole he wahi hope loa.

Inā ke lele nei ʻoe i nā ʻaina i hiki i kekahi i loko o kou hale ke ʻai, a i ʻole ke noho nei ka hopohopo no ka meaʻai ma luna o kou umauma i ka hapa nui o nā lā, e ʻoluʻolu e kamaʻilio me kekahi. He kauka, he panakō meaʻai kūloko, he limahana olakino kaiāulu. ʻO ka ʻanaʻana mau o ke kena ʻole e hana ana i kou kino a me kou noʻonoʻo, ʻaʻole ʻoe e hāpai hoʻokahi a hoʻoponopono mālie iā ia.

ʻAʻole pili ka ʻai pono me ke kālā liʻiliʻi i ka hana kūpono loa. Pili ia i kahi ipu pī, kahi ʻeke broccoli hau, a me ke kaumaha liʻiliʻi aʻe ma luna o kou poʻohiwi i ka hopena o ka lā. Ua lawa kēlā. I kekahi mau pō, ʻo ia nā mea a pau.

Nā kumu

Ma mua o kou haʻalele ʻana, he ʻōlelo no ka mālama

Hāʻawi ʻo KEEP CALM i nā mea hana hoʻonaʻauao manuahi e kōkua iā ʻoe iho. ʻAʻole kēia he ʻōlelo aʻo lapaʻau, he hōʻoia maʻi, a i ʻole he lāʻau lapaʻau, a ʻaʻole ia he pani no ka mālama ʻana a ka loea. Inā kani kekahi mea ma ʻaneʻi me he mea ʻoi aku ma mua o ke koʻikoʻi maʻamau, he ʻanuʻu ikaika a kūpono ka launa ʻana me ka loea.

If you are in crisis or thinking about harming yourself, you are not alone. In the US, call or text 988 (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), text HOME to 741741 (Crisis Text Line), or call 911 in an emergency.