Skip to main content
Aia ʻoe i loko o ka pilikia a i ʻole ke noʻonoʻo nei e hōʻeha iā ʻoe iho? ʻAʻole ʻoe hoʻokahi. E ʻimi i kahi laina kōkua →

ʻAi maikaʻi

Ka pōloli a me ka liʻa: pehea e ʻike ai i ka ʻokoʻa

Hiki i ka pōloli maoli a me ka liʻa ke ʻano like loa i ka wā, akā ke noi nei lāua i nā mea ʻokoʻa. ʻO ke aʻo ʻana e ʻike i ka ʻokoʻa, ʻoi aku kona pili ʻole i ka ikaika o ka manaʻo a ʻoi aku kona pili i ka hoʻolohe pili iki aʻe.

He mau kīʻaha waina ʻolohelohe ma luna o kahi papa lāʻau ʻakala

Photo by Julia Rekamie on Unsplash

Nā ʻōlelo aʻo wikiwiki

  • E nīnau inā e hoʻomāʻona kahi ʻāpala maʻalahi iā ʻoe; inā ʻole, he liʻa paha ia.
  • E kali i ʻelima minuke ma mua o ka hana; noho ka pōloli maoli, hala pinepine ka liʻa.
  • E ʻai i nā ʻaina maʻamau a hoʻomāʻona i ʻole ʻoe e hiki i ka papa me ka pōloli nui loa.

Wehe ʻoe i ka pahu hau no ke kolu o ka manawa i loko o hoʻokahi hola. ʻAʻole i loli kekahi mea i loko mai kou nānā hope ʻana, a ʻole maopopo iā ʻoe ua pōloli ʻoe. Makemake wale ʻoe i kekahi mea. Inā maʻa kēlā, ʻaʻole ʻoe he ʻono nui a haki paha. Ke ʻike nei ʻoe i ka huki maʻamau o kēlā me kēia lā ma waena o ka pōloli a me ka liʻa, ʻelua hōʻailona e ʻano like ana akā mai nā wahi ʻokoʻa loa.

ʻAʻole pono ka hoʻokaʻawale ʻana i ho ʻokahi mai kekahi i kahi hoʻopaʻa hao. ʻO ka hapa nui, noi ʻo ia i kahi hoʻomaha pōkole a me kekahi mau nīnau ʻoiaʻiʻo.

ʻElua hōʻailona ʻokoʻa

ʻO ka pōloli kino, ʻo ia kou kino e noi ana i ka wahie. ʻAno kūkulu mālie ʻo ia, e like me ka lōʻihi mai kāu ʻai hope ʻana, a hōʻike ʻia ʻo ia ma kou kino, he ʻōpū ʻole, he ikaika haʻahaʻa, malia paha he huhū iki e kolo ana mai. He koʻikoʻi: he wehe ka pōloli maoli. Ke pōloli maoli ʻoe, ʻono kekahi ʻāpana hua a i ʻole ʻumeke koena. ʻAneʻane hana kēlā me kēia meaʻai i ka hana.

ʻO ka liʻa, ʻano ʻokoʻa kāna hana. Hiki koke mai ʻo ia, mai kahi ʻole pinepine, a koho ʻo ia. ʻAʻole makemake ʻo ia i ka meaʻai ma ke ākea. Makemake ʻo ia i kēlā meaʻai, ke kokoleka, nā kīpaʻa, ka mea kūikawā, a ʻole e hoʻomālie ka pani noʻonoʻo iā ia. ʻAno hele mai ka liʻa mai nā kikowaena uku a me ka manaʻo o kou lolo ma kahi o kou ʻōpū, ʻo ia ke kumu e pili pinepine ai i kekahi manaʻo ma kahi o kahi pahu ʻākea.

Ka manaʻo ma lalo

ʻO ka hapa nui o nā liʻa, he manaʻo e komo ana i ka lole meaʻai. Wahi a ka Cleveland Clinic, ʻo ke kumu manaʻo maʻamau loa, ʻole ia he kaumaha a ʻanonanona; ʻo ia ka manaka. ʻO ka ʻanonanona, ka hopohopo, ka māluhiluhi, a me ka ikaika haʻahaʻa, hoʻopiha lākou i ka papa maʻamau. Malia paha e ki ʻi ʻoe i ke kokoleka ke piʻihau ʻoe a i ʻole ka meaʻai hōʻoluʻolu ke kaumaha ʻoe, a ke kū hapa nei ka meaʻai no ka mea āu e pono maoli ai, he hoʻomaha, he kūʻai, kahi hōʻoluʻolu iki.

ʻAʻole ia he hemahema o ke ʻano. He kanaka ka ʻai no ka hōʻoluʻolu, a ʻole he pilikia e hoʻoponopono ai ke kuki kekahi manawa no ka mea he lā paʻakikī. Hoʻomaka ka pilikia wale nō ke lilo ka meaʻai i mea hoʻokahi āu e ki ʻi ai, no nā manaʻo hiki ʻole i ka meaʻai ke hoʻoponopono maoli.

He ala wikiwiki e nānā ai

I ka manawa aʻe e hiki mai ai ka makemake e ʻai, e hoʻāʻo e hoʻolohi iā ia ma mua o kāu hana. Manaʻo ka Cleveland Clinic i kekahi mau neʻe e lawe i ka manawa emi ma mua o hoʻokahi minuke:

  • E nīnau i ka makemake. E hoʻomaha a nīnau iā ʻoe iho me ka maopopo: ua pōloli au, a i ʻole he mea ʻē au? ʻO ka hoʻololi ʻana i ka nīnau mai ka "he aha kaʻu makemake?" i ka "he aha kaʻu pono?" e hōʻike pinepine i ka pane maoli.
  • E hana i ka hoʻāʻo ʻāpala. E nīnau inā e hoʻomāʻona kekahi meaʻai maʻalahi a olakino iā ʻoe. Inā ʻae, ua pōloli paha ʻoe. Inā ho ʻokahi mea kūikawā wale nō e hana, he liʻa paha ia.
  • E hāʻawi iā ia i ʻelima minuke. E waiho i ka makemake no kekahi mau minuke a hana i kekahi mea ʻē, he hele wāwae pōkole, he kī ʻaha wai, he hana wikiwiki. Noho ka pōloli maoli. Hala pinepine ka pōloli manaʻo ke neʻe ka manaʻo ma hope ona.
  • E ʻike i kou mau hiʻona. Inā hiki iā ʻoe ke ʻike ʻo ka hola ʻehā o ke ahiahi kou hola lana mau, hiki iā ʻoe ke kāohi iā ia, me kahi meaʻai liʻiliʻi i hoʻolālā ʻia a i ʻole kahi hoʻomaha i kūkulu ʻia, ma kahi o ka hopu pūʻiwa ʻia.

ʻAʻole ka pahuhopu ka hoʻohuli ʻana iā ʻoe mai ka ʻai. I kekahi manawa ʻo ka pane he ʻae, ua pōloli ʻoe, e hele e ʻai. ʻO ka pahuhopu wale nō ka ʻike i ka hōʻailona āu e pane nei.

E ʻai ma ke ʻano e hoʻohaʻahaʻa i ka walaʻau

Nui ka pōloli hoʻailona e hele mai mai ka ʻai ʻana me ka noʻonoʻo ʻole, i mua o kahi pale, e kū ana, ʻane ʻane ʻono ʻole. Ke ʻai pīhoihoi ʻoe, hala ʻoe i nā hōʻailona maʻona o ke kino a me nā kumu manaʻo ma lalo. ʻO ka hoʻolohi ʻana ma ka papa ʻaina, ka ʻike maoli ʻana i ka meaʻai, hoʻomaʻalahi i ka heluhelu ʻana i nā mea ʻelua.

Kōkua nō hoʻi ka hiki ʻole ʻana i ka ʻaina me ka pōloli nui loa. ʻO ka ʻae ʻana iā ʻoe e pōloli loa, ʻano hoʻopio ʻo ia i ka ʻāpana noʻonoʻo o kou lolo a hoʻā i ka ʻāpana hopu-i-nā-mea-a-pau, kahi e lanakila mau ai ka liʻa. ʻO ka ʻai ʻana i nā ʻaina maʻamau a hoʻomāʻona me ka lawa o ka momona a me ka fiber, e pale ai i ka pōloli maoli mai ke kolo mai a me ka kuhi hewa ʻia i kekahi mea ʻole ia.

Ka manawa kūpono no ke kākoʻo hou

No ka hapa nui o ka poʻe, he mea maʻamau kēia, a holo lōʻihi kahi ʻike iki. Akā inā ua lilo ka ʻai ʻana i kou ala nui e hoʻomanawanui ai, inā ʻike ʻoe iā ʻoe e hemo ana ma kahi o ka meaʻai, a i ʻole inā lawe nā noʻonoʻo no ka ʻai a me kou kino i ka nui o kou lā, he mau hōʻailona kēlā e mālama koʻikoʻi ai. Hiki i kekahi kauka, kekahi mea aʻo meaʻai i kākau inoa ʻia, a i ʻole kekahi loea olakino noʻonoʻo ke kōkua, a ʻole ka leʻaleʻa no ke kōkua he hana nui loa. He pane noʻonoʻo ia i kekahi mea paʻakikī aʻe ma mua o ka pono no ʻoe wale.

ʻO ka hapa nui naʻe, e pili ana kēia i ka lilo ʻana i mea ʻimi naʻauao iki aʻe a ʻoʻoleʻa iki aʻe iā ʻoe iho. E noho mau ka pahu hau ma laila i nā minuke ʻelima. ʻO ia pinepine ka manawa a pau āu e pono ai e ʻike i kāu mea i ʻimi maoli ai.

Nā kumu

Ma mua o kou haʻalele ʻana, he ʻōlelo no ka mālama

Hāʻawi ʻo KEEP CALM i nā mea hana hoʻonaʻauao manuahi e kōkua iā ʻoe iho. ʻAʻole kēia he ʻōlelo aʻo lapaʻau, he hōʻoia maʻi, a i ʻole he lāʻau lapaʻau, a ʻaʻole ia he pani no ka mālama ʻana a ka loea. Inā kani kekahi mea ma ʻaneʻi me he mea ʻoi aku ma mua o ke koʻikoʻi maʻamau, he ʻanuʻu ikaika a kūpono ka launa ʻana me ka loea.

If you are in crisis or thinking about harming yourself, you are not alone. In the US, call or text 988 (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), text HOME to 741741 (Crisis Text Line), or call 911 in an emergency.