Kwafika umyalezo ngoLwesibili uvela kumuntu ayengasakhumbuli kahle, embonga ngokufudumele nangokuningi ngemizuzu engamashumi amabili yeseluleko ayemnike sona eminyakeni eyisishiyagalombili edlule. Wawufunda kabili kodwa waqhubeka engayikhumbuli leyo ngxoxo. Wayewukhumbula kahle lowo nyaka. Kodwa leyo mizuzu engamashumi amabili wayengayikhumbuli nhlobo.
Ayekuthola kamuva kulelo sonto yiyona ngxenye ethakazelisa kakhulu. Umsebenzi ayenikeza kuwo leso seluleko wawukhona ngoba othile washo igama lakhe ekamelweni ngo-2011, emhlanganweni ayengamenyiwe kuwo. Akekho owake wamtshela. Wayechithe iminyaka esukela lapho eyilungu elihloniphekile lokweluleka abantu abambalwa, kodwa engakaze noyedwa amenzele lokho okwakwenziwe yena.
Leyo nto inegama. Kuwukusekela, futhi akusilo iseluleko.
Wuhlukene kanjani umeluleki nomsekeli?
Umeluleki ukhuluma nawe kanti umsekeli ukhuluma ngawe. Umeluleki ukunika iseluleko ekamelweni enihlezi kulo nobabili, kanti umsekeli usho igama lakho ekamelweni ongekho kulo, kubantu abangakunika okuthile.
Abaningi abakaze bafundiswe ukuthi lezi yizenzo ezimbili ezehlukene, ngakho benza esokuqala, bazizwe bephanile, bese beyayeka. UHerminia Ibarra, uNancy Carter noChristine Silva babika ku-Harvard Business Review ukuthi abantu ababethola ukwelulekwa okuningi kunabo bonke kwakungebona abantu ababethola ukukhushulwa okuningi kunabo bonke. Iseluleko sasisiningi kanti ukukhulunyelwa kwakuyivelakancane. Okwakuhambisa imisebenzi kwakungumuntu ophezulu echitha idumela lakhe egameni elithile, futhi i-Harvard Business Review yayisabika lelo gebe elifanayo eminyakeni eyisishiyagalolunye kamuva.
Umsunguli we-KEEP CALM, uKaʻohele Carlos, uchaza lo mkhuba ngamazwi akhe:
Enye imfihlo yempumelelo yami ukunikela emuva. Ukwenza umsebenzi wokuzithandela. Ukuhlala ngifuna amathuba okuqeqesha, ukuqeqesha, ukweluleka, ukuphakamisa, ukuncoma, nokukhulumela labo abasezweni lami. Amandla amahle nokusekelwa engikuthola emuva kuphindwe izikhathi eziyishumi.
Lokho kungukulandisa kwakhe ngeminyaka yakhe engamashumi amabili kunokuba kube umthetho ngeyakho, futhi ingxenye ewusizo yindlela ekuhleleke ngayo. Wakwenza esakhuphuka, hhayi lapho esefikile.
Izindleko: umusho owodwa, nengcosana yedumela lakho ebekelwa kumuntu othile. Amazwi: "Uma ufuna umuntu walokho, faka uRosa ohlwini. Waqhuba ukufuduka kwezinsuku kwikota edlule futhi akukho okwaphuka." Ukuvama: kanye ngenyanga, ekamelweni lapho kuthathwa khona isinqumo.
Kufanele ngisekele bani, futhi ngikhetha kanjani?
Khetha umuntu ongakwazi ukuchaza umsebenzi wakhe ngomusho owodwa ocacile, futhi obonakala engasathwelwe muntu. Ukucaca yikho konke okudingekayo, ngoba igama ongenaso iqiniso lokulisekela yigama ongeke ulisho lapho ikamelo lisiba nzima.
Kunezihlungi ezintathu. Uwubonile umsebenzi ngokwakho kunokuwuzwa ngabanye, ngakho useboleka umbono wakho. Basinyathelo esisodwa ngemuva kwakho hhayi ezinhlanu, ngoba amakamelo ohlala kuwo aseduze nesinyathelo sabo esilandelayo hhayi esokugcina. Futhi abazange bacele, okuletha ngaphakathi labo abaqotho ngokuthulile abangakwazi ukucela.
Awudingi sikhundla kukho konke lokhu. Ilungu leqembu elithi "uRosa waqhuba lokho kufuduka" emhlanganweni wokuhlela lichitha imali efanayo nechithwa umqondisi, futhi akulona igunya. Kungukucacisa emphakathini bese kutholakala ukuthi ubukade uqinisile.
Ngithini uma ngincoma umuntu emphakathini?
Bala into eyodwa ethile abayenzile, phambi kwabantu ababaluleke kubo umbono wabo. Ukuncoma okungacacile kuyanyamalala, kanti umusho ocacile oshiwo phambi komphathi wabo uwumcimbi omkhulu emsebenzini okubiza cishe amasekhondi ayishumi nanye.
U-Adam Grant noFrancesca Gino, ababhala ku-Journal of Personality and Social Psychology, bathola ukuthi ukubonga kwenza abantu bazimisele kakhulu ukusiza futhi, nokuthi imbangela kwakuwukuzizwa bebalulekile emphakathini kunokuzizwa bephoqelekile. Ukutshelwa ukuthi ubalulekile yikho okwenza umsebenzi. Yingakho "umsebenzi omuhle" kwehluleka kanti "indlela abuye wabhala ngayo ingxenye yesibili yiyona mbangela yokusayina kweklayenti" kufika kahle. Kunye kuphela kulokho okungaphindwa omunye umuntu kamuva.
Izindleko: amasekhondi ayishumi nanye, nengcosana yokunaka obukuchitha kuwe. Amazwi: "Ngaphambi kokuqhubeka, ngifuna ngibale lokho uDaniel akwenzile lapha, ngoba yikho okwenze lokhu kwaphuma." Ukuvama: masonto onke, emhlanganweni ovele uhleli kuwo.
Yisiphi isethulo okufanele ngisenze kuleli sonto?
Yileso obuhleli phezu kwaso ngoba kwakuzwakala sengathi uchitha umusa. Buza uhlangothi ngalunye ngasese kuqala, bese uthumela imisho emithathu ichaza ukuthi kungani umuntu ngamunye kufanele athole isikhathi somunye, bese uyaphuma kule ngxoxo.
Izethulo zizwakala zibiza ngoba useboleka umbono wakho kubantu ababili ngasikhathi sinye, yingakho zibaluleke kakhulu kulowo ozitholayo. Ukubuza kuqala yikho okuguqula umusa oyingozi ube shibhe. Isethulo obungazigcinela sona sivamise ukuba yinto ebaluleke kunazo zonke ongayinika umuntu esontweni, futhi yiso abantu abaningi abangalokothi bafike kuso.
Izindleko: imizuzu emihlanu nengcosana yesithunzi sakho kubo bobabili. Amazwi: "Nina nobabili kufanele nazane. Priya, uMarcus wakha leyo nto owayichaza ngoLwesine. Marcus, uPriya nguye engangimbalile." Ukuvama: kanye ngenyanga kwanele.
Ngingakufundisa kanjani engikwaziyo ngingalahlekelwa yithuba lami?
Kufundise noma kunjalo. Awunalo ithuba elisinda ekubhalweni phansi, futhi ukufundisa yiyona ndlela esheshayo yokuthola ukuthi yiziphi izingxenye zomsebenzi wakho ozaziyo ngempela.
Abacwaningi ababika ku-Memory and Cognition bathola ukuthi abantu abafunda umbhalo belindele ukuwufundisa bawukhumbula kangcono, futhi bawuhlela kangcono, kunabantu ababelindele ukuhlolwa. Ukulungiselela ukuchaza into kushintsha indlela oyibamba ngayo. Izingxenye ongakwazi ukuzisho ngamazwi alula yizona ngxenye obuzenzisa kuzo, futhi umfundi oyedwa onakileyo uzithola ngokushesha kunonyaka wonke wokuzilolonga uwedwa. Yileyo nguqulo eyakhayo: ihora olichitha nomuntu osemusha kulo mkhakha alisusiwe emsebenzini wakho, kungukudlula okwesibili emsebenzini wakho kunofakazi ekamelweni.
Izindleko: amahora amabili okulungiselela, iningi lawo athuthukisa umsebenzi wakho. Amazwi: "Ngizohambisa abantu abathathu endleleni engikwenza ngayo lokhu ngoLwesine. Uyafuna?" Ukuvama: kanye ekoteni kwanele ukukugcina uqotho.
Ngiyinike imali noma ikhono engikhokhelwa ngalo?
Nikela ngekhono. Ihora lento oyingcweti kuyo lilingana nosuku lonke losizo olujwayelekile enhlanganweni encane, futhi liyatholakala kuwe iminyaka eminingi ngaphambi kwemali.
Le yinguqulo yokupha okungadingi ukuba umuntu ayilinde. Umklami ochitha uMgqibelo owodwa esebenza ezimpawini zesikhungo sokudla usuke ehambise into isheke lalelo zinga elingakwazi ukuyithinta. Imali ilula futhi imali ibalulekile, futhi akukho okubi ngokuzibekela iphesenti. Kodwa ikhono yiyona ngxenye onayo wena wedwa, futhi ukulinikela yindlela ozothola ngayo ukuthi ulikhuthele kangakanani ngempela kulo, ekamelweni lapho kungekho okumaka khona.
Izindleko: intambama eyodwa ekoteni, kanye nokungakhululeki kokusebenza ngaphandle kwekamelo lakho. Amazwi: "Ngiyaphila ngokwenza lokhu. Uyawafuna amahora amabili akho?" Ukuvama: kanye ekoteni.
Leyo okungekho oyaziyo ngayo
Izenzo eziyisithupha, futhi eyokugcina yiyona esala nawe. Khulumela umuntu ongazange acele, ongeke aze azi ukuthi wakwenza, nongeke akwazi ukukubuyisela. Igama olibeka phambili bengekho endaweni. Incomo abangeke bayizwe. Ukuphikisa okuphendula ngokuthula ephasishi ngaphambi kokuba kufike kubo.
Kufanelekile ukukwenza ngesizathu esilula kakhulu: kuyasebenza, futhi lo mkhuba wenza ukuthi ube uhlobo lomuntu abanye abamubeka phambili. Futhi yiyona yodwa kwezi eziyisithupha engenayo impendulo, ngakho isizathu esisodwa sokuyenza ukuthi wazinquma ukuthi ungumuntu oyenzayo.
Unyaka wokwenza lokhu ungamagama angamashumi amahlanu nambili, futhi abaningi abagcini rekhodi lakho konke lokho. Gcina elilodwa. Ikhasi elinosuku, igama nokuthi yikuphi kwezinto eziyisithupha okwenzile yibona bufakazi obubodwa oyoke ube nabo bokuthi uyakwenza konke lokhu, futhi kuthatha amasekhondi ayisishiyagalombili ngesonto.
Akukho kulokhu okukucela ukuthi ufise okuncane noma usebenze kancane. Kungokuphambene nalokho. Uzochitha iminyaka eyishumi ezayo usebenza kanzima entweni ethile, futhi abantu abasamile ekugcineni kwayo cishe abasoze baba yilabo abagcina konke ababenakho. Bangabantu abagama abo ashiwo emakamelweni abangekho kuwo, ngoba bachitha ishumi leminyaka besho awabanye abantu.
Imithombo
- Harvard Business Review, Why Men Still Get More Promotions Than Women
- Harvard Business Review, A Lack of Sponsorship Is Keeping Women from Advancing into Leadership
- Journal of Personality and Social Psychology, A little thanks goes a long way: Explaining why gratitude expressions motivate prosocial behavior
- Memory and Cognition, Expecting to teach enhances learning and organization of knowledge in free recall of text passages