Nā ʻōlelo aʻo wikiwiki
- E wehe me ka mālie, ʻaʻole me kahi hoʻopiʻi.
- E hana i hoʻokahi noi maopopo a kikoʻī.
- E kakali i kahi pana inā wela ʻoe.
Ua hoʻomaʻamaʻa paha ʻoe iā ia i ka lumi ʻauʻau. ʻO ka mea āu e pono ai e haʻi i kāu hoa pili, kāu luna, kou makuahine, ka hoaaloha e kāpae mau nei. Maopopo loa iā ʻoe ka mea āu e makemake e ʻōlelo. A laila hiki mai ka manawa, a hoʻokahe hewa ia a lilo ka mea holoʻokoʻa i hakakā, a i ʻole moni hou ʻoe iā ia a hali iā ia no kekahi pule hou aku.
Manaʻo ka hapa nui o ka poʻe ʻo ia wale nō nā koho ʻelua. ʻO ka pahū a i ʻole ka pani waha. ʻAʻole pēlā. Aia ke kolu o ke ala e hana ai i kēia, a ʻo ka ʻokoʻa ma waena ona a me nā mea ʻelua, ʻaʻole ia ʻo kou koa a i ʻole kou koho huaʻōlelo. Aia ʻaneʻane piha i nā kekona ʻumi mua.
No ke aha e lilo ai ka nui o nā noi i mau hakakā
Ke hāpai hope ʻoe i kekahi mea e hoʻonāukiuki nei iā ʻoe, hana ka lolo o ke kanaka ʻē aʻe i kahi nānā pōʻino wikiwiki a mōkākī ma mua o ko lākou hana ʻana i kāu mau huaʻōlelo. Inā kani kou wehe ʻana me he hoʻouka lā, piʻi ko lākou pale, a ʻānō ʻaʻole ʻoukou e kamaʻilio ana. Aia ʻoukou i kahi kūʻē. Pale lākou, pana hou ʻoe, a kanu ʻia ka pono mua āu i hele mai e kamaʻilio ma lalo o ka mea nāna i hoʻomaka.
Ua hoʻopau nā mea noiʻi pili ʻo John lāua ʻo Julie Gottman i nā makahiki e hoʻopaʻa ana pehea i hakakā maoli ai ka poʻe. Hoʻokahi o kā lāua mau ʻike maopopo loa, he ʻano hewa ʻole i ka maʻalahi: maʻa mau ka pau ʻana o kahi kamaʻilio ma ka leo hoʻokahi i hoʻomaka ai. E hoʻomaka me ka ʻoʻoleʻa a e pau ʻoe me ke koʻikoʻi ma kahi liʻiliʻi e like me kou hoʻomaka ʻana, ʻano ʻino aʻe maʻamau. E hoʻomaka me ka mālie a loaʻa iā ʻoe kahi manawa maoli. Ma kā lāua mau noiʻi lōʻihi, ua wānana ke ʻano o ka wehe ʻana o kahi kūkākūkā paʻakikī i kahi nui kupanaha o kona pae.
He nūhou maikaʻi kēlā, ʻano kupanaha. ʻO kona manaʻo ʻo ka ʻāpana e koʻikoʻi loa ai, ʻo ia ka ʻāpana hiki iā ʻoe ke hoʻolālā. ʻAʻole pono ʻoe e hoʻokele i ke kamaʻilio holoʻokoʻa. Pono wale ʻoe e hoʻokele i ka hoʻomaka.
Ka laina ma waena o kahi hoʻopiʻi a me kahi hoʻouka
Eia kahi ʻokoʻa e hoʻololi i nā mea a pau i kou ʻike ʻana iā ia.
He hoʻopiʻi no kekahi mea kikoʻī i hana ʻia. He hoʻouka no ke ʻano o ke kanaka. ʻO ka "ua waiho hou ʻia ka lumi kuke me ka mōkākī" he hoʻopiʻi. ʻO ka "he palaualelo loa ʻoe" he hoʻouka. Hiki paha lāua mai ka huhū hoʻokahi, akā pae lāua ma nā wahi ʻokoʻa loa. Hāʻawi kahi hoʻopiʻi i ke kanaka ʻē aʻe i kahi mea e hoʻoponopono. Hāʻawi kahi hoʻouka iā lākou i kahi mea e pale.
Kapa ʻo Gottman i ke ʻano mālie he hoʻomaka palupalu, a ʻo ke kumu e hana ai ia, ʻo ia ke kāpae ʻana i ka nānā pōʻino. Ke kapa nei ʻoe i kahi kūlana a me ka mea āna i hana ai iā ʻoe, ʻaʻole ke kau ʻana i ke kanaka ʻē aʻe i ka hoʻokolokolo. Hiki iā lākou ke lohe iā ʻoe, no ka mea ʻaʻole ʻoe i hāʻawi iā lākou i kumu e kāhiko ai i ka pale.
ʻO ka pahele e nānā ai, ʻo ia ka hoʻouka i hūnā ʻia. Kani ka "manaʻo au ʻaʻole loa ʻoe e hoʻolohe iaʻu" me he ʻōlelo-au lā, akā ʻo ia maoli ka "ʻaʻole loa ʻoe e hoʻolohe" e komo ana i kahi hūnā, a lohe ke kanaka ʻē aʻe iā ia ma ke ʻano he hoʻopiʻi kona. ʻAʻole holoi ka huaʻōlelo *manaʻo* i kahi ʻāhewa. Inā ʻo ka mea e hahai ana i ka "manaʻo au" he hoʻoholo maoli no lākou, he hoʻouka mau ia.
He ʻano maʻalahi no ka noi
Ke maopopo ʻole iā ʻoe pehea e hoʻomaka ai, kōkua ka loaʻa o kahi ʻano e kālele ai. Aʻo ka Cleveland Clinic i kahi ʻano maʻemaʻe ʻekolu ʻāpana, a hoʻohana mau nā kauka i nā ʻano ona no ka mea mālama ia iā ʻoe i kou ala ponoʻī ma kahi o ka hoʻopaʻapaʻa no ko lākou. ʻEkolu neʻe:
- E kapa i ke kūlana. Nā ʻoiaʻiʻo wale, me ka maopopo. "I nā hopena pule ʻekolu i hala iho nei, ua loli kā kāua mau papahana i ka manawa hope loa." ʻAʻole kou unuhi o ke kumu. ʻO ka mea i hana maoli ʻia.
- E ʻōlelo pehea ia i pae ai iā ʻoe. ʻO kēia kou ʻano, a ʻo ia ka ʻāpana a kekahi e hoʻopaʻapaʻa ʻole ai. Hiki iā lākou ke hoʻopaʻapaʻa i nā ʻoiaʻiʻo; ʻaʻole hiki ke ʻōlelo iā ʻoe ʻaʻole ʻoe i manaʻo i kou waiho ʻia, kou luhi, a i ʻole kou koʻikoʻi ʻole. E hoʻomaka iā ia me ka "au." "Manaʻo au ʻaʻole au he mea koʻikoʻi."
- E hana i ka noi, me ka kikoʻī. ʻO kēia ka ʻanuʻu a ka poʻe e haʻalele ai, a ʻo ia ke poʻo manaʻo holoʻokoʻa. Mai hoʻolilo iā lākou e koho i ka mea e kōkua ai. "Hiki iā kāua ke hoʻopaʻa i nā Pōʻaono i kekahi mau lā ma mua?" He makana kahi noi maopopo. Haʻi ia i ke kanaka ʻē aʻe pehea pono e hoʻomaikaʻi i nā mea me ʻoe.
Hāʻule ka nui o nā kamaʻilio ma waena o nā ʻanuʻu ʻelua a ʻekolu. Puka kou ʻano, pane ke kanaka ʻē aʻe iā ia, a ʻānō ke hoʻokolokolo nei ʻoe i kā lākou pane ma kahi o ka noi ʻana i ka mea āu i hele mai e noi ai. Inā hiki kēlā, hiki iā ʻoe ke hoʻi i ka hoʻomaka. He mea ka ʻano e hoʻi ai i ka wā e haʻalulu ai nā mea.
E nānā i ka mea i nalo ma ʻaneʻi: ʻaʻohe ʻāhewa, ʻaʻohe "mau," ʻaʻohe "ʻaʻole loa," ʻaʻohe haʻawina mōʻaukala no nā manawa ʻeono i hala. Ke wehewehe nei ʻoe i hoʻokahi mea, hoʻokahi ʻano, hoʻokahi noi. ʻO kēlā haiki ka mea e pale ai iā ia mai ka pālahalaha i hakakā no nā mea a pau.
Ma mua o kou wehe ʻana i kou waha
Kekahi mau mea e ʻoi aku ai ka maikaʻi o ka pae ʻana o ka noi, a hana ka hapa nui o lākou ma mua o kou ʻōlelo ʻana i kahi huaʻōlelo.
E koho i kou manawa. ʻO ka ʻōlelo hoʻokahi e holo maikaʻi ai i kahi ahiahi Pōʻalua mālie e pahū i ka wā pōloli, māluhiluhi, a i ʻole huhū mua kekahi o ʻolua no kekahi mea ʻē aʻe. Inā wela ka ʻano, e hāʻawi iā ia i kahi pana. Kuhikuhi kekahi o nā kauka noʻonoʻo o ka Cleveland Clinic e kakali i kekahi manawa i hoʻokahi a ʻelua lā i ʻōlelo ai ʻoe mai ka maopopo ma kahi o ka wela. Aia mau ka pono i ka lā ʻapōpō, a e ʻōlelo maikaʻi aʻe ʻoe iā ia.
E maopopo i kāu mea e noi maoli nei. ʻAʻole hiki i kekahi ke hana i ka "makemake au e mālama nui aʻe ʻoe." Hiki i ka "makemake au i kahi memo inā e lohi ana ʻoe ʻoi aku ma mua o ka ʻumikūmālima minuke." ʻO ka maopopo o ka noi, ʻoi aku ka maʻalahi o ka ʻōlelo "ʻae" iā ia.
E nānā i kou kino, ʻaʻole i kāu mau huaʻōlelo wale. ʻO ka leo pālahalaha, nā wāwae paʻa, a me nā poʻohiwi i iho, ʻōlelo lākou i ka *ʻaʻole au i hele e hakakā* ʻoi aku ka leo nui ma mua o kekahi ʻōlelo. Inā e hele wāwae a paʻa ʻoe, heluhelu ke kanaka ʻē aʻe i ka pōʻino ma mua o ko lākou lohe ʻana i ka manaʻo.
A e ʻae iā ʻoe iho e ʻōlelo "ʻaʻole" ke lilo i kou manawa. Helu ʻo Mayo Clinic he nui ke koʻikoʻi e puka mai ana mai ka lawe nui ʻana no ka hiki ʻole iā ʻoe ke hōʻole. He pane piha ka "ʻaʻole, ʻaʻole hiki iaʻu ke lawe i kēlā i kēia manawa." ʻAʻole ʻoe e ʻaiʻē i kahi paukū wehewehe no ka mālama ʻana i kou manawa ponoʻī.
No ke aha e kūpono ai ka ʻano ʻino
Hiki ke kani ʻimi pono iho, ka noi ʻana no nā mea. Ua aʻo malū ʻia ka nui o kākou ʻo ka mea maikaʻi, maʻalahi, a aloha ka pono i ka liʻiliʻi a omo i ka nui aʻe. No laila hele palaka kākou, moni i ka noi, a kapa iā ia he mālama-haʻahaʻa.
Puka ke kumukūʻai ma hope. ʻAʻole mōʻehu nā pono i ʻōlelo ʻole ʻia. Lilo lākou i hoʻomāinoino, i ka ʻōlelo ʻoki e puka mai ana mai kahi ʻole, i kahi mamao lohi hiki ʻole iā ʻoe ke wehewehe pono. Hoʻonohonoho ʻo Mayo Clinic i ka ʻōlelo aku ma ke ʻano he mākau mālama koʻikoʻi maoli, a kūpono ia. ʻO ka ʻōlelo ʻana i ka mea ʻoiaʻiʻo me ka lokomaikaʻi, koke, kūʻai ia iā ʻoe i kekahi mau minuke o ke ʻano ʻino. ʻO ka ʻōlelo ʻole iā ia, kūʻai ia iā ʻoe i kahi pilina ma nā iniha.
ʻAʻole ʻo ka ʻōlelo aku ʻo ka huhū. Hele ka huhū ma luna o ka poʻe e loaʻa ai ka mea āna e makemake ai. Holoi ka palaka iā ia iho e mālama i ka maluhia. Hana ka ʻōlelo aku i ka mea paʻakikī a maikaʻi aʻe: mālama ia i kou mau pono a me ko ke kanaka ʻē aʻe i mau mea maoli i ka manawa hoʻokahi. Ua ʻae ʻia ʻoe e makemake i kekahi mea. Ua ʻae ʻia lākou e ʻōlelo "ʻaʻole." ʻO ke kamaʻilio ke ala āu e ʻike ai.
E hoʻomaka me nā mea pae haʻahaʻa. E hoʻihoʻi i ke kope kope i hewa. E haʻi i kahi hoaaloha e makemake nui aʻe ʻoe i ka Lāpule ma mua o ka Pōʻaono. Kūkulu nā hana liʻiliʻi i ka ʻiʻo āu e makemake ai no ke kamaʻilio e makaʻu maoli ai iā ʻoe. ʻAʻole ʻoe e aʻo nei e lanakila i nā hoʻopaʻapaʻa. Ke aʻo nei ʻoe e ʻike ʻia.
I ka wā ʻaʻole ʻo ka noi ka pilikia maoli
I kekahi manawa, ʻaʻole ka ʻenehana ka ʻāpana i nele. Inā e hoʻopiha ana iā ʻoe me ka makaʻu ka noi ʻana i ka mea liʻiliʻi loa, a i ʻole inā ua hoʻopaʻi ʻia, hoʻōki ʻia, a hōʻeha ʻia ʻoe i kāu ʻōlelo aku ʻana, he mea pono e mālama koʻikoʻi i kēlā ma kahi o ke koi hoʻokahi. Hiki i kahi kāhuna kūkākūkā maikaʻi ke kōkua iā ʻoe e ʻike i kahi e puka mai ai ka makaʻu a hoʻomaʻamaʻa ma kahi palekana. A inā aia kekahi hapa ou e manaʻo palekana ʻole ai e ʻoiaʻiʻo me kekahi kanaka kikoʻī, e hilinaʻi i kēlā hōʻailona. Koi kekahi mau kūlana i ke kākoʻo a me kahi papahana, ʻaʻole i kahi laina wehe maikaʻi aʻe. ʻO ke kiʻi ʻana i ke kōkua ma laila, ʻaʻole ia he hāʻule koa. ʻO ia ka neʻe ʻōlelo aku.
Nā kumu
- Mayo Clinic, Being assertive: Reduce stress, communicate better
- Cleveland Clinic, How To Become More Assertive
- The Gottman Institute, How to Fight Smarter: Soften Your Start-Up