Skip to main content

HANA ʻOI · I LOKO O KA LUMI

Ka Hoʻoponopono Kekona ʻEkolu no ka Manawa e Nalowale ai Kou Wahi

Nalowale nō hoʻi ke kaʻina manaʻo o ka poʻe akamai i ka hana ʻoi, a hoʻohana lākou i ka hoʻoponopono kekona ʻekolu like: e hoʻōki i ka ʻōlelo, e hanu hoʻokahi, e ʻōlelo hou i kāu manaʻo maopopo hope loa, a laila e hoʻomau. Kala mai ka lumi i ke kali iki, akā ʻo ka mea a lākou e ʻike ai, ʻo ia ka hopohopo ʻike ʻia.

He wahine e ʻōlelo ana i loko o kekahi maikala ma luna o kekahi kahua ma lalo o ka mālamalama mahana.

Photo by Atul Pandey on Unsplash

Nā ʻōlelo aʻo wikiwiki

  • E hoʻōki i ka ʻōlelo ma mua o ka hoʻopau ʻino ʻana iā ia.
  • E ʻōlelo hou i kāu manaʻo maopopo hope loa me ka leo nui, a laila e hoʻomau.
  • ʻIke ʻia ke kali kekona ʻekolu he mana, ʻaʻole he hewa.

He ʻumi minuke ʻoe i loko o kāu hōʻike, a ke holomua maikaʻi nei. Aia pū ka lumi me ʻoe, a hoʻopili maikaʻi ka ʻikepili, a laila kiʻi aku ʻoe i ka mea aʻe a ʻaʻohe ia ma laila. ʻAʻohe hopena o ka ʻōlelo āu i hoʻomaka aʻe nei. ʻAʻohe leo aʻe o ke mele āu i hoʻokani ai ʻehā haneli manawa. Aia kekahi hāmau liʻiliʻi, leo nui naʻe, a kau mau nā maka a pau o ka lumi iā ʻoe.

Eia ka mea ʻaʻohe mea e haʻi mai iā ʻoe: loaʻa kēia i nā mea a pau e hana pinepine ana i mua o ka lehulehu, ʻo ia hoʻi ka poʻe āu e kapa ai he poʻe maikaʻi loa. Nalowale ke kaʻina manaʻo o nā mele hoʻokani hoʻokahi. Poina i nā luna kiʻekiʻe ka helu. ʻO ka ʻokoʻa, loaʻa iā lākou kekahi mea kikoʻī a lākou e hana ai i loko o nā kekona ʻekolu aʻe, a ʻo ia mau ka mea like.

Pōkole ka hoʻoponopono a hiki ke aʻo ʻia i kēia lā, a hana ʻo ia i loko o kēlā me kēia ʻano: he haʻiʻōlelo nui, he hoʻāʻo waha, he hoʻāʻo hana, he ʻōlelo hoʻomaikaʻi male, he hōʻike mua.

He aha kaʻu e hana ai ke nalowale koʻu wahi i waena o kaʻu hōʻike?

E hoʻōki i ka ʻōlelo, e hanu hoʻokahi ma kou wikiwiki maʻamau, e ʻōlelo hou i kāu manaʻo maopopo hope loa me ka leo nui, a e hoʻomau mai laila aku. ʻO ia ka hoʻoponopono holoʻokoʻa, ma kahi o ʻekolu kekona wale nō ka lōʻihi, a hana ʻo ia no ka mea aia nō kāu manaʻo maopopo hope loa i loko o ka lumi, no laila ʻo ka ʻōlelo hou ʻana iā ia ke hoʻihoʻi iā ʻoe i ke ala āu i holo mua ai.

Mai hoʻopau i ka ʻōlelo i haki. ʻO ka ʻōlelo āu ʻaʻole hiki ke hoʻopau pono, lilo ia i mea hoʻopiha wale, a ʻo ka mea hoʻopiha wale ka mea a ka lumi e lohe maoli ai he hopohopo. E hoʻōki pono iā ia, ʻoiai i waena o ka ʻōlelo. ʻIke ʻia ka hoʻōki koke ʻana he kanaka e koho ana e kali iki, he mea maʻamau kā nā mea haʻiʻōlelo e hana ai.

Mai wehewehe pū kekahi. ʻO ka ʻōlelo "E kala mai, ua nalowale loa koʻu manaʻo," lilo ia i ka manaʻo nui o ka lumi me ka hāʻawi ʻole mai i kekahi mea. No ka mea, i kēia manawa, ke nānā mai nei nā mea a pau i ka hoʻōla hou ʻana ma mua o ka ʻikepili ponoʻī. ʻAneʻane ʻaʻohe mea o ka poʻe hoʻolohe i ʻike i kāu wahi e hele ana. ʻO ʻoe wale nō ka mea i ʻike, ʻo ia hoʻi ʻo ʻoe wale nō ka mea hiki ke ʻike ua nalowale kekahi mea.

No ke aha e ʻoi aku ai ka maikaʻi o ke kali iki ma mua o ka hoʻomau koke wale?

No ka mea, he mea ka nā mea haʻiʻōlelo paʻa ka manaʻo e hana me ka manaʻo, ʻaʻole ka hopo. ʻAʻohe ala o ka lumi e ʻike ai i ka noʻonoʻo ʻole ʻana o kou hāmau, akā hiki iā ia ke lohe i ka wikiwiki piʻi aʻe, ka leo wīwī, a me nā ʻōlelo hapa mai ka pae hope.

ʻO ka wikiwiki ke kuhikuhi maoli. ʻO nā mea ʻē aʻe a pau o kāu ʻikepili he mea ka poʻe hoʻolohe e loiloi ai, akā ʻo ka wikiwiki he hōʻailona a lākou e ʻike koke ai me ka hoʻoikaika ʻole. E mālama i kou ʻano maʻamau i loko o ka hakahaka a lilo ka hakahaka i mea hōʻike koʻikoʻi. Inā e wikiwiki aʻe ʻoe ma loko, ua haʻi ʻoe i ka lumi he pilikia kekahi, he ʻike ʻaʻole i loaʻa iā lākou ma mua a ʻaʻole hiki ke hoʻonalo hou.

Aia hoʻi kekahi kumu kino no ka hanu ʻana ma mua o ka wikiwiki ʻana. I ka manawa e nalowale ai kou wahi, hiki koke mai ka piʻi kino ma luna aʻe, a ʻo ka mea mua āna e hana ai, ʻo ia ke lawe ʻana i kou hanu i luna a pāpaʻu. ʻO ka hanu hoʻokahi ma ka hohonu maʻamau, i lawe ʻia me ka manaʻo, kūʻai iā ʻoe i nā kekona ʻelua āu e pono ai, a hoʻōki iā ia i ka wīwī o kou leo no ka ʻōlelo aʻe.

Manaʻo ʻia nā kekona ʻekolu he manawa lōʻihi loa mai loko mai, akā ʻaʻohe mea mai waho mai. E hoʻāʻo iā ia me kekahi uaki hoʻokū a hoʻōki ʻoe i ka makaʻu iā ia.

He aha ka ʻōlelo e hoʻohana ai e hoʻi hou mai ai?

E kākau mua i kāu ʻōlelo hoʻōla ponoʻī, ma kāu mau huaʻōlelo iho, a e lawe pū me ʻoe. He mea like me "ʻO ka manaʻo aʻu e makemake ai e lawe ʻoe mai laila mai, ʻo ia..." a i ʻole "E ʻae mai iaʻu e hōʻike hou i ka ʻāpana koʻikoʻi," a i ʻole ka mea maʻalahi "No laila, e hoʻi hou i ka helu."

ʻO ke kumu e hoʻoholo mua ai, no ka mea ʻaʻole ʻoe e haku koke ana i mua o ka lehulehu. ʻO ka manawa pono āu e pono ai i kekahi ʻōlelo, ʻo ia ka manawa i nalowale ai kou hiki ke haku, no laila ʻo ka papahana pololei, ʻo ia ka loaʻa ʻana o kekahi mea i hoʻomākaukau mua ʻia. E koho i nā huaʻōlelo āu e ʻōlelo maoli ai me ka leo nui, no ka mea ʻaʻole e puka mai ka ʻōlelo e kani ana me he palapala kākau a ka mea ʻē aʻe lā i ka wā koʻikoʻi.

Lawa ka ʻōlelo hoʻokahi. He haʻiʻōlelo ka ʻelua e pili ana i ka nalowale ʻana o kou wahi. E hoʻomau iā ia ma ka pōkole, e nānā mua i mua, a e hōʻoia e pau ana ia me ke kuhikuhi ʻana i ka ʻikepili ma mua ou iho.

A laila e waiho iā ia ma kahi kino. Ma luna o kāu mau memo, ma kekahi kāleka ma hope o kou kiʻi hōʻoia, i loko o ka ʻaoʻao mua o ka pahu mele. Pono wale nō kēlā kāleka i hoʻokahi laina: ʻo ka ʻōlelo āu ʻaʻole i hiki ke haku i kēia manawa akā hiki loa iā ʻoe ke heluhelu.

No ke aha e nalowale loa ai koʻu manaʻo i ka ʻāpana aʻu i ʻike maikaʻi loa ai?

No ka mea, ʻo nā ʻāpana āu i ʻike maikaʻi loa ai, ʻo ia nā mea e holo maʻalahi ana me ka noʻonoʻo ʻole. A i lalo o ke koʻikoʻi, hoʻomaka ke kanaka e alakaʻi i nā mākau maʻalahi me ka lima. I ka manawa e komo ai ka mana noʻonoʻo i loko o kekahi neʻe a i ʻole ʻāpana i maikaʻi ma kona ala ponoʻī, lohi a kūpono ʻole aʻe ka mea holoʻokoʻa.

ʻIke maopopo ʻia kēia i loko o ka noiʻi. I ka wā i noi ʻia ai nā mea pāʻani gōpha e noʻonoʻo leo nui i loko o kekahi hoʻokūkū me nā makana kālā a me ka helu ʻana o kā lākou huki e heluhelu hou ʻia ma mua o ka hui holoʻokoʻa ma hope, hoʻomaka nā mea pāʻani akamai loa e hōʻike leo nui i nā lula ʻenehana ʻoi aku ma mua o kā lākou hoʻomaʻamaʻa, ʻoi aku ma ka wā e ʻomo ai, a ʻoi aku ka ikaika o ka hopena i nā mea pāʻani ʻoi aku ka makemake i kēlā ʻano nānā ponoʻī iā lākou iho. ʻAʻole i loli kā lākou akamai i ka pō hoʻokahi. Ua piʻi kā lākou nānā i loko.

He pono ke hoʻohui i kekahi hoʻoponopono kūpono, no ka mea maʻalahi loa ka mana kaulana o kēia manaʻo. Ua hoʻopaʻapaʻa nā loea noʻonoʻo haʻuki ʻaʻole mau e ʻeha ka nānā ponoʻī iā ʻoe iho, a ʻo ka mea koʻikoʻi, ʻo ia ka mea āu e nānā ai a me ke ala. He kumukūʻai kiʻekiʻe ka nānā ʻana i ka hopena, i ka poʻe hoʻolohe, a i ʻole i ke ʻano hana o kekahi mea maʻalahi ma mua. He kumukūʻai haʻahaʻa a kōkua pinepine ka nānā ʻana i ka manaʻo aʻe, ka huaʻōlelo, ka manaʻo, ka pahuhopu.

ʻO ia ke kumu e hana ai ka hoʻoponopono. ʻO ka ʻōlelo hou ʻana i kāu manaʻo maopopo hope loa, kuhikuhi ia i kou nānā ma waho aku i ka ʻikepili hou, ʻo ia wale nō kahi ʻaʻole ia e lilo i kumukūʻai iā ʻoe.

Pehea e pale ai iaʻu i kēia mai hana hou i kēlā manawa aʻe?

E hoʻomaʻamaʻa i ka hoʻōla, ʻaʻole ka ʻikepili wale. I hoʻokahi manawa o kēlā me kēia hoʻomaʻamaʻa, e hoʻōki pono iā ʻoe iho i waena o kekahi ʻōlelo, e hanu, e ʻōlelo i kāu laina hoʻōla a e hoʻomau. ʻEkolu a ʻehā paha hana hou ʻana a hoʻōki ia i ka pilikia nui a lilo i hana maʻa.

Hoʻomaʻamaʻa ka hapa nui o ka poʻe i ka ʻāpana kūpono wale nō, a koe ʻole iā lākou he papahana no ka hihia a lākou e makaʻu maoli ai. ʻO ka hoʻomaʻamaʻa ʻana i ka hina, ʻo ia ka mea e lawe aku ai i ka makaʻu, no ka mea ʻaʻole i pili maoli ka makaʻu i ka poina. Ua pili nō i ka ʻike ʻole ʻana i ka mea e hiki mai ana.

ʻOiai ʻoe ma laila, e hoʻomaʻamaʻa pū i ka ʻāpana paʻakikī iā ia iho, ma ka wikiwiki piha a me ka leo nui, e hoʻomaka ana mai ka ʻāpana āu e ʻae mau nei e māhinahina wale. ʻO kahi āu e nalowale ai kou kaʻina manaʻo, ʻo ia pinepine ke wahi āu i hoʻomaʻamaʻa mālie ʻole ai me ʻoe wale nō.

I ka wā e nalowale ai ka manaʻo o kekahi mea ʻē aʻe i mua ou

E lilo pinepine ʻoe i mea hoʻolohe no kēia ma mua o ke kū ʻana ma ke kahua ponoʻī, a ʻehā mau mea e hana ai ʻaʻohe kumukūʻai iā ʻoe akā nui loa ka hopena.

E mālama i kou maka e ākea ana a e nānā i kou mau maka iā lākou. Mai nānā i lalo i kāu kelepona, mai nānā aku i kekahi hoa hana, a mai hana i ka ʻano minamina o ka maka. ʻO ka mea haʻiʻōlelo e ʻimi ana i kekahi maka aloha i loko o kekahi manawa ʻino, ʻimi ʻo ia i hoʻokahi mea wale nō, a ʻo ka lilo ʻana i ka mea nāna e hāʻawi aku, he lawelawe maoli ia.

Mai hoʻōla iā lākou ma ka hoʻopau ʻana i ka ʻōlelo. ʻIke ʻia ia he kōkua akā hopena ʻo ia he hoʻoholo ʻino, no ka mea haʻi ʻo ia i ka lumi ʻaʻole hiki iā lākou ke hōʻea wale ma laila. E hāʻawi iā lākou i nā kekona ʻekolu. ʻAneʻane paʻa loaʻa iā lākou kekahi ala e hoʻi mai ai.

A laila, ma hope, e kapa aku i ka hoʻōla ʻana me ka leo nui iā lākou. ʻAʻole "maikaʻi loa ʻoe," ka mea ʻaʻole lākou e manaʻoʻiʻo ai, akā ka mea kikoʻī: "ua nalowale kou wahi ma ka helu ʻumi minuke a ʻaʻole hiki iaʻu ke ʻike i kou wahi i hoʻi hou mai ai." ʻAʻole loaʻa i ka hapa nui o ka poʻe ka ʻike ua hana pono lākou, no ka mea ʻaʻohe mea e haʻi mai iā lākou, a ʻo ka haʻi ʻia ʻana ke loli i ke ala e komo ai lākou i ka manawa aʻe. Inā aia kekahi kanaka kokoke nona ka manaʻo e koʻikoʻi ai iā lākou, e haʻi ma kahi hiki i kēlā kanaka ke lohe. He hoʻokahi ʻōlelo wale nō kona kumukūʻai iā ʻoe.

He mea kūpono ia e hana ai no ia iho, a loaʻa nō hoʻi kekahi hopena maikaʻi. ʻO ka nānā ʻana i kekahi mea ʻē aʻe e hoʻi mai ana mai ka nalowale, ʻo ia ke ala kumukūʻai haʻahaʻa loa e aʻo ai ua kala mai ka lumi, ʻo ia ka manaʻoʻiʻo e hoʻokūpaʻa ai i kou mau lima i ka lā e loaʻa ai iā ʻoe.

Nā kumu

Ma mua o kou haʻalele ʻana, he ʻōlelo no ka mālama

Hāʻawi ʻo KEEP CALM i nā mea hana hoʻonaʻauao manuahi e kōkua iā ʻoe iho. ʻAʻole kēia he ʻōlelo aʻo lapaʻau, he hōʻoia maʻi, a i ʻole he lāʻau lapaʻau, a ʻaʻole ia he pani no ka mālama ʻana a ka loea. Inā kani kekahi mea ma ʻaneʻi me he mea ʻoi aku ma mua o ke koʻikoʻi maʻamau, he ʻanuʻu ikaika a kūpono ka launa ʻana me ka loea.

If you are in crisis or thinking about harming yourself, you are not alone. In the US, call or text 988 (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), text HOME to 741741 (Crisis Text Line), or call 911 in an emergency.